Wetenschap Kunst Politiek

Christiaan Huygens en zijn broer Constantijn Huygens jr.

3 comments

Christiaan Huygens: `Cosmotheoros`, een lange brief aan zijn broer Constantijn Huygens jr.

De laatste tekst die Christiaan Huygens (1629 – 1695) schreef, het filosofisch schrift “Cosmotheoros” of “Wereldbeschouwer” (1698, postuum gepubliceerd), heeft de vorm van een brief aan zijn oudere broer Constantijn jr. ,  geboren 1628 – een jaar voor Christiaan -, en gestorven 1697, twee jaar na Christiaan.

Titelpagina Cosmotheoros


De titelpagina van de “Cosmotheoros” vermeldt de geadresseerde broer Constantijn als secretaris van

William_III_Landing_at_Brixham

William_III_Landing_at_Brixham

stadhouder-koning Willem III. Toen Willem III van Oranje koning van Engeland werd (1688), werd Constantijn jr. aangesteld als zijn secretaris.

In de Cosmotheoros-brief klaagt Christiaan Huygens dan ook over de lange afwezigheid van Constantijn in Engeland, en betreurt deze afwezigheid, omdat de broers -die verbonden waren door een hechte vriendschap en wetenschappelijke samenwerking – dan niet verder konden werken aan hun telescopen en niet samen naar de sterren konden kijken.

Christiaan Huygens

Christiaan Huygens

 

Constantijn Huygens jr., oudere broer van Christiaan

Constantijn Huygens jr., oudere broer van Christiaan

Christiaan (links) en Constantijn Huygens jr

 

 

 

 

 


Christiaan Huygens schrijft een lange brief, om zijn broer te verheugen met een tekst over “buitenaardse” dingen, maar het is duidelijk – en Christiaan schrijft het ook zelf- dat de tekst ook voor andere geïnteresseerden is bedoeld. De tekst hoort thuis in een hele reeks van 17e-eeuwse populairwetenschappelijke publicaties die het Copernicaanse systeem wilden ondersteunen.

Christiaan herinnert zijn broer in deze openbare brief aan het gemeenschappelijk vervaardigen van lenzen en van telescopen, en aan het plezier dat de broers daarmee hadden. Hij herinnert zijn broer ook aan de  steeds langere telescopen die de beiden samen hadden gebouwd.

De broers maakten telescoopobjectieven met steeds grotere diameter en brandpuntsafstand. Omdat deze zeer lange telescopen onder hun eigen gewicht verbogen leidde dat tot hun uitvinding van de buisloze telescoop: het objectief was op een paal gemonteerd; het oculair was op een statief geplaatst.

buisloze telescoop Christiaan Huygens Constantijn Huygens

Buisloos telescoop Christiaan Huygens Constantijn Huygens

Wikipedia:

“Constantijn presenteerde in 1690 een objectief met een diameter van 190mm, en een brandpuntsafstand van 37,5 m aan de Royal Society[4], die nog steeds zijn handtekening draagt. De Royal Society heeft ook twee andere zeer lange brandpuntsafstand telescoopobjectieven verworven in 1725, beide gemaakt door Constantijn.”

Van de site van het Museum Boerhaave kan een publicatie worden gedownload “Een vernunftig geleerde”, over de technische vondsten van Christiaan en Constantijn Huygens.

Uit het hoofdstuk over “Kijkers”:

“Sterrenkijkers zouden Christiaan Huygens gedurende zijn hele leven fascineren. Per slot van rekening was zijn faam te danken aan de ontdekking van de helderste

maan en de ring van Saturnus. Die had hij waargenomen met kijkers waarvan hij de lenzen samen met zijn broer Constantijn had geslepen.”

“Naarmate beide broers de lenzenslijpkunst beter onder de knie kregen, werden hun kijkers steeds langer. Een kijker van 23 voet volgde in het najaar van 1655 en nog langere zouden in de daaropvolgende jaren gemaakt worden. Vooral tussen 1683 en 1687 slepen zij veel lenzen voor kijkers met grote brandpuntafstanden, tot wel 210 voet toe.

In eerste instantie ontwikkelden de gebroeders Huygens steeds langere kijkers om grotere hoekvergrotingen mogelijk te maken, maar zij probeerden tegelijkertijd ook de hinderlijke kleurschifting (chromatische aberratie) in hun lenzen te beperken.”

 

Christiaan Huygens bezocht in 1689 zijn broer in Engeland. De dagboeken van de broers uit deze tijd zijn bewaard gebleven, en gedeeltelijk te lezen in de Christiaan Huygens – biografie van C.D. Andriesse.

Literatuur

Keesing, Elisabeth, Constantijn en Christiaan: verhaal van een vriendschap. Amsterdam 1983

In verband met de Huygenstentoonstelling 2013 plaats ik hier elke dag een (nieuw of hernieuwd oud) Christiaan-Huygens-Blog.

 

www.passagenproject.com

Tags: ,

3 Responses to “Christiaan Huygens en zijn broer Constantijn Huygens jr.”

  1. Beukmans schreef:

    Ben er vandaag nog niet aan toegekomen maar ga me er morgen in verdiepen voor zover mogelijk. Dank weer voor deze interessante post!

  2. Maria Trepp schreef:

    dit bericht was getriggerd door jou en Constantijn senior versus junior!

  3. Beukmans schreef:

    Ben ik toch nog ergens goed voor, een volgend keer zal ik eerst checken voor het plaatsen. Ben nu van de info uit het boekje uitgegaan en dat bleek niet voldoende.

    Welterusten voor straks

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief