Wetenschap Kunst Politiek

Bolkestein en Irak

56 comments

De Leidse hoogleraar Frits Bolkestein keert zich in scherpe bewoordingen tegen de steun voor de Irak-oorlog.

Ik juich deze kritische houding toe, en plaats er toch ook kanttekeningen bij.

Ten eerste: Bolkestein heeft zich inderdaad toentertijd tegen de Irak-oorlog gekeerd, anders dan de rest van de zijn rechtse vriendjes van de Edmund Burke Stichting, zoals ik in mijn eigen internet-Burke-Bolkestein-documentatie ook al sinds 2005 heb staan:

“Er is één groot verschil tussen Bolkestein en de Burkianen: Bolkestein oriënteert zich niet aan Amerika, en hij heeft zich tegen de Irak-oorlog gekeerd. Dit pleit voor hem, al was zijn motivatie cynisch: Bolkestein gaat ervan uit dat een democratisering van het Midden-Oosten een krankzinnige onderneming is en moslimstaten niet zouden kunnen democratiseren. (Arend Jan Boekestijn, Trouw, 5-3-2005)

Dus, wie Bolkestein nu zo instemmend citeert zoals bijvoorbeeld Femke Halsema in haar inbreng in het Irak-debat moet heel goed kijken wat aan de hand is inzake Bolkestein en Irak.

Frits Bolkestein houdt zich aan de Universiteit Leiden bezig met onderzoek over de rol van de intellectuelen in de politiek. Dat is leuk, omdat ik toevallig met hetzelfde thema bezig ben….

Bolkestein profileert zich als moralist en als hoeder van de Westerse beschaving. In dat verband is het interessant wat Marjolein Februari in haar Volkskrant- column van 6 mei 2006 vertelt over Bolkestein:

“In september 1980 valt Irak, onder leiding van Saddam Hussein, Iran binnen. De oorlog trekt veel Nederlandse bedrijven aan, op zoek naar opdrachten en handelscontracten. Ze mogen weliswaar geen militaire goederen aan Irak leveren, omdat Nederland neutraal wil blijven in de oorlog, maar met medeweten van de overheid worden wel chemicaliën verhandeld die gemakkelijk kunnen worden gebruikt als grondstof voor gifgassen.

Het VPRO-programma Argos reconstrueerde de gang van zaken rond die chemicaliën in zijn uitzendingen van eind april. Het sprak met deskundigen, met oud-ambassadeur Schorer, en het las interne stukken van het ministerie van Economische Zaken. Beluister je die reconstructie van Argos aandachtig, dan ga je inderdaad denken dat Nederland een officiële moraal volgt van nietsontziend egoïsme en dodelijk eigenbelang.

Zodra de Iranoorlog begin jaren tachtig losbrandt is het ministerie van Economische Zaken meteen enthousiast over de financiële mogelijkheden ervan. Het wil graag samenwerken met het olierijke Irak, en eind 1983 reist Frits Bolkestein dan ook af naar Bagdad om een overeenkomst te tekenen. Bolkestein is op dat moment als staatssecretaris van Economische Zaken verantwoordelijk voor de buitenlandse handel. Volgens een verslag verklaart Bolkestein tijdens de ontmoeting met Saddam Hussein en Iraakse ministers dat die ontmoeting plaatsvindt ‘in een setting van sympathie voor het door drie jaar oorlog beproefde Iraakse volk’.

Frits Bolkestein weet dan allang dat de door Nederland geleverde chemicaliën worden gebruikt voor de aanmaak van gifgassen – en dat die worden ingezet tegen het Iraanse volk. En niet alleen Bolkestein weet het. Zijn gehele ministerie weet het, ambassadeur Schorer heeft het althans in 1982 aan Den Haag gemeld. Men heeft er nota van genomen, maar dat het ‘met grote letters in de pers kwam, nou nee’, zegt Schorer nu, ‘men sliep er niet minder goed van’.

Jaren later, als Saddam Hussein Koeweit binnenvalt, zegt Bolkestein voor de Nederlandse televisie dat de ontmoeting in 1983 een ‘lugubere bijeenkomst’ met een ‘luguber regime’ is geweest: ‘Iedereen weet hoe ze de Koerden bestrijden met mosterdgas.’ Maar hij vertelt er niet bij dat hij die kennis in 1982 ook al bezat en dat hij niettemin voorstander bleef van handel in chemicaliën met het lugubere regime.

Pas eind 1984, als andere landen druk hebben uitgeoefend op Nederland om een aantal chemische stoffen vergunningsplichtig te maken, gaat het ministerie van Economische Zaken na langdurig protest overstag. Achteraf, in 2003, gevraagd naar de deal van Frits Bolkestein met Saddam Hussein, zegt partijgenoot Hans van Baalen: ‘Nederland wilde een graantje meepikken. Het is moreel niet goed te praten, maar het is wel te begrijpen.’ En Gerrit Zalm zegt: ‘Ik denk niet dat Frits er met plezier op terugkijkt.’ Daarmee is dan politiek gezien de kous af.”

Bolkestein heeft in de Volkskrant van 10 mei 2006 gereageerd op Februari´s artikel en heeft uitgelegd, dat hij niets heeft gedaan dat in strijd was met de wet. Maar zoals Ronald Plasterk schrijft in de Volkskrant van 12 mei, is daarmee de morele vraag niet beantwoord…

Dus Bolkestein en Irak, dat is een zoals men in het Duits zegt “ein weites Feld”…



zie ook mijn documentie over de rol die Bolkestein heeft gespeeld in de achtergrond van Edmund Burke Stichting en bij de opkomst van Wilders
http://www.passagenproject.com/conservatisme.html


————————
Ik voeg hier nog de tekst van de column toe in die Marjolijn Februari op 20 februari in de Volkskrant plaatste:

Natuurlijk is brutaliteit niet verboden, maar Bolkestein gaat wel heel ver

Er is goed nieuws en er is slecht nieuws.Het slechte nieuws heeft te maken met Frits Bolkestein. De VVD-coryfee vond opeens dat Balkenende moest aftreden, niet vanwege Uruzgan, maar vanwege zijn steun aan de Irak-oorlog. Er is immers nooit een gegronde reden geweest om zo’n oorlog te beginnen. Of, in de woorden van Bolkestein, een paar weken eerder nog vrolijk voorstander van de afschaffing van het Latijn: ‘Er was geen casus belli.’
Aan het Radio 1 Journaal vertelde Bolkestein dat hij in 2002 als eurocommissaris een gesprek had met de chef van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Die vertelde hem dat de chemische wapens van Irak waren vernietigd, en dat Irak bovendien geen kennis en geen materialen had om kernwapens te kunnen maken. ‘Of Sadam Hussein wel over biologische wapens beschikte, wisten de inlichtingendiensten niet’, lees ik op de site van de Volkskrant.
Vandaag, in 2010, nu we toch aan het terugblikken zijn, is het grappig te bedenken dat Nederland die chemische wapens eerst zelf aan Irak had geleverd. Of tenminste de grondstoffen ervoor, en wel in zo grote hoeveelheid dat ze voor niets anders konden worden gebruikt dan voor chemische wapens. En wie was bij het ministerie van Economische Zaken verantwoordelijk geweest voor die levering – tegen grote internationale druk in? Toenmalig staatsecretaris Frits Bolkestein.
Ik heb er in het verleden voldoende over geschreven, laat ik nu kort zijn. In 2007, tijdens de strafzaak tegen Van Anraat, handelaar in chemicaliën, merkten juristen op dat er voldoende grond was om ook de verantwoordelijken binnen de Nederlandse overheid voor het gerecht te dagen vanwege hun leveringen aan het Irak van Sadam Hussein.
Frits Bolkestein achter de tralies krijgen is uitgesloten, schreef weekblad De Groene in mei 2007. ‘Ministers, staatssecretarissen en parlementariërs kunnen slechts strafrechtelijk worden vervolgd (voor hun beleid) na toestemming van de Tweede Kamer of bij Koninklijk Besluit.’ Maar een civielrechtelijke zaak tegen de staat of tegen Bolkestein leek rechtsgeleerden in 2007 wel een serieuze optie.
Daarna werd het stil. En nu dringt Bolkestein deze week aan op het aftreden van Balkenende, omdat die had moeten weten dat Irak niet langer over chemische wapens beschikte, en dus ‘een scheve schaats’ heeft gereden inzake de aanval op Irak. Tja, het is, vind ik, hoe zullen we dat nou eens zeggen, brutaal.
Natuurlijk is brutaliteit niet verboden. Natuurlijk mag Frits Bolkestein zeggen wat hij wil, natuurlijk mag hij in elk interview de vloer aanvegen met politici die zoveel minder intelligent en geïnformeerd en weldenkend en erudiet en voortreffelijk zijn dan hijzelf. Maar het is een volstrekt raadsel waarom journalisten steeds weer zo gretig naar Bolkestein stappen om hem, als een orakel van Delphi, morele en politieke oordelen te ontlokken over anderen. En waarom geen journalist, buiten de VPRO en De Groene, hem ooit aanspreekt op zijn eigen gedrag. Mij lijkt het slecht nieuws. Althans, het lijkt mij geen goed nieuws.
[..] Waarom spreekt bijna niemand dat orakel van Delphi aan op zijn eigen gedrag?”

Vertalen Duits Vertaalbureau Duits

.


Meest recente berichten