Wetenschap Kunst Politiek

De apocalyptische Bijbelse slang in de kunst

7 comments

Als aanvulling op mijn apocalyptisch slangenblog van gisteren: niet alleen de Azteken maar ook Christenen kennen een fantastische apocalyptische slang. 

De theoloog Joost S. reageerde gisteren op mijn blog: 
“[…] durf ik in dit verband ook te wijzen naar Johannes’ ‘Vrouw met haar pasgeboren kind’  door de draak, eertijds ‘Slang’, achtervolgd. Toen spuwde de Slang een stroom water als een rivier achter de vrouw aan om haar daarin mee te sleuren. Maar de aarde schoot haar te hulp: de aarde sperde haar mond open en dronk de rivier op die de Slang had uitgespuwd.”

Hier de tekst uit de Bijbel, Openbaring 12

De vrouw, de draak en de twee beesten
1 Er verscheen in de hemel een indrukwekkend teken: een vrouw, bekleed met de zon, met de maan onder haar voeten en een krans van twaalf sterren op haar hoofd. 2 Ze was zwanger en schreeuwde het uit in haar weeën en haar barensnood. 3 Er verscheen een tweede teken in de hemel: een grote, vuurrode draak, met zeven koppen en tien horens, en op elke kop een kroon. 4 Met zijn staart sleepte hij een derde van de sterren aan de hemel mee en smeet ze op de aarde. De draak ging voor de vrouw staan die op het punt stond haar kind te baren, om het te verslinden zodra ze bevallen was. 5 Maar toen ze het kind gebaard had – een zoon, die alle volken met een ijzeren herdersstaf zal hoeden –, werd het dadelijk weggevoerd naar God en zijn troon. 6 De vrouw zelf vluchtte naar de woestijn. God had daar een plaats voor haar gereedgemaakt, waar twaalfhonderdzestig dagen lang voor haar gezorgd zou worden.
7 Toen brak er oorlog uit in de hemel. Michaël en zijn engelen bonden de strijd aan met de draak. De draak en zijn engelen boden tegenstand 8 maar werden verslagen; sindsdien is er voor hen in de hemel geen plaats meer. 9 De grote draak werd op de aarde gegooid. Hij is de slang van weleer, die duivel of Satan wordt genoemd en die de hele wereld misleidt. Samen met zijn engelen werd hij op de aarde gegooid. 10 Toen hoorde ik een luide stem in de hemel zeggen: ‘Nu zijn de redding, de macht en het koningschap van onze God werkelijkheid geworden, en de heerschappij van zijn messias. Want de aanklager van onze broeders en zusters, die hen dag en nacht bij onze God aanklaagde, is ten val gebracht. 11 Zij hebben hem dankzij het bloed van het lam en dankzij hun getuigenis overwonnen. Zij waren niet aan het leven gehecht en hebben hun dood aanvaard. 12 Daarom: juich, hemel, en allen die daar wonen! Maar wee de aarde en de zee: de duivel is naar jullie afgedaald! Hij is woedend, want hij weet dat hij geen tijd te verliezen heeft.’
13 Toen de draak zag dat hij op de aarde gegooid was, achtervolgde hij de vrouw die een zoon gebaard had. 14 Maar de vrouw kreeg de twee vleugels van de grote adelaar om naar haar plaats in de woestijn te vliegen, waar gedurende een tijd en twee tijden en een halve tijd voor haar gezorgd zou worden, buiten het bereik van de slang. 15 Toen spuwde de slang een stroom water als een rivier achter de vrouw aan om haar daarin mee te sleuren. 16 Maar de aarde schoot haar te hulp: de aarde sperde haar mond open en dronk de rivier op die de draak had uitgespuwd. 17 De draak was woedend op de vrouw en ging weg om strijd te leveren met de rest van haar nageslacht, met allen die zich aan Gods geboden houden en bij het getuigenis van Jezus blijven.
18 Hij ging op het strand bij de zee staan.

 

Ik heb lang op internet gezocht of ik deze scene uit de Openbaring van Johannes in de kunst vind. En ja, ik ben blij: Dürer, Rubens, en Franse en Engelse oude boekillustraties.

 

Dürer, Apocalyps: vrouw en slang

Rubens, Apocalyps: vrouw en slang

Apocalyps: vrouw en slang, vloed,  boekillustratie

Apocalyps: vrouw en slang, vloed, boekillustratie

William Blake apocalypse

William Blake vrouw en draak

Joost schrijft bovendien ook, en ik vind dit erg goed gezegd en heb er zelf nooit op deze manier aan gedacht:
Clou van een Apocalyps is altijd en overal troost en al het goede gewenst voor het heden!”

Ach dáarom zijn de mensen zo gek op de Apocalyps! Dit was nooit in mij opgekomen.
Hoe het ook zij, de Apocalyps is ontegenzeglijk een enorme prikkeling voor de fantasie en dus de kunst.

In de Volkskrant van 3 januari schrijft Maarten Keulemans over het “Zwelgen in eindtijd”: Maya’s, 2012 enz. 
Hij haalt cultuursocioloog Stef Aupers aan, die het apocalyptisch denken wijt aan een lineair Westers tijdsbeeld, dus een begin en een einde van de tijd.

Vrouw en hoed bij August Macke

22 comments

August Macke is een van de schilders van de groep Der Blaue Reiter, die tom 24 mei 2010 in Nederland te zien waren:
Kandinsky en Der Blaue Reiter in het Gemeentemuseum Den Haag

Macke is een van mijn meest favoriete schilders- ik weet niet of hij of zijn vriend Paul Klee bij mij de nummer 1 is.

Ik heb eerder een blog gemaakt  over “Vrouw en hoed “ in de schilderskunst, waar ik al Mackes eigen mooie vrouw, door hem geschilderd, liet zien. Hier nog een keer, samen met hoedenwinkels en etalages.

August Macke, Vrouw met hoed

August Macke, Hoedenwinkel, 1914

August Macke, Modezaak

August Macke Etalage

Vrouw en hond bij Pierre Bonnard

32 comments

Pierre Bonnard heeft vele mooie schilderijen gemaakt met vrouw en hond.
Nu ik zelf erg gelukkig ben met mijn kleine Labrador interesseer ik me nog meer voor het thema “Vrouw en hond” waarover ik een jaar geleden heb geschreven (Vrouw en hond in de beeldende kunst ) .
 
 Vorige week zag ik in een NRC-column van Frits Abrahams, dat Charlotte Mutsaers in haar bundel “Paardejam” het essay ‘Fik & Snik’ had geschreven over het merkwaardige feit dat mensen nooit moeten huilen om schilderijen. Wel om muziek, boeken en films ( …en foto’s zeg ik erbij…)
 
“Zij krijgt dat niet helemaal verklaard, maar ze noemt wel een uitzondering. Ze moest, eindelijk, huilen om een schilderij van Pierre Bonnard: Marthe et son chien Black. Een meisje met een zwarte hond bij het haardvuur. “
 
Ja, waarom wij bij schilderijen niet vaak moeten huilen- intrigerende vraag. Ikzelf ben sowieso eigenlijk geen visuele type, dus mij moeten jullie niet vragen.
Maar Pierre Bonnard is een gouden tip inzake “Vrouw en hond”- en ook sowieso.
 

 

Pierre Bonnard, Le dejeuner du chien, 1910
 

Pierre Bonnard, Vrouw met hond, 1922
 

Pierre Bonnard, Vrouw met hond, 1891

 

 

 
 

Pierre Bonnard, The toilet

 
 
 

maria trepp

.

 

Vrouw en hond in de beeldende kunst

13 comments


Honden in de literatuur en filosofie, daarover zal ik nog een andere blog schrijven, maar ik noem nu even de hele “kynische” traditie in de filosofie (“kynos”=Grieks voor hond) en Kafka’s intrigerend verhaal “Forschungen eines Hundes“. Ook bij Cervantes, Edgar Allan Poe en Thomas Mann vindt men belangrijke hondenverhalen. En over “vrouw en hond” vindt men een schitterend verhaal bij Helga Ruebsamen, “Beer is terug”.

Mechelse herder rottterdamse schouwburg foto Maria Trepp

Mechelse herder rottterdamse schouwburg foto Maria Trepp

Honden in het theater: kort geleden zag ik in de Rotterdamse Schouwburg “Bleib opus #3” van Michel Schweizer; een filosofisch toneelstuk over mens, hond en controle, waar vijf Mechelse herders op het podium staan, lopen, blaffen…
In deze voorstelling spelen behalve honden alleen maar mannen.
Man en hond: de klassieke combinatie.

Hier kunnen jullie mij in het foyer zien met een Mechelse herder.

Het motief “Vrouw en hond ” (of meisje en hond) ben ik vaak in de beeldende kunst tegen gekomen.

Bij
Pat Andrea, en zijn illustraties bij “Alice in Wonderland”:

Pat Andrea Alice en de hond

Bij Maaike Schoorel in de Haarlemse Hallen

Maaike Schoorel, meisje met hond
Bij Constant in het Stedelijk Museum Schiedam

Constant, vrouw en hond

en bij Jacques Turk tijdens de Leidse Kunstroute

Jacques Turk

Klassiek is naturlijk de Diana/Artemis met haar honden:

Rubens, Diana met hond

Vrouw met hoed/ Jawlensky, Macke, Klee, Manet etc

17 comments

Hier een paar mooie vrouwen met hoed.

 

Alexei_Jawlensky Vrouw met hoed

Alexei_Jawlensky Vrouw met hoed 1910


Kees van Dongen, Vrouw met hoed, 1906

Manet Frau mit Hut vrouw met hoed  woman hat

Manet Vrouw met hoed

Rubens, Schiele, Klee, Jan Sluijters, Macke,  Matisse, Modigliani:

 

Klee

Jan Sluijters, Vrouw met hoed

Macke

zie ook

Modigliani

Manet Frau mit Hut vouw met hoed

Manet vrouw met hoed

Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief