Wetenschap Kunst Politiek

Martel-juristen/ Philippe Sands: Torture team

67 comments

Op de voorpagina van de Volkskrant vandaag een artikel over de achtergronden van de CIA-martelingen.

Ik heb in meerdere blogs over de twijfelachtige houding van de Leidse hoogleraar Andreas Kinneging geschreven, die martelpraktijken impliciet goedkeurt. Zie bijvoorbeeld:
Leidse hoogleraren over het marteldilemma: Kinneging, Mertens, Van Gunsteren

Interessant hierbij is dat Kinneging via zijn Edmund Burke Stichting verbonden is met het American Enterprise Institute, waar de belangrijke VS-marteljurist John Yoo werkt(e). John Yoo heeft in de VS de juridische grondslagen gelegd voor het plan dat van terrorisme verdachten zonder vorm van proces kunnen vastgehouden worden. Hij was de openlijkste en felste tegenstander van de anti-martelwet van de Republikeinse senator John McCain. Yoo vindt dat folteren pas martelen mag heten als een orgaan van een ondervraagde definitief is beschadigd.
Yoo is als (co-)auteur betrokken bij de martelmemo’s.

Iedereen die meer wil weten over de achtergonden van de VS-martelpraktijken en de rol van juristen moet het boek “Torture team” van Philippe Sands lezen.

Uit een interview met Sands uit de NRC van 13 juni 2009:

“Sands’ boek draait om de Bush-ambtenaren Douglas Feith, destijds onderminister van Defensie, attorney general Alberto Gonzales, John Yoo, adviseur bij Justitie, David Addington, stafchef van vicepresident Cheney, justitie-adviseur Jay Bybee en William Haynes, ‘general counsel’ van minister van Defensie Rumsfeld. Praktijkjuristen die tijdelijk waren benoemd in hoge politieke beleidsfuncties in de Bush-regering. Nu zijn ze weer terug in de juridische beroepen. Sinds het boek van Sands liggen ze onder vuur. De advocaten onder hen worden waarschijnlijk uit hun ambt gezet. The New York Times pleitte ervoor de rechters onder hen te ontslaan.

Waarom richtte u zich op de juristen en niet op Cheney en Rumsfeld zelf?

Ik kon niet begrijpen hoe advocaten die aan Harvard en Yale afstudeerden ondervragingstechnieken goedkeurden die op marteling neerkomen. Hoe deden die mensen dat? Ik heb wat met de maatschappelijke verantwoordelijkheid van advocaten, hun integriteit en onafhankelijkheid. Mijn werkhypothese was dat met andere juristen dit nooit was gebeurd. Deze juristen hebben systematisch onafhankelijk of tegengesteld advies uitgesloten. Het ging hun alleen om het afdekken van vaststaand beleid. Iedereen die anders dacht werd uitgesloten. Daarom is president Obama er ook van overtuigd dat deze mensen een verantwoordelijkheid hebben. Zij hebben een grens overschreden.”

Het hele boek draait om één document, het Haynes memo, dat in 2004 door de Bush regering zelf is vrijgegeven na de rel over de Abu Graib gevangenis.

Sands:
“Achteraf was dat een ongelooflijk stomme manoeuvre van Bush. De gedachte was aan te tonen dat de VS zeer zorgvuldig optraden, dat er van marteling geen sprake was, dat Abu Graib niets met officieel Amerikaans beleid te maken had. En dat de druk om met agressieve verhoormethoden te beginnen uit het veld, van onderop afkomstig was. Nu staat vast dat het precies andersom was. Als je dit soort documenten aan iemand zoals ik geeft…”

De Leidse neocon, jurist en fanatieke Bush-fan Afshin Ellian verdedigde in zijn Leidse oratie nog de these dat Abu Graib niets met officieel Amerikaans beleid te maken had. Voor hem was Abu Ghraib geenszins een keerpunt.

Ellian in zijn oratie: “Men spreekt zijn afschuw uit over Abu Ghareib [Abu Ghraib, M.T.] zonder daarbij te willen melden het aantal Amerikaanse militairen dat wegens mishandeling vervolgd en veroordeeld zijn.”[1]
Als ik dit in Ellians oratie lees, moet ik eraan denken, dat Paul Cliteur, juist in de week dat de mensenrechtschendingen in Abu Ghraib bekend werden, in de Volkskrant een artikel plaatste over het welzijn van opgehokte konijnen: Konijnen lijden in eenzaamheid (de Volkskrant 12-5-2004). Het is fijn dat Cliteur het opneemt voor het konijn (Leidse afficheringsactie toentertijd: “Fijn voor het konijn, Cliteur!”) maar waarom horen we dan niets van hem over Abu Ghraib?

Sanders:” “Abu Graib was een keerpunt, een damdoorbraak. Daarvoor sliep de journalistiek. Veel van mijn Amerikaanse vrienden in rechtenfaculteiten waren in die tijd ook niet kritisch. Noem het een collectieve psychologische identiteit, peer pressure, ik weet het niet. Shockerend was het wel. Ook binnen de regering-Bush kwamen mensen tot het inzicht dat er iets ernstig mis was. Alleen, gaven ze dat nou maar een keer toe!”

Ja, en gaven de Leidse Burke juristen nou eindelijk eens toe dat er met het martel-beleid van hun neocon-juristen en collega’s iets ernstig mis was…en dat martelen nooit mag…

Commissie VS: martelpraktijken CIA waren zinloos



[1] Sociale cohesie en islamitisch terrorisme, oratie Universiteit Leiden 18-4-2006

Meest recente berichten