Wetenschap Kunst Politiek

Archive for the ‘ Cosmotheoros ’ Category

Giordano Bruno over buitenaards leven

5 comments

Vroege voorstellingen van  buitenaards leven: Giordano Bruno

Christiaan Huygens noemt zijn gedachten over buitenaards leven al in de openingszin van de “Cosmotheoros”, zijn laatste tekst, die geschreven is in de vorm van een brief aan zijn broer Constantijn jr:

“Het kan nauwelijks anders wezen, zeer waarde Broeder, of iemand, die met Copernicus oordeelt, dat het Aardrijk, ’t welk wij bewonen, een van de Dwaalstarren  is, die rondom de Zon draaien, en van de zelve haar licht krijgen, moet somtijds denken, dat het niet onredelijk is te stellen, dat alle de andere Kloten, zo wel als de onze, hare sieraden, en misschien ook hare bewoners, hebben [….] .

Op de eerste pagina’s van “Cosmotheoros” geeft Huygens ook een beknopt overzicht over de auteurs die vóór hem al serieus of ironisch over buitenaards leven hadden geschreven. Hij noemt Nicolaas van Cusa (Cusanus) en Giordano Bruno.

Giordano Bruno (1548 – 1600) was een Italiaanse filosoof, priester, vrijdenker en kosmoloog, die in 1600 door de Inquisitie in Rome tot de brandstapel werd veroordeeld. Bruno kwam met de idee van een oneindig heelal, met de zon als een ster tussen de andere sterren die ook planeten hebben.

Giordano_Bruno over buitenaards leven Christiaan Huygens

Giordano Bruno over buitenaards leven

In zijn boek De l’Infinito, Universo e Mondi verklaarde hij dat de sterren net zoals onze zon zijn, dat het universum oneindig is, dat het een oneindig aantal van werelden bevat en dat deze werelden door een oneindig aantal intelligente wezens worden bevolkt.

Intelligent buitenaards wezen foto Maria Trepp

Intelligent buitenaards wezen

 

 

Voorstellingen v buitenaards leven: Cusanus

2 comments

Vroege Voorstellingen van buitenaards leven: Nicolaas van Cusa

Christiaan Huygens noemt zijn gedachten over buitenaards leven al in de openingszin van de “Cosmotheoros”, zijn laatste tekst, die geschreven is in de vorm van een brief aan zijn broer Constantijn jr:

“Het kan nauwelijks anders wezen, zeer waarde Broeder, of iemand, die met Copernicus oordeelt, dat het Aardrijk, ’t welk wij bewonen, een van de Dwaalstarren  is, die rondom de Zon draaien, en van de zelve haar licht krijgen, moet somtijds denken, dat het niet onredelijk is te stellen, dat alle de andere Kloten, zo wel als de onze, hare sieraden, en misschien ook hare bewoners, hebben [….] .

Op de eerste pagina’s van “Cosmotheoros” geeft Huygens ook een beknopt overzicht over de auteurs die vóór hem al serieus of ironisch over buitenaards leven hadden geschreven. Hij noemt Nicolaas van Cusa (Cusanus), (1401 -1464),  filosoof, wiskundige, astronoom, humanist en auteur van het boek  De docta ignorantia (1440), de “geleerde onwetendheid”, waarin hij een speculatieve kosmologie ontwikkelt en in het twaalfde hoofdstuk over sterren- en maanbewoners schrijft.

nicolaas van cusa buitenaards leven

Nicolaas van Cusa over buitenaards leven

Cusanus draagt ook de hypothese van een veelheid van werelden voor.

De werelden bestaan niet onsamenhangend naast elkaar, maar zijn geïntegreerd in het systeem van het ene universum dat ze allemaal bevat. Met deze ideeën voltrekt Cusamus een radicale breuk met het geocentrische werelbeeld van de toenmalige kosmologie dat door de opvattingen van  Ptolemaeus en  Aristoteles  werd bepaald. Hij verwerpt het idee van een hiërarchische opbouw van de wereld met de Aarde als “beneden” en de vaste sterren als de bovenste hemel alsmede het idee van onbeweeglijke hemelpolen. Het geocentrische wereldbeeld vervangt hij niet door een heliocentrisch wereldbeeld; veel meer heeft de wereld voor hem noch een centrum noch een periferie. In zo’n wereld kan er ook geen absolute beweging zijn, omdat er geen referentiekader is, en alle beweging relatief is.

Maar Cusanus argumenteert niet empirisch en ook niet astronomisch, maar puur metafysisch, en is daarom – anders dan men zou denken-  geen  voorloper van Copernicus.

www.passagenproject.com

Christiaan Hugens’ Cosmotheoros

no comment
Christiaan Huygens Cosmotheoros Wereldbeschouwer

Christiaan Huygens Cosmotheoros Wereldbeschouwer

Christiaan Hugens’ Cosmotheoros (1698)

Christiaan Huygens’ laatste tekst, die pas na zijn dood is verschenen, is een filosofische tekst met de titel “Cosmotheoros” of “De wereldbeschouwer”. “Cosmos” is het Heelal en “theoros” is in het Grieks “de beschouwer” – het woord “theorie” is van Grieks “beschouwen” afgeleid. Huygens zelf is dan ook de beschouwer die met zijn telescoop naar de sterren kijkt, én de “theoreticus” die het onzichtbare berekent.

Cosmotheoros is geschreven in het Latijn, heeft zeer veel interesse gewekt, en werd snel in veel talen vertaald: Nederlands, Engels, Duits, Zweeds, Frans, Russisch. Huygens was internationaal bekend, hij was lid van zowel de Engelse Royal Society (opgericht in 1662) als de Franse Académie des Sciences (opgericht in 1666) en heeft jarenlang als lid van de Académie en met een jaargeld van de Franse koning in Parijs gewoond.

Academie_des_Sciences_wetenschapsakademie parijs Christiaan Huygens

Academie_des_Sciences_ Christiaan Huygens

Cosmotheoros is een fascinerende tekst: het gaat hier om een vroege vorm populairwetenschap, en ook om een vroege vorm van wetenschapsfictie, sciencefiction. De tekst geeft de lezer een beknopte toegang tot het leven en werk van Christiaan Huygens, omdat Huygens de meeste belangrijke mensen en samenwerkingpartners uit zijn

Galilei Christiaan Huygen Cosmotheoros

Galilei

leven noemt. Hij noemt wetenschappers die hem sterk hebben beïnvloed, zoals Galilei en

Johannes_Kepler_ Christiaan Huygen Cosmotheoros

Johannes Kepler

Kepler, maar ook zijn samenwerkingspartners zoals zijn broer Constantijn junior en de Italiaans –Franse astronoom Domenico Cassini. Zeer belangrijk is Huygens’ eigen positionering tegenover Descartes en tegenover Newton, waarmee Cosmotheoros dan ook eindigt: een scherpe afbakening tegenover Descartes, en een open deur naar Newton (zie hierover eerdere blogs in de lijst rechts).

In Cosmotheoros verwijst Huygens ook naar zijn eigen belangrijke teksten, zoals bijvoorbeeld zijn schrift over de maan van Saturnus en de ringen van Saturnus (Systema Saturnium), zijn schriften over telescopen en optica en zijn beroemde publicatie over het licht.

Zo gezien is de Cosmotheoros Huygens’ intellectueel testament.

“Cosmotheoros”, een overzicht over de inhoud

De tekst heeft volgende hoofdthema’s:

  • de onderbouwing en illustratie van het Copernicaanse stelsel (dat in die tijd nog geenszins algemeen aanvaard was)
  • de gedetailleerde beschrijving van het zonnestelsel: astronomische gegevens (baan en rotatie, manen) en fysieke eigenschappen (atmosfeer, oppervlakte) van zon, planeten en manen; het perspectief vanuit de verschillende planeten en manen op de andere hemellichamen. Daarbij komen moderne wetenschap en gedachtespel samen. Grote nadruk ligt op de schoonheid van de Aarde en de Kosmos, en het genot van de wetenschapper.
  • de nauwkeurige opsomming van alles wat op aarde leeft en groeit en van wat de mens allemaal kan, inclusief technische vondsten door Huygens zelf en zijn tijdgenoten: telescoop, microscoop, slingeruurwerk.
  • de gissing over intelligente planetenbewoners die vermoedelijk niet minder presteren dan de mens
  • beschouwingen over oorlog, vrede, moraal, godsdienst
  • de meting van de afstand tot de andere sterren die als zonnestelsels met planeten worden beschreven.

Personen die herhaaldelijk worden genoemd en kritisch worden besproken zijn Kepler, Descartes, en de jezuïet Athanasius Kircher. Ook Giordano Bruno wordt meerdere keren genoemd, net als de astronoom Domenico Cassini.

In verband met de Huygenstentoonstelling 2013 plaats ik hier elke dag een (nieuw of hernieuwd oud) Christiaan-Huygens-Blog.

www.passagenproject.com

 

Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief