Wetenschap Kunst Politiek

Vrouw en hoed bij August Macke

22 comments

August Macke is een van de schilders van de groep Der Blaue Reiter, die tom 24 mei 2010 in Nederland te zien waren:
Kandinsky en Der Blaue Reiter in het Gemeentemuseum Den Haag

Macke is een van mijn meest favoriete schilders- ik weet niet of hij of zijn vriend Paul Klee bij mij de nummer 1 is.

Ik heb eerder een blog gemaakt  over “Vrouw en hoed “ in de schilderskunst, waar ik al Mackes eigen mooie vrouw, door hem geschilderd, liet zien. Hier nog een keer, samen met hoedenwinkels en etalages.

August Macke, Vrouw met hoed

August Macke, Hoedenwinkel, 1914

August Macke, Modezaak

August Macke Etalage

‘Brücke’-schilder Emil Nolde en de volkenkunde

no comment

Gisteren schreef ik over de relatie tussen volkenkunde en moderne kunst. Een belangrijke Duitse expressionist, die nu door een tentonstelling in Groningen in de schijnwerper staat, Emil Nolde, heeft in het Museum voor Volkenkunde in Berlijn veel schilderijen gemaakt.
 

emil nolde, exotische figuren, 1911
 

emil nolde, stilleven met maskers, 1911
 

 
emil nolde, man vis vrouw,1912
 

emil nolde, man vrouw kat, 1912
 
 
ik houd zeer van nolde die op mijn blog een paar keer voorkomt, net als andere “brücke”-schilders. het brücke-museum in berlijn heb ik door toeval afgelopen april “ontdekt” tijdens een wandeling, zie mijn blog brücke-museum in berlijn/ schmidt-rottluff irissen
 
het groninger museum zal vanaf zondag een tentoonstelling laten zien met werken uit het brücke-museum in berlijn.
 
mijn eerdere “brücke’-blogs:
brücke-museum in berlijn/ schmidt-rottluff irissen
midzomernachtsdroom: emil nolde
iris/ emil nolde
klaprozen in de kunst,  nolde etc
ernst ludwig kirchner
 

Der blaue Reiter: Gabriele Münter en Wassily Kandinsky

11 comments

Het kunstenaarspaar Gabriele Münter en Wassily Kandinsky is een van de vele kunstenaarsparen die in het Gemeentemuseum in Den Haag werden getoond in de tentoonstelling Liefde!Passie! Kunst!;

Kandinksy en Münter woonden en schilderden vanaf 1908 in het stadje Murnau bij München, zij maakten beiden deel uit van de groep Der Blaue Reiter, een kleine groep gelijkgestemde kunstenaars in Duitsland, die van ongeveer 1911 tot 1914 bestond. De vernieuwingsbeweging ontstond in München opgericht door Wassily Kandinsky, Franz Marc, August Macke en Alexej von Jawlensky. De stroming wordt tot het expressionisme gerekend.

 

Leuk is dat Münter en Kandinsky hetzelfde motief op verschillende manieren hebben uitgewerkt: Promenade.

Gabriel Münter, Promenade, 1904

Wassily Kandinsky, Promenade, 1904

 

Van Gabriele Münter en schilderij met Paul Klee:

 

Gabriele Münter, Mann im Sessel- Paul Klee, 1913

Anders dan Kandinsky ging Münter niet de abstracte weg in, maar bleef naief en naturalistisch schilderen. Kort daarop ging hun relatie stuk; hun wegen scheidden.

 

Gabriele Münter, Kandinsky aan het schilderen, 1903

Wassily Kandisky, Gabriele Münter schilderend in Kallmünz, 1903

Wassily Kandinsky, Portret Gabriele Münter, 1905

 

http://www.welt.de/kultur/kunst-und-architektur/article124984085/Google-widmet-Malerin-Gabriele-Muenter-ein-Doodle.html

Der blaue Reiter: Gabriele Münter en Wassily Kandinsky

no comment

Het kunstenaarspaar Gabriele Münter en Wassily Kandinsky is een van de vele kunstenaarsparen die in het Gemeentemuseum in Den Haag werden getoond in de tentoonstelling Liefde!Passie! Kunst!
 
Kandinksy en Münter woonden en schilderden vanaf 1908 in het stadje Murnau bij München, zij maakten beiden deel uit van de groep Der Blaue Reiter, een kleine groep gelijkgestemde kunstenaars in Duitsland, die van ongeveer 1911 tot 1914 bestond. De vernieuwingsbeweging ontstond in München opgericht door Wassily Kandinsky, Franz Marc, August Macke en Alexej von Jawlensky. De stroming wordt tot het expressionisme gerekend.

Leuk is dat Münter en Kandinsky hetzelfde motief op verschillende manieren hebben uitgewerkt: Promenade.

gabriel münter, promenade, 1904


wassily kandinsky, promenade, 1904



van gabriele münter en schilderij met paul klee:

gabriele münter, mann im sessel- paul klee, 1913

Anders dan Kandinsky ging Münter niet de abstracte weg in, maar bleef naief en naturalistisch schilderen. Kort daarop ging hun relatie stuk; hun wegen scheidden.
 

Gabriele Münter, Kandinsky aan het schilderen, 1903


Wassily Kandisky, Gabriele Münter schilderend in Kallmünz, 1903


wassily kandinsky, portret gabriele münter, 1905

zie ook:

 

 

Alexej von Jawlensky en Marianne Werefkin  

Franz Marc    

Wassily Kandinsky, ‘Een centrum ‘ (1924)

Door het ijs gezakt: Georg Heym

11 comments

Door het ijs gezakt: Georg Heym


“IJs vinden Duitsers maar eng” schrijft Sander van Walsum vandaag in een geestig artikel in de Volkskrant (p 4).

Van Walsums artikel doet  me sterk denken aan de Duitse dichter Georg Heym, die in 1912 in Berlijn door het ijs in de Havel zakte.

Günter Grass heeft een hoofdstuk in zijn boek “Mein Jahrhundert”, 1912, aan Heym gewijd. Hier het aquarel dat Grass bij dit hoofdstuk had gemaakt.

En hier Heyms griezelig oorlogs-ijs- gedicht dat misschien ook in deze tijden van ijs en oorlog (Gaza) past.

 

Georg Heym:

Der Krieg  (1911)

Aufgestanden ist er, welcher lange schlief,
Aufgestanden unten aus Gewölben tief.
In der Dämmrung steht er, groß und unerkannt,
Und den Mond zerdrückt er in der schwarzen Hand.

In den Abendlärm der Städte fällt es weit,
Frost und Schatten einer fremden Dunkelheit,
Und der Märkte runder Wirbel stockt zu Eis.
Es wird still. Sie sehn sich um. Und keiner weiß.

In den Gassen faßt es ihre Schulter leicht.
Eine Frage. Keine Antwort. Ein Gesicht erbleicht.
In der Ferne wimmert ein Geläute dünn
Und die Bärte zittern um ihr spitzes Kinn.

Auf den Bergen hebt er schon zu tanzen an
Und er schreit: Ihr Krieger alle, auf und an.
Und es schallet, wenn das schwarze Haupt er schwenkt,
Drum von tausend Schädeln laute Kette hängt.

Einem Turm gleich tritt er aus die letzte Glut,
Wo der Tag flieht, sind die Ströme schon voll Blut.
Zahllos sind die Leichen schon im Schilf gestreckt,
Von des Todes starken Vögeln weiß bedeckt.

Über runder Mauern blauem Flammenschwall
Steht er, über schwarzer Gassen Waffenschall.
Über Toren, wo die Wächter liegen quer,
Über Brücken, die von Bergen Toter schwer.

In die Nacht er jagt das Feuer querfeldein
Einen roten Hund mit wilder Mäuler Schrein.
Aus dem Dunkel springt der Nächte schwarze Welt,
Von Vulkanen furchtbar ist ihr Rand erhellt.

Und mit tausend roten Zipfelmützen weit
Sind die finstren Ebnen flackend überstreut,
Und was unten auf den Straßen wimmelt hin und her,
Fegt er in die Feuerhaufen, daß die Flamme brenne mehr.

Und die Flammen fressen brennend Wald um Wald,
Gelbe Fledermäuse zackig in das Laub gekrallt.
Seine Stange haut er wie ein Köhlerknecht
In die Bäume, daß das Feuer brause recht.

Eine große Stadt versank in gelbem Rauch,
Warf sich lautlos in des Abgrunds Bauch.
Aber riesig über glühnden Trümmern steht
Der in wilde Himmel dreimal seine Fackel dreht,

Über sturmzerfetzter Wolken Widerschein,
In des toten Dunkels kalten Wüstenein,
Daß er mit dem Brande weit die Nacht verdorr,
Pech und Feuer träufet unten auf Gomorrh.
 
 

Ontaarde paarden/Franz Marc, Kees van Dongen en anderen

no comment

Langs de N 206 van Leiden naar Katwijk staan bij Valkenburg drie wondermooie kleurig-doorzichtige kunstpaarden.

deze bonte kunstpaarden  (genoemd  "vensters op het landschap" ) doen me denken aan de "ontaarde" paarden van franz marc.

franz marc, drei pferde, 1913
 
franz marc was met veel werken vertegenwoordigd op de nazi-tentoonstelling "entartete kunst". nu ik bezig ben met een serie blogs over de beeldenstorm hoort  de nazi-beeldenstorm zeker ook bij. marcs "turm der bauen pferde" van 1913 hing op de "entartete kunst".

Franz Marc, Turm der Pferde 1913

Franz Marc, Blaues Pferd 1, 1911
 

Franz Marc, Zwei blaue Pferde vor rotem Felsen, 1913
 
over Der Blaue Reiter zie ook:
 
Gabriele Münter en Wassily Kandinsky

Alexej von Jawlensky en Marianne Werefkin  

Wassily Kandinsky, ‘Een centrum ‘ (1924)



Kees-van Dongen, Paarden 1904

En hier nog eens moderne paarden uit de Marc-traditie.

In Uppsala/Zweden (waar ik familie heb en dus vaak kom) is aan een klein badstrandje aan het Mälarmeer in een oude boom houtsnijwerk te zien met vrolijke roze paarden. Misschien geen kunst met een grote K, maar zeer passend bij de omgeving, waar vroeger paarden op de wei stonden.

De naam van het kunstwerk is "Utrotad hästras" (=uitgeroeid paardenras; het Zweedse woord "häst" =paard hoort bij "horse" en "ros" uit hippos/equus; daarentegen "paard"/Pferd van paraveredus= postpaard).
 
De kunstenaar Mats Nyberg heeft dit jaar deze paarden met een motorzaag in de boom gezaagd.
 
—————————————————————————-
 
 

Der Blaue Reiter/ Wassily Kandinsky,’Een centrum'(1924)

14 comments


Kandinsky’s schilderij “Een centrum

(1924, olie op doek, 140,6 x 99,5 cm Gemeentemuseum Den Haag, langdurig bruikleen Solomon R. Guggenheim Museum New York, 1975 )

Over dit schilderij:

“Kandinsky (1866-1944) schilderde dit werk in Weimar, waar hij als docent aan het Bauhaus was aangesteld. Onder invloed van de Russische avant-gardisten en Bauhauskunstenaars was Kandinsky geometrisch abstract gaan werken. Hij hoopte de beschouwer mee te kunnen nemen naar een onbekende wereld en was, evenals Russische avant-gardisten Malevitsj en Popova en de kunstenaars van ‘De Stijl’, gefasci­neerd door de vierde dimensie. Volgens hem verwees de cirkel – die hij veelvuldig gebruikte in de jaren twintig – daar als primaire vorm het duidelijkst naar.
In dit fraai gecomponeerde ‘kosmische’ schilderij is een klein cirkelvormig zwart centrum, gevat in een grote cirkel. De cirkels zijn tegen een donkere achter­grond geplaatst, die naar beneden toe lichter wordt.
Vanuit en om deze centra lijken geometrische vor­men zich – volgens een vrolijke choreografie – in ver­schillende dimensies door de ruimte te bewegen. Deze illusie wordt gewekt omdat de vormen van kleur veranderen zodra ze elkaar doorkruisen en binnen de vormen zelf vervagen. Hier en daar is de ondertekening nog zichtbaar en ook de verf is op verschillende manieren opgebracht. De ruimte refe­reert net als bij Malevitsj op geen enkele manier meer aan de zichtbare werkelijkheid. Het beeldvlak dient als ‘spirituele ruimte’. “
Uit: Petrova et al, Kunst en religie in Rusland

 

“Het schilderij is opgebouwd rond twee cirkels die net uit het hart van het schilderij staan. De grotere cirkel omvat als in een vergrootglas een kluwen geometrische vormen, geschilderd in zachte, heldere kleuren, met als opvallende verschijning de torens en koepels van het eeuwige Moskou. Dit centrum is warm van toon. De curven doemen op uit de zwarte cirkel in het centrum van het beeld, dat niet zozeer verhullend maar eerder transparant werkt. Kandinsky hanteerde voor elke vorm een andere factuur, waardoor matte, vlakke vormen naast vlokkig geschilderde vormen kwamen te staan. De kleinste, meest centrale cirkel is glimmend zwart. Hij heeft een grote, krullende staart die een stuwende kracht naar linksboven impliceert. Vanuit die hoek komt een zigzaggende vorm het beeld in. Het is het aloude, spetterende zonlicht boven het Moskou. Kandinsky huldigde in deze jaren een gecompliceerde opvatting over de verschillende delen van een beeldvlak. Hij beschouwde de rechteronderhoek als het belangrijkste, meest compacte en taaiste deel van de compositie. De linker­bovenhoek vertegenwoordigde in zijn ogen het meest losse en meest open gebied. Kandinsky dichtte de cirkel in de schilderijen van 1924 en daarna een belangrijke functie toe. Zakelijk, met een passer getrokken, zag hij de cirkel als de synthese van de grootste tegenstellingen. De cirkel verbond het concentrische met het excentrische in een evenwichtige gestalte. Deze was bescheiden maar ook opdringerig, helder maar ook onstabiel, en zacht en luid tegelijk. De cirkel stond ook in directe verbinding met het kosmische. Onder de drie primaire vormen (driehoek, vierkant en cirkel) zag Kandinsky de cirkel als de helderste verwijzing naar de vierde dimensie. In een brief legde hij uit dat hij de cirkel was gaan gebruiken, ‘omdat ik in cirkels meer innerlijke mogelijkheden vind, wat ook de reden is waarom de cirkel de plaats heeft ingenomen van het paard.’ Het paard had altijd gestaan voor de zege van het spirituele over het materiële. Met de overgang van paard tot cirkel koos Kandinsky voor andere instrumenten ter realisatie van zijn kunst. In fundamentele zin bleef echter zijn – symbolistische – werkwijze hetzelfde. ”
Hans Janssen, Kandinsky rond 1913, p 43

zie ook over Der Blaue Reiter
:
Van 6 februari tom 24 mei 2010: Kandinsky en Der Blaue Reiter in het Gemeentemuseum Den Haag

Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief