Wetenschap Kunst Politiek

Christiaan Huygens over buitenaardse wezens

16 comments

Vanavond gaat het op Labyrint radio over buitenaardse wezens en hoe met hen te communiceren.

 In zijn laatste tekst “Cosmotheoros” (1698, postuum) stelt Christiaan Huygens dat de planeten bewoond zijn.

Net als veel van zijn tijdgenoten was Huygens overtuigd van het bestaan van buitenaardse wezens, zelfs op de andere planeten van ons zonnestelsel. Volgens hem gaat het hierbij om vernuftige wezens, die in alles, van lichaamsbouw tot zinnesorganen, sociale organisatie, wetenschappelijke en artistieke vermogens vergelijkbaar zijn met mensen:

“Ik zie, dat byna niemand der gener, die maar ter loops hier over hunne bedenking nemen, in twijfel getrokken heeft, of men in de Dwaalstarren eenige aanschouwers mag stellen; juist niet menschen, gelijk wy zijn, maar nogtans dieren, die reden gebruiken.[…] “

Het gene my derhalven meest beweegt te gelooven, dat in de Dwaalstarren geen redelijke dieren ontbreken, is dit, dat de voortreffelijkheid en heerlijkheid van onze Aarde al te groot boven andere zou zijn, indien zy alleen van dat Dier voorzien was, ’t welk zoo verre alle dieren, ik zwijge de aardgewassen. te boven gaat, dat Dier; ’t welk in zig iets goddelijks heeft, waar door het weet, verstaat, en ontallijke dingen geheugt; dat Dier; het welk bequaam is om de waarheid te overwegen, en te oordeelen; eindelijk om wiens wille alles wat de Aarde voortbrengt, schijnt toebereid.”

Huygens denkt ook na over verschillen tussen de planetenbewoners: zullen degene die dichter bij de zon wonen slimmer zijn dan anderen? (uitvoerig zie hier).
Christiaan Huygens’ “Cosmotheoros”  (hier de tekst online) lees ik als een ironische tekst, in ieder geval in de passages waar Huygens sterk in detail treedt over de planetenbewoners, en hen exact dezelfde ontdekkingen toeschrijft die hij zelf heeft gedaan.

In zijn Cosmotheoros stelt Huygens zichzelf en de lezer de filosofische vraag: zijn wij mensen absoluut uniek? Zijn antwoord heeft twee componenten: ten eerste vindt hij dat uiterst onwaarschijnlijk. Ten tweede vindt hij de aanname dat wij de enigen zijn uiterst onbescheiden, wat ook nog een hoogst persoonlijk aspect heeft: als wij mensen de enigen zijn met kunst, wetenschap en zelfbewustzijn, dan zou Huygens zelf – als een van de allergrootsten, en als een van de voorhoede van de wetenschap en als baanbrekende denker – een Übermensch of als een haast goddelijk wezen moeten zijn. Zo kan en wil hij zichzelf niet zien, en daarom schrijft hij alles wat juist hij zélf kan -telescopen bouwen, astronomie, wiskunde en muziek(theorie) bedrijven- ook toe aan de andere “Planetenbewoners”, met komisch-ironisch resultaat.

Christiaan Huygens Cosmotheoros buitenaardse wezens aliens foto Maria Trepp

Christiaan Huygens Cosmotheoros buitenaardse wezens aliens foto Maria Trepp

(zie hier meer over de ironie in “Cosmotheoros”)

Met de hulp van analogie-”bewijzen” kan Huygens aantonen, dat de buitenaardse wezens astronomie en wiskunde bedrijven en ook musiceren en zich bezig houden met details van de muziektheorie, in mooie huizen wonen en zich ook moreel op ons niveau bevinden.

 

Christiaan Huygens Cosmotheoros buitenaardse wezens aliens foto Maria Trepp

Christiaan Huygens Cosmotheoros buitenaardse wezens aliens foto Maria Trepp

 

Later hebben Lessing en Immanuel Kant weer leuke parodieën op Huygens en zijn buitenaardsen en zijn analogie-“bewijzen” geschreven; wie hier meer over wil weten kan het nalezen in mijn Duitse tekst over Huygens.

Brandpunt had een paar maanden geleden een item over het SETI-institituut ( “Search for Extraterrestrial Intelligence”) in California en de zoektocht naar buitenaards leven.

Kosmoloog Paul Davies, een medewerker van het SETI heeft een boekje geschreven over de vergeefse speurtocht van het SETI-institituut:

The eerie silence/ Are we alone in the universe? (2010)

Davies bekritiseert het SETI  vanwege de antropocentrische en naïeve werkwijze van het instituut. Hij beargumenteert dat buitenaards leven, als het al bestaat, een vorm kan hebben die wij ons niet kunnen voorstellen.

Maar omdat wij nog helemaal niet weten hoe leven ontstaat en ook niet hoe waarschijnlijk het is dat het leven überhaupt ontstaat kunnen we helemaal niets zeggen over de waarschijnlijkheid van buitenaards leven.

In het hoofdstuk A brief history of aliens komt ook Christiaan Huygens en zijn Cosmotheoros langs.  

Een filosofisch en artistiek interessante en uitermate hilarische vraag – die blijkbaar ook vanavond in het Labyrintradio zal worden aangeraakt-  is : wat zouden wij aardbewoners willen mededelen aan de eventueel gevonden extraterrestrials, en in welke taal, op welke wijze?

Bijvoorbeeld zo: Pioneer Gouden Plaat ?

Davies is van mening dat de beste taal voor communicatie met aliens de wiskunde zou zijn.

Wiskunde als de taal van het universum. Ook Galilei en Huygens waren al ervan overtuigd, dat het universum geschreven is in de taal van de wiskunde. De wiskunde was voor Huygens en voor zijn vriend Leibniz al belangrijker dan God, omdat God volgens hen niet zonder de wiskunde kon.

Over buitenaardse wezens, Christiaan Huygens, Leibniz enz. zie ook Voltaires filosofische vertelling Micromégas

Christiaan Huygens in Dutch English and German http://www.passagenproject.com/blog16

Christiaan Huygens http://www.passagenproject.com

Tags: , , , , ,

16 Responses to “Christiaan Huygens over buitenaardse wezens”

  1. Jacopone schreef:

    Dag Maria, ook vanaf deze plek.
    Daar ben ik fors de fout in gegaan door te denken dat je heel weinig op je blog hebt gezet. Ik heb heel wat in te halen. 😉

    Het filosoferen over extraterrestrials is natuurlijk leuk, maar voor mij niet meer dan dat. Als ze er zijn, zouden ze zover ontwikkeld moeten zijn dat ze een signaal kunnen afgeven dat na een aantal lichtjaren dan door ons zou worden opgevangen en als zodanig begrepen. Een dubbele onwaarschijnlijkheid.
    Maar leuk blijft het.

    Groet van Jaco

    • Maria Trepp schreef:

      Voor mij is het alles fictie, en ironie. Wie serieus bezig is met antropomorfe buitenaardse wezens, en serieus boodschappen voor hen in elkaar knutselt, die is toch echt komisch bezig.

  2. 'joost sr schreef:

    Met alle openheid voor leven en levende wezens in ons geweldige heelal…zijn alle voorstellingen daaarvan niet alleen niet kosmisch, maar ook niet komisch en alleen maar sf. En als ze ons “angst” gaan inboezemen, gaan ze als alle toekomstvoorspellingen met dreigend klankje zelf gevaarlijk worden voor labiele mensen!

  3. Maria Trepp schreef:

    Jij als theoloog kent misschien de schriften van Nicolaas van Cusa of van Giordano Bruno over de veelheid van de werelden: omdat God zo machtig is had hij volgens hen meerdere werelden/ universa/zonnestelsels geschapen met daarin oneindig veel wezens….

  4. 'joost sr schreef:

    De geniale geesten van Cusa en Bruno waren in hun voorstelling van een geweldige heelal hun tijd ver vooruit. Het ons nu nog veel geweldiger gebleken heelal met al onze mogelijkheden van exploratie laat echter nog steeds wachten op bewijzen -en zo zijn wij nu eenmaal na al die eeuwen!- van vergelijkbaar menselijk leven! In onze tijd schiet geniaal speculeren te kort…en wordt onontkoombaar science fiction!

  5. Maria Trepp schreef:

    Heel mooi gezegd.

    Huygens noemt trouwens zowel Cusa alsook Bruno- Bruno herhaaldelijk.

  6. Jasper schreef:

    Interessante post. Zelf denk ik dat gezien de omvang van het (ons bekende) universum het evident is dat er leven moet zijn zoals het onze. Ik denk niet dat de omstandigheden op onze planeet zo uitzonderlijk zijn dat alleen hier condities bestaan die tot het ontstaan van leven kunnen leiden. Het feit dat leven niet per se op koolstofatomen gebaseerd hoeft te zijn vergroot die mogelijkheden nog. Het zou antropocentrische arrogantie zijn (zoals Huygens eigenlijk al zegt) om te denken dat wij de enige zijn.

    Laat ik afsluiten met een stukje contemporaine ‘muziek der sferen’ 😉 http://www.youtube.com/watch?v=GhbQGyUK7aI

    Tegelijkertijd zijn de afstanden zo immens dat het heel lastig zou zijn om met ander leven in contact te komen. Zeker als onze natuurwetten inderdaad overal gelden en er inderdaad niets sneller kan dan de snelheid van het licht.

    Nu wordt er ook wel eens gezegd dat het onverstandig is om maar rücksichtlos boodschappen de ruimte in te slingeren, omdat we niet weten of eventueel leven daar ons vriendelijk gezind is. Zelf denk ik dat als de ‘ander’ technisch in staat is om ons een bezoekje te brengen, ze ook zonder twijfel over de middelen zullen beschikken om ons te vinden zonder dat wij het initiatief nemen. Tenslotte kunnen wij ook al vrij ver het heelal in kijken, terwijl onze ruimtevaart in de kinderschoenen staat.

  7. het binnenaardse zou weleens een afdruk van het buitenaardse kunnen bevatten, ervan uitgaande dat alle materie ooit dezelfde klont vormde 🙂

  8. Joke Mizée schreef:

    @Marius/Maria:
    Eindelijk begint dat inzicht een beetje door te sijpelen… Nog niet zo lang geleden (jaartje of 10) was er een wetenschapper die zei dat er regelmatig (smelt)water – en daarmee ook bacillen – vanuit de ruimte op aarde terechtkomt en die zwaar daarom verguisd werd. De aarde was een glazen stolp, er gaat niets in of uit.

    Merkwaardig, nietwaar: dat catastrofisme al een tijdlang taboe is, terwijl het oppervlak van de aarde net zo pokdalig is als dat van de meeste andere planeten in ons zonnestelsel (je ziet het niet, met al die oceanen en bossen, maar het is wel zo). Sinds Darwin is dat taboe er, dus Huygens was er wrsl. nog niet mee besmet.

  9. Joke Mizée schreef:

    Ik weet niet of het taboe samenhangt met angst voor het vreemde, want het wordt mondjesmaat wel toegegeven. Al erkent men liever niet dat het ook in onze tijd (sinds de komst van mens & dier) gebeurt, als je maar lang genoeg blijft doorvragen kunnen de dino’s ineens toch door een komeet zijn weggevaagd.

    Waar de wetenschap vooral een probleem mee heeft zijn sprongsgewijze veranderingen in het evolutieproces – alles moet via kleine stapjes in miljoenen jaren. Wetenschappers als Cuvier worden sinds Darwin weggezet als creationisten, terwijl ze dat beslist niet waren. Sinds kort staat men, wanneer dat zo uitkomt, open voor kosmische gebeurtenissen, maar de impact dringt nog steeds niet door: het inslaan of langsscheren van een komeet heeft immers ook een dramatisch effect op de tijdsrekening.

  10. Joke Mizée schreef:

    Is er iets misgegaan met mijn reactie van vanmiddag? Er zit wel vaker vertraging in, maar het duurt nou wel erg lang.

  11. Joke Mizée schreef:

    Oh, nou zie-ik ‘m pas. Laat maar zitten.

  12. […] Maria Trepp: Intelligent buitenaards wezen […]

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief