In het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden is een fantastische tentoonstelling te zien over Tuinen van de farao’s : bloemen, planten, kruiden en bomen van de oude Egyptenaren.
Hier een foto van een mooie ketting die alruin-vruchten verbeeldt:
Uit het graf van Djehuty, 1450 v.Chr.
Het RmO toont ook voorbeelden van moderne sieraden gebaseerd op de Egyptische stijl (Steltman collectie).
Een echte alruin plant kan men bijvoorbeeld zien in de Hortus Leiden.
In het Leidse park Cronesteyn bloeit de daslook: miljoenen bloemen-sterren.
Daslook Cronesteyn
Daslook Cronesteyn
In de sloot een meerkoetengezin.
Ik zocht naar een andere manier om de bollenvelden de fotograferen.
Minder gelikt.
Deze foto’s zijn gemaakt 15-25 minuten na zonsondergang met ISO3200.
Ik heb niet alleen stokrozen maar ook echte roosjes in mijn tuin staan (al vind ik de stokrozen veel mooier en onpretentieuzer).
De bleekroze kleur van de stokroos hier bij een roos. Minder breekbaar vind ik.
Het kleurenschema voor webdesigners noemt dit “misty rose” .
[Hier een weergave met hoge resolutie http://www.passagenproject.com/misty_rose_blassrosa_roos.jpg ]
Pas nadat ik de foto had genomen zag ik het kleine vliegje… en ja, het ongedierte hoort bij de bloemenstillevens als een memento mori.
Hier een uitsnede uit een bloemstuk van Jan Davidz de Heem.
Klaprozen groeien bescheiden langs het spoor en in de berm.
In de kunst zijn ze geliefd.
Jacques le Moyne, klaproos ( poppy) 1586
Claude Monet, Poppy field, 1872 (klatschmohn klaprozen, impression)
Claude Monet, Champ des coquelicots, 1881 (papaverveld,poppies)
Claude Monet, Paarse klaprozen (purple poppies), 1883
Claude Monet, Poppy field near Giverny, 1885
Vincent van Gogh, Vaas met klaprozen, 1886
Floris Verster, Papavers/Klaprozen, 1888
Vincent van Gogh, Papaverveld, 1890
Vincent van Gogh, Klaprozen/ Butterflies and poppies, 1890
Paula Modersohn Becker, Maedchen mit Kind, 1902
Ferdinand Toussaint, De zomer, 1903
Paula Modersohn-Becker, Alte Armenhauslerin im Garten, 1906
Emil Nolde, Grote klaprozen, 1908
Georgia O’Keeffe: Oriental poppies (Oosterse papavers/klaprozen) 1927
John_everett_Millais,_in gedachten_verzonken_(passiebloem), 1859 
Passion_flower_Aubrey_Beardsley_Malory
Vaas passiflora .
‘De Japanse kunst is iets als de primitieven, als de Grieken, als onze oude Hollanders, Rembrandt, Potter, Hals, Vermeer, Van Ostade, Ruisdael. Dat kent geen einde.’
Vincent van Gogh aan zijn broer Theo, Arles, 15 juli 1888
23.09.11_15.01.12 in het Van Goghmuseum Amsterdam
De Japanse tuin in Clingendael in Den Haag is weer geopend. Hier de Japanse brug met de Wisteria.
De Wisteria/ blauweregen is oorspronkelijk afkomstig uit Japan, en speelt in de Japanse cultuur een belangrijke rol in houtsneden, toneel, dans en poëzie.
Blogger Jacopone blijkt een ervaren vertaler van haiku’s te zijn, en uit zijn schat van haiku’s waarvan ik gebruik mag maken heb ik eentje over blauweregen gevist
waar de lentezon
onder gaat
een blauweregen
(Issa)
Ik ga bewust pas bij zonsondergang naar de Japanse tuin. Dan is het stil en het licht bijzonder intens.
In de Hortus in Leiden zijn prachtige exemplaren van de oude Wisteria’s te zien die de Duitse arts Philipp Franz von Siebold had mee gebracht.
Monet heeft verschillende schilderijen gemaakt van de blauweregen in zijn tuin, die over zijn Japanse voetbrug hing.
Monet (hier meer schilderijen van Monet)heeft zich voor zijn Wisteria-brug laten inspireren door prenten van Hiroshige.
Langs het fietspad van Leiden naar Warmond (lange bocht Merenwijk) staan over een lengte van meerdere honderd meters de charmante mooie, fragiele kievietsbloemen.
Kievitsbloem fritillaria Leiden
Kievitsbloem fritillaria Leiden
Kievitsbloem fritillaria Leiden
“Snakes head” heet deze bloem in het Engels
De kievitsbloem die via de natuurwetenschapper Olof Rudbeck van Leiden in Zweden is terecht gekomen dient daar zelfs als symbool en de landschapsbloem “Kungsängsliljan” van Uppland.
In de Leidse Hortus zijn nog meer soorten van fritillaria’s te zien.
Fritillaria Thunbergii uit Japan
Fritillaria verticillata uit China
Fritillaria Imperialis Aurora Keizerskroon
Vincent van Gogh, Fritillarias in een koperen vaas, 1887
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
… is er weer, aan de oever van rivieren en sloten.
Nicolas Robert, Groot Hoefblad met Blauwe Winde, 1695
[...maar volgens Ella Reitsma is dit Groot Hoefblad toe te schrijven aan de dochter van Maria Sibylla Merian, Johanna Helena]
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
Ik houd niet van narcissen… gele narcissen ….
Maar ik ben verliefd op de witte narcissen, met hun bedwelmende geur en hun eindeloze zelfreflectie….
en hier nog een bijzonder mooie waterverf van Maria Sibylla Merian (1670)
Voor mijn huis explodeert de passiebloem met elke dag niet minder dan 30 bloemen. Vanochtend trof ik zelfs twee bloemen aan met veranderde kleurstelling. Het blauw van mijn “Passiflora caerulea” was er uit.
Passiebloem met veranderde kleur
Ziet er heel apart uit. Ik weet niet wat de reden is voor de veranderde kleur. Beide veranderde bloemen zitten dicht bij de grond. Zal het iets zo prozaïsch zijn als plassende honden??
Hier nog een paar voorbeelden van mooie passiebloemen in de kunst. De passiebloem was een geliefd voorwerp in symbolisme en jugendstil.
John_everett_Millais,_in gedachten_verzonken_(passiebloem), 1859
Passion_flower_Aubrey_Beardsley_Malory
Piet_Mondrian,_passiebloem_passion_flower
Vaas passiflora .
Oude wisteria’s in de Leidse Hortus: gouden, blauwe, witte regen
De Goudenregen van 1601, de oudste boom in de Hortus
De blauwe regen van voor 1856
…en de witbloeiende blauwe regen
Monet_Wisteria_Blauwe_regen_1926 (Gemeentemuseum Den Haag)
Theo van Hoytema, Zwanen_met_goudenregen_en_irissen-1900
(Museum Boijmans)
In de Leidse Hortus is nu een grote orchideeën-tentoonstelling te zien.
Het is niet al te makkelijk om mooie foto’s te maken, en er liepen heel veel fotografen met reuzencamera’s rond, en sowieso veel te veel mensen.
Toch deed ik mijn best.
Ik houd het meest van de heel fragiele orchideeën, niet van de ordinair-roze-pink, die ziet men veel te vaak.
Ik heb ook een heel fragiel-bescheiden orchideetje aangeschaft op de orchideeën-markt in de Hortus.
Orchideeën Leidse Hortus 1
Orchideeën Leidse Hortus 2
Orchideeën Leidse Hortus 3
Orchideeën Leidse Hortus 4
Vanaf vandaag zijn er weer Amaryllissen te zien in de Leidse Hortus.
“Amaryllis” is oorspronkelijk een herderinnetje uit de Idyllen van Theocritus en van Vergilius.
Ik heb vorig jaar al een paar mooie exemplaren laten zien, (voor mijn Diashow met Chopin ballade klik hier ) en toen ook het verhaal van het herderinnetje Amaryllis verteld, dat ik bij deze gelegenheid nog eens vertel, begeleid van nieuwe foto’s.
Alfresco
Dancing Queen
Exotic peacock
Magic green
Hier de Amaryllis-versie van Theocritos; inleiding en vertaling van A. Maria van Erp Taalman Kip
“Een geitenhoeder is in de ban van zijn liefde voor Amaryllis. Hij laat zijn geiten onder de hoede van zijn maatje Tityros achter en wil haar een serenade brengen. Maar Amaryllis geeft geen enkel teken van leven. Het is een bucolische variant op het stedelijke ‘lied voor de gesloten deur’, met dit verschil dat Amaryllis in een grot woont.” ……………………………………………………………………………………………………………..
“Hulde breng ik Amaryllis door liederen voor haar te zingen.
Daar op de heuvel grazen mijn geiten en Tityros hoedt ze.
Tityros, jij die me na aan het hart ligt, zorg voor mijn geiten,
neem ze, Tityros, mee naar de bron, en wees goed op je hoede
voor de Libysche ram, die gele; pas op voor zijn kopstoot.
O Amaryllis, mijn schoonheid, waarom kijk je niet meer naar buiten,
nodig je mij, jouw lief, niet meer uit in je grot? Soms uit afschuw?
Vind je, mijn bruid, dat mijn neus van nabij bekeken te stomp is,
vind je mijn baard soms te ruig? Ik verhang me nog als je zo doorgaat.
Kijk, ik breng appels mee; waar jij me gebood ze te plukken,
heb ik er tien geplukt en morgen breng ik weer nieuwe.
Let toch op mij en de smart die mij kwelt. Mijn dierbaarste wens is
om die zoemende bij daar te zijn en je grot in te vliegen,
heenslippend door de klimop en de varens die je verbergen.
Nu ken ik Eros volledig: een krenkende god. Hij werd stellig
door een leeuwin gezoogd en tot wasdom gebracht in de struiken,
hij die me langzaam verzengt en me foltert tot in mijn gebeente.
Jij met je stralende blik en je donkere brouwen, mijn liefste,
een en al steen, omhels toch je geitherder, laat me je kussen.
Ook in kussen alleen ligt zoete verrukking besloten. ”
De waterlelie
Ik heb de witte water-lelie lief,
daar die zo blank is en zo stil haar kroon
uitplooit in ‘t licht.
Rijzend uit donker-koele vijvergrond,
heeft zij het licht gevonden en ontsloot
toen blij het gouden hart.
Nu rust zij peinzend op het watervlak
en wenst niet meer…
(Uit: Frederik van Eeden, Van de passielooze lelie – Amsterdam 1901)
Hier een paar mooie waterlelies uit de kunst:
Vlaho Bukovac, Waterlelies, 1898
Te zien in het gemeentemuseum Den Haagg tot 10 januari 2010
Vincent Olinet, Not yet my story ( Warande Tilburg ’08)
Claude Monet (1904)
Claude Monet, Waterlelies, 1916-26
Voor meer artistieke en erotische waterlelies klik hier…
Iris en zwaan; een natuurlijke en mooie combinatie en ook een combinatie die veel terug te vinden is in de kunst.
‘De Japanse kunst is iets als de primitieven, als de Grieken, als onze oude Hollanders, Rembrandt, Potter, Hals, Vermeer, Van Ostade, Ruisdael. Dat kent geen einde.’
Vincent van Gogh aan zijn broer Theo, Arles, 15 juli 1888
23.09.11_15.01.12 in het Van Goghmuseum Amsterdam
Theo van Hoytema, Zwanen met goudenregen en irissen, 1900
(nu te zien in het Museum Boijmans)
Theo van Hoytema, Zwanen in de vijver, 1898
Theo van Hoytema is vooral bekend geworden door zijn sprookjesboek-illustraties (o.a. ‘Het lelijke Eendje’ van H.C Andersen) en zijn kalenders.
“Schetsen en studies in de vrije natuur.. vormden de basis voor zijn werk. Invloeden van de Art Nouveau en Japanse kunst verwerkte hij op eigen wijze.”
————————
vandaag gezien!
Poppy pops up
en…
Klatsch-, Klatsch-, Klatschmohn
bei Paula Modersohn
Paula Modersohn-Becker, Maedchen mit Kind, 1902 (nu te zien in het Gemeentemuseum Den Haag)
Paula Modersohn-Becker, Alte Armenhauslerin im Garten, 1906
Zie ook De klaprozen in de kunst.
Hier nog toegevoegd ( 21-5)
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
In het Leidse park Cronesteyn bloeit de daslook: miljoenen bloemen-sterren.
Daslook Cronesteyn
Daslook Cronesteyn
In de sloot een meerkoetengezin.
In de botanische tuin in Berlijn zag ik vorige week erg mooie distels. Thuis heb ik nu via Wikipedia ontdekt dat deze distel, kardoen, aan de artisjok verwant is en gegeten kan worden.
En ook heb ik mooie schilderijen ontdekt met distels:
Vincent van Gogh, Distels, 1888
Paul Klee, Distelbloem 1919
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
De Kievitsbloem, Fritillaria meleagris, is mijn lievelingsbloem, maar ik wist niet dat deze fritillaria maar één van vele verschillende soorten fritillaria’s was.
In de Leidse Hortus zijn nu andere ook zeer mooie fritillaria’s te zien.
Op eerdere blogs heb ik al geschreven over de kievitsbloem als slangenbloem ( “Snakes head” heet deze bloem in het Engels ) en over de cultuurgeschiedenis van deze kievitsbloem die via Leiden in Zweden is terecht gekomen en daar zelfs als symbool en landschapsbloem “Kungsängsliljan” van Uppland dient.
Hier een paar andere fritillaria’s plus een schilderij van Vincent van Gogh.
Fritillaria Thunbergii uit Japan
Fritillaria verticillata uit China
Fritillaria Imperialis Aurora Keizerskroon
Vincent van Gogh, Fritillarias in een koperen vaas, 1887
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
… is er weer, aan de oever van de Zijl.
In 2010 pas op 20 maart!
Nicolas Robert, Groot Hoefblad met Blauwe Winde, 1695
[...maar volgens Ella Reitsma is dit Groot Hoefblad toe te schrijven aan de dochter van Maria Sibylla Merian, Johanna Helena]
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
..maar de mooiste is Aphrodite.
In de Leidse Hortus zijn nog tot 1 maart veel bijzondere Amarylissen/ Hippeastrums te zien.
[Hippeastrum Temptation, Prelude, Aphrodite, van boven naar benden]
Diashow met Chopin ballade klik hier
Amaryllis is oorsponkelijk een herderinnetje uit de Idyllen van Theocritus en van Vergilius.
Op deze plek had ik gisteren de Amaryllis-idylle (nr 3) van Theocritos in een Engelse verie (geplukt van internet) weergegeven. Na de snerpende opmerking van JdK viel het me in dat ik en paar jaar geleden de Idyllen van Theocritos in een Nederlandse versie had gekocht.
Ik dacht dat ik het boek niet zou vinden, maar mijn zoektocht bleek vanochtend al na vijf minuten succesvol. Ik geef hier inleiding en vertaling weer van
A. Maria van Erp Taalman Kip
(wat een naam, is dit een grap?? …
“Maria van Trepp Taalvrouw Kip” …
past best ook wel goed) :
“Een geitenhoeder is in de ban van zijn liefde voor Amaryllis. Hij laat zijn geiten onder de hoede van zijn maatje Tityros achter en wil haar een serenade brengen. Maar Amaryllis geeft geen enkel teken van leven. Het is een bucolische variant op het stedelijke ‘lied voor de gesloten deur’, met dit verschil dat Amaryllis in een grot woont. “ ……………………………………………………………………………………………………………..
“Hulde breng ik Amaryllis door liederen voor haar te zingen.
Daar op de heuvel grazen mijn geiten en Tityros hoedt ze.
Tityros, jij die me na aan het hart ligt, zorg voor mijn geiten,
neem ze, Tityros, mee naar de bron, en wees goed op je hoede
voor de Libysche ram, die gele; pas op voor zijn kopstoot.
O Amaryllis, mijn schoonheid, waarom kijk je niet meer naar buiten,
nodig je mij, jouw lief, niet meer uit in je grot? Soms uit afschuw?
Vind je, mijn bruid, dat mijn neus van nabij bekeken te stomp is,
vind je mijn baard soms te ruig? Ik verhang me nog als je zo doorgaat.
Kijk, ik breng appels mee; waar jij me gebood ze te plukken,
heb ik er tien geplukt en morgen breng ik weer nieuwe.
Let toch op mij en de smart die mij kwelt. Mijn dierbaarste wens is
om die zoemende bij daar te zijn en je grot in te vliegen,
heenslippend door de klimop en de varens die je verbergen.
Nu ken ik Eros volledig: een krenkende god. Hij werd stellig
door een leeuwin gezoogd en tot wasdom gebracht in de struiken,
hij die me langzaam verzengt en me foltert tot in mijn gebeente.
Jij met je stralende blik en je donkere brauwen, mijn liefste,
een en al steen, omhels toch je geitherder, laat me je kussen.
Ook in kussen alleen ligt zoete verrukking besloten. “
In de stralende zon zag ik vandaag langs grachten en steegjes nog een paar bloeiende rozen.
Een gele roos aan de Oude Singel, passend bij de gordijnen…
Aan de haven hoog in een driemeterhoge stamroos een laatbloeier…
Op de hoek Kloksteeg/Rapenburg een witte roos…
…en de allermooiste dappere roos in een kale struik op de hoek Bakkersteeg/Vliet.
Vaak heb ik tijdens mij Leidse fluitconcertjes een liedje gespeeld
"My love is like a red, red rose.."
amorphophallus reuzenaronskelk
Sinds gistermiddag bloeit de
Amorphophallus titanum, een biologisch wereldwonder, in de Leidse Hortus. Gewaarschuwd door Bernard Vermet was ik vanochtend om 9.30 ter plaatse, nog voordat een lange rij van mensen zich begon te verzamelen. De Leidse Amorphophallus is 1,30 hoog. Deze plant kan anders 1,50 meter hoog worden… ik ga morgen weer kijken, en dan is het wachten op de felrode, 6 cm grote bessen – of verschijnen die überhaupt bij een kasplant?
Amorphophallus reuzenaronskelk
Van bloemen en bladen kan men zelf papier maken, ontdekte Claudie Hunzinger.
In hetMuseum Rijswijk ( zie ook mijn vorige blog) zijn zeer mooie voorbeelden te zien van gekleurde bladen in papiervorm.
En hier nog meer
bloemen uit papier.
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
[...] ,,0, Tijgerlelie!” zei Alice, en ze wendde zich tot één die zich bevallig op de wind wiegde. “Ik wou dat u kon praten!”
“Dat kunnen we,” zei de Tijgerlelie, “als er iemand is die de moeite waard is.” Alice was zo verbaasd, dat ze een hele tijd niets kon zeggen: ze was gewoon ademloos. Tenslotte, toen de Tijgerlelie alsmaar bleef wiegen sprak ze weer, op een bedeesde fluistertoon: “En kunnen alle bloemen spreken ?”
“Net zo goed als jij,” zei de Tijgerlelie, “en heel wat luider.”
“Het staat niet, als wij beginnen, weet je,” zei de Roos, “en ik was werkelijk benieuwd of jij iets zou zeggen! Ik zei bij mezelf: ,Haar gezicht lijkt niet helemaal dom, hoewel ze natuurlijk allerminst verstandig is! Toch heb je een goede kleur, en dat wil heel wat zeggen.’ ”
“Haar kleur kan me niet schelen,” merkte de Tijgerlelie op. “Als haar bloemblaadjes maar niet zo hingen zou het best gaan.”
Hier bij Pat Andrea heeft Alice helemaal geen kleur.
De bloemen zijn onaardig tegen Alice, en gedragen zich als vinnige vrouwen die een vrouw van lagere status afkraken. De hele passage is dan ook een parodie op sentimentele bloemengedichten, waar vrouwen regelmatig met bloemen vergeleken worden. In dit hoofdstuk in Alice in Spiegelland nemen niet de vrouwen de eigenschappen van de bloemen over, zoals gebruikelijk in de poëzie, maar de bloemen hebben de onvriendelijkheid van gezelschapdames en geven steken onder water.
zie ook mijn andere blogs met illustraties van Pat Andrea:
Pat Andrea: illustraties bij Alice in Wonderland en Spiegelland
Cheshire cat
Twiedeldum en Twiedeldie/Kraai
Alice and Jabberwocky
Alice, duif en slang
Alice en de sprekende bloemen
Vrouw en hond
De eenhoorn in kunst en literatuur
Vorm en ontbinding: Démasqué der Schoonheid
Illustratie bij: H P de Boer, Verhalen van lust en liefde/Maan en magnolia
Hier een tijgerlelie van Maria Sibylla Merian, over wie ik eerder heb geschreven.
De Iris, zwaardlelie, daarover wil ik al een tijdje bloggen.
van de gele iris plus maan
de gele iris plus zwaan
trof ik ook bij mijn uitstapje na Florence (de stad van de Iris!] een buitengewoon mooie iris aan in de tuin van mijn oom.
Geel-rode iris
gele iris in de avond
paarse iris
En ook een blauwe Iris heb ik gezien, in de mooi gerestaureerde Bardini-tuinen.
De blauwe iris, die erg goed past bij het sprookje van Herman Hesse, “Iris” ( lees hier het hele sprookje) dat zo begint:
blauwe iris
`In het ontluikend voorjaar van zijn kindsheid wandelde Johannes door de groene tuin. Onder de bloemen van zijn moeder was er een, die hem bijzonder lief was: zwaardlelie heette zij. Hij vlijde zijn wang tegen haar langwerpige, lichtgroene bladeren, legde zijn vingers tastend tegen haar scherpe punten, snoof diep de geur op van het grote, wonderlijke bloeisel en keek lang achtereen naar binnen. Daar rezen lange reeksen gele vingers omhoog uit de bleekblauwe bloembodem, en daartussendoor leidde een doorschijnend pad naar de diepere regionen van de kelk en het verre, blauwe geheim van het bloeisel. Die was hij ten zeerste toegedaan, langdurig keek hij naar binnen en zag de gele, delicate delen nu eens als een gouden omheining langs de paleistuin en dan weer als een dubbele reeks van fraaie droombomen met daartussenin de geheimzinnige weg naar het inwendige, transparant en doorregen met levende aders, breekbaar als glas. De welving beschreef een boog, en verder naar achteren ging het pad tussen de gouden bomen tot op oneindige diepte verloren tussen onvoorstelbare afgronden, terwijl daaroverheen de violette gewelven een majesteitelijke kromme volgden en toverachtig ijle schaduwen wierpen op het stille, popelende wonder. Johannes wist dat dit de mond was van de bloem, dat voorbij de gele pronkgewassen in de blauwe krocht haar hart en gedachten waren endergebracht, en dat haar adem en haar dromen via deze riante, doorschijnende, glazig geaderde weg in en uit gingen. En naast de grote bloemtuil stonden kleinere, die nog niet open gegaan waren, op stevige, sappige stelen in een kelkje van bruinachtig groene wikkels; daaruit drong de jonge bloesem stil doch vastbesloten naar voren, stevig ingepakt in lichtgroen en lila tot bovenaan toe, waar het jonge, diepe violet in exacte, zorgzame rolletjes zijn tere punten aan het licht bracht. En ook op deze stevig in elkaar gedraaide, jonge bloemblaadjes tekende zich reeds een netwerk van adertjes en honderdvoudige patronen af. `
………………………………………………………………………………………………………………………………………
Vincent van Gogh heeft de blauwe irissen meerdere malen geschilderd:
Vincent van Gogh, Irissen,1889
Vincent van Gogh, Irissen,1890
en ook Emil Nolde heeft Irissen geschilderd:
Emil Nolde, Iris, 1916
Hier een moooie Jugendstil-vaas met iris:
en een Tiffany-theescherm met Iris:
En hier een mooie Japanse kimono met iris:
zie ook
‘De Japanse kunst is iets als de primitieven, als de Grieken, als onze oude Hollanders, Rembrandt, Potter, Hals, Vermeer, Van Ostade, Ruisdael. Dat kent geen einde.’
Vincent van Gogh aan zijn broer Theo, Arles, 15 juli 1888
23.09.11_15.01.12 in het Van Goghmuseum Amsterdam
Na de witte en de zwarte zwanen hier de meerkoeten, tussen de gele Iris in de Leidse park Cronesteyn.
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
Klaprozen, ze zijn er weer.
Ik heb foto’s gemaakt naast de rails aan de spoorweg Leiden-Utrecht.
Klaprozen, thema in veel schilderijen en gedichten.
Klaprozen dragen ook in zich de verdrietige herinnering, aan bloed en oorlog..
In Vlaamse velden (Tom Lanoye, 2000)
In Vlaamse velden klappen rozen open
Tussen witte kruisjes, rij op rij,
Die onze plaats hier merken, wijl in ‘t zwerk
De leeuweriken fluitend werken, onverhoord
Verstomd door het gebulder op de grond.
Wij zijn de doden. Zo-even leefden wij. Wij dronken dauw.
De zon zagen wij zakken.
Wij kusten en werden gekust. Nu rusten wij
In Vlaamse velden voor de Vlaamse kust.
Toe: trekt gij ons krakeel aan met de vijand.
Aan u passeren wij, met zwakke hand, de fakkel.
Houd hem hoog. Weest gij de helden. Laat de doden
Die wij zijn niet stikken of wij vinden slaap noch
Vrede – ook al klappen zoveel rozen open
In zovele Vlaamse velden.
en:
Georgia O’Keeffe: Oriental poppies (Oosterse papavers/klaprozen) 1927
Floris Verster, Papavers/Klaprozen 1888
vincent van gogh, vaas met klaprozen, 1886
Vincent van Gogh, Klaprozen/ Butterflies and poppies, 1890
En hier Emil Nolde:
Emil Nolde, Grote klaprozen, 1908
en Jan Sluijters
Zie ook
Klaprozen in de kunst: Van Gogh, Monet en anderen
Vertalen Duits Vertaalbureau Duits
Er staan schitterend tengere akeleia’s tussen de graven op de Leidse begraafplaats Groenesteeg. Hier een foto over de stand van de akeleia’s vandaag en daarnaast een vlinder op een zerk.
Hier een gedicht dat Ida Gerhardt had gemaakt over Albrechts Dürers aquarel “Akelei”
De Akelei (Dürer)
Toen hij het kleine plantje vond,
boog hij aandachtig naar de grond
en dan, om wortels en om mos
groef hij de fijne aarde los,
voorzichtig – dat zijn hand niets schond.
Behoedzaam rondom aangevat
droeg hij het langs het slingerpad
van bos en akker voor zich uit,
en schoof het thuis in ‘t licht der ruit
zoals hij het gevonden had.
Dan, fluitende en welgezind
mengde hij zoekend eerst de tint;
diepblauw en zwart ineengevloeid,
met enk’le druppels rood doorgloeid,
dat het tot purper samenbindt.
En uur aan uur trok stil voorbij;
zó diep verzonken werkte hij,
dat het hem soms was of zijn hand
de vezels tastte van de plant-
zo glanzend kwam de omtrek vrij.
Totdat het gaaf te prijken stond:
de wortels scheem’rend afgerond,
het uitgesprongen groene blad
scherp in zijn karteling gevat
tegen de lichte achtergrond;
de bloemkroon purper violet,
de hokjes om het hart gebed
en boven de geknikte steel
de honingsporen, het juweel
vijfvlakkig: kantig neergezet.
In ‘t vallend donker toefde hij
nog dralend bij zijn akelei;
dan, in het laatste licht van ‘t raam
schreef hij de letters van zijn naam
en ‘t jaartal glimlachend erbij.
Ida Gerhardt
[Albrecht Dürer is vermoedelijk overleden aan een malaria die hij in Nederland had opgelopen. 1520 reisde hij begin december 10 dagen over de Zeeuwse eilanden. In april kreeg hij hoge koorts en hoofdpijn: "Und do ich vormals in Seeland war, do überkam ich eine wunderliche krankheit, von derer ich nie von keinem man gehört..."]
Akelei Aquileia
In het Rembrandthuis zag ik de schitterende tentoonstelling over Maria Sibylla Merian, een Duits-Nederlandse vrouw tussen kunst en wetenschap.
“Maria Sibylla Merian (1647-1717) is de belangrijkste en meest invloedrijke natuurhistorische tekenaar die in de zeventiende eeuw in Nederland (en Suriname) werkzaam is geweest.
Een representatief overzicht van circa 100 meesterwerken, afkomstig uit tientallen prentenkabinetten en hier voor de eerste maal bijeengebracht, geeft de bezoeker inzicht in Merians wetenschappelijke onderzoek, observatie en minutieuze registratie van bloemen, insecten en reptielen.
Merian wordt tegenwoordig algemeen beschouwd als de eerste vrouwelijke entomoloog (insectenkenner), omdat zij haar onderzoek buitengewoon zorgvuldig registreerde en documenteerde. Even bijzonder als haar wetenschappelijke werk is haar avontuurlijke levensloop. Zo reisde zij op 53-jarige leeftijd naar Suriname om de insecten in het regenwoud te bestuderen. Ook als zelfstandig ondernemer onderscheidde zij zich van haar tijdgenoten door met haar dochters een succesvolle uitgeverij en drukkerij van boeken en prenten op te zetten.”
Maria Sibylla Merian Iris Susiana (1700)
In deze tentoonstelling vielen mij twee mooie aquarellen op waarop de kievitsbloem afgebeeld staat. Geen van beide is gemaakt door Merian. Beiden zijn vervaardigd door mannen, die Merian hebben beïnvloed.
Georg Flegel, Kievitsbloem, iris en narcis, (1620-1630)
Johann Walther, Twee kievitsbloemen en een dubbele narcis (1662)
