Wetenschap Kunst Politiek

Christiaan Huygens en Nicolaas Copernicus

7 comments

Christiaan Huygens en Nicolaas Copernicus

Christiaan Huygens noemt Copernicus al in de openingszin van zijn “Cosmotheoros”, zijn laatste tekst, die geschreven is in de vorm van een brief aan zijn broer Constantijn jr:

“Het kan nauwelijks anders wezen, zeer waarde Broeder, of iemand, die met Copernicus oordeelt, dat het Aardrijk, ’t welk wij bewonen, een van de Dwaalstarren  is, die rondom de Zon draaien, en van de zelve haar licht krijgen […] “

Nicolaas Copernicus 1560

Nicolaas Copernicus 1560

Hypothesis_Copernicana Nikolaus_Kopernikus Nicolaas Copernicus 1560

Hypothesis_Copernicana Nicolaas Copernicus

 

Christiaan Huygens’ laatste tekst “Cosmotheoros” (1698) was een populairwetenschappelijk schrift dat tot doel had het copernicaanse systeem begrijpelijk en aanschouwelijk te maken en te verdedigen.

De verdediging van het copernicaanse systeem was aan het einde van de 17e eeuw zeker nog nodig.

Hoewel Galilei al overtuigd was dat zijn astronomische waarnemingen het heliocentrische wereldbeeld van Copernicus ondersteunden,was er in de 17e eeuw nog geen dwingend bewijs voor de Copernicaanse visie op de wereld: alle waarnemingen, zoals als de manen rond Jupiter en Saturnus of de Venus-fasen waren ook met het geocentrische model van Tycho Brahe compatibel, waarin de zon en de maan om de aarde draaien, en de andere planeten rond de zon.

Het was pas James Bradley die in 1729 de beweging van de aarde ten opzichte van de sterren kon aantonen, en daarmee het geocentrische model definitief kon weerleggen.

De katholieke Kerk hing in de tijd van Huygens nog het model van Tycho Brahe aan.

Model Tycho Brahe Christiaan Huygens Cosmotheoros

Model Tycho Brahe Christiaan Huygens Cosmotheoros

Model van Tycho Brahe waarin de zon en de maan om de aarde draaien, en de andere planeten rond de zon

Het model van Nicolaas Copernicus was verboden sinds 1616; dit verbod werd pas in 1822 opgeheven.

Huygens zelf ontmoette met zijn Systema Saturnium (1659) weerstand bij de inquisitie.

Toen Huygens in 1659 zijn waarnemingen aan Saturnus, de nieuwe maan Titan en het ring-systeem, in Systema Saturnium publiceerde, raakte hij in de problemen met de katholieke kerk, en werden zijn bevindingen beoordeeld als ketters, omdat deze het stelsel van Copernicus ondersteunden.

De jezuïet Honoré Fabri en de instrumentmaker Eustachio Divini publiceerden een weerlegging van de waarnemingen en theorieën van Huygens, waarop deze met een verdedigingsschrift kwam.

Uiteindelijk kwam een evaluatiecommissie onder leiding van Giovanni Alfonso Borelli tot de conclusie dat Huygens gelijk had.

Namens de commissie werd een schaalmodel van Saturnus en zijn ring gebouwd, en dit werd dan vanuit de verte met een telescoop bekeken, waarbij men precies de waargenomen verschijningen van Saturnus vond.

Saturnus ringen model Christiaan Huygens Borelli

Saturnus ringen model Christiaan Huygens Borelli

 

In verband met de Huygenstentoonstelling 2013 plaats ik hier elke dag een (nieuw of hernieuwd oud) Christiaan-Huygens-Blog.

 

www.passagenproject.com

Tags: , , ,

7 Responses to “Christiaan Huygens en Nicolaas Copernicus”

  1. TimmerArk schreef:

    Mooi heel mooi. Goed weer te weten in deze drukke tijden dat er 540 jaar geleden mensen leefden die even nieuwsgierig waren als wij. Wat zou ik graag in de tijd terug reizen…

  2. 'joost sr schreef:

    Als theoloog begrijp ik met alle kritiek op de oude kerk best waarom zij het zo moeilijk had met dat nieuwe wereldbeeld. Het hele voorwetenschappelijk, ook bijbels, denken van hemel boven en hel onder, tot op de dag van vandaag nog voelbaar in het alledaagse “boven”(goed) en “onder”(slecht) van de gewone man, kwam toen voor het eerst op de helling. Ik kan je zelfs zeggen dat men als modern theoloog nog steeds de weerstand voelt tegen die toen toegediende klap. Gelukkig kunnen we nu, ook bijbels ondersteund, de toekomst in denken, al is dat voor velen heel wat ingewikkelder geworden (ook in de kunst!). PS In de recente discussie rond homosexualiteit blijkt dat de kerk recent een nieuwe “klap” kreeg toegediend, nu door de menswetenschap en het mensenrecht met hun nieuwe visie op sexualiteit en man-vrouw. Ben benieuwd hoe lang kerken nu weer blijven tegenspartelen. Dat men het nu nog (ook niet-gelovigen!) vanzelfsprekend vindt dat met een Pauswisseling alle vrouwen sowieso buiten beschouwing blijven, doet vermoeden dat we hier ook weer een hele tijd mee bezig zijn.

    • Maria Trepp schreef:

      Veel dank Joost, voor je lange reflectie!
      De katholieke kerk richt zich nu op Afrika, het Westen is blijkbaar niet meer te redden. Men zoekt aansluiting bij culturen die noch relatief patriarchaal en autoritair zijn. Lijkt me realistisch….
      Ben wel blij dat Benedictus weg is, die ik nog als Ratzinger in München kende. Mij is de katholieke traditie heel vreemd. De protestantse/Lutherse traditie waar ik uit kom, heeft ook veel fouten, maar men was altijd open voor de natuurwetenschap, en ook de vrouwen hadden en hebben in de Lutherse traditie een relatief sterke rol. Luther schreef al, dat de meisjes moeten doorleren.

  3. 'joost sr schreef:

    In machtsdenken is die hang naar Afrika, zoals door jou omschreven, misschien realistisch, in het denken en leven van een Jezus, wat kerken, ook de roomse, toch nog steeds waar moeten maken, is dat machtsdenken toch wel erg vreemd! De roep om een Afrikaanse Paus zou eigenlijk wel eens kunnen betekenen dat roomse gelovigen als ik nu eindelijk ook een andere open en transparante wereldstructuur willen voor een liefdesgemeenschap van Jezus(kuriake=kerk) en niet meer die oude nog uit romeinse tijden stammende mannelijke hierarchie.

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief