Kunst Wetenschap Politiek

Van Dongens tekeningen zijn niet alleen mooi, maar ook technisch zeer interessant. Sacha Bronwasser schrijft in de bijhorende catalogus dat de tekeningen bestaan uit een ondertekening in felle kleuren pastelkrijt, waar dan lagen van krijt en houtkool overheen worden gezet, die met de vingers in het papier worden gepoetst.

Deze tekeningen sluiten ook sterk aan bij mijn eigen slangen-thema’s in mijn gedichten en foto’s.

Toch kan ik mij niet vinden in de interpretatie die zowel de site van het museum alsook de begeleidende catalogus geven van deze schilderijen. Daar worden de afgebeelde vrouwen beschreven als heldinnen, die de controle hebben over zichzelf, de natuur en het beest in de mens.
“Zij zijn de hogepriesteressen van de vrouwenmacht.”

Dit is – gelukkig- niet op alle tekeningen zo; er zijn ook tekeningen mit passieve of melancholieke vrouwen te zien. Ik kan mezelf niet vinden in een simpel vrouwen-als-heldinnen-en-godinnen-verhaal net zo min als ik een mannen-als-goden-en-helden-verhaal interessant vind.

Hier dus een tekening (2008) van een mythologische vrouw met wie niet goed afliep: de nimf “Echo”.


En hier ook nog een tekening (2008) van een mooie, maar niet al te blije “heldin”: “Dionisis”.

De gothic-culture is mij zeer sympathiek en ligt dicht bij mijn eigen voorkeur van motieven, maar ik houd afstand van een makkelijk en commercieel succesvol flirten met dood en zonde.

Ik houd van slangen, maar juist vanwege de ambivalentie die zij oproepen. Slangen zijn voor mij veel meer dan sieraad of huisdier.

Ze zijn ambivalente androgyne natuurwezens en cultuurdragers.

Ik houd van gevaarlijke slangenvrouwen, zoals van Medusa.

En hier…mijn nieuwste eigen slangenkuil…

———————————————————————————————————————
Vandaag 20 februari 20009 staat een interessante recensie van Lennart Dorst in de Volkskrant over deze tentoonstelling: “Tragische romantiek maakt plaats voor decoratieve plaatjes”. Ook Dorst ziet net als ik het probleem van oppervlakkige decoratie. Hij schrijft: “Mede door de donkere romantiek en dat voortdurende gedweep met de kunstgeschiedenis krijg je als toeschouwer al gauw het idee dat Van Dongen je mee wil trekken naar het verleden, rechtstreeks de 19de eeuw in.Maar wie beter kijkt, ziet dat Van Dongen ook oog houdt voor het heden. Dat blijkt uit haar vroege schilderijen, zoals Zola’s Daughter (2004) en She’s the night (2004), waarin sjaals, doodskoppen en polsbandjes verwijzen naar de gothic-, punk- en voetbalcultuur. Duistere en zwaarmoedige jeugdculturen die voortkomen uit onzekerheid en onvrede met de eigen positie.Uit die fascinatie voor het zware en voor de in zichzelf gekeerde blikken, zou je kunnen concluderen dat de kunstenares uiterlijke schoonheid niet per se als iets moois ziet, maar eerder als iets tragisch. Van Dongen probeert niet alleen te behagen, ze heeft ook iets te vertellen; schoonheid houdt mensen op afstand, en isoleert op die manier.”“In later werk, zoals Suspicious III (2008; zie boven met de slangen, M.T.) en Pin-up (2008), ontbreekt die grimmige ondertoon en kritische spiegel, waardoor de tekeningen al gauw verworden tot decoratieve plaatjes vol met romantische verlangens. Prachtige plaatjes, dat wel.”

Vertalen Duits Vertaalbureau Duits

.