Archive for the ‘ Fotografie ’ Category
In het Leidse park Cronesteyn bloeit de daslook: miljoenen bloemen-sterren.
Daslook Cronesteyn
Daslook Cronesteyn
In de sloot een meerkoetengezin.
Mijn dochter mailt uit Barcelona waar zij als antropoloog een spannende onderzoeksbaan heeft (Communal resource management bij de Maya’s in Mexico) over Diada de Sant Jordi, Sint Joris dag in Catalonië, de nationale feestdag, en ook het feest van het boek en het gedrukte woord.
Wikipedia: “Traditioneel geeft men er aan vrienden en familie op die dag een boek, een roos en een korenaar. Het is voor uitgevers dan ook een belangrijke dag en veel debuten verschijnen in die periode. Op Sint-Jorisdag 2007 verscheen zo een volledige nieuwe editie van de Gran Diccionari de l’Enciclopèdia Catalana”
Mijn dochter zegt het ietsje anders (zie ook de Engelse wikipedia) , namelijk dat de mannen de vrouwen een roos geven (zij krijgt dus rozen van haar Catalaanse vriend) en de vrouwen de mannen een boek.
“… a rose for love and a book forever”
Rozen zijn met deze dag geassocieerd sinds de middeleeuwen, maar het geven van boeken is een meer recente traditie uit 1923, toen een boekhandelaar begon de feestdag te promoten als een manier om de bijna gelijktijdige dood van Miguel Cervantes en William Shakespeare op 23 april 1616 te herdenken.
(Zie ook: Cervantes, de dood, toneel en Don Quichot)
Barcelona is de hoofdstad van uitgeverijen van de Catalaanse en de Spaanse taal; en de combinatie van liefde en geletterdheid werd snel overgenomen.
Ik zocht naar een andere manier om de bollenvelden de fotograferen.
Minder gelikt.
Deze foto’s zijn gemaakt 15-25 minuten na zonsondergang met ISO3200.
Schoorsteen E-on Leiden met samenstand Venus en Jupiter
.. zo goed als het kon met mijn camera….
De eindshow van 3FM Serious Request op 24 december vond plaats bij Molen de Valk, en de molen was schitterend opgelicht in rood blauw en paars…
Molen De Valk
En hier de Rode Molen van Mondriaan:
16.40
met vogelwolk!
met Zeilpoort
Uitleg over de huidige maansverduistering met animatie
http://www.astronomie.nl/nieuws/2352/maansverduistering_op_zaterdag_10_december.html
“Imagine zooming in over the surface of Mars, sweeping over sand dunes and circling around the rims of craters – all from your home desktop.
With HiView, the image-viewing tool recently released by the High Resolution Imaging Science Experiment, or HiRISE, team at the University of Arizona’s Lunar and Planetary Lab, you can do just that. “
Info:
http://www.physorg.com/news/2011-12-google-earth-mars-explore-red.html
Download: http://hirise.lpl.arizona.edu/hiview/
Kijk ook vooral naar de “Syrtis major”
Christiaan Huygens heeft als eerste een oppervlaktedetail van een andere planeet beschreven, de Syrtis Major op Mars.
In zijn Systema Saturnium (1659) heeft hij geschreven en getekend:
“Ook in Mars heb ik in 1656 een enkele zone […] waargenomen, zeer breed, die het middelste deel van de schijf verduisterde, zoals de bijgaande afbeelding laat zien.”
Johannes Kepler en Christiaan Huygens schreven allebei –half schertsend, half serieus- over eventuele astronomen op andere planeten. Huygens onderstreepte in zijn Cosmotheoros dat wij mensen nooit mogen veronderstellen dat de planetenbewoners minder kunnen of minder ontwikkeld zijn dan wij, dus zullen ze ook wel de astronomie bedrijven.
Astronoom op Kepler 22-b
Dus, de astronomen op onze tweelingplaneet Kepler-22b, wat zien zij, als zij, net als wij, nu op dit moment hun tweeling planeet hebben ontdekt? Laat ons aannemen dat zij betere telescopen hebben dan wij, en heel goed kunnen inzoomen op de Aarde.
Kepler-22b is 600 lichtjaren van de Aarde verwijderd.
Ze zien de Aarde aan het begin van de 15e eeuw.
Ze zien de ontdekkingsreizigers varen over de zeeën.
Dat zal hun hart sneller laten kloppen, want vast kennen onze tweelingen dat ook: ontdekkingsreizen, schipvaart.
Christiaan Huygens in zijn Cosmotheoros:
“Voorts indien het oppervlak van hun kloot bij henluiden [=planetenbewoners] zo verdeeld is, dat een gedeelte van ’t zelve in land, een gedeelte in zee bestaat, […] hebben wij zeer grote reden om te denken, dat zij ook t’ scheep varen: anderzins zouden wij zoo groot en zo nut een zaak niet zonder laatdunkendheid onzen Aardkloot alleen toeschrijven.”
Dit blog staat ook op mijn Duitse webblog over Huygens:
Unsere Zwillinge auf dem Zwillingplaneten Kepler-22b
en op mijn Engelse blog
Our twins on twin planet Kepler-22b
Maria Trepp www.passagenproject.com
|
Ik heb een schitterend mooie eksterveer gevonden, metallic groen-zwart.
Op internet gezocht naar informatie over de ekster in cultuur en kunst. Een duivelsvogel, maar in de Oosterse cultuur en bij de indianen een godenvogel. Wolfram von Eschenbach opent zijn middeleeuwse roman Parzival met een lof op de ekster: de ekster is zowel zwart als wit; dus zowel van de hel alsook van de hemel. Degene die geschakeerd is zoals de ekster heeft deel
Ja, dat is goed, dat wil ik zijn, geschakeerd, wit met metallic zwart, groen, blauw!
Hier een paar artistieke eksters: Pieter Breughel met een ekster op de galg, Goya met een prins met tamme ekster en Monet, met een ekster in de sneeuw.
Goya, Prins met tamme ekster
Monet, Ekster in de sneeuw.
|
Ik heb niet alleen stokrozen maar ook echte roosjes in mijn tuin staan (al vind ik de stokrozen veel mooier en onpretentieuzer).
De bleekroze kleur van de stokroos hier bij een roos. Minder breekbaar vind ik.
Het kleurenschema voor webdesigners noemt dit “misty rose” .
[Hier een weergave met hoge resolutie http://www.passagenproject.com/misty_rose_blassrosa_roos.jpg ]
Pas nadat ik de foto had genomen zag ik het kleine vliegje… en ja, het ongedierte hoort bij de bloemenstillevens als een memento mori.
Hier een uitsnede uit een bloemstuk van Jan Davidz de Heem.
Ensor schilderde exotische schelpen die zijn moeder in haar winkeltje verkocht.
Maar stillevens met schelpen zijn klassikers in de Vlaamse schilderkunst.
en hier nog een eigentijdse poging met inheems spul
Klaprozen groeien bescheiden langs het spoor en in de berm.
In de kunst zijn ze geliefd.
Jacques le Moyne, klaproos ( poppy) 1586
Claude Monet, Poppy field, 1872 (klatschmohn klaprozen, impression)
Claude Monet, Champ des coquelicots, 1881 (papaverveld,poppies)
Claude Monet, Paarse klaprozen (purple poppies), 1883
Claude Monet, Poppy field near Giverny, 1885
Vincent van Gogh, Vaas met klaprozen, 1886
Floris Verster, Papavers/Klaprozen, 1888
Vincent van Gogh, Papaverveld, 1890
Vincent van Gogh, Klaprozen/ Butterflies and poppies, 1890
Paula Modersohn Becker, Maedchen mit Kind, 1902
Ferdinand Toussaint, De zomer, 1903
Paula Modersohn-Becker, Alte Armenhauslerin im Garten, 1906
Emil Nolde, Grote klaprozen, 1908
Georgia O’Keeffe: Oriental poppies (Oosterse papavers/klaprozen) 1927
Pioenroos/Peony/ Paeonia Leidse Hortus 
Pioenroos/Peony/ Paeonia Leidse Hortus 
Pioenroos/Peony/ Paeonia Leidse Hortus(14-5-2011)
Deze schitterende pioenrozen lieten me zoeken naar literatuur over pioenrozen.
Gevonden: Bertus Aafjes, De vertrapte pioenrozen, Pearl S. Buck, Peony, en, het mooist: veel haiku’s op pioenrozen.
Bertus Aafjes heeft in zijn verhaal een paar zeer mooie haiku’s vertaald, zoals deze van Kiorokoe:
Op het punt te gaan bloeien
ademt de pioenroos
een regenboog uit
En hier Buson, vertaald door blogger J (veel dank):
de pioenrozen verbieden
de regenwolken dichter bij te komen
dan honderd mijl
In de tentoonstelling Liefde! Kunst! Passie! in het Haagse Gemeentemuseum hing dit mooie schilderij van Alexej von Jawlensky, ‘Meisje met pioenrozen’: 
Alexej von Jawlensky, Meisje met pioenrozen 1909
En hier pioenrozen van Manet:
edouard manet pioenroos
edouard manet pioenroos
Floris Verster_stilleven_met_pioenen
…
Hier nog een paar voorbeelden van mooie passiebloemen in de kunst. De passiebloem was een geliefd voorwerp in symbolisme en jugendstil.
John_everett_Millais,_in gedachten_verzonken_(passiebloem), 1859 
Passion_flower_Aubrey_Beardsley_Malory
Vaas passiflora .
Johannes le Francq van Berkhey, passiebloem
te zien in Museum Naturalis in Leiden,
‘De Japanse kunst is iets als de primitieven, als de Grieken, als onze oude Hollanders, Rembrandt, Potter, Hals, Vermeer, Van Ostade, Ruisdael. Dat kent geen einde.’
Vincent van Gogh aan zijn broer Theo, Arles, 15 juli 1888
Zie ook de tentoonstelling
Oost – West: Japan en japonisme
23.09.11_15.01.12 in het Van Goghmuseum Amsterdam
De Japanse tuin in Clingendael in Den Haag is weer geopend. Hier de Japanse brug met de Wisteria.
De Wisteria/ blauweregen is oorspronkelijk afkomstig uit Japan, en speelt in de Japanse cultuur een belangrijke rol in houtsneden, toneel, dans en poëzie.
Blogger Jacopone blijkt een ervaren vertaler van haiku’s te zijn, en uit zijn schat van haiku’s waarvan ik gebruik mag maken heb ik eentje over blauweregen gevist
waar de lentezon
onder gaat
een blauweregen
(Issa)
Ik ga bewust pas bij zonsondergang naar de Japanse tuin. Dan is het stil en het licht bijzonder intens.
In de Hortus in Leiden zijn prachtige exemplaren van de oude Wisteria’s te zien die de Duitse arts Philipp Franz von Siebold had mee gebracht.
Monet heeft verschillende schilderijen gemaakt van de blauweregen in zijn tuin, die over zijn Japanse voetbrug hing.
Monet (hier meer schilderijen van Monet)heeft zich voor zijn Wisteria-brug laten inspireren door prenten van Hiroshige.
Christiaan Huygens schrijft in zijn tekst “Cosmotheoros” veel over de maan, en hij verwijst instemmend naar de schrift van Plutarchus over het maangezicht “De facie in orbe Lunae”.
Oranje volle maan boven Leiden 18-4-2011
Het maangezicht – zie je het?
Plutarchus’ schriftje is in het Engels op internet te lezen.
Plutarchus zelf verwijst wederom naar andere denkers, die voor hem die over de maan hadden gefilosofeerd, en hij komt met een mooi gedicht, toegeschreven aan Hegesianax. Ik citeer het hier in het Engels (vertalen van poëzie is een vak dat ik helaas niet beheers):
“With fire she shines all round, but in the midst
More blue than black appears a maiden’s face
And moisten’d cheeks, that blush to meet the gaze.”
In het Duits klinkt het zo:
“Herrlich glänzt der Mond
Von feurigen Strahlen um geben
Aber ein Frauenaug erscheint in der Mitte der Scheibe
Blauer als Saphir, und eine Stirn, mit lieblicher Röte
Prangend….“
En laten we het even in het Nederlands proberen:
“Prachtig straalt de maan.
Omgeven door vurige stralen
kijkt een gezicht met blauwe ogen
en blozende wangen
ons aan.”
Plutarchus bespreekt uitvoerig de oppervlakte van de maan, die ons als menselijk gelaat kan voor komen. Overigens is het erg mooi in het Engels, dat het woord voor oppervlakte [van de maan] en het woord voor“gezicht” samenhangt als surface/face.
Zie ook mijn blog over de vrouw in de maan, en Shakespeare’s Midzomernachtsdroom
Langs het fietspad van Leiden naar Warmond (lange bocht Merenwijk) staan over een lengte van meerdere honderd meters de charmante mooie, fragiele kievietsbloemen.
Kievitsbloem fritillaria Leiden
Kievitsbloem fritillaria Leiden
Kievitsbloem fritillaria Leiden
“Snakes head” heet deze bloem in het Engels
De kievitsbloem die via de natuurwetenschapper Olof Rudbeck van Leiden in Zweden is terecht gekomen dient daar zelfs als symbool en de landschapsbloem “Kungsängsliljan” van Uppland.
In de Leidse Hortus zijn nog meer soorten van fritillaria’s te zien.
Fritillaria Thunbergii uit Japan
Fritillaria verticillata uit China
Fritillaria Imperialis Aurora Keizerskroon
Vincent van Gogh, Fritillarias in een koperen vaas, 1887
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
De huidige volle maan is bijzonder omdat de maan op 19 maart 2011 dichter bij de Aarde staat dan in 18 jaar.
Op internet werden aardbevingen en tsunami voorspeld… en tsja dat is er dus ook geweest, maar helaas niet op de 19e .
Luister naar Credence Clearwater Revival, Bad moon rising
“…Don’t go around tonight
Well, it’s bound to take your life
There is a bad moon on the rise”
Bad moon Leiden
Super maan 19 maart 2011 Leiden
“’Vrijheid’ is een woord dat inhoudsloos is geworden” stelt Arnon Grunberg vandaag in zijn ‘Voetnoot’ in de Volkskrant.
In de politiek misschien, in het persoonlijk leven niet.
Vrijheid is voor mij vooral scheppend spel. Als ik speel ben ik gelukkig.
Met spelen bedoel ik geen computer – of gezelschapsspelletjes. Mijn spelletjes moeten open en experimenteel zijn, anders vind ik het saai. Ik maak mijn regels zelf (met andere woorden, mijn spelletjes zijn autonoom), en ik pas de regels bovendien al spelend aan.
Spelen is voor mij zeer vaak (maar niet altijd) verbonden met productiviteit: iets maken; teksten, foto’s, kleren, of performen en onderhouden: muziek, toneel enz.
Mijn bloggen is voor mij is het vooral een spel. Het is een spel, omdat ik tot niets verplicht ben, geen deadlines, geen van buiten opgelegde dwang wat thema’s en uitwerking betreft. Ook blijft het speels voor mij omdat ik weiger iedereen tot woord te staan.
Ik speel, dus ik ben -
VRIJ!
Toch is mijn spel serieus.
Het is serieus
omdat ik serieus word genomen
van sommigen
om
wie ik geef.
Ook is mijn spel serieus omdat ik in alles probeer aan te knopen aan thema’s en dingen die bij mij eerder langs kwamen, en/of die nu in de actualiteit zijn. Ik wil verbonden zijn in mijn eigen gedachten-universum en in dat van het actuele intellectuele discours.
Over de filosofie van het spel en de vrijheid kan men Johan Huizinga, Homo ludens lezen (gratis download hier),
Oleg Kulik, Homo ludens
….en anders heeft ook de Duitse dichter en denker Friedrich Schiller hier hoogst belangrijke dingen over geschreven in zijn “esthetische brieven”, zoals:
“…der Mensch spielt nur, wo er in voller Bedeutung des Worts Mensch ist, und er ist nur da ganz Mensch, wo er spielt” “De mens speelt alleen wanneer hij in de volle betekenis mens is, en hij is alleen helemaal mens wanneer hij speelt.”
Voor Schiller is spel vrijheid van dwang en een tegenstelling tot het op nut gerichte handelen. Een spel heeft zijn doel (overwegend) in zich zelf en niet buiten zichzelf. Het spel verbindt natuur en cultuur, en leidt op een hoger niveau tot kunst.
Schiller zei dat schoonheid de weg is die men moet bewandelen om bij de vrijheid te komen. Ja, schoonheid en spel.
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
Naar aanleiding van de melding vaan een spectaculaire spreeuwenshow in Utrecht, hier de mijne in Leiden:
Al een tijdje zie ik bij zonsondergang een reusachtige zwerm spreeuwen (filmpje) achter de Leidse Zijlpoort, over de rooms-katholieke begraafplaats.
Vogelwolken
voor de maan.
Vliegen
hier de zielen
van de doden
in de schemering?
Huiveringwekkend.
voor de maan.
Vliegen
hier de zielen
van de doden
in de schemering?
Huiveringwekkend.
Ineens, om tien over half vijf zijn ze er, en ineens, om vijf uur gaan ze weer zitten in de bomen.
Ik houd niet van narcissen… gele narcissen ….
Maar ik ben verliefd op de witte narcissen, met hun bedwelmende geur en hun eindeloze zelfreflectie….
en hier nog een bijzonder mooie waterverf van Maria Sibylla Merian (1670)
Naar aanleiding van de doop van de Geert Wilders tulp:
Het woord “tulp” is afkomstig van het Perzische woord ‘tulipan’ wat tulband betekent. Kopvodden, dus.
De vermeend typisch Nederlandse tulpen zijn, zoals veel andere cultuurproducten, een import uit andere culturen
“Wen er maar aan: de islam is evengoed Europa’” zegt Oxford-hoogleraar Eugene Rogan over zijn boek ‘The Arabs: A History’, dat door The Economist en The Financial Times tot een van de beste non-fictieboeken van 2009 werd uitgeroepen. [NRC, 2-4-2010]
Rogan: “Er is in de Arabische wereld sprake van een strijd voor politieke dominantie tussen islamisten en seculieren. Maar omdat we tegenwoordig zo gericht zijn op de rol van islam in de politiek is er een neiging om de seculiere krachten af te schrijven. Toch blijft dit een dominante politieke stroming in de Arabische wereld.”
Op de vraag ”Wat zijn historische verklaringen voor de lage scores op ontwikkelingsgebied waar het Arab Human Development Report op wijst?” antwoordt Rogan:
,,Eén van de belangrijkste verklaringen zijn de regionale conflicten. Ik woonde als tiener in Beiroet. Toen de burgeroorlog daar uitbrak zijn we naar Kairo verhuisd, in 1976. In Libanon heb ik de erbarmelijke omstandigheden gezien in de Palestijnse vluchtelingenkampen. Ik heb van dichtbij meegemaakt hoe Libanon met vredig naast elkaar levende geloofsgemeenschappen in korte tijd desintegreerde. De Jom Kipoer-oorlog van 1973 en de beelden van Israëlische straaljagers die Palestijnse vluchtelingenkampen bombarderen zijn in mijn geheugen gegrift. Deze instabiliteit betekende dat ontwikkeling een lagere prioriteit kreeg dan veiligheid. Een onevenredig hoog aandeel van de staatsbegrotingen gaat steevast naar defensie- uitgaven, vooral in de buurlanden van Israël. Sommige landen geven meer uit aan propaganda dan aan onderwijs. De dominantie van de staat in de economie heeft economische ontwikkeling beperkt. Veel zaken die de Arabische bevolking hadden kunnen helpen om aansluiting te hebben met de internationale economie, zijn gefrustreerd door eenpartijsystemen en militairen in de politiek.”
En op de vraag: “Wat voor rol ziet u voor moslims in Europa?” antwoordt Rogan:
,,Tweede en derde generatie moslims zijn Europese burgers. Zij hebben, net als elke andere Europeaan, het recht om bij te dragen aan de Europese cultuur. Europese democratieën moeten niet de waarde van burgerrechten vergeten.
,,En als historicus wil ik wijzen op de historische aanwezigheid van de islam in Europa. De islam is niet wezensvreemd aan Europa. We hebben het bestaan van de islamitische eeuwen in Europa in een daad van collectieve geheugenverlies uit de geschiedenis geschreven. Dit creëert een groot deel van de huidige misverstanden. Men dient niet meer te spreken van islam in Europa, maar een islam van Europa.”
De tulp is hiervan een symbool, voeg ik eraan toe.
Hier een samenstelling van mijn vele eerdere Wilders-kritische blogs:
http://passagenproject.com/blog/2011/02/19/wilders-kritiek-neemt-toe/
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
Vuurtoren in Scheveningen 29-12-2010
Vuurbaak Katwijk
James Ensor, Vuurtoren van Oostende
Piet Mondriaan, Vuurtoren bij Westkapelle, 1909
Mondriaan heeft er nog meer versies van gemaakt, zowel tekeningen als schilderijen.
Piet Mondriaan, Vuurtoren bij Westkapelle
Piet Mondriaan, Vuurtoren bij Westkapelle, 1909
en hier nog een vuurtoren van Edward Hopper.
Edward Hopper, Lighthouse Hill, 1927 (detail)
en hier nog een uit de 19e eeuw:
William Turner, Vuurtoren van Shields met volle maan, 1826
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
[In twee jaar tijd 5500 keer bekeken op het Vk-blog plus een paar duizend keer op mijn passagenproject-site].
Bij het bloggen ging het mij nooit in eerste instantie om statistieken, en ik ben ook pas vorig jaar begonnen om überhaupt naar statistieken te kijken. Het gaat mij vooral om expressie van mezelf, om variatie (kunst, wetenschap, politiek) en om consistentie: mijn thema’s te verdiepen.
Ik kon nooit voorspellen wat bij anderen aanslaat en wat niet, dus heb ik me daar ook niet om bekommerd.
Maar goed, dat erotische kunst veel interesse wekt dat had ik misschien toch kunnen anticiperen.
In ieder geval heb ik het Man-Ray blog gemaakt vanwege een tentoonstelling in het gemeentemuseum, en niet om met erotiek te scoren…
In een overzichtstentoonstelling in het GEM fotomuseum in Den Haag werden in 2009 een groot aantal foto’s en kunstwerken van Man Ray getoond onder de titel “Zorgeloos, maar niet onverschillig“. Schilderijen, tekeningen en foto’s worden in deze expositie verbonden met persoonlijke objecten, beelden en documenten uit zijn nalatenschap.
Eén mooie en bekende foto is in Den Haag niet te zien, en deze kwam ik kort geleden in München tegen, in het Haus der Kunst in de tentoonstelling “Spuren des Geistigen”. Daar hing “La Prière” (1930),
in de ruimte waar blasfemische kunstwerken verzameld werden (naast Man Ray ook Dali en Kippenberger).
In de grote Man-Ray-fotobibliotheek op internet zijn veel naaktstudies aan te treffen, veel van Meret Oppenheim, zelf een kunstenares, die ik hier in meerdere blogs heb besproken
Ook een slangenbezweerster met cobra slang heb ik gevonden, die later als “Tragic necklace” op de titel van Vanity Fair stond.
In Den Haag zijn zowel abstracte erotisch/seksuele als ook zeer concrete afbeeldingen tentoongesteld.
Wat het laatste betreft: Er zijn vier zeer opvallende foto’s van 1929 te zien. Voor een speciale uitgave van het Surrealisten-tijdschrift Variétés over erotische poëzie had Man Ray expliciet pornografische foto’s ter illustratie ter beschikking gesteld, waarop hijzelf en zijn partner Kiki de Montparnasse de liefde bedrijven op verschillende wijzen: Hiver, été, printemps, automne.
(De publicatie van het nummer werd door de Franse douane in beslag genomen en vernietigd).
Meer abstracte objecten en schilderijen zijn bijvoorbeeld deze:
Priapus ( 1920?)
De maagd ( 1973)
en hier abstracte vrouwelijke vormen:
“vrouwelijk schilderij”
De installatie op de volgende foto heet “Cadeau” (1921). Spijkertjes op een strijkijzer: een huishoudelijk instrument verandert volkomen door een simplele ingreep. De fantasie wordt geprikkeld (!) .
Het lijkt een beetje op Duchamp om alledaagse vorwerpen te gebruiken. Maar Man Ray wilde niet, zoals Duchamp, de functie van de kunst ter discussie stellen. Man Rays strijkbout heeft ook een erotische functie: hij vertelde dat hij de kleding van een vrouw ermee in repen had gescheurd….
(1951)
Zie ook:
Venus van Man Ray en Venus van Dalí
Volle maan vandaag.
De volle maan was mijn avatar op het Vk-blog.
Ik heb in de loop van de jaren met veel plezier foto’s gemaakt en kunst bijeen gebracht met een volle maan.
Hier een overzicht.
Zonsondergang en volle-maan-opgang in de duinen [december 2009]
Terwijl ik vandaag ten zuiden van Katwijk door de duinen naar de zee liep zag ik links de zon ondergaan, en rechts van mij de maan opgaan.
De foto’s zijn iets donkerder dan de werkelijkheid. Het was 16.15.
Zonsondergang Katwijk 1 december 2009 16.15
Maanopgang Katwijk 1 december 2009 16.15
Volle maan tussen de magnolia
[april 2009]
Bij de magnolia en de maan past het mooie verhaal van H erman Pieter de Boer, In het stadspark, uit : “Verhalen van lust en liefde”, met illustraties van Pat Andrea.
Maan en haven/ Manet/Lepine
Leiden 8 april 2009
Stanislas Lepine, Maan over de haven van Saint-Denis, 1876
Edouard Manet, Maan over de haven van Boulogne,1869
————–
Volle maan over het Holocaust-Mahnmal in Berlijn
Foto’s uit Berlijn te tonen met de volle maan over het Holocaust-monument.
Het Holocaust-monument in Berlijn is een controversieel monument. Het meest problematisch zijn de duizenden touristen die zich picknickend, zingend, joelend en vermakend om en op het monument bevinden.
Het monument bestaat uit 2711 betonblokken variërend in hoogte van 20 cm tot 4,5 meter met een tussenruimte van 95 cm. Onder het veld met de blokken is een expositieruimte ingericht. De Amerikaanse architect Peter Eisenman heeft het monument ontworpen.
Door toeval bevond ik mij in augustus bij volle maan s’avonds naast dit monument, en mijn zus en ik ontdekten dat er heel weinig, maar toch een beetje verlichting was, en dat men dus s’nachts was uitgenodigd om rond te wandelen tussen de blokken.
Het was heel stil.
We zagen bijna niemand, en de weinigen die er waren hielden hun mond.
Het is zeer moeilijk te beschrijven hoe het voelde.
Ik kan het iedereen aanbevelen om het monument s’nachts te bezoeken.
Ach, arme maan,
wat heb je toch al veel gezien.
wat heb je toch al veel gezien.
De volle maan bij Vincent van Gogh
Het belangrijkste volle-maan-schilderij van Van Gogh hangt in het Kröller-Müller Museum: Ommuurd veld met schoven en opkomende maan, 1889:
Dit schilderij maakte Van Gogh in de psychiatrische inrichting in Saint-Rémy. Het korenveld kon hij vanuit zijn kamer zien.
Het maanlicht wordt aangeduid met de lichte kleine witte (oorspronkelijk roze) toetsen over lucht en landschap.
Van Gogh was niet tevreden over dit schilderij. Hij noemde het samen met de beroemde ‘Sterrennacht’ (hieronder) in een brief. Hij vond zelf dat hij in beide schilderijen de compositie had overdreven, en dat beide schilderijen leken op een oude houtsnede
Anders heeft Van Gogh zo ver ik weet de maan alleen als sikkelmaan geschilderd; op internet is een overzichtje hiervan te vinden: drie keer de toenemende en een keer de afnemende maan.
De afneemende maan is te zien op het schilderij Sterrennacht, ook in 1889 in Saint-Rémy geschilderd. De sterren en de afnemende sikkelmaan in een ritme van licht en beweging achter de cipressen en het stadje.
Erwin Mortier in ‘Godenslaap’:
“Alleen bij Van Gogh heb ik de middagen van toen teruggezien. Zijn onvaste zonnen en de morsige melkwegen in zijn zwarte vibrerende nachten; de onverdraaglijke duisternis die hem dusdanig benauwde dat hij ze doorzeefde met sterren zo hel als de verzengende weelde van de eeuwige middag van zijn gekte. Hij kende de waanzin van de katten, maar kon hun slaap niet vatten, dus vrat de demon hem op. “ ( p 211)
Maanspiegelingen
Maanondergang Katwijk, 11 januari 2009, 8.00
Maanopgang, Rijn-Schiekanaal Leiden, spoorwegbrug, 11 januari 2009, 18.30
Wintermaan
118 januari voor mijn huis
9 januari Cronesteyn
10 januari, Cronesteyn: maanlicht, witte ganzen, meerkoeten
Maannacht Gustave de Smet, Jan Sluijters, Jozef Israels etc
In de entoonstelling
Jozef en Isaac Israels kwam ik een ingetogen schilderij van een maannacht tegen, van Jozef Israels uit 1905.
Dan was er de tentoonstelling ‘XXste eeuw’:
Hier de ´Maannacht´ van de Vlaamse expressionist Gustave de Smet uit 1917.
En de kleurrijke ´Maannacht II Laren´ van Jan Sluijters uit 1911.
Vogelwolken voor de maan
Al een tijdje zie ik bij zonsondergang een reusachtige zwerm spreeuwen (flimpje) achter de Leidse Zijlpoort, over de rooms-katholieke begraafplaats.
Vogelwolken
voor de maan.
Vliegen
hier de zielen
van de doden
in de schemering?
Huiveringwekkend.
voor de maan.
Vliegen
hier de zielen
van de doden
in de schemering?
Huiveringwekkend.
Ineens, om tien over half vijf zijn ze er, en ineens, om vijf uur gaan ze weer zitten in de bomen.
Novembermaan
“Am Himmel aber erbleichte der Mond,
Er wurde immer trüber;
Gleich schwarzen Rossen jagten an ihm
Die wilden Wolken vorüber.”
Uit: Heinrich Heine, “Deutschland, ein Wintermärchen”
[speelt ook in november...]
12 november 20.30
12 november 16.50
11 november ca 17.00
Maan en zwaan in Leiden
Hier het passende muziekje bij deze foto’s of bekijk de diashow op You Tube
Maan en zwaan komt men ook tegen in de mooie romantische schilderijen en tekeningen van Caspar David Friedrich, die nu in de Hermitage in Amsterdam getoond worden. Ik heb een kleine diashow gemaakt met Maan en Zwaan bij Caspar David Friedrich (met veel meer overigens dan wat in Amsterdam hangt, maar de zwanen zijn in ieder geval in Amsterdam te zien en ook een of twee maan-schilderijen).
—————————————————————————————————–
Kees Stip
Op een zwaan
Waarheen hief in het licht der maan
een regelrechte sprookjeszwaan
de statie van zijn witte steven?
Of werd hij door een droom gedreven?
‘Ik word,’ zo sprak hij tot een elf,
‘door niets gedreven, ik drijf zelf.’
Zwarte zwaan onder de volle maan
Onder de volle maan
sprak ik een zwarte zwaan
Hond en maan
Ter gelegenheid van de huidige volle maan hier een paar surreale foto’s.
Het thema “Hond en maan bij Shakespeare” heb ik al eerder besproken, en het idee voor de kleurrijke lisdoddes is afkomstig van Pat Andreas illustraties bij Alice in Wonderland.
En ter afsluiting nog Joan Miró :
Volle maan .. bij Mondrian…
Maneschijn/Corot/Utagawa Hiroshige
In de Van Gogh-tentoonstelling “De kleuren van de nacht” hingen ook veel schilderijen van andere schilders die Van Gogh hebben beinvloed. Zoals bijvoorbeeld Camille Corot, met ‘Maneschijn‘ van 1865.
Vincent van Gogh had grote bewondering vor Corot, en sprak over een “Corot-stemming” die werd getypeerd door intimiteit en mysterieuze stilte.
Japanse prenten hadden veel invloed op Van Gogh . Hier is “De Shoei brug” van 1862 te zien (Utagawa Hiroshige II), met de volle maan; een prent die in bezit was van Van Gogh, net als de prent daaronder met de Saruwakacho theaterstraat (Hiroshige) onder de volle maan.
Utagawa HiroshigeII, De Shoei brug
Saruwakacho theaterstraat (Hiroshige)
Reacties op mijn nieuwe blog
Mijn zwarte hond houdt van zwarte kraaien, net als ik.
Hier hond en kraaien en een blog over de kraai in de kunst.
Zwarte hond en zwarte kraaien
Tussen het Centraalstation in Den Haag en de Academie van de Kunsten zweeft een grote, dreigende maar ook schaduw-gevende kraai in de bomen, gemaakt door Henk Rijzinga, die zegt: “De kraai is een slimme dief, die altijd langer leeft dan het kadaver waar hij bij zit.”
Een andere kunstenaar, Florentijn Hofmann, maakte in 2006 een grote kraai die in Leiden op het waaghoofd stond. Deze zwarte kraai, die in 2006 een zwerftocht maakte langs verschillende steden, staat nu bij het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam .
Een kraai kraait niet, maar krast. Het “kraa-kraa-kraa” werd vroeger begrepen als “cras-cras-cras” wat “morgen” betekent in het Latijn. Deze zondige duivelsvogel moedigde dus de mensen aan om het zondenbekentenis op te schorten tot “morgen” – en dat was voor Christenen zeker niet de bedoeling.
Een symbolische ambivalent-positieve betekenis heeft de kraai in Lewis Carrolls “Alice in spiegelland”.
[Illustratie Pat Andrea]
In het hoofdstuk “Twiedeldum en Twiedeldie” maakt een kraai de ruziemakenden Twiedeldum en Twiedeldie bang zodat zij ophouden te vechten:
“Just then flew down a monstrous crow,
As black as a tar-barrel;
Which frightened both the heroes so,
They quite forgot their quarrel.”
“Een angstaanjagende kraai vloog langs,
Zo zwart als roet en leer.
Dat maakte onze helden bang
En ze ruzieden niet meer.”
(vertaling Sofia Engelsman)
“Toen vloog een zwarte kraai voorbij
Een kraai zo godverlaten
Dat beide helden vechtpartij
En ruzie prompt vergaten.”
(vertaling Nicolaas Matsier- zeer elegant)
Angst voor een derde, dat helpt elke ruzie… tussen vrienden, partners, en in een land…..
Of: het perspectief van de dood maakt heel veel dingen triviaal.
E 
Vincent van Gogh, Korenveld met kraaien, 1889
Ohara Koson, kraai, ca 1910
Ik heb op het Vkblog veel plezier gehad om kunst en literatuur of kunst en eigen foto’s samen te stellen.
Hier mijn Alice in Wonderland-blogs.
In het Haags Gemeentemuseum was in 2008 een tentoonstelling te zien van Pat Andreas schilderijen bij Lewis Carrolls Alice-boeken.
Pat Andrea heeft een geheel eigen en originele interpretatie gegeven aan de bekende verhalen en nodigt op die manier sterk uit om de Alice-verhalen weer eens te herlezen.
Er hangen een groot aantal van deze illustratieve schilderijen in het Gemeentemuseum. Andrea maakte hij grote werken van 150 x 180 cm.
“Voor elk hoofdstuk maakte hij twee afbeeldingen, waarin zowel de meest roemruchte scènes zijn te ontdekken als minder bekende onderdelen van Wonderland of het land achter de spiegel. De technieken die Andrea gebruikt, zijn al even veelzijdig als het verhaal en de afbeeldingen. Hij gebruikt zowel verf als potlood, de ene keer tot in het uiterste gedetailleerd, zoals de jurk van de Hartenkoningin, de andere keer volstaan een paar duidelijk lijnen om een personage neer te zetten. ”
Soms werkt hij ook met collage.
Alice ziet op de schilderijen heel verschillend uit, en is bovendien geen kind, maar een volwassen jonge vrouw.
Mijn interesse werd gewekt door een schilderij bij het Spiegelland-hoofdstuk “Wool and Water”. Bij Pat Andrea zijn kleurrijke lisdoddes te zien.
Ik herinnerde me geen lisdoddes in de Alice-verhalen.
Hier nog de originele illustratie van John Tenniel:
Bij Pat Andreas schilderijen hangen ook de tekstpassages die erbij horen, in het Nederlands en Engels (klik hier voor de on-line-versie van Through the looking glass ). In de Nederlandse tekst is sprake van “biezen“, in het Engels gaat het over “scented rushes“.
Maar in de Nederlandse vertaling van C. Reedijk en Alfred Kossmann gaat het in dit hoofdstuk “Wol en water” interessant genoeg over waterlelies:
“Alice liet dus de boot zo maar met de stroom meeglijden, totdat ze zachtjes temidden van de waterlelies dreven. Toen rolde ze haar mouwen op en stak haar armen tot aan de elleboog in het water om een flink stuk van de stengel te pakken te krijgen voordat ze de bloemen afplukte [...]
Wat gaf het dat de waterlelies al dadelijk begonnen te verwelken en al hun kleur en frisheid verloren zodra ze ze geplukt had? Zelfs echte waterlelies blijven maar heel kort goed – en deze smolten bijna als sneeuw toen ze aan haar voeten opgehoopt lagen, want het waren bovendien droom-waterlelies – maar Alice merkte het nauwelijks op want er waren zoveel andere wonderlijke dingen om over te denken. “
Carroll heeft hier vermoedelijk een grap gemaakt door bloemen “lisdoddes” (rushes) te noemen, maar in zijn beschrijving iets geheel anders te beschrijven; hij beschrijft bloemen die in groei en uitzien veel meer op waterlelies lijken.
De verwarrende taalspelletjes en de willekeurige namen van de dingen zijn dan ook een hoofdzaak in de (taal) – filosofische Alice-boeken.
Ik zal hier nog meer over vertellen….
———————————————————————————————————————
———————————————————————————————————————
Alice in Wonderland: Jabberwocky/Pat Andrea
In het eerste hoofdstuk van “Through the looking glass” (Alice in Spiegelland) van Lewis Carroll slaat Alice een boek open met een nonsensgedicht.
“…..There was a book lying near Alice on the table, and while she sat watching the White King (for she was still a little anxious about him, and had the ink all ready to throw over him, in case he fainted again), she turned over the leaves, to find some part that she could read, ‘–for it’s all in some language I don’t know,’ she said to herself.
It was like this.
YKCOWREBBAJ
sevot yhtils eht dna,gillirb sawT’
ebaw eht ni elbmig dna eryg diD
,sevogorob eht erew ysmim llA
.ebargtuo shtar emom eht dnA
She puzzled over this for some time, but at last a bright thought struck her. ‘Why, it’s a Looking-glass book, of course! And if I hold it up to a glass, the words will all go the right way again.’
This was the poem that Alice read.
JABBERWOCKY
‘Twas brillig, and the slithy toves
Did gyre and gimble in the wabe;
All mimsy were the borogoves,
And the mome raths outgrabe.
‘Beware the Jabberwock, my son!
The jaws that bite, the claws that catch!
Beware the Jubjub bird, and shun
The frumious Bandersnatch!’
He took his vorpal sword in hand:
Long time the manxome foe he sought–
So rested he by the Tumtum tree,
And stood awhile in thought.
And as in uffish thought he stood,
The Jabberwock, with eyes of flame,
Came whiffling through the tulgey wood,
And burbled as it came!
One, two! One, two! And through and through
The vorpal blade went snicker-snack!
He left it dead, and with its head
He went galumphing back.
‘And hast thou slain the Jabberwock?
Come to my arms, my beamish boy!
O frabjous day! Callooh! Callay!’
He chortled in his joy.
‘Twas brillig, and the slithy toves
Did gyre and gimble in the wabe;
All mimsy were the borogoves,
And the mome raths outgrabe.
‘It seems very pretty,’ she said when she had finished it, ‘but it’s RATHER hard to understand!’ (You see she didn’t like to confess, ever to herself, that she couldn’t make it out at all.) ‘Somehow it seems to fill my head with ideas–only I don’t exactly know what they are! However, SOMEBODY killed SOMETHING: that’s clear, at any rate–’ “
Hier de fantastische illustratie die Pat Andrea erbij heeft gemaakt, nu te zien in het Haagse Gemeentemuseum ( zie ook mijn blog van gisteren)
“Jabberwocky” is in heel veel talen vertaald.
De website met de vertalingen geeft drie Nederlandse vertalingen aan:
De Krakelwok (Ab Westervaarder & René Kurpershoek)
Wauwelwok (Alfred Kossmann & C. Reedijk)
Koeterwaal ( Nicolaas Matsier)
———————————————————————————————————————
———————————————————————————————————————
Alice en de sprekende bloemen/ Pat Andrea
[...] ,,0, Tijgerlelie!” zei Alice, en ze wendde zich tot één die zich bevallig op de wind wiegde. “Ik wou dat u kon praten!”
“Dat kunnen we,” zei de Tijgerlelie, “als er iemand is die de moeite waard is.” Alice was zo verbaasd, dat ze een hele tijd niets kon zeggen: ze was gewoon ademloos. Tenslotte, toen de Tijgerlelie alsmaar bleef wiegen sprak ze weer, op een bedeesde fluistertoon: “En kunnen alle bloemen spreken ?”
“Net zo goed als jij,” zei de Tijgerlelie, “en heel wat luider.”
“Het staat niet, als wij beginnen, weet je,” zei de Roos, “en ik was werkelijk benieuwd of jij iets zou zeggen! Ik zei bij mezelf: ,Haar gezicht lijkt niet helemaal dom, hoewel ze natuurlijk allerminst verstandig is! Toch heb je een goede kleur, en dat wil heel wat zeggen.’ ”
“Haar kleur kan me niet schelen,” merkte de Tijgerlelie op. “Als haar bloemblaadjes maar niet zo hingen zou het best gaan.”
Hier bij Pat Andrea heeft Alice helemaal geen kleur.
De bloemen zijn onaardig tegen Alice, en gedragen zich als vinnige vrouwen die een vrouw van lagere status afkraken. De hele passage is dan ook een parodie op sentimentele bloemengedichten, waar vrouwen regelmatig met bloemen vergeleken worden. In dit hoofdstuk in Alice in Spiegelland nemen niet de vrouwen de eigenschappen van de bloemen over, zoals gebruikelijk in de poëzie, maar de bloemen hebben de onvriendelijkheid van gezelschapdames en geven steken onder water.
Hier een tijgerlelie van Maria Sibylla Merian, over wie ik eerder heb geschreven.
———————————————————————————————————————
———————————————————————————————————————
Vorm en ontbinding: Démasqué der Schoonheid/ Pat Andrea
Paddestolen schieten omhoog in dit warm-vochtige weer, en vergaan net zo snel als zij zijn verschenen.
Bij Menno ter Braak, in Démasqué der Schoonheid, vond ik een schitterende formulering:
“[...] De paddestoel [...] staat even te figureren als een schijnsolide compromis van vorm en ontbinding en zinkt weer weg in de oerpap, waaruit hij voortkwam; hij heeft zijn rol volmaakt en magistraal gespeeld, ook als hij de mens niet diende in de champignonsoep; men kan hem niets verwijten.”
“Een schijnsolide compromis van vorm en ontbinding”, wat ontzettend goed gezegd.
De paddestoel speelt ook in Alice in Wonderland een belangrijke rol, als magisch middel voor snelle groei en krimp:
“[..] There was a large mushroom growing near her, about the same height as herself; and when she had looked under it, and on both sides of it, and behind it, it occurred to her that she might as well look and see what was on the top of it.
She stretched herself up on tiptoe, and peeped over the edge of the mushroom, and her eyes immediately met those of a large caterpillar, that was sitting on the top with its arms folded, quietly smoking a long hookah, and taking not the smallest notice of her or of anything else.[...]
In a minute or two the Caterpillar took the hookah out of its mouth and yawned once or twice, and shook itself. Then it got down off the mushroom, and crawled away in the grass, merely remarking as it went,
‘One side will make you grow taller, and the other side will make you grow shorter.’
‘One side of WHAT? The other side of WHAT?’ thought Alice to herself.
‘Of the mushroom,’ said the Caterpillar, just as if she had asked it aloud; and in another moment it was out of sight.
Alice remained looking thoughtfully at the mushroom for a minute, trying to make out which were the two sides of it; and as it was perfectly round, she found this a very difficult question. However, at last she stretched her arms round it as far as they would go, and broke off a bit of the edge with each hand.
‘And now which is which?’ she said to herself, and nibbled a little of the right-hand bit to try the effect: the next moment she felt a violent blow underneath her chin: it had struck her foot!
She was a good deal frightened by this very sudden change, but she felt that there was no time to be lost, as she was shrinking rapidly; so she set to work at once to eat some of the other bit. Her chin was pressed so closely against her foot, that there was hardly room to open her mouth; but she did it at last, and managed to swallow a morsel of the lefthand bit. [...] ”
Pat Andrea heeft ook hiervan een mooie illustratie gemaakt, waar Alice zelf samenvalt met de paddestoel.
Alice zelf…. een schijnsolide compromis van vorm en ontbinding, zoals wij allemaal.
Alice in Wonderland is absoluut geen sentimenteel boek, en wie goed leest zal zien dat de dood dus ook vaak om de hoek komt kijken.
———————————————————————————————————————
———————————————————————————————————————
De eenhoorn Lewis Carroll/ Pat Andrea
Bij Lewis Carroll, Through the looking-glass, beschouwt de eenhoorn Alice als een fabeldier:
“CHAPTER VII. The Lion and the Unicorn
[...]
‘Who are at it again?’ she ventured to ask.
‘Why the Lion and the Unicorn, of course,’ said the King.
‘Fighting for the crown?’
‘Yes, to be sure,’ said the King: ‘and the best of the joke is, that it’s MY crown all the while! Let’s run and see them.’ And they trotted off, Alice repeating to herself, as she ran, the words of the old song:–
‘The Lion and the Unicorn were fighting for the crown:
The Lion beat the Unicorn all round the town.
Some gave them white bread, some gave them brown;
Some gave them plum-cake and drummed them out of town.’
‘Does–the one–that wins–get the crown?’ she asked, as well as she could, for the run was putting her quite out of breath.
‘Dear me, no!’ said the King. ‘What an idea!’
‘Would you–be good enough,’ Alice panted out, after running a little further, ‘to stop a minute–just to get–one’s breath again?’
‘I’m GOOD enough,’ the King said, ‘only I’m not strong enough. You see, a minute goes by so fearfully quick. You might as well try to stop a Bandersnatch!’
Alice had no more breath for talking, so they trotted on in silence, till they came in sight of a great crowd, in the middle of which the Lion and Unicorn were fighting. They were in such a cloud of dust, that at first Alice could not make out which was which: but she soon managed to distinguish the Unicorn by his horn.
[...]
There was a pause in the fight just then, and the Lion and the Unicorn sat down, panting, while the King called out ‘Ten minutes allowed for refreshments!’ [...]
At this moment the Unicorn sauntered by them, with his hands in his pockets. ‘I had the best of it this time?’ he said to the King, just glancing at him as he passed.
‘A little–a little,’ the King replied, rather nervously. ‘You shouldn’t have run him through with your horn, you know.’
‘It didn’t hurt him,’ the Unicorn said carelessly, and he was going on, when his eye happened to fall upon Alice: he turned round rather instantly, and stood for some time looking at her with an air of the deepest disgust.
‘What–is–this?’ he said at last.
‘This is a child!’ Haigha replied eagerly, coming in front of Alice to introduce her, and spreading out both his hands towards her in an Anglo-Saxon attitude. ‘We only found it to-day. It’s as large as life, and twice as natural!’
‘I always thought they were fabulous monsters!’ said the Unicorn. ‘Is it alive?’
‘It can talk,’ said Haigha, solemnly.
The Unicorn looked dreamily at Alice, and said ‘Talk, child.’
Alice could not help her lips curling up into a smile as she began: ‘Do you know, I always thought Unicorns were fabulous monsters, too! I never saw one alive before!’
‘Well, now that we HAVE seen each other,’ said the Unicorn, ‘if you’ll believe in me, I’ll believe in you. Is that a bargain?’
‘Yes, if you like,’ said Alice.
[...] The Lion looked at Alice wearily. ‘Are you animal–vegetable–or mineral?’ he said, yawning at every other word.
‘It’s a fabulous monster!’ the Unicorn cried out, before Alice could reply.
[...] ”
Kraai/Lewis Carroll/Pat Andrea
Een kraai kraait niet, maar krast. Het “kraa-kraa-kraa” werd vroeger begrepen als “cras-cras-cras” wat “morgen” betekent in het Latijn. Deze zondige duivelsvogel moedigde dus de mensen aan om het zondenbekentenis op te schorten tot “morgen” – en dat was voor Christenen zeker niet de bedoeling.
Een symbolische ambivalent-positieve betekenis heeft de kraai in Lewis Carrolls “Alice in spiegelland”.
[Illustratie Pat Andrea]
In het hoofdstuk “Twiedeldum en Twiedeldie” maakt een kraai de ruziemakenden Twiedeldum en Twiedeldie bang zodat zij ophouden te vechten:
“Just then flew down a monstrous crow,
As black as a tar-barrel;
Which frightened both the heroes so,
They quite forgot their quarrel.”
“Een angstaanjagende kraai vloog langs,
Zo zwart als roet en leer.
Dat maakte onze helden bang
En ze ruzieden niet meer.”
(vertaling Sofia Engelsman)
“Toen vloog een zwarte kraai voorbij
Een kraai zo godverlaten
Dat beide helden vechtpartij
En ruzie prompt vergaten.”
(vertaling Nicolaas Matsier- zeer elegant)
Een kraai zo godverlaten
Dat beide helden vechtpartij
En ruzie prompt vergaten.”
(vertaling Nicolaas Matsier- zeer elegant)
Angst voor een derde, dat helpt elke ruzie… tussen vrienden, partners, en in een land…..
Of: het perspectief van de dood maakt heel veel dingen triviaal.
Vandaag schrijft Bert Wagendorp in de Volkskrant over de zoektocht van ruimtetelescoop Kepler naar een “nieuwe aarde”
Hij schrijft:
“Als de mythe van de unieke Aarde en het unieke leven eenmaal is gesneuveld, kan het snel gaan. Het hoeft niet te verbazen als op termijn blijkt dat er een Aardachtige planeet is waar ze ook een Egypte hebben, een Feyenoord, een minister Rosenthal en zelfs GroenLinkscongressen. Verbijsterend, maar ook een hele troost. Wij zijn niet alleen, in ons leed.”
Zijn ironie is prachtig en herinnert mij aan de ironie van Christiaan Huygens in zijn “Cosmotheoros” van 1698.
Op het moment dat men het buitenaards leven te veel op het aardse leven laat lijken, en zeker denkt te weten dat “zij” zo zijn als wij, ontstaan komische teksten- vaak onvrijwillig komische teksten waar het eigen geprojecteerd wordt op het ander, maar bij de meesters onstaan juist opzettelijk ironische teksten.
Christiaan Huygens’ “Cosmotheoros” (hier de tekst online) lees ik als een ironische tekst, in ieder geval in de passages waar Huygens sterk in detail treedt over de planetenbewoners, en hen exact dezelfde ontdekkingen toeschrijft die hij zelf heeft gedaan.
Alien astronoom
In zijn Cosmotheoros stelt Huygens zichzelf en de lezer de filosofische vraag: zijn wij mensen absoluut uniek? Zijn antwoord heeft twee componenten: ten eerste vindt hij dat uiterst onwaarschijnlijk. Ten tweede vindt hij de aanname dat wij de enigen zijn uiterst onbescheiden, wat ook nog een hoogst persoonlijk aspect heeft: als wij mensen de enigen zijn met kunst, wetenschap en zelfbewustzijn, dan zou Huygens zelf – als een van de allergrootsten, en als een van de voorhoede van de wetenschap en als baanbrekende denker – een Übermensch of als een haast goddelijk wezen moeten zijn. Zo kan en wil hij zichzelf niet zien, en daarom schrijft hij alles wat juist hij zélf kan -telescopen bouwen, astronomie, wiskunde en muziek(theorie) bedrijven- ook toe aan de andere “Planetenbewoners”, met komisch-ironisch resultaat.
Het lijkt me zeer onwaarschijnlijk dat hij zelf zich niet bewust was van de ironische gelaagdheid van zijn tekst, ook al omdat hij vaak opmerkt dat men het belachelijk en te vergaand zal vinden wat hij poneert, en omdat veel van zijn redeneer-”fouten” erg opzettelijk lijken en begeleid worden van ironisch commentaar.
Alien ontbijt
Men heeft alleen de keuze om Huygens als naïef en speculatief te beschouwen óf om zijn tekst als gedeeltelijk ironisch op te vatten. In zijn inleiding zegt hij nog: “Des stellen wy hier niets voor wis en zeker (want hoe kan dat geschieden?) maar wy gaan alleen te werk met gissingen, over welker waarschijnelijkheid het een yder vry staat naar zijn zin te oordeelen.“
Maar later heeft hij het niet meer over “gissingen” maar over „bewijzen”, en dát is het punt waar ik meen dat vermoedelijk sprake is van (bewuste of tenminste halfbewuste) ironie. Ook het goochelen met waarschijnlijkheden, en de aanname van grote in plaats van kleine waarschijnlijkheden is bij Huygens niet naïef – hij, tenslotte de uitvinder van de waarschijnlijkheidsrekening !- maakt er zelf opmerkingen over. Een ander omslagpunt tussen rationeel argumenteren en ironie in Huygens’ Cosmotheoros is op te merken als hij van algemene principes en gissingen overgaat naar zeer gedetailleerde en dus groteske vaststellingen over de planetenbewoners.
Alien Muziek
Zie ook:
Christiaan Huygens en zijn Cosmotheoros
Der Cosmotheoros von Christiaan Huygens: moderne deutsche Version mit Einleitung
Het Holocaust-monument in Berlijn is een controversieel monument. Het meest problematisch zijn de duizenden touristen die zich picknickend, zingend, joelend en vermakend om en op het monument bevinden.
Het monument bestaat uit 2711 betonblokken variërend in hoogte van 20 cm tot 4,5 meter met een tussenruimte van 95 cm. Onder het veld met de blokken is een expositieruimte ingericht. De Amerikaanse architect Peter Eisenman heeft het monument ontworpen.
Door toeval bevond ik mij in augustus bij volle maan s’avonds naast dit monument.
Het was heel stil.
We zagen bijna niemand.
Het is zeer moeilijk te beschrijven hoe het voelde.
Ik kan het iedereen aanbevelen om het monument s’nachts te bezoeken.
Ach, arme maan,
wat heb je toch al veel gezien.
wat heb je toch al veel gezien.
Hier nog een tekst van de Leidse Cleveringhoogleraar Hans Blom over de Holocaust:
We werkten mee aan de vervolging
[de Volkskrant 1 mei 2010]
We neigen ertoe de Holocaust te zien als iets dat zich buiten ons om voltrok. Maar het was ook gewoon mensenwerk.
HANS BLOM
Het blijft een schokkend gegeven: van de omstreeks 500 Joden die in 1942/1943 in Leiden woonden zijn er zeker 270 vermoord. Alle reden om voor hen een gedenkteken op te richten. Maar er is meer dan alleen die herinnering aan de vermoorde, gedeporteerde en op de vlucht gedreven medeburgers. Er is het even schokkende gegeven dat dit gebeurde in de stad Leiden, waar zoiets nog maar kort daarvoor volstrekt ondenkbaar was geweest. Bij dát vraagstuk wil ik vandaag kort stil staan. De stad Leiden die een traditie van asielverlening wil hooghouden, dient zich rekenschap te blijven geven van het feit dat deze deportatie zich in de eigen gemeenschap voltrok.
Natuurlijk, het is niet in Leiden bedacht. Het is ook niet in Nederland bedacht. Het is evident een gevolg van het feit dat het in Duitsland aan de macht gekomen nationaal-socialisme Nederland had bezet en de verwijdering en uiteindelijke uitroeiing van de Joden als doelstelling had en tot uitvoering bracht. Daar lag de wil, daar lag het initiatief en de uiteindelijke basis voor de praktijk van registratie, isoleren, beroven, deportatie en tenslotte, meestal buiten Nederland, vermoorden. Maar het is veel te gemakkelijk het te laten bij het wijzen naar de evidente externe daders en hun interne handlangers en die als het ultieme kwaad aan te merken dat alles veroorzaakte.
Het daar bij laten, gaat voorbij aan de gecompliceerdheid van het historisch proces waarin altijd vele factoren een rol spelen. Zoals het feit dat dit nationaal-socialistische vernietigings-antisemtisme tenminste ten dele wortelt in een eeuwenoude Europese traditie van uitsluiting van Joden, ook in Nederland. Het neigt er ook toe de Holocaust of Shoah te zien als iets dat zich min of meer als een natuurramp buiten ons om onontkoombaar voltrok. Maar dat miskent dat geschiedenis in de letterlijke betekenis van het woord mensenwerk is. Geschiedenis gáát niet alleen over mensen, maar wordt ook gemaakt door mensen, individueel en groepsgewijze. De dynamiek van het historisch proces wordt in essentie bepaald door de eindeloze interactie van onuitputtelijke reeksen menselijk handelingen en beslissingen (ook om dingen niet te doen). Die mensen handelen bewust, onbewust en vooral in gecompliceerde mengvormen daarvan. Zij beslissen individueel, maar tegelijk in een enorme variëteit van groepen. Zelfs als het in de uiterlijk vorm om zogenaamde anonieme instituties gaat, gaat het uiteindelijk toch steeds om menselijk handelen. Dat geldt ook voor meestal moeiteloos gehanteerde abstracte begrippen om de werkelijkheid van het verleden aan te duiden, zoals de Shoah: het blijven reeksen van menselijk handelen.
In dit verband is ook van belang vast te stellen dat elke historische situatie in beginsel open is. Het vervolg staat niet vast. De geschiedenis voltrekt zich niet gedetermineerd. Zij is weliswaar niet omkeerbaar, maar zij was nooit bij voorbaat onvermijdelijk, hoezeer dat soms ook zo lijkt. In de praktijk zijn de marges soms smal, maar al die menselijke beslissingen en handelingen, die in interactie de voorzetting van het historisch proces bepalen, beïnvloeden die feitelijke voorzetting. Zij doen er dus toe.
Dit drukt ons met de neus op ieders individuele verantwoordelijkheid in het historisch proces. Indien ons handelen volstrekt gedetermineerd zou zijn, voltrekt de werkelijkheid zich buiten ons om, zijn wij speelbal. Maar de betekenis van beslissingen, keuzen dus, op alle niveaus is aantoonbaar. De ten minste relatieve openheid van elke historische situatie is zo tevens de voorwaarde voor een samenleving waarin mensen ook verantwoordelijk zijn voor hun handelen, de genoemde smalle marges ten spijt. Dat is behalve een mooie ook een beangstigende gedachte. Zij brengt ons na dit rijkelijk abstracte betoog ook terug bij de werkelijkheid van het verleden van oorlog, bezetting en vervolging tot en met massamoord.
Die harde werkelijkheid van toen laat zien dat tal van Nederlandse instellingen, ook in Leiden, hebben meegewerkt aan het proces van vervolging. De locatie van twee koffers van het monument bij het voormalig politiebureau, dat als het zenuwcentrum van de praktische operatie van het ophalen van de Joden in Leiden kan gelden, wil daarop attenderen. Het is van belang er op te wijzen dat dit niet beoogt te zeggen dat de Leidse politie de enige, of zelfs maar de belangrijkste, handelende instantie was.
Integendeel, dat meewerken geldt voor de hele toenmalige overheid als institutie, met de bevolkingsregistratie als ander aansprekend voorbeeld. Het belang van het onderkennen van het element van menselijk handelen springt ook in het oog als men bedenkt dat er tevens individuen in die instituties werkzaam waren die anders kozen: de politiemannen die Joden waarschuwden of weigerden aan het ophalen van Joden mee te werken bijvoorbeeld.
Het zou ook onjuist zijn alleen op de instellingen te wijzen. Houding en gedrag van de bevolking in brede zin, in feite dus tienduizenden individuele inwoners van de stad, was even belangrijk. Zij kozen – in de woordkeus van zojuist – soms bewust, soms onbewust maar meestal in een ingewikkelde mengvorm daarvan, er op grote schaal voor niet te handelen, vaak tegen hun gevoel in of menend geen andere keus te hebben. Mede daarom kon het allemaal gebeuren, al is het zinloze speculatie nu te proberen vast te stellen wat er zou zijn gebeurd bij andere keuzen. Die andere keuzen kwamen trouwens wel degelijk voor – laat daar geen twijfel over zijn – zowel toen de vervolging begon als tijdens het feitelijk ophalen zelf. Er waren publieke protesten (zoals de rede van Cleveringa op 26 november 1940) en er werd uit vrije wil hulp geboden bij onderduik of vlucht. Maar toen later in de bezettingstijd actief en passief verzet vaker begon voor te komen, waren er in het openbaar geen Joden meer te vinden. Zij waren al afgevoerd en vermoord of ondergedoken dan wel gevlucht. In de ogen van de nationaal-socialistische bezetter was dat een succes: Nederland, Leiden was Judenrein.
Ik zei het al. Mijn betoog is angstaanjagend en zelfs huiveringwekkend. Als historicus houd ik mij al lang met dit soort vraagstukken bezig om inzicht in dit historisch proces te krijgen, het eerst zo goed mogelijk te reconstrueren en vervolgens te analyseren en interpreteren, zo mogelijk ook werkelijk te verklaren en begrijpen. Dat vereist een afstandelijke houding. Maar nu spreek ik als betrokken lid van onze samenleving, als Leids burger. Dat leidt tot een ander soort conclusie. Wij dienen naar mijn overtuiging, met inachtneming van de resultaten van onafhankelijk en afstandelijk historisch onderzoek, ons rekenschap te geven van dit deel van ons verleden. Wij dienen ons te realiseren dat het verleden zich weliswaar niet in dezelfde vorm herhaalt en dat er geen eenvoudige lessen uit dat verleden zijn te halen. De Shoah was zoals alle historische processen op een bepaalde manier in de concrete verschijningsvorm uniek. Maar tegelijk komen uitsluiting van en massamoord op medeburgers in de geschiedenis veelvuldig voor.
Met afschuw nemen wij ook in het heden veel gruwelijke actualiteit elders waar en wij zijn geneigd ons daarbij te koesteren in onze democratische rechtsstaat, verzorgingssamenleving en materiële welvaart. Maar die actualiteit elders en het verleden, ook ons eigen verleden, nopen juist tot alertheid. Het kan in zekere zin zomaar opnieuw gebeuren, zij het in andere concrete vormen, ook bij ons. De kwaliteit van onze samenleving spreekt niet vanzelf, maar heeft behoefte aan voortdurend groot en klein onderhoud. Daarbij is van belang ons te bezinnen ook op gebeurtenissen en processen uit het verleden als gevolgen van menselijk handelen, hier in Leiden dus op het feit dat van de 500 Joden er 270 konden worden vermoord en de anderen moesten ‘verdwijnen’. Het monument beoogt een voortdurend in de stad aanwezige aansporing te zijn tot dat bezinnen en tot die alertheid.
Op 17 maart 2010 werd in Leiden een monument onthuld ter herdenking van de tijdens de Tweede Wereldoorlog vervolgde en vermoorde Joodse stadgenoten. Die datum is niet toevallig gekozen. Op 17 maart 1943 werd het sinds 1929 nieuw op de hoek van de Cronesteinkade en de Roodenburgerstraat in Leiden gevestigde Centraal Israëlitisch Wees- en Doorgangshuis Machseh Lajesoumim op last van de bezetter door de Leidse politie ontruimd. 51 kinderen en 9 personeelsleden werden naar het station gebracht, naar Westerbork vervoerd en later naar Oost Europa gedeporteerd. Op vier na zijn zij daar omgekomen, de meesten in Sobibor. Deze ‘ontruiming’ was onderdeel van een grotere actie in maart 1943 onder leiding van de Haagse SD om de in Leiden (en Den Haag en Delft) wonende Joden op te halen.
Met de naderende ontruiming was in het weeshuis rekening gehouden. Men was gewaarschuwd. Rugzakken met kleding en schoenen stonden al klaar. Een klein aantal bewoners was ondergedoken. Op de in februari opgestelde lijst stonden 74 namen. Maar de directeur van het weeshuis, N. Italie voelde niet voor onderduiken. Hij wenste de groep bij elkaar te houden en de verantwoordelijkheid niet uit handen te geven aan vreemde, niet-Joodse families. De hele actie verliep voor de bezetter zonder problemen. De dienstdoende hoofdinspecteur van politie P.W. van der Wal weigerde weliswaar leiding te geven, maar zijn taak werd overgenomen door een collega. Van der Wal werd gearresteerd en later ontslagen. Hij overleefde de oorlog. Tenminste één andere politieman, O.P Rozemeijer, weigerde ook medewerking. Hij bleef wel nog enige tijd in dienst, maar werd in 1944 toch om een andere aanleiding gearresteerd. Hij overleefde Buchenwald niet.
Deze dramatische gebeurtenis is een van de beeldbepalende herinneringen in Leiden aan de bezettingstijd.
holocaust herdenkingsdag, holocaust monument, berlijn, hans blom, holocaust
Ik heb in de loop van de tijd op mijn Volkskrantblog veel geschreven over slangen in de kunst en literatuur, en ook veel foto’s gemaakt van zelf beschilderde slangen.
Hier een paar highlights.
Ik houd van slangen, juist vanwege de ambivalentie die zij oproepen. Slangen zijn voor mij veel meer dan sieraden of huisdier.
Ze zijn ambivalente androgyne natuurwezens en cultuurdragers.
Ik houd van gevaarlijke slangenvrouwen, zoals van Medusa.
En hier…mijn eigen slangenkuil…
Slang en bloem…
…vormen een natuurlijke en paradijselijke gemeenschap.
Mijn vreugde was groot toen ik hoorde dat de Kievitsbloem/Fritillaria, die voor mij en mijn leven een belangrijk symbool is, in het Engels Snake’s head heet (met dank aan Ina!).
Ik heb aan mijn slangenverzameling een nieuw slangetje toegevoegd in passende kleuren.
En als we nu toch bij het thema “Bloem en slang” zijn, dan hier een foto dat ik op de Leidse historische begraafplaasts Groenesteeg heb gemaakt van mijn blauwe slang ( in feite George Knights slangenzoon Georgey) in het midden van Oosterse sterhyacinten:
Ik was op de begraafplaats bezig met mijn slangen, omdat ik een droomfoto ging maken; ik had namelijk gedroomd van mijn slangen op een graf.
Zie overigens ook mijn eerdere blog Morbide slangen: het leven is maar een droom .
Regenboog, slang, regenboogslang
De regenboogslang is zowel een echt bestaande slang, alswel een fabeldier, zo meldt Wikipedia (Alib heeft me recentelijk attent gemaakt op het cultuurantropologisch boek “Enige aspecten van de regenboogslang”, een proefschrift van Leo Triebels).
Regenboog en slang zijn twee magische voorstellingen die aan elkaar verwant zijn, niet alleen door vorm en (iriserende) kleur.
Zowel regenboog alsook slang zijn verbonden met de voorstelling van een brug tussen in wezen onoverbrugbare tegenstellingen ( voor de slang als brug zie ook mijn blog over Goethes slangenspookje).
De regenboog verbindt hemel en aarde, de slang als androgyn wezen verbindt man en vrouw, zoals op een schilderij van Augusto Giacometti.
Op het dit grote schilderij, ‘Adam und Eva’ (1910),dat ik kort geleden in het Kunsthaus Zürich heb gezien, verbindt de slang Adam en Eva op een noodlottige manier, als een wereldslang.
Augusto Giacometti, Adam und Eva’ (1910)
Opvallend is de parallelle tussen de verbindende slang en de verbindende regenboog als men naar een andere afbeelding van Giacometti kijkt: hier, op een kleine pastel op papier, verbindt de regenboog het mensenpaar.
Augusto Giacometti, Regenboog
De slang, androgyn en ambivalent
De slangen van Meret Oppenheim zijn bijna altijd samengezette wezens.
Hier een foto van een zeer mooi Oppenheim-beeld dat ik ook in het Kunsthaus zag.
Maskierte Blume (1958)
Deze bloem lijkt óók op een slang (de achterkant van een cobra)
De slang is in de cultuurgeschiedenis zowel een symbool voor het Kwaad als ook voor het Goed ( zie bijvoorbeeld bij Asclepios en de natuurreligies) , en is zowel gekoppeld aan de mannelijke alsook aan de vrouwelijke seksualiteit; zij is zowel fallus-symbool alsook de Eva-slang.
In Lewis Carrolls “Alice in Wonderland” wordt Alice “een slang”genoemd door de duif (hoofdstuk: “Raad van een rups”) .
Pat Andrea heeft hier een schitterende illustratie bij gemaakt:
In de cultuurgeschiedenis staat de slang in positieve zin voor de vernieuwing (de oude huid afleggen).
Een bijzondere “goede” slang is de Ouroboros (Uroboros) die een cirkel vormt door zichzelf in de staart te bijten. Deze slang staat afgebeeld op het graf van Oppenheim.
De slang onttrekt zich aan de simplificaties die sommigen aan haar/hem willen opleggen.
Zoals ik zelf in een slangengedicht heb geschreven:
“[...]
Is een slang
eigen
lijk een man?
Neen,
een slang
is een
an-
drogyn
am-
bifibiding
zwemmend
kronkelend
aan land [...] ”
En hier een slangengedicht van Oppenheim:
Schlangengedicht (1978)
Slang en water komen samen in het slangenfontein van Oppenheim:
Spirale- Schlange in Rechteck ( 1973)
Slangen bij Meret Oppenheim en Paul Klee
De surrealiste Meret Oppenheim is net als ik gefascineerd door slangen, dromen en bloemen.
Ik zag in het Kunsthaus Zürich, in de afdeling dada en surrealisme, een mooie collage, waarbij mij de combinatie slang en bloem opviel.
Why-why (1968)
Slangen en bloemen – daar houd ik van.
Over slangen en bloemen heb ik al een paar blogs geschreven:
Sneeuwslangen, schaduwslangen, droomslangen
Morbide slangen: het leven is maar een droom
Over slangenbomen, slangenvrouwen, sprookjes en muziek
De goede slang bij Goethe en E.T.A. Hoffmann
Inmiddels heb ik nog veel meer slangen bij Meret Oppenheim gevonden, hier en paar mooie.
Schlange und schwarze Steine (1972)
Zwei Schlangen, die eine blau-grün, die andere rot ( 1960)
…en hier mijn eigen blauwe en rode slang:
een een rode slang bij Paul Klee:
Paul Klee, Schlangenwege
De goede slang bij Goethe en E.T.A. Hoffmann
Een goede goudgroene slang en een witte bloem zijn de ingrediënten in een sprookje van Goethe en een sprookje van E.T.A Hoffmann.
Goethes sprookje, Van de groene slang en de schone lelie ( tekst hier in het Duits en hier in het Nederlands) is een enigszins braaf en burgerlijk sprookje over goed samenwerken en zich voor de gemeenschap offeren… en zo de gemeenschap tot welvaart brengen. De goede goud-groene slang is een licht- levensgevende kracht, zij vormt een brug over het water met haar lichaam en zorgt ook voor het ontstaan van en vaste brug.
Goethes sprookje is behalve een esoterisch sprookje ook een politiek commentaar op het versplinterde Duitsland aan het begin van de 18e eeuw.
Bruggen bouwen tussen de culturen en daarbij welvaart creëren: dat is misschien een burgerlijk thema maar ook nu nog een zeer relevant thema, dat kort geleden in Leiden op een conferentie besproken werd (zie mijn blog Building bridges).
Groene slang op de Leidse Spanjaardsbrug
Bij E.T.A. Hoffmanns De gouden pot staat de goudgroene slang Serpentina voor poëzie, fantasie en kunst ( tekst hier in het Duits of in het Nederlands) .
Hoffmanns sprookje is complexer, ironischer. Anders dan bij Goethe ( die Hoffmann en zijn ironie niet kon uitstaan) staat het happy end bij Hoffmann tussen haakjes. De gouden pot eindigt niet met het zalige visioen van een Atlantis met slangenvrouw en lelie, maar met de verteller die juist inziet dat hij zelf niet in een spookjesland leeft. Toch kan de verteller, en dus de lezer, zich nog troosten met de gedachte dat de fantasie hem een ontsnappingsroute aanbiedt.
/>
/>
Cobra slang in de zonsondergang
Ik houd van deze groteske kunst, een contrapunt tot al de saaie geïdealiseerde heiligen!
Over slangenbomen, slangenvrouwen, sprookjes en muziek
Slangen
vrouwen
en
bomen
horen
samen.
Een van mijn Duitse lievelingsauteurs, de romanticus E.T.A. Hoffmann, heeft een belangrijk sprookje geschreven, De gouden pot (tekst hier in het Duits of in het Nederlands), dat niet alleen gaat over een slang ( de goud-groene Serpentina), een vrouw en een boom (de vlier), maar op een hoger niveau ook over de rol van kunst en fantasie in het leven.
In dit kunstsprookje komt de student Anselmus groen-gouden slangen tegen in een vlierboom. Ook bij E.T.A. Hoffmann, die overigens ook componist was, speelt hierbij muziek:
“…Hier werd de student Anselmus in dit gesprek met zichzelf gestoord door een eigenaardig geritsel en geruis, dat vlak naast hem in het gras opstak, maar al gauw overgleed tot in de takken en de bladeren van de grote vlierstruik, die zich welfde boven zijn hoofd. Nu was het net, alsof de avondwind de bladeren een beetje door elkaar schudde, – nu weer, als zaten er vogeltjes te vrijen tussen de takken, hun vleugeltjes roerend in baldadig heen- en weergefladder. – Daar begon het te fluisteren en te murmelen, en het was, alsof de vlierbloesem muziek maakte, net in de struik gehangen klokjes van kristal. Anselmus luisterde en luisterde. Daar groeiden, hij wist zelf niet hoe, uit het gemurmel en gefluister en getinkel zachte, halfverwaaide woorden:
Tussendoor – tussenin – tussen takken, tussen zwellende bloemen, zwenken, slingeren, zwieren wij – zusjes – zusje, zwenk wat in de schemering – snel, snel omhoog – omlaag – de avondzon schiet stralen, suizelen doet de avondwind – ritselen de dauw – bloemen zingen – roeren wij tongetjes, zingen wij met bloemen en twijgen – sterren glimmen gauw – moeten omlaag – tussendoor, tussenin slingeren, zwieren, zwenken wij, zusjes, zusjes. – Zo ging het door, praatjes die je helemaal van de wijs brachten. De student Anselmus dacht: Dat is toch gewoon de avondwind, die vandaag fluistert, woorden, die je zomaar kunt verstaan. – Maar op dat moment klonk er een muzikaal geluid boven zijn hoofd als een drieklank van heldere, kristallen klokjes; hij keek omhoog, en zag drie groengoud glanzende slangetjes, die om de takken gewikkeld zaten en hun kopjes strekten in de richting van de avondzon.[...]
Hier een foto die ik heb gemaakt van mijn zelfbeschilderde slangenvrouw Serpentina in de vlier:
De (door mij sterk goedgekeurde) moraal van Hoffmanns sprookje kan misschien zo samengevat worden:
Er moet een spanning blijven bestaan tussen fantasie en werkelijkheid, tussen kunst en leven. Het echte leven haalt de inspiratie uit kunst en fantasie, maar valt niet samen met deze.
De hoofdmotieven bij E.T.A. Hoffmann: Goud-groene slang en witte bloem (lelie) komen trouwens ook voor in een belangrijk kunstsprookje van Goethe.
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits Übersetzung Deutsch Niederländisch
Voor mijn huis explodeert de passiebloem met elke dag niet minder dan 30 bloemen. Vanochtend trof ik zelfs twee bloemen aan met veranderde kleurstelling. Het blauw van mijn “Passiflora caerulea” was er uit.
Passiebloem met veranderde kleur
Ziet er heel apart uit. Ik weet niet wat de reden is voor de veranderde kleur. Beide veranderde bloemen zitten dicht bij de grond. Zal het iets zo prozaïsch zijn als plassende honden??
Hier nog een paar voorbeelden van mooie passiebloemen in de kunst. De passiebloem was een geliefd voorwerp in symbolisme en jugendstil.
John_everett_Millais,_in gedachten_verzonken_(passiebloem), 1859
Passion_flower_Aubrey_Beardsley_Malory
Piet_Mondrian,_passiebloem_passion_flower
Vaas passiflora .
Een paar citaten uit Marcel Proust Op zoek naar de verloren tijd, De kant van Swann:
“In mijn oren gonsde het van de geur van de meidoorn. De haag leek op een lange rij kapellen die onder een dikke laag op het altaar gestrooide bloemen verdwenen; daaronder tekende de zon op de grond en scherp traliewerk, alsof haar licht door een kerkram viel: de geur breidde zich net zo olieachtig en vol, alsof het een vaste vorm geworden was uit, als toen ik voor het altaar van de Heilige Maagd stond en de net zo opgeschikte bloemen droegen elk op dezelfde nonchalante wijze hun glinsterende meeldraden, fijne stervormige ribben in laat-gotische stijl zoals in de kerk de ajouren balustrade van de galerij of de stijlen van de gebrandschilderde ramen en die hier ontloken in de witte zinnelijkheid van bloeiende aardbeien. […]
Maar ik kon nog zo lang voor de meidoorns blijven staan om mij door hen te laten bezielen , hun een plaats geven in mijn geest die er niets mee wist te beginnen, hun onzichtbare onveranderlijke geur te verliezen en weer terugvinden, mij één voelen met hun ritme dat hun bloemen, hier en daar, met een jeugdige opgewektheid en op onverwachte afstanden zoals bepaalde muzikale intervallen, vormden, ze boden me tot in ’t oneindige dezelfde charme met een onuitputtelijke overvloed, maar zonder dat ik dieper in hen kon doordringen, zoals er bepaalde melodieën zijn, die men honderdmaal achtereen speelt zonder ook maar iets meer achter hun geheim te komen.“ [Uitgeverij De bezige Bij, 2002, p. 188]
Proust schrijft nog veel meer over de meidoorn, hij gaat door, pagina op en pagina neer.
“Ik keerde naar de meidoorn terug als naar een kunstwerk waarvan men meent dat men het beter ziet als men er een ogenblik niet naar gekeken heeft, maar het gaf niet of ik mijn ogen met mijn handen afschermde om niets anders te zien, het gevoel dat ze in mijn opwekten bleef onbestemd en vaag, trachtte vergeefs zich los te maken en met de bloemen te verbinden.[…]
[De grootvader zei:] ‘Je houdt toch zo veel van meidoorns, kijk dan eens naar deze met roze bloemen; wat is die mooi! ‘ Inderdaad was het een meidoorn, maar dan roze, nog mooier dan de witte. Ook deze was voor een feest versierd – voor een van die echte feesten wat alleen kerkelijke feesten kunnen zijn, omdat ze immers niet zoals de wereldlijke door een gril van het toeval aan een of andere willekeurige dag geplakt worden, die er niet speciaal toe voorbestemd is en die niet iets essentieel feestelijks heeft- maar nog rijker, want de bloemen die zo dicht op elkaar aan de takken zaten dat ze, zoals de pompons rondom een rococo herdersstaf, geen plaats onversierd lieten, waren ‘in kleur’ [….] “
Uit: Marcel Proust, Op zoek naar de verloren tijd, De kant van Swann , [Uitgeverij De bezige Bij, 2002, p. 189]
Oude wisteria’s in de Leidse Hortus: gouden, blauwe, witte regen
De Goudenregen van 1601, de oudste boom in de Hortus
De blauwe regen van voor 1856
…en de witbloeiende blauwe regen
Monet_Wisteria_Blauwe_regen_1926 (Gemeentemuseum Den Haag)
Theo van Hoytema, Zwanen_met_goudenregen_en_irissen-1900
(Museum Boijmans)
De hoogtepunten van de week van mijn hond zijn de dagen als de vuilnis wordt opgehaald.
Niets spannender en lekkerder dan de vuilnisauto (ik schrok me een keer rot toen mijn labrador net als een kat op de smalle muur van het balkon sprong omdat hij de vuilnisauto aan hoorde komen!) ; niemand aardiger dan de vuilnismeneren, die heerlijk ruiken en geen bezwaar hebben tegen enthousiast opspringende honden, in tegendeel!
Bravo voor de rechters die de stakingen in Amsterdam en Dan Haag toestaan!
Goed en belangrijk werk moet goed betaald worden, klaar basta uit.
Hond en vuilnismannen
In de Leidse Hortus is nu een grote orchideeën-tentoonstelling te zien.
Het is niet al te makkelijk om mooie foto’s te maken, en er liepen heel veel fotografen met reuzencamera’s rond, en sowieso veel te veel mensen.
Toch deed ik mijn best.
Ik houd het meest van de heel fragiele orchideeën, niet van de ordinair-roze-pink, die ziet men veel te vaak.
Ik heb ook een heel fragiel-bescheiden orchideetje aangeschaft op de orchideeën-markt in de Hortus.
Orchideeën Leidse Hortus 1
Orchideeën Leidse Hortus 2
Orchideeën Leidse Hortus 3
Orchideeën Leidse Hortus 4
Vanmiddag kon ik bijzondere foto’s maken van ijsformaties langs de Kagerzoom.
IJsformatie Kagerzoom
IJsformatie Kagerzoom2
IJsformatie Kagerzoom 3
IJsformatie Kagerzoom 4
Toch eindigde de middag nog met een bittere smaak: mijn hond vond een mooie vogel die vastzat aan een touw in het ijs.
Mijn pogingen de vogel los te maken eindigden alleen met zeer natte en koude voeten. Wel kon ik anderen roepen en ervan overtuigen bij zich thuis een schaar te halen en te proberen de vogel te redden. Zelf woon ik te ver vandaan en het was al aan het donker worden, plus dat ik koud en nat was.
Ik hoop dat het hen gelukt is de vogel nog op tijd vrij te maken.
Imiddels weten wij dank Edu Ina etc dat het een roerdomp is…
en naar aanleiding van de opmering van An
hier nog een benauwde zwaan
Zwaan Leiden Cronesteyn 12-2-2010
strand zee mist
mist zee kraai meeuwen
kraai zee
zee mist meeuwen
Claude Monet, Vétheuil in de mist, 1879
Monet noemde dit schilderij in de ondertitel “impressie”, en zei dat dit werk het publiek op de hoogte moest stellen van zijn werkwijze en idealen…
Zie ook mijn eerdere nevelblog met foto’s en met schilderijen van Caspar David Friedrich
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
Vanaf vandaag zijn er weer Amaryllissen te zien in de Leidse Hortus.
“Amaryllis” is oorspronkelijk een herderinnetje uit de Idyllen van Theocritus en van Vergilius.
Ik heb vorig jaar al een paar mooie exemplaren laten zien, (voor mijn Diashow met Chopin ballade klik hier ) en toen ook het verhaal van het herderinnetje Amaryllis verteld, dat ik bij deze gelegenheid nog eens vertel, begeleid van nieuwe foto’s.
Alfresco
Dancing Queen
Exotic peacock
Magic green
Hier de Amaryllis-versie van Theocritos; inleiding en vertaling van A. Maria van Erp Taalman Kip
“Een geitenhoeder is in de ban van zijn liefde voor Amaryllis. Hij laat zijn geiten onder de hoede van zijn maatje Tityros achter en wil haar een serenade brengen. Maar Amaryllis geeft geen enkel teken van leven. Het is een bucolische variant op het stedelijke ‘lied voor de gesloten deur’, met dit verschil dat Amaryllis in een grot woont.” ……………………………………………………………………………………………………………..
“Hulde breng ik Amaryllis door liederen voor haar te zingen.
Daar op de heuvel grazen mijn geiten en Tityros hoedt ze.
Tityros, jij die me na aan het hart ligt, zorg voor mijn geiten,
neem ze, Tityros, mee naar de bron, en wees goed op je hoede
voor de Libysche ram, die gele; pas op voor zijn kopstoot.
O Amaryllis, mijn schoonheid, waarom kijk je niet meer naar buiten,
nodig je mij, jouw lief, niet meer uit in je grot? Soms uit afschuw?
Vind je, mijn bruid, dat mijn neus van nabij bekeken te stomp is,
vind je mijn baard soms te ruig? Ik verhang me nog als je zo doorgaat.
Kijk, ik breng appels mee; waar jij me gebood ze te plukken,
heb ik er tien geplukt en morgen breng ik weer nieuwe.
Let toch op mij en de smart die mij kwelt. Mijn dierbaarste wens is
om die zoemende bij daar te zijn en je grot in te vliegen,
heenslippend door de klimop en de varens die je verbergen.
Nu ken ik Eros volledig: een krenkende god. Hij werd stellig
door een leeuwin gezoogd en tot wasdom gebracht in de struiken,
hij die me langzaam verzengt en me foltert tot in mijn gebeente.
Jij met je stralende blik en je donkere brouwen, mijn liefste,
een en al steen, omhels toch je geitherder, laat me je kussen.
Ook in kussen alleen ligt zoete verrukking besloten. ”
Hier een goed gevulde Leidse schatkist.
Aan de meestbiedende zal ik het adres prijsgeven.
Zout werd lange tijd als betaalmiddel gebruikt – het woord salaris betekent letterlijk ‘zoutrantsoen’ en een sol-daat is iemand die zijn salaris als zoutportie ontvangt.
De cultuurgeschiedenis van het zout is intrigerend, uitstekend beschreven van Mark Kurlansky in “Zout, een wereldgeschiedenis”.
Kurlansky’s verhaal begint in 250 voor Christus in China, waar het economisch systeem volledig draaide rond de productie en verkoop van zout.
In de loop van de geschiedenis speelde zout vaak een belangrijke factor in oorlogsvoering en in de machtsuitoefening van de staat. In de keuken (sal-amie, sal-ade) natuurlijk ook.
Europa is doortrokken van zoutstraten en van plekken die op vele manieren aan de zoutwinning herinneren: alle namen met hal-, gal- (Gallië!), sol- en natuurlijk Zalt- en Salz- vertellen hun verhalen.
(als ik later meer tijd heb zal ik hier nog meer over vertellen)
-
Dubbele regenboog in het Ankerpark in Leiden, 27 november 14.15
Ankerboog met regenboog
John Everett Millais, Blind girl/ rainbow
In de tentoonstelling “Voorbij de horizon” in het Haagse Gemeentemuseum zijn een aantal schitterende Mondriaans te zien, zo bijvoorbeeld Duin I, Duin II, en Duin III naast elkaar ( zie Duinen in de kunst). Ook het schilderij “Zee na zonsondergang ” (1909) is nu te zien.
Piet Mondriaan, Zee na zonsondergang, 1909
Zee na zonsondergang, Katwijk, 14 oktober 2009, 18 uur 50
(vijf minuten na zonsondergang)
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
De waterlelie
Ik heb de witte water-lelie lief,
daar die zo blank is en zo stil haar kroon
uitplooit in ‘t licht.
Rijzend uit donker-koele vijvergrond,
heeft zij het licht gevonden en ontsloot
toen blij het gouden hart.
Nu rust zij peinzend op het watervlak
en wenst niet meer…
(Uit: Frederik van Eeden, Van de passielooze lelie – Amsterdam 1901)
Hier een paar mooie waterlelies uit de kunst:
Vlaho Bukovac, Waterlelies, 1898
Te zien in het gemeentemuseum Den Haagg tot 10 januari 2010
Vincent Olinet, Not yet my story ( Warande Tilburg ’08)
Claude Monet (1904)
Claude Monet, Waterlelies, 1916-26
Voor meer artistieke en erotische waterlelies klik hier…
Iris en zwaan; een natuurlijke en mooie combinatie en ook een combinatie die veel terug te vinden is in de kunst.
‘De Japanse kunst is iets als de primitieven, als de Grieken, als onze oude Hollanders, Rembrandt, Potter, Hals, Vermeer, Van Ostade, Ruisdael. Dat kent geen einde.’
Vincent van Gogh aan zijn broer Theo, Arles, 15 juli 1888
Zie ook de tentoonstelling
Oost – West: Japan en japonisme
23.09.11_15.01.12 in het Van Goghmuseum Amsterdam
Theo van Hoytema, Zwanen met goudenregen en irissen, 1900
(nu te zien in het Museum Boijmans)
Theo van Hoytema, Zwanen in de vijver, 1898
Theo van Hoytema is vooral bekend geworden door zijn sprookjesboek-illustraties (o.a. ‘Het lelijke Eendje’ van H.C Andersen) en zijn kalenders.
“Schetsen en studies in de vrije natuur.. vormden de basis voor zijn werk. Invloeden van de Art Nouveau en Japanse kunst verwerkte hij op eigen wijze.”
————————
vandaag gezien!
Poppy pops up
en…
Klatsch-, Klatsch-, Klatschmohn
bei Paula Modersohn
Paula Modersohn-Becker, Maedchen mit Kind, 1902 (nu te zien in het Gemeentemuseum Den Haag)
Paula Modersohn-Becker, Alte Armenhauslerin im Garten, 1906
Zie ook De klaprozen in de kunst.
Hier nog toegevoegd ( 21-5)
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
In het Leidse park Cronesteyn bloeit de daslook: miljoenen bloemen-sterren.
Daslook Cronesteyn
Daslook Cronesteyn
In de sloot een meerkoetengezin.
Ik heb in een bundel van het koppel Herman Pieter de Boer/Pat Andrea, “Verhalen van lust en liefde” een vrolijker verhaal gevonden, dat ik bovendien zeer goed kan combineren met de foto’s van mijn april-volle-maan achter de magnolia.
——————————————————————————————
1937, liefde en magnolia bloeien
In het stadspark
Tussen de bloeiende magnolia’s door scheen een weke bundel maanlicht precies op het bankje, waardoor het leek of de dames een raar toneelstukje opvoerden. Ze zaten elkaar te kussen, innig als gelieven. Hun zomermantels waren opengeknoopt, hun witte dameshandjes schemerden dan hier, dan daar. De surveillerende agent was al driemaal langsgelopen. Het leer van zijn nieuwe dienstschoenen knerpte en piepte opvallend, maar de dames lieten zich niet afleiden en bleven elkaar omhelzen, zuchtend en zoenend, woordjes lispelend. Hij nam zijn besluit, schraapte zijn keel en posteerde zich met de armen op zijn rug voor het tweetal.
‘Dames, wat moet dat?’ Nu keken ze op .
‘Kent u ons niet?’ vroeg de blondine verwonderd. Ze had haar nopjesvoile omhooggeslagen over haar hoedje om niet gehinderd te worden bij het kussen.
‘Ik zou het niet weten,’ zei de agent met zijn plattelandsaccent. Ze keken elkaar aan en proestten.
‘Waar komt u in hemelsnaam vandaan?’ vroeg de andere dame, een donker, haast Italiaans type met een gezichtje vol lippenstift.
‘Dat heeft er weinig meer te maken,’ zei hij, terwijl hij op zijn schoenzolen naar voren wipte, zoals politiemannen dat wel doen, ‘maar als u het beslist wilt weten … ‘ Met enig ontzag in zijn stem sprak hij de naam uit van zijn geboortestreek, waar de beroemde schapenkaas gemaakt werd, waar lepelaars klapwiekten en de kerk op zondag jubelde van gezang, hij was trots op dat land, dat mocht men weten.
De vraagstelster giechelde tot zijn teleurstelling, met haar neusje gedrukt in de zachte mouw van de ander. Toen keek ze hem weer aan. ‘Ik dacht al,’ zei ze.
De blonde zei: ‘U bent hier nieuw in de stad.’
‘Dat klopt,’ zei de agent, ‘maar…’
‘Nou ja, dan kon u het ook niet weten,’ zei ze. Ze schonk hem een vergevend glimlachje en voegde er met een wegwuifgebaartje aan toe: ‘Sans rancune, agent.’
De dames vlijden zich weer met een zucht in elkaars armen, terstond verloren voor de buitenwereld, Het leek of er geen pauze geweest was, of ze hem nooit gezien hadden, zo volkomen gingen ze op in elkaar, wild en teder tegelijk.
De agent fronste zijn wenkbrauwen voor meer gezag, opende zijn mond, maar wist geen tekst. Hij schuifelde wat heen en weer, en bleef nog kijken. Maar zijn oren begonnen te gloeien, zijn hoofd werd licht en hij kreeg last van gevoelens.
Hij rukte zijn blik los en liep weg.
Achter zijn rug hoorde hij geluidjes, geritsel van japonstof. Binnensmonds herhaalde hij langzaam één-twee-links-rechts, om zich te dwingen tot de politiemannentred. Het gekraak van zijn schoenen leek hem nu hoorbaar in het hele park.
Verderop zag hij een naakte man uit de vijver klimmen, hij had een eend bij de strot.
De agent stond een paar seconden stil, met stijf toegeknepen ogen. Hij haalde diep adem, toen hernam hij zijn bedaarde dienstpas en probeerde te kijken als een echte stadsagent, met een uitdrukking van och ja, nou ja, dat kennen we wel. Zoiets, zo’n gezicht ongeveer.
Ik stel me graag open
voor allerlei dingen
voor alles en nog wat
en zeker drijfzaad…
voor allerlei dingen
voor alles en nog wat
en zeker drijfzaad…
In oktober rolde me in Katwijk een noot tegenmoet uit de vloed, 
en ik schreef toen op Blew’s blog
In Katwijk
Uit de vloed
mij tegenmoet
een grote noot
wat
moet
dit
Uit de vloed
mij tegenmoet
een grote noot
wat
moet
dit
Af en toe- maar heel zelden!- stranden tropische drijfzaden aan de kust.
Ha, dus een speciaal drijfzaad voor mij!
Ik ben blij.
Zie ook www.seabean.com
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
Het toeval wil dat ik juist vanmiddag de melancholie van de vergankelijkheid heb vastgelegd.
De beloofde voorjaarszon had zich op het strand in nevel gehuld, en ik werd bovendien getuige van de ondergang van een majestueus zandkasteel (nee, NIET gebouwd door mij noch door Duitse toeristen, het waren keurige Nederlanders!).
Ik had er zin in
en schreef mijn echte naam
- Nina Niemand-
in het zand
en liet deze naam
onder
gaan
en schreef mijn echte naam
- Nina Niemand-
in het zand
en liet deze naam
onder
gaan
Zie hier de spannende videoproductie “De ondergang van Nina Niemand“
P.P.S. Gus heeft mij gewezen op “Castles made of zand”van Jimi Hendrix – hier te beluisteren.
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
Japanse kers voor het Museum Volkenkunde Leiden
Prunus in de Hortus
Vincent van Gogh, Bloeiende perzikbomen, 1888
Vincent van Gogh, Amandelbloesem, 1890
Vincent van Gogh,
Perenboom in bloei, 1888
—————————————————————————————————–
Leiden 8 april 2009
Stanislas Lepine, Maan over de haven van Saint-Denis, 1876
Edouard Manet, Maan over de haven van Boulogne,1869
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
Bij de magnolia en de maan past het mooie verhaal van Herman Pieter de Boer, In het stadspark, uit : “Verhalen van lust en liefde”, met illustraties van Pat Andrea.
Ik heb de laatste dagen honderden foto’s gemaakt van de (Japanse?) karpers in de Leidse Hortus.
Toevallig zag ik – toen ik al begonnen was met mijn eigen karper-project – bovendien in het Singermuseum in Laren (waar ik was vanwege de tentoonstelling van Maria Roosen; hierover volgt nog een blog) adembenemendeTiffany-glas-karpers:
Het motief “vissen”… dat heb ik – afgezien van de kwal- tot nu toe helemaal gemist. Zeer ten onrechte.
Tiffany en Art Noveau zijn sterk beinloed door het Japnisme van de 19e eeuw.
Hier een karper op een Japanse prent:
Utagawa Hiroshige, Karper
‘De Japanse kunst is iets als de primitieven, als de Grieken, als onze oude Hollanders, Rembrandt, Potter, Hals, Vermeer, Van Ostade, Ruisdael. Dat kent geen einde.’
Vincent van Gogh aan zijn broer Theo, Arles, 15 juli 1888
Zie ook de tentoonstelling
Oost – West: Japan en japonisme
23.09.11_15.01.12 in het Van Goghmuseum Amsterdam
Ik houd van schaduw, van schaduwspelletjes, van kleuren, van zeepbellen; van afvalmateriaal als kunst en van kunstwerken die toeschouwers uitnodigen om een deel van hen te worden.
De meest fascinerende installatie in de tentoonstelling ‘Elixir: het video-organisme van Pipilotti rist’ in het Museum Boijmans is daarom voor mij de ‘Apple Tree Innocent on Diamond Hill’, 2003, een projectie op gordijnen, met een grote tak van een boom, plus kleurloze en transparente verpackingsmaterialen.
De voorwerpen hangen aan een grote tak in de ruime. Ze vormen een gelaagd oppervlak voor lichtprojecties en bewegend beeld en werpen hun schaduw op de gordijnen erachter.
“Het belangrijkste is dat je van je schaduw houdt, omdat je schaduw het belangrijkste is“, zegt Pipilotti in een van de kleine video’s waar zij zelf aan het woord is. Zij is Zwitserse en citeert hiermee duidelijk C.G.Jung, de Zwitserse psycholoog van de schaduw.
Toch is de tentoonstelling als geheel geen ode aan de schaduw, maar integendeel een ode aan de trance die aan de werkelijkheid ontsnapt, ja de werkelijkheid met haar schaduwen veelal ontkent.
“Elixir is een ‘Gesamtkunstwerk’ van negen ruimtelijke installaties van de Zwitserse videokunstenaar Pipilotti Rist. De plattegrond van de tentoonstelling doet denken aan een levend wezen met een maag, een hart en longen. Als een video-organisme is deze tentoonstelling gegroeid uit het levendige oeuvre van Rist“, zo de begeleidende tekst.
Helaas is deze plattegrond nergens te zien, en ook weet men in de tentoonstelling zelf niet waar men zich bevindt of welke de getoonde video’s zijn. Nergens een toelichting, nergens een tekst, en ook de suppoosten weten het niet. Wél kan men naar buiten lopen en in de catalogus kijken. Dáár en alleen daar bevindt zich een plattegrond.
Ik heb veel inspiratie voor eigen projecten opgedaan in deze tentoonstelling, al ben ik ook zeer kritisch. Het is allemaal vooral een warm bad in een uterus.
Dat kan soms erg goed uitkomen. Dus op een slechte dag, op naar Pipilotti!
[ Zie ook mijn blog "Ik ben de schaduw"]
en voor drie korte video’s uit de Rist-tentoonstelling mijn You Tube -account
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
In de Van Gogh-tentoonstelling “De kleuren van de nacht” hangen ook veel schilderijen van andere schilders die Van Gogh hebben beinvloed. Zoals bijvoorbeeld Camille Corot, met ‘Maneschijn‘ van 1865.
Vincent van Gogh had grote bewondering vor Corot, en sprak over een “Corot-stemming” die werd getypeerd door intimiteit en mysterieuze stilte.
Zowel Solvejg alsook ik hebben geschreven over de invloed die Japanse prenten op Van Gogh hadden. Hier is “De Shoei brug” van 1862 te zien ( Utagawa Hiroshige II), met de volle maan; een prent die ook in Amsterdam te zien is, en in bezit was van Van Gogh, net als de prent daaronder met de Saruwakacho theaterstraat (Hiroshige) onder de volle maan.
Utagawa HiroshigeII, De Shoei brug
Saruwakacho theaterstraat (Hiroshige)
En als laatste een zelfportret van mij, gisteravond ( 11 maart 2009) onder de volle maan.
‘De Japanse kunst is iets als de primitieven, als de Grieken, als onze oude Hollanders, Rembrandt, Potter, Hals, Vermeer, Van Ostade, Ruisdael. Dat kent geen einde.’
Vincent van Gogh aan zijn broer Theo, Arles, 15 juli 1888
Zie ook de tentoonstelling
Oost – West: Japan en japonisme
23.09.11_15.01.12 in het Van Goghmuseum Amsterdam
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
Ik zag ineens dat er in de bomen langs de weg brieven hingen.
Ik maakte eentje open.
De enveloppe was niet dicht geplakt, alleen dichtgevouwen. Er stond:
“Dit leven vindt, bevrijd van s’werelds woelen,
In bomen tongen en in beekjes boeken,
Wijsheid in stenen, goed in alle dingen.”
In bomen tongen en in beekjes boeken,
Wijsheid in stenen, goed in alle dingen.”
Klinkt goed, dacht ik, schreef het op in mijn agenda, en stopte het briefje terug in de enveloppe.
In de volgende brief stond:
“Wij, getrouwe geliefden, maken zonderlinge bokkensprongen; maar zoals alles in de natuur sterfelijk is, zo ook is de verliefde natuur dodelijk dwaas.”
Kan kloppen, dacht ik en schreef het op.
“Wie onder groene bomen
Hier stil met mij wil dromen,
En graag zijn liedje zingt
Als ‘t vogelbekje klinkt,
Kom hier gezwind, gezwind, gezwind
Niets dat hem kwelt
In woud en velt
Dan regen, kou en wind.”
Ach, zo erg is het toch niet met kou en wind, dacht ik terwijl ik mijn sjaal om mijn hoofd wikkelde in de snijdende noordwestenwind.
“Voor een minnaar die -God sta hem bij- geen stof tot conversatie heeft, is de delicaatste uitweg een kus.”
Hier stil met mij wil dromen,
En graag zijn liedje zingt
Als ‘t vogelbekje klinkt,
Kom hier gezwind, gezwind, gezwind
Niets dat hem kwelt
In woud en velt
Dan regen, kou en wind.”
Ach, zo erg is het toch niet met kou en wind, dacht ik terwijl ik mijn sjaal om mijn hoofd wikkelde in de snijdende noordwestenwind.
“Voor een minnaar die -God sta hem bij- geen stof tot conversatie heeft, is de delicaatste uitweg een kus.”
Zal ik onthouden, dacht ik, maar, wat zijn dit toch voor rare teksten?
In de volgende, de laatste, stond:
“It was a lover and his lass,
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
That o’er the green corn-field did pass
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
In the spring time, the only pretty ring time,
When birds do sing, Hey ding a ding, ding:
Sweet lovers love the spring. Between the acres of the rye,
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
These pretty country folks would lie,
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
In the spring time, the only pretty ring time,
When birds do sing, Hey ding a ding, ding:
Sweet lovers love the spring. This carol they began that hour,
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
How that a life was but a flower,
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
In the spring time, the only pretty ring time,
When birds do sing, Hey ding a ding, ding:
Sweet lovers love the spring. And therefore take the present time,
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
For love is crowned with the prime
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
In the spring time, the only pretty ring time,
When birds do sing, Hey ding a ding, ding:
Sweet lovers love the spring.”
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
That o’er the green corn-field did pass
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
In the spring time, the only pretty ring time,
When birds do sing, Hey ding a ding, ding:
Sweet lovers love the spring. Between the acres of the rye,
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
These pretty country folks would lie,
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
In the spring time, the only pretty ring time,
When birds do sing, Hey ding a ding, ding:
Sweet lovers love the spring. This carol they began that hour,
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
How that a life was but a flower,
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
In the spring time, the only pretty ring time,
When birds do sing, Hey ding a ding, ding:
Sweet lovers love the spring. And therefore take the present time,
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
For love is crowned with the prime
With a hey, and a ho, and a hey nonino,
In the spring time, the only pretty ring time,
When birds do sing, Hey ding a ding, ding:
Sweet lovers love the spring.”
Nu begreep ik het. Het is allemaal tekst uit Shakespeares lente-liefdes-komedie
As you like it/ Naar het u bevalt. (Hier de volledige Engelse tekst).
Een of ander gek heeft deze briefjes in de bomen gehangen.
God alleen weet waarom.
[..in 'Naar het u bevalt' hangen ook heel wat briefjes in de bomen..]
“It was a lover and his lass” met muziek van Thomas Morley is
hier te beluisteren op You Tube
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
De titel is van Simon Stevin. Niet dat ik zo’n Stevin –Kenner ben. Maar onze Leidse anti-bijgeloofsvechter Vincent Icke hamert deze zin steeds weer bij zijn lezers in.
De foto is opgenomen bij het Museum Boijmans in Rotterdam.
De kunstwerken heten “Apollo” van Olaf Nicolai (het zebrapatroon) en “Double Steel Cage Piece” van Bruce Nauman.
Ik houd ontzettend van kunstwerken die mij uitnodigen om een deel ervan te worden.
Zie ook mijn spiegelblogs in het kader rechts, en mijn blog Magie zonder magie
Hopbel
Oostenrijkse den
Blauwe regen
Meer foto’s plus muziek op You Tube
In de stralende zon zag ik vandaag langs grachten en steegjes nog een paar bloeiende rozen.
Een gele roos aan de Oude Singel, passend bij de gordijnen…
Aan de haven hoog in een driemeterhoge stamroos een laatbloeier…
Op de hoek Kloksteeg/Rapenburg een witte roos…
…en de allermooiste dappere roos in een kale struik op de hoek Bakkersteeg/Vliet.
Vaak heb ik tijdens mij Leidse fluitconcertjes een liedje gespeeld
"My love is like a red, red rose.."
Recente berichten
- Christiaan Huygens: wetenschap als religie
- Alruin/ Mandragora in de Egyptische kunst- Toetanchamon
- Tulpenkoppen
- Daslook-bloementapijt/Cronesteyn en Leidse Hout
- Huygens, Van Leeuwenhoek, Swammerdam: de wereld onder het microscoop
- Sint Joris dag, dag van de rozen en boeken in Catalonië
- Saturnus aan de zuid-oostelijke nachthemel
- Bollenvelden, tulpen close-ups in de schemering
- Japanse vissen in het Sieboldhuis in Leiden
- Maanbewoners of planetenbewoners: Kepler versus Huygens
- Toverlantaarn en toverlantaarnplaatjes van Christiaan Huygens
- De verboden wetenschapsmonologen/ er ontbreekt: Nasr Abu Zayd
- 25 en 26 maart 1655 Christiaan Huygens ontdekt Saturnusmaan Titan
- Van Gogh van dichtbij
- Christiaan Huygens over buitenaardse wezens
- Venus en Jupiter naast schoorsteen Leidse lichtfabriek E-on
- Nederland en de Israëlische kolonisten
- Scherp debat over discriminerend PVV-meldpunt en Rutte in het Europees Parlement
- De PVV en de jaren dertig
- Alexander Calder: Cirque Calder en speelgoed
- Frederik de Grote, Fredericus Rex
- “…kind of a German-Dutch Boxkampf…”
- Op mijn Duitse blog vandaag: Van Rompuy, Wilders en de gulden
- Hypotheekrenteaftrek probleem voor de Nederlandse economie
- Georg Christoph Lichtenberg over verjaardagen
- Studie Duits verdwijnt uit Leiden
- Christiaan Huygens, Copernicanisme en katholieke kerk
- Rutte of Cohen: Mann ohne Eigenschaften?
- Rembrandt, de brillenverkoper en de Vijf Zintuigen
- Het symbolisme van Vincent van Gogh
- Paul Klee en Lucebert
- Latent antisemitisme in Duitsland
- Hitlers ‘Mein Kampf’ Britse en Duitse uitgave
- Walter Süskind en de Joodse Raad
- De apocalyptische Bijbelse slang in de kunst
- 2012 The Return of Quetzalcoatl (op mijn blog)
- Suum cuique of De esthetiek van het hekwerk: opsluiten en uitsluiten
- Molen in blauw, paars en rood
- Christiaan Huygens en de plaatsbepaling op zee
- Romantische Japanse maanprenten van Yoshitoshi
- Maansverduistering boven Leiden
- Insecto-theologie
- “Google Earth” voor Mars, gratis download!
- Google doodle vandaag: Diego Rivera
- Seizoenen op Kepler-22b
- Onze tweelingen op tweelingplaneet Kepler-22b (satire)
- Brandpunt en Paul Davies over buitenaards leven
- Ekster: foto, kunst, literatuur
- Leidse Sphaera, Huygens planetarium en dierenriem
- Het mini-planetarium van Christiaan Huygens en de Leidsche Sphaera
- Christiaan Huygens, Salomon Coster en het patent op het slingeruurwerk
- Ruimtereis creëert pacifisme
- Jan Sluijters- my favorites
- Wilders, Foucault en Bas van Stokkom over parresia
- Roos met vlieg: memento mori
- Stillevens met schelpen: James Ensor en anderen
- Klaprozen, in de berm en in de kunst: Verster, Van Gogh e.a.
- Pioenrozen: foto, haiku, Verster, Manet
- Passiebloem in kunst en werkelijkheid
- Herdenken en verhalen vertellen: Primo Levi
- Japanse brug met Wisteria: Clingendael, Monet, Hiroshige
- Vertaling van poëzie en haiku’s: Jacopone, de maan en de nachtegaal
- Andreas Kinneging, Arnold Heertje en de moraal van de nazi’s
- De PVV en de nazi Carl Schmitt
- Volle maan: het oranje maangezicht Plutarchus
- Adolf Eichmann en het zionisme
- Adolf Eichmann en de Nederlandse nazi Willem Sassen
- De Hollandse wildernis, geschilderde duinlandschappen in de 20ste eeuw
- Kievitsbloemen in Leiden
- Alice in Wonderland en de flamingo
- Insectenmensen bij Jeroen Bosch, James Ensor en Heinrich Heine
- Het Hertje bij Lewis Carroll, Alice in Spiegelland
- Doodshoofd als zelfportret bij James Ensor en Vincent van Gogh
- De nieuwe Wet financiering politieke partijen
- De vrouwen van Iris van Dongen
- James Ensor en de maskers
- Pestwortel Groot Hoefblad Allemansverdriet Petasites
- De lente bij Vincent van Gogh
- Bad Moon Rising Above Leiden
- Christiaan Huygens en Immanuel Kant over Hermapolieten/Mercuriusbewoners
- Christiaan Huygens over voortplanting en spontane generatie
- Bolkestein en het gifgas
- Natuurcatastrofen en filosofisch optimisme: Voltaire versus Leibniz en Christiaan Huygens
- Aardbeving en filosofie: zinloos noodlot of aansporing tot solidariteit en onderzoek
- The Journal of Extraterrestrial Studies
- Zelfportret met hoed: James Ensor, Vincent van Gogh en anderen
- Ik speel dus ik ben
- Revolutie is seksestrijd
- Spectaculaire spreeuwenshow in Leiden
- Narcistische narcissen (witte narcissen in de spiegel)
- Arabische Revolutie
- Geert-Wilders-tulp: de islam is van Europa!
- Christiaan Huygens en de planeet Venus
- Moderne Venus van Man Ray, Dalí en anderen
- Vuurtorens bij Ensor, Mondriaan en anderen
- Mijn meest bekeken blog: de erotische kunst van Man Ray
- Wilders-kritiek neemt toe
- Volle maan-kunst en fotografie
- Christiaan Huygens en zijn vader Constantijn over kometen
- Zwarte kraai
- Christiaan Huygens Sterrekind – Suzanna van Baerle
- Christiaan Huygens over de schoonheid van de Aarde, planeten en het Heelal
- Christiaan Huygens en Hofwijck
- Christiaan Huygens: Cosmotheoros, een lange brief aan zijn broer
- Alice in Wonderland: Lewis Carroll en Pat Andrea
- Christiaan Huygens: ironie over de Nieuwe Aarde
- Meret Oppenheim
- Entartete kunst: Piet Mondriaan
- Holocaust Memorial Day: Het Holocaust monument in Berlijn
- Entartete Kunst: Paul Klee
