Suum cuique of De esthetiek van het hekwerk: opsluiten en uitsluiten

Het Buchenwald –hekwerk in Zandvoort komt er voorlopig maar half

Suum cuique Buchenwald ontwerp StudioJob

Aan de poort zou een bel worden bevestigd met daarop de tekst ‘suum cuique’, tussen rokende schoorstenen, een duidelijke verwijzing: de Duitse vertaling, Jedem das Seine, stond boven de poort van concentratiekamp Buchenwald.

Op de site van de NRC wordt het ontwerp getoond dat wél uitgevoerd wordt: weliswaar zonder de bel met “Suum cuique” maar mét de rokende schorstenen!

Na alle publiciteit kan iedereen het “Suum cuique” wel erbij denken, en spreken de schorstenen een duidelijke en allesbehalve onschuldige taal.

Het smakeloze design is aanstootgevend- maar geeft ook een zetje tot nadenken.

The fence – an offence!!

Oorspronkelijk was “suum cuique” bedoeld als een motto van de rechtvaardigheid:
Marcus Tullius Cicero (106 BC – 43 BC) schreef : “Iustitia suum cuique distribuit.” (“Het recht geeft iedereen het zijne.”)
De Duitse Pruisische „Orden vom schwarzen Adler“ gebruikte dit motto dat later door de nazi’s werd overgenomen.


In de naoorlogse tijd zijn er verschillende conflicten geweest over het gebruik van dit motto in reclamecampagnes onder andere van Nokia, Tschibo, Esso, Burger King en Rewe.

De rel over het provocerende ontwerp van Studio Job past niet alleen in een traditie van “de-rel-om-het kunstwerk-is-een-deel-van-het-kunstwerk” (Bourdieu) maar ook in een reeks van kunstprojecten omtrent beveiliging en uitsluiting (wie ontwerpt nog een mooi hek voor asielcentra??)

Recentelijk heeft Jonas Staal het ontwerpgevangenis van Fleur Agema tot uitgangspunt van acties en discussies gemaakt.

Zijn  maquette en film zijn onderdeel van de tentoonstelling 1:1 in Kunsthal Extra City te Antwerpen (www.extracity.org); een theatervoorstelling vond plaats op 21 en 22 december in Frascati Amsterdam.
Hier nog een ander voorbeeld van een ironische vormgeving van een hekwerk (Demakersvan, Lace Fence, 2006, Museum Boijmans).

 

 

Dit hekwerk is geïnspireerd op panty’s en lingerie. Je zou kunnen spreken van een “erotisering van de beveiliging” (Daniel van der Velde).

 

 

Maria Trepp www.passagenproject.com

Deze tekst verschijnt ook op mijn Engelse en Duitse blogs ( www.passagenproject.com/blog1 en www.passagenproject.com/blog2 )

10 reacties op “Suum cuique of De esthetiek van het hekwerk: opsluiten en uitsluiten”

  1. Prachtig blog! Laat ik nou alsmaar denken aan de o.zo bekende religieuze spreuk uit onze joods-christelijke traditie: “Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet”. Zou men, zelfs kunstenaars, ooit op het idee komen om dat op een hek te zetten?

  2. P.H.M van de Kletersteeg

    Beter mijn spreuk: ” Do not do to others what they do to you; you better do it to them, before they do it to you”

  3. P.H.M van de Kletersteeg

    Uiteraard.Maar dat hek heeft niks met smeden te maken.
    Wel met neo-nazi’s, en omdat de nederlanders zo achtelijk zijn alles wat “kunst” en kunstenaar” genoemd wordt als zodanig te accepeteren en heilig te beschouwen, krijgen een paar neo nazi’s een gigantisch stuk gratis publiciteit.
    Op Oba komt ook vaak een kwallig figuur, die zichzelf geniaal vind en kunstenaar.
    Anaal is dichter bij de realiteit….

  4. P.H.M van de Kletersteeg

    Twee maal “e” achteraan….
    Uiteraard blijf ik mijzelf–ben fantastisch…in alle valse bescheidenheid.

  5. Dank Blew, en Marius ik kom bij je kijken.

    Ik denk ook dat Studio Job het als een pure stunt doet, toch is het een gelukte stunt met een serieuze filosofische achtergrond.

    Maar goed, surfen op Buchenwald… bahhhhhh

  6. Mooie blog! Ik heb wel een paar kanttekeningen bij je verhaal over het Buchenwald-hek, zoals het inmiddels onbedoeld te boek is komen te staan.

    De rokende schoorstenen zijn een verwijzing naar de industrie. Iets waar Studio Job wel vaker naar verwijst. Heeft dus niets met concentratiekampen te maken.

    Verder heeft Studio Job zich laten inspireren door de functie van een hek. Ze geven zelf aan niet trots te zijn om een hek te moeten plaatsen, want een hek dient of om mensen op te sluiten of om mensen buiten te sluiten.

    Suum cuique is een spreuk die, zoals je zelf ook aangeeft, door vele instanties en bedrijven wordt gebruikt.

    De door jou genoemde Duitse Pruisische „Orden vom schwarzen Adler“ gebruikte ‘suum cique’ als een symbool voor liberalisme en religieuze tolerantie!

    Kortom, de kunstenaar geeft ons met dit hek stof tot nadenken.

    Wat mij betreft mag het hek er komen.

  7. Hoi Klaas dank voor een interessante reactie.
    “De rokende schoorstenen zijn een verwijzing naar de industrie. Iets waar Studio Job wel vaker naar verwijst. Heeft dus niets met concentratiekampen te maken.”
    Nooit en never !!!!!
    Je maakt geen hek met en bewuste Buchenwald-verwijzing “Suum cuique” ( en ze deden het bewust, dat zeiden ze ook!) en plaatst dan naïef rokende schorstenen bij. ALS het geheel de aanspraak heeft om kunst te zijn (en dat heeft het en dat is het) dan is het allemaal bewust gedaan.
    En juist daarom vind ik het waardevol. Het is een hek, dat naar de uiterst problematische geschiedenis van hekken verwijst, en daarmee ook een oorvijg is voor alle bewakingsfanaten.
    “De door jou genoemde Duitse Pruisische „Orden vom schwarzen Adler“ gebruikte ‘suum cique’ als een symbool voor liberalisme en religieuze tolerantie!”
    Klopt, maar ook de Duitse Pruisische militaristische traditie is inmiddels problematisch geworden.
    Het Buchenwaldhek is interessant en is een kunstwerk, omdat het bewust en provocatief met betekenissen speelt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *