In 2010 was te zien in het Gemeentemuseum Den Haag, 29 mei 2010 t/m 15 augustus 2010:
van Hoytemas originele tekeningen en litho’s van het boek Het lelijke jonge eendje van H.C. Andersen.
Theo van Hoytema
Theo van Hoytemas illustratie bij:
U hebt mooie kinderen, moeder!” zei de oude eend met het bandje om haar poot. “Ze zijn allemaal mooi, op één na, die is mislukt. Ik wou, dat U hem over kon maken!”"Dat gaat niet, Uw genade!” antwoordde de moedereend. “Hij is niet mooi, maar hij heeft een echt goed karakter en zwemt net zo goed als een van de anderen, ja, ik durf zelfs zeggen een beetje beter. Ik denk, dat hij er wel doorheen zal groeien en mettertijd wat slanker zal worden. Hij heeft te lang in het ei gezeten en daarom heeft hij nog niet het goede figuur!” En zij plukte hem in zijn nek en streek zijn veren glad. “Bovendien is het een woerd,” zei ze, “en het doet er dus niet zo veel toe, ik geloof dat hij sterk zal worden; hij zal zich er heus wel doorheen slaan!”
“De andere eendjes zijn aardig,” zei de oude eend. “Doe alsof je thuis bent en als je een palingkop vindt, mag je me die brengen!” En zo was het net alsof ze thuis waren.
Theo van Hoytemas illustratie bij:
De andere eenden er om heen keken naar hen en zeiden heel luid: “Het is wat moois! Nu krijgen we dat stel er nog bij, alsof er nog niet genoeg zijn! En foei, wat ziet dat ene jong er uit! Dat laten we niet toe!” En onmiddellijk vloog er een eend op hem af en beet hem in zijn nek.
“Laat hem met rust!” zei de moedereend, “hij doet toch niemand kwaad!”
“Ja, maar hij is zo groot en zo raar,” sprak de eend, die gebeten had, “en daarom moeten we hem mores leren!”
Theo van Hoytema, illustratie bij
Toen sloeg het eendje ineens zijn vleugels uit, ze ruisten sterker dan vroeger en droegen hem met kracht voort
Van Hoytema was geïnspireerd dor Japanse houtsneden, zoals veel kunstenaars uit zijn tijd.
Maria Trepp
De Iris, zwaardlelie, daarover wil ik al een tijdje bloggen.
van de gele iris plus maan
de gele iris plus zwaan
trof ik ook bij mijn uitstapje na Florence (de stad van de Iris!] een buitengewoon mooie iris aan in de tuin van mijn oom.
Geel-rode iris
gele iris in de avond
paarse iris
En ook een blauwe Iris heb ik gezien, in de mooi gerestaureerde Bardini-tuinen.
De blauwe iris, die erg goed past bij het sprookje van Herman Hesse, “Iris” ( lees hier het hele sprookje) dat zo begint:
blauwe iris
`In het ontluikend voorjaar van zijn kindsheid wandelde Johannes door de groene tuin. Onder de bloemen van zijn moeder was er een, die hem bijzonder lief was: zwaardlelie heette zij. Hij vlijde zijn wang tegen haar langwerpige, lichtgroene bladeren, legde zijn vingers tastend tegen haar scherpe punten, snoof diep de geur op van het grote, wonderlijke bloeisel en keek lang achtereen naar binnen. Daar rezen lange reeksen gele vingers omhoog uit de bleekblauwe bloembodem, en daartussendoor leidde een doorschijnend pad naar de diepere regionen van de kelk en het verre, blauwe geheim van het bloeisel. Die was hij ten zeerste toegedaan, langdurig keek hij naar binnen en zag de gele, delicate delen nu eens als een gouden omheining langs de paleistuin en dan weer als een dubbele reeks van fraaie droombomen met daartussenin de geheimzinnige weg naar het inwendige, transparant en doorregen met levende aders, breekbaar als glas. De welving beschreef een boog, en verder naar achteren ging het pad tussen de gouden bomen tot op oneindige diepte verloren tussen onvoorstelbare afgronden, terwijl daaroverheen de violette gewelven een majesteitelijke kromme volgden en toverachtig ijle schaduwen wierpen op het stille, popelende wonder. Johannes wist dat dit de mond was van de bloem, dat voorbij de gele pronkgewassen in de blauwe krocht haar hart en gedachten waren endergebracht, en dat haar adem en haar dromen via deze riante, doorschijnende, glazig geaderde weg in en uit gingen. En naast de grote bloemtuil stonden kleinere, die nog niet open gegaan waren, op stevige, sappige stelen in een kelkje van bruinachtig groene wikkels; daaruit drong de jonge bloesem stil doch vastbesloten naar voren, stevig ingepakt in lichtgroen en lila tot bovenaan toe, waar het jonge, diepe violet in exacte, zorgzame rolletjes zijn tere punten aan het licht bracht. En ook op deze stevig in elkaar gedraaide, jonge bloemblaadjes tekende zich reeds een netwerk van adertjes en honderdvoudige patronen af. `
………………………………………………………………………………………………………………………………………
Vincent van Gogh heeft de blauwe irissen meerdere malen geschilderd:
Vincent van Gogh, Irissen,1889
Vincent van Gogh, Irissen,1890
en ook Emil Nolde heeft Irissen geschilderd:
Emil Nolde, Iris, 1916
Hier een moooie Jugendstil-vaas met iris:
en een Tiffany-theescherm met Iris:
En hier een mooie Japanse kimono met iris:
zie ook
Kimono’s met iris
‘De Japanse kunst is iets als de primitieven, als de Grieken, als onze oude Hollanders, Rembrandt, Potter, Hals, Vermeer, Van Ostade, Ruisdael. Dat kent geen einde.’
Vincent van Gogh aan zijn broer Theo, Arles, 15 juli 1888
Zie ook de tentoonstelling
23.09.11_15.01.12 in het Van Goghmuseum Amsterdam
Na het witte zwanengezin hier een zwart zwanengezin, vandaag gefotografeerd bij de Leidse kinderboerderij Merenwijk
En hier een heel mooi Leids muurgedicht van Paul Marijnis, “Zwarte zwanen”
En illustraties bij dit gedicht……
en nu de clou: de echte zwarte zwaan die gretig toehapte toen hij mijn witte lingerie zag….
Karel de Neree tot Babberich, Zwarte zwanen, 1901
(Tot september 2009 te zien in het gemeentemuseum Den Haag)
Ten slotte:
Om de zaak ook nog in het politiek-filosofische te trekken, lees de uitstekende Vk-column van Pieter Hilhorst Zwarte zwanen….
Aan de Leidse Waardgracht heb ik vandaag een zwanengezin gezien!
En voor de zwanen en mensen fluit ik graag, tussen het fluitenkruid, Le Cygne van Saint-Saëns
