Wetenschap Kunst Politiek

Archive for the ‘ Mythologie & volkenkunde ’ Category

Dionysos in Haren, een mythische botsing

2 comments

Bert Wagendorps Volkskrant-column “Dionysos” over de rellen in Haren en het Cohen-bericht hebben mij dag al helemaal gemaakt.

Dionysos in Haren Dionysos Dionysus Bacchus caravaggio

Dionysos in Haren

Het hoofdrapport over Project X in Haren heeft de titel “Twee werelden, You only live once”en is gebaseerd op drie deelrapporten, de leukste hiervan draagt de titel “Hoe Dionysos in Haren verscheen”.

Dionysos in Haren Dionysos Dionysus Bacchus

Dionysos in Haren

Wagendorp citeert de onderzoekers:

“ ‘Ons onderzoek laat zien, dat Dionysos en Apollo op 21 september tegenover elkaar stonden.’”

Wagendorp:

“Denk je getuige te zijn van de Armaggedon of toch op zijn minst het omploegen van je voortuintje blijk je deelgenoot van een mythische botsing.”

Dionysos in haren dionysus

Dionysos in Haren

Wagendorp:

“Maar uiteindelijk luidt Cohens visie als volgt: als die jonge gasten zo allemachtig blijven zuipen kan zich morgen een nieuw Haren voordoen.”

Dionysos Dionysus Bacchus

Dionysos in Haren

Was Nefertiti de moeder van Toetanchamon?

11 comments
Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon Toetanchamon cobra

Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon Toetanchamon

De vader van de beroemde farao Toetanchamon was Achnaton.

Echnaton Amenophis IV Achenaton Akhenaten Achnaton 1

Echnaton Amenophis IV Achenaton Akhenaten Achnaton

Maar wie was zijn moeder? 

De Franse egyptoloog Marc Gabolde van de Université Paul Valery-Montpellier III stelde in een lezing aan de universiteit van Harvard Nefertiti voor als als een mogelijke moeder van de kindkoning.

Nefertiti, hoofdvrouw van Achnaton, was een nicht van Achnaton.

Nofrotete Nefertiti egypte wikimedia commons Philip Pikart Nofretete_Neues_Museum

Nofrotete Nefertiti wikimedia commons Philip Pikart Nofretete_Neues_Museum

Het paar Nefertiti-Achnaton was het eerste in de geschiedenis van Egypte dat zijn huwelijk en gezinsleven publiekelijk tentoonstelde.

Echnaton-Amenophis-IV-Achenaton-Akhenaten-Achnaton-Akhenaten-Nofrotete-_Nefertiti_and_their_children-familie

Echnaton-Amenophis-IV-Achenaton-Akhenaten-Achnaton-Akhenaten-Nofrotete-_Nefertiti_familie

Veel muurschilderingen op de gebouwen van Achnaton laten de twee samen zien met hun dochters, beschermd door de de zonneschijf van Aten.

Echnaton Amenophis IV Achenaton Akhenaten Achnaton Nofrotete Nefertiti

Echnaton Amenophis IV Achenaton Akhenaten Achnaton Nofrotete Nefertiti
en familie

 

Gabolde gelooft dat ze ook een zoon hadden: Toetanchamon.

Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon Tutanchamon

Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon Tutanchamon

www.passagenproject.com

Alruin/ Mandragora in de Egyptische kunst- Toetanchamon

21 comments

In het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden is een fantastische tentoonstelling te zien over  Tuinen van de farao’s : bloemen, planten, kruiden en bomen van de oude Egyptenaren.

Hier een foto van een mooie ketting die alruin-vruchten verbeeldt:

 

Uit het graf van Djehuty, 1450 v.Chr.

Het RmO toont ook voorbeelden van moderne sieraden gebaseerd op de Egyptische stijl (Steltman collectie).

Een echte alruin plant kan men bijvoorbeeld zien in de Hortus Leiden.


Read more..

Sint Joris dag, dag van de rozen en boeken in Catalonië

9 comments

Mijn dochter mailt uit Barcelona waar zij als antropoloog een spannende onderzoeksbaan heeft (Communal resource management bij de Maya’s in Mexico) over Diada de Sant Jordi, Sint Joris dag in Catalonië, de nationale feestdag, en ook het feest van het boek en het gedrukte woord.

Wikipedia: “Traditioneel geeft men er aan vrienden en familie op die dag een boek, een roos en een korenaar. Het is voor uitgevers dan ook een belangrijke dag en veel debuten verschijnen in die periode. Op Sint-Jorisdag 2007 verscheen zo een volledige nieuwe editie van de Gran Diccionari de l’Enciclopèdia Catalana”

Mijn dochter zegt het ietsje anders (zie ook de Engelse wikipedia) , namelijk dat de mannen de vrouwen een roos geven (zij krijgt dus rozen van haar Catalaanse vriend) en de vrouwen de mannen een boek.

“…  a rose for love and a book forever”

Rozen zijn met deze dag  geassocieerd sinds de middeleeuwen, maar het geven van boeken is een meer recente traditie uit 1923, toen een boekhandelaar begon de feestdag te promoten als een manier om de bijna gelijktijdige dood van Miguel Cervantes  en  William Shakespeare  op 23 april 1616 te herdenken.

(Zie ook: Cervantes, de dood, toneel en Don Quichot)

 Barcelona  is de hoofdstad van uitgeverijen van de Catalaanse  en de Spaanse taal;  en de combinatie van liefde en geletterdheid werd snel overgenomen.


Read more..

De apocalyptische Bijbelse slang in de kunst

7 comments

Als aanvulling op mijn apocalyptisch slangenblog van gisteren: niet alleen de Azteken maar ook Christenen kennen een fantastische apocalyptische slang. 

De theoloog Joost S. reageerde gisteren op mijn blog: 
“[…] durf ik in dit verband ook te wijzen naar Johannes’ ‘Vrouw met haar pasgeboren kind’  door de draak, eertijds ‘Slang’, achtervolgd. Toen spuwde de Slang een stroom water als een rivier achter de vrouw aan om haar daarin mee te sleuren. Maar de aarde schoot haar te hulp: de aarde sperde haar mond open en dronk de rivier op die de Slang had uitgespuwd.”

Hier de tekst uit de Bijbel, Openbaring 12

De vrouw, de draak en de twee beesten
1 Er verscheen in de hemel een indrukwekkend teken: een vrouw, bekleed met de zon, met de maan onder haar voeten en een krans van twaalf sterren op haar hoofd. 2 Ze was zwanger en schreeuwde het uit in haar weeën en haar barensnood. 3 Er verscheen een tweede teken in de hemel: een grote, vuurrode draak, met zeven koppen en tien horens, en op elke kop een kroon. 4 Met zijn staart sleepte hij een derde van de sterren aan de hemel mee en smeet ze op de aarde. De draak ging voor de vrouw staan die op het punt stond haar kind te baren, om het te verslinden zodra ze bevallen was. 5 Maar toen ze het kind gebaard had – een zoon, die alle volken met een ijzeren herdersstaf zal hoeden –, werd het dadelijk weggevoerd naar God en zijn troon. 6 De vrouw zelf vluchtte naar de woestijn. God had daar een plaats voor haar gereedgemaakt, waar twaalfhonderdzestig dagen lang voor haar gezorgd zou worden.
7 Toen brak er oorlog uit in de hemel. Michaël en zijn engelen bonden de strijd aan met de draak. De draak en zijn engelen boden tegenstand 8 maar werden verslagen; sindsdien is er voor hen in de hemel geen plaats meer. 9 De grote draak werd op de aarde gegooid. Hij is de slang van weleer, die duivel of Satan wordt genoemd en die de hele wereld misleidt. Samen met zijn engelen werd hij op de aarde gegooid. 10 Toen hoorde ik een luide stem in de hemel zeggen: ‘Nu zijn de redding, de macht en het koningschap van onze God werkelijkheid geworden, en de heerschappij van zijn messias. Want de aanklager van onze broeders en zusters, die hen dag en nacht bij onze God aanklaagde, is ten val gebracht. 11 Zij hebben hem dankzij het bloed van het lam en dankzij hun getuigenis overwonnen. Zij waren niet aan het leven gehecht en hebben hun dood aanvaard. 12 Daarom: juich, hemel, en allen die daar wonen! Maar wee de aarde en de zee: de duivel is naar jullie afgedaald! Hij is woedend, want hij weet dat hij geen tijd te verliezen heeft.’
13 Toen de draak zag dat hij op de aarde gegooid was, achtervolgde hij de vrouw die een zoon gebaard had. 14 Maar de vrouw kreeg de twee vleugels van de grote adelaar om naar haar plaats in de woestijn te vliegen, waar gedurende een tijd en twee tijden en een halve tijd voor haar gezorgd zou worden, buiten het bereik van de slang. 15 Toen spuwde de slang een stroom water als een rivier achter de vrouw aan om haar daarin mee te sleuren. 16 Maar de aarde schoot haar te hulp: de aarde sperde haar mond open en dronk de rivier op die de draak had uitgespuwd. 17 De draak was woedend op de vrouw en ging weg om strijd te leveren met de rest van haar nageslacht, met allen die zich aan Gods geboden houden en bij het getuigenis van Jezus blijven.
18 Hij ging op het strand bij de zee staan.

 

Ik heb lang op internet gezocht of ik deze scene uit de Openbaring van Johannes in de kunst vind. En ja, ik ben blij: Dürer, Rubens, en Franse en Engelse oude boekillustraties.

 

Dürer, Apocalyps: vrouw en slang

Rubens, Apocalyps: vrouw en slang

Apocalyps: vrouw en slang, vloed,  boekillustratie

Apocalyps: vrouw en slang, vloed, boekillustratie

William Blake apocalypse

William Blake vrouw en draak

Joost schrijft bovendien ook, en ik vind dit erg goed gezegd en heb er zelf nooit op deze manier aan gedacht:
Clou van een Apocalyps is altijd en overal troost en al het goede gewenst voor het heden!”

Ach dáarom zijn de mensen zo gek op de Apocalyps! Dit was nooit in mij opgekomen.
Hoe het ook zij, de Apocalyps is ontegenzeglijk een enorme prikkeling voor de fantasie en dus de kunst.

In de Volkskrant van 3 januari schrijft Maarten Keulemans over het “Zwelgen in eindtijd”: Maya’s, 2012 enz. 
Hij haalt cultuursocioloog Stef Aupers aan, die het apocalyptisch denken wijt aan een lineair Westers tijdsbeeld, dus een begin en een einde van de tijd.

2012 The Return of Quetzalcoatl (op mijn blog)

7 comments

Beste wensen voor 2012 !

(al worden ons moeilijke tijden voorspeld, zo niet de ondergang van het een en ander en de hele wereld)

Ik snap niets van de vele hysterische ondergangstheorieën voor 2012, maar er is eentje die ik mooi vind klinken: “The Return of Quetzalcoatl”,  de  titel van een gek NewAge boek over 2012.

De Quetzalcoatl is erg geliefd in populaire films, boeken en games en komt dus inderdaad op heel veel plekken terug!

Fascinerend vind ik de tweekoppige luchtslang, een van de symbolen van de gevederde slangengod Quetzal­cóatl.

Azteekse tweekoppige luchtslang

Dit is een prachtig Azteeks houten borst­stuk met turkooizen mozaïek en een inleg van schelpen. Witte en rode schel­pen sieren de mond.  Het borststuk, uit 1400-1521, meet 20,5 cm bij 43,3 cm en werd gedragen door priesters van de geve­derde slangengod Quetzalcóatl of door de heerser zelf. Quetzalcóatl was een van de beschermgoden van Meso-Ame­rikaanse koningen. De oogkassen, nu leeg, waren vermoedelijk ingelegd met schelpen en ijzerpyriet.

Hier het masker van dezelfde god Quetzalcoatl, de ‘gevederde slang’, met inlegwerk van turkooizen steentjes en gekleurde schelpen. Het gezicht werd gevormd door een groene en een blauwe slang, die rond de oogkassen en de mond lijken te kronkelen. Hun staarten met veren eraan komen op het voorhoofd bij elkaar.


Azteeks masker Quetzalcoatl

En hier het masker van Tezcatlipoca, de ‘rokende spiegel’ en de tegenspeler van

Quetzalcoatl.


Azteeks masker van Tezcatlipoca

Tezcatlipoca  was volgens de Azteekse mythologie de god van de nacht en de nachthemel, het noorden, de kou en de oorlog.
Het gelaat is gemaakt van turkooizen steentjes en de ogen zijn van pyriet. Het geheel is aangebracht op een menselijke schedel. De twee belangrijkste goden op deze pagina’s vormen in wezen de twee zijden van de menselijke geest:
Quetzalcoatl het bewuste denken, en Tezcatlipoca het onderbewuste ‘schaduwgebied’. Volgens de Azteken hing hun lot geheel af van de confrontatie tussen deze twee goden.
Toen Hernán Cortés in 1519 in Mexico arriveerde, dacht Moctezuma II, “Montezuma” de heerser van de stad Tenochtitlan,  (misschien, de wetenschap is het hierover niet helemaal eens..) dat Cortés juist de god Quetzalcoatl was. Volgens voorspellingen zou Quetzalcoatl de Aztekenwereld komen vernietigen en om dit noodlot af te wenden, en dacht Moctezuma hem met goud en zilver af te kunnen schepen.
De luchtslang hierboven heeft Moctezuma cadeau gedaan aan Cortes…

Maar mogelijk is dit alles een door de Spanjaarden verzonnen verhaal.

Literatuur:
Phillips, Charles, De wereld van de Maya’s en Azteken.
Burland, Cottie: De Azteken.

De cobra slangen van Toetanchamon

no comment

De Uraeuscobra, het Uraeussymbool of afgekort uraeus is de symbolische cobraslang die op het voorhoofd van Egyptische godheden en farao’s prijkt. Het symbool betekent macht en heerschappij over vruchtbaarheid en welvaart van het land. (wikipedia)

 

Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon  cobra

Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon cobra

1

Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon Toetanchamon cobra

Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon Toetanchamon cobra

2

Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon Toetanchamon cobra

Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon Toetanchamon cobra

3

Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon Toetanchamon cobra

Tutanchamun Tutankhamun Toetanchamon Toetanchamon cobra

4

 

academische vrijheid in het geding

 

Buitenlandse verwanten van de Zwarte Piet: Knecht Ruprecht

5 comments

De partner van Sinterklaas hoeft echt niet zwart te zijn:

Duitsland sinterklaas

Nikolas und sein Knecht Ruprecht

 

Knecht Ruprecht is de hulp van Sankt Nikolas  in Duitsland.

…..

“…Want zoals zo vaak ontspringt ook in dit geval de oude witte patriarchale man de dans.

schrijft Maloe van Hintum ten opzichte van Sinterklaas zelf.

Nee!

Maak toch Sinterklaas zwart, net zo als een van de Drie Koningen met kerst, en maak de helper wit.

Iedereen tevreden.

 Zwarte Sinterklaas

[herhaalblog]

Tattoo Car van de Mexicaanse kunstenares Betsabeé Romero

7 comments

 De Mexicaanse hedendaagse kunstenares Betsabeé Romero bracht op een Volkswagen Kever (Tattoo Car ) ‘tatoeages’ aan die populair zijn bij bendeleden in Midden-Amerika. Met de hulp van negen kunstacademiestudenten en de Amsterdamse tattoo-artiest Henk Schiffmacher werd een oude Volkswagen Kever veranderd tot kunstwerk.

Mexican Tatoo Car 1

Romero combineert de Mexiakaanse voorstellingen met typisch Nederlandse tatoeages vol ankers, schepen en piraten.
De Tattoo Car duikt tot en met 27 februari 2011 op verschillende locaties, zodat iedereen kennis kan maken met het werk van Romero:

Zie tentoonstelling Betsabeé Romero, Cars & Traces

De motieven zoals doodshoofd, bloemen, slang komen ook voor op mijn eerdere blogs over Mexikaanse/ Azteken-kunst, klik tag Mythologie

Leda en de zwaan/ Leonardo da Vinci, Cezanne, Klimt

15 comments

 

Hier een klassieke Leda van Leonardo da Vinci:

 

 

en van Michelangelo:

In de Volkskrant (27-11) zag in een mooie afbeelding van een tekening van Charlotte Mutsaers “Leda”.

Hier een paar moderne Leda’s:

 

Paul Cezanne, Leda

Bij Klimt is de zwaan zwart- apart!

Andre Lhote, Leda, 1930 (mijn favoriet)

Gerrit Bolhuis, Leda (tekening 1955)

Gerrit Bolhuis, Leda (gezien Museum Beelden aan Zee juli 2009)

William Turnbull, Leda, 1985 ( Museum Beelden aan Zee)

Leda en de zwaan zijn hier een eenheid

Nog een Leda uit Beelden aan Zee, zie hier bij Solvejg

Constant, Leda, 1993

Zie ook: Zwanen in de moderne kunst

Vertalen Duits Vertaalbureau Duits

.

Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief