Wetenschap Kunst Politiek

De PVV en de nazi Carl Schmitt

17 comments

 

Ik begrijp niets van al die op hef over Thomas van der Dunk en over de satire op Joop.nl.

PVV-kopstukken en sympathisanten beroepen zich uitdrukkelijk op een nazi en op denkbeelden uit de nazi-geschiedenis.

Bart Jan Spruyt, die Wilders in het zadel heeft geholpen en die het eerste PVV programma samen met Wilders heeft geschreven en ook PVV-kaderleden heeft getraind, is een grote en uitdrukkelijke fan van de nazi Carl Schmitt, die hij uitgebreid als zijn politiek voorbeeld bespreekt.

Spruyt maakte in zijn publicaties, o.a. in het boek De toekomst van de stad (2004) de Schmittiaanse filosofie van een absoluut onderscheid van vriend en vijand tot de zijne.  Het is hier wel even van belang te weten dat Carl Schmitt een antisemiet en nationaal-socialist was en met “de vijand” “de jood” bedoelde, zoals Raphael Gross overtuigend aantoont.[1]

Ook de Wilders-fan  Jerker Spits noemt Carl Schmitt als een groot voorbeeld. Schmitts nazi-verleden is voor Spits geen reden om het gedachtegoed van Schmitt te mijden:

” Wie Schmitt in het nazistische klimaat van de jaren dertig opsluit, gaat voorbij aan de zeggingskracht van zijn politieke filosofie voor onze tijd. […] De vrijheid van het denken mag niet ten prooi vallen aan politieke correctheid.” (Trouw, 14-4-2005)

 

Jan Greven: “Schmitts aantrekkingskracht is dat hij denkt in heldere tegenstellingen: goed/kwaad; mooi/lelijk. Met in de politiek de meest absolute tegenstelling. Die tussen vriend en vijand. Tegenover de vijand past slechts onverzoenlijkheid. Je hoeft hem persoonlijk niet te haten om hem toch te liquideren. […] Schmitts tegenstellingen zijn helder, maar hij voert je op paden waar je niet hoort te zijn. “ (Trouw, 29-3-2005)

 

Dick Pels over Schmitt:

“Schmitts definitie [van de vijand] legitimeert […] een autoritaire, zo niet totalitaire opvatting van de politieke werkelijkheid, waarin geen enkele ambiguïteit wordt getolereerd en geen ruimte bestaat voor andersoortige onderscheidingen.”[2] Volgens Pels valt bij Schmitt politiek op apocalyptische wijze samen met de oorlog.

 

Rob Hartmans:

“Tijdens de republiek van Weimar werd Schmitt beschouwd als vertegenwoordiger van de zogenaamde konservative Revolution, een amalgaam van ultranationalistische denkers, partijtjes en groeperingen die zich verzetten tegen de burgerlijke maatschappij en de parlementaire democratie. Schmitt zag niets in een romantisch conservatisme, dat verlangde naar een samenleving die een organische, door oeroude instituties en tradities gevormde eenheid was. Een dergelijke samenleving had nooit bestaan, en alle traditionele instituties waren door de wereldoorlog en de revolutie weggevaagd. Evenmin wilde hij iets weten van het normatieve staatsrecht dat werd uitgedragen door neokantiaanse juristen. In tegenstelling tot de Oostenrijkse staatsrechtsgeleerde Hans Kelsen, die als jood in zijn ogen toch al verdacht was, ontkende Schmitt dat er een bepaalde norm ten grondslag lag aan de rechtsorde. Hoe het recht eruitziet is een kwestie van een op macht gebaseerde beslissing. Schmitt citeerde in dit verband graag Hobbes: «Gezag, niet de waarheid, maakt de wetten.» In dit «decisionisme» stond de uitzonderingstoestand centraal. Normen waren volgens Schmitt alleen van toepassing op normale omstandigheden. Waar het op aan kwam, was de vraag wie in uitzonderlijke omstandigheden de beslissingen kon nemen. Vandaar ook zijn opvatting dat degene die de noodtoestand kan afkondigen, beschikt over de soevereiniteit.

Ook na Schmitts dood, in 1985, leven zijn denkbeelden voort in allerlei bewegingen in Europa en Amerika die tot Nieuw Rechts worden gerekend.

In hun strijd tegen de liberale, pluriforme democratie kunnen zowel extreem-links als extreem-rechts een heel arsenaal aan wapens vinden in de geschriften van Carl Schmitt, die de Verlichting haatte als de pest en die droomde van een autoritaire, homogene staat, waarin geen ruimte is voor verwarrende experimenten die de stabiliteit kunnen ondermijnen.”[3]

 

Carl Schmitt oefent een grote aantrekkingskracht uit op veel hedendaagse intellectuelen. Rob Hartmans:

“Schmitts werk munt uit door scherpe formuleringen en glasheldere begrippen. Sommigen noemen hem een Begriffsmagier, een goochelaar met definities. […] Met zijn fraaie begrippen, glasheldere analyses en adembenemende abstracties mag Schmitt als politiek theoreticus en rechtsgeleerde dan zeer belangrijk zijn geweest, in de praktijk sloeg hij de plank op een zeer pijnlijke wijze mis. Want als iets opvalt in het werk van Schmitt, dan is het dat het altijd om grootse begrippen en abstracties gaat: staat, natie, uitzonderingstoestand, Großraum, vriend-vijand, de politiek etcetera.”[4]

 

Maar de kritiek op Carl Schmitt moet zich niet allen richten tegen diens antiliberale opvattingen. Schmitt was een actieve nazi en antisemiet.

De Leidse hoogleraar mensenrechten Thomas Mertens over de “kroonjurist van de nazi’s” Carl Schmitt:

“Schmitt gaf onder de titel ‘Der Führer schützt das Recht’ zijn juridische fiat aan Hitlers moordpartijen bij zogenaamde Röhm-putsch van 1934. Deze van staatswege georganiseerde moorden troffen niet alleen de top van de S.A. maar ook diverse andere tegenstanders van het regime zoals Schmitts vorige patroon Von Schleicher; Schmitt was een van de voormannen van de door de nazi’s  het leven geroepen ‘Akademie für Deutsches Recht’. “[5]

“[…; in 1936 riep ] [Schmitt]  op tot een zuivering van de bibliotheken van joodse invloeden; hij deed zijn best Hitlers ‘Grossraumgedachte’ te legitimeren […] Schmitts denken maakt duidelijk dat de Westerse cultuur niet bestaat en dat intellectuelen als Schmitt medeverantwoordelijk zijn voor wat er op deze aarde vreselijk fout kan gaan.”[6]

 

Schmitt was een van de belangrijke denkers van de Duitse “conservatieve revolutie”. Het is moeilijk een harde lijn te trekken tussen de denkers van de conservatieve revolutie en de nazi’s. Een gemeenschappelijke noemer is het anti-liberalisme en het gelijk zetten van joods=liberaal=decadent. Een andere gemeenschappelijke noemer is het nationalisme, dat in ieder geval bij Schmitt kan worden vastgesteld. “Bei Schmitt war die Nation […] eine nicht mehr überbietbare Größe […] ein existentielles Phänomen, das durch Freund-Feind-Bestimmung und damit in letzter Instanz durch den kollektiven Kampf eines Volkes auf Leben und Tod definiert war.“[7] Carl Schmitts nationalisme was racistisch, al was hij daarin niet zo extreem als andere nazi’s.[8] Zeker zijn er verschillen tussen de “echte” nazi’s en de conservatief revolutionairen. Bijvoorbeeld wilden de conservatieven een sterke staat. Hitler was anarchistisch, de staat was ondergeschikt aan zijn impulsen, en dit element past niet bij het conservatisme. Ook de holocaust als zodanig is geen idee of initiatief van de conservatieven geweest.

 

Meer over Schmitt hier of zoek op tag “Carl Schmitt” hier op mijn blog.

Meer over de geschiedenis van het nationaalsocialisme

 


[1] Raphael Gross, Carl Schmitt und die Juden, Suhrkamp, 2005.

[2] Een zwak voor Nederland, p. 228.

[3] Een gevaarlijke geest, De Groene Amsterdammer, 7-2-2004.

[4] De grote woorden van Carl Schmitt, In : Varwel dan, p. 129, ook De Groene, 1-5-1996.

[5] Fiat aan Hitlers moordpartijen, Filosofie Magazine 02-2002.

[6] NRC 23-11-2001, boeken.

[7] Stefan Breuer, Anatomie der konservativen Revolution, p. 184.

[8] Anatomie der konservativen Revolution, p.191.

Tags: ,

17 Responses to “De PVV en de nazi Carl Schmitt”

  1. Barbara schreef:

    Ik vond het lijstje van Michael Blok erg verhelderend, omdat hij bij respectievelijke vijanden een kruisje invulde. Kruisjes kunnen de de meeste mensen wel lezen, trouwens.

  2. P.H.M van de Kletersteeg schreef:

    Nou en?Als je de landen waar meer dan 50% van de bevolking de pest heeft aan joden en/of Hitler nog vereerd,uit europa zou trappen, kan je bijna het hele oostblok eruit gooien.
    PVV en Schmitt kan je niet eens rechts noemen daarbij vergeleken.
    Dus waar maak je je druk om?

    • Maria Trepp schreef:

      Ik maak me niet druk, ik vertel alleen dat Wilders-medewerkers een nazi hoog achten en door hem geïnspireerd zijn.
      Dus waarom zou men dan niet aan de jaren dertig mogen herinneren in verband met de PVV?

  3. P.H.M van de Kletersteeg schreef:

    Maar kijk 2 mei tv; dan krijg je van NL SSers te horen waarom ze bij de SS gingen.

    En dat is simpel
    Om uit de elende te komen.
    Om een huis te krijgen
    Om behoorlijk te eten
    Om respect te krijgen
    Om inkomen te hebben
    Om een toekomst te hebben
    Om het uniform

    En trek dan je conclusies naar deze tijd.
    De staat maakt geen nazi’s; maar wel de omstandigheden waarin mensen met plezier zullen omzwaaien en het worden.

    • Maria Trepp schreef:

      Ik trek geen conclusies naar deze tijd, maar BJSpruyt beroept zich expliciet op de nazi Schmitt.

      • P.H.M van de Kletersteeg schreef:

        Het op industriele schaal afmaken van groepen erd geinspireerd door de koran en uitspraken van moslim leiders.
        Is het misschien interessanter daar naar te kijken?

        Op 2 mei komt er een stuk op tv over de personelijke motivatie van nederlandse SS ers.

  4. Me, myself and I schreef:

    Interessant is misschien ook het volgende citaat van Göring:

    “Natürlich, das einfache Volk will keinen Krieg […] Aber schließlich sind es die Führer eines Landes, die die Politik bestimmen, und es ist immer leicht, das Volk zum Mitmachen zu bringen, ob es sich nun um eine Demokratie, eine faschistische Diktatur, um ein Parlament oder eine kommunistische Diktatur handelt. […] Das ist ganz einfach. Man braucht nichts zu tun, als dem Volk zu sagen, es würde angegriffen, und den Pazifisten ihren Mangel an Patriotismus vorzuwerfen und zu behaupten, sie brächten das Land in Gefahr. Diese Methode funktioniert in jedem Land.” – Interview mit Gustave Gilbert in seiner Gefängniszelle, 18. April 1946, Nürnberger Tagebuch S.270

    De vergelijkingen met Joseph McCarthy en Geert Wilders gaan zo aardig op.

  5. Maria Trepp schreef:

    Ja goed citaat al vind ik persoonlijk dat het politieke afstand tussen Göring en Wilders enorm is.
    Daarentegen is Wilders een uitgesproken McCarthy-fan, dus laten ons op Wilders en zijn McCarthy-roes concentreren.

  6. Jan Verheul schreef:

    Ik vond dit artikel de moeite waard en heb het op mijn blog gecopieerd, voorzien van mijn commentaar. http://xevolutie.blogspot.com/2011/04/de-pvv-en-de-nazi-carl-schmitt-van.html

    Daar vindt u ook de “Roosevelt lezing’ die Spruyt in 2006 hield, en een goed artikel over Leo Strauss.

    Groet, Jan Verheul.

  7. P.H.M van de Kletersteeg schreef:

    Ik trek geen conclusies naar deze tijd”
    Nazi’s 70 jaar terug PVV nu

  8. […] afgeschaft of worden verboden. Spruyt is een groot fan van het gedachtegoed en de retoriek van Carl Schmitt voor wie de natiestaat “eine nicht mehr überbietbare Größe” was en staat daarin niet alleen. […]

  9. […] afgeschaft of worden verboden. Spruyt is een groot fan van het gedachtegoed en de retoriek van Carl Schmitt voor wie de natiestaat “eine nicht mehr überbietbare Größe” was en staat daarin niet alleen. […]

  10. […] gaf voormalig Wilders-vriend, prominent van de Edmund Burkestichting en fan van Carl Schmitt, de journalist Bart-Jan Spruyt zijn bijdrage in de discussie. Waarom kijken we toch weg bij zoveel […]

  11. […] gaf voormalig Wilders-vriend, prominent van de Edmund Burkestichting en fan van Carl Schmitt, de journalist Bart-Jan Spruyt zijn bijdrage in de discussie. Waarom kijken we toch weg bij zoveel […]

  12. […] prominent van de Edmund Burkestichting en door de nazi Carl Schmitt geïnspireerde Bert-Jan Spruyt, en neo-nationalist, racist, journalist en Breivik-sympathisant […]

  13. […] prominent van de Edmund Burkestichting en door de nazi Carl Smitt geïnspireerde Bert-Jan Spruyt, en neo-nationalist, racist, journalist en Breivik sympathisant […]

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief