Wetenschap Kunst Politiek

De geschiedenis van het rechtse liberalisme

35 comments

In zijn column bespreekt Pieter Hilhorst vandaag de vraag wat het echte liberalisme is. Hij vindt de PvdA liberaler dan de PVV.


Ik kan hem niet zonder meer gelijk geven, omdat het liberalisme van begin af aan een Janusgezicht had. Er bestaat een lange traditie van rechts liberalisme (of nationaal-liberalisme, conservatief-liberalisme).
Regelmatig wordt op mijn blogs over conservatisme gereageerd met de stelling dat conservatisme en liberalisme niet samengaan, maar historisch zijn deze beide stroming vaak verenigd geweest in bijzonder nare verbanden en verbandjes, zoals nu ook weer de Edmung Burke Stichting, de denktank van Wilders. Kenmerkend voor het rechtse liberalisme is dat het harde markteconomie met nationalisme, xenofobie en verachting voor kwetsbare mensen en natuur verbindt. Het rechtse liberalisme komt niet op voor diversiteit en pluriformiteit van waarden.
Burkianen zoals Jerker Spits redeneren overtuigend dat er tussen conservatisme en liberalisme geen tegenstelling hoeft te bestaan als het liberalisme “klassiek” wordt opgevat, en dus niet als “ontplooiingsliberalisme”.


Ik vind het helemaal niet vreemd dat Rutte met Wilders wil gaan regeren. VVD en PVV horen samen, Wilders komt uit de schoot van de VVD, en werd lang gesteund door de rechtse Leidse VVD –club met PVV- sympathieën.


De vader van Thomas von der Dunk, de historicus H.W. von der Dunk heeft een uitstekend boekje geschreven over het conservatisme, waar hij ook ingaat op de historisch gezien grote overlappingen tussen liberalisme en conservatisme:

“[…] het organologische denken [is] niet uitsluitend bij deze conservatieven is aan te treffen. In het liberalisme ontstaat eveneens een organologische staats- en maatschappij-opvatting, die zich keert tegen de atomistische puur kwantitatieve maatschappijleer van Verlichting en Revolutie en tegen de gedachte van de volkssoevereiniteit. De Franse doctrinairen Royer-Collard, Victor Cousin en bovenal Guizot streven naar een staat, waarin de verschillende organen elkaar in evenwicht zullen houden; de verschillende organen, met name kroon en volksvertegenwoordiging. Er is geen sprake van, dat zij de kroon willen afschaffen of tot puur executant van de volkswil zouden willen degraderen. Trouwens het volk als zodanig diende door de beschaafde en gegoede bovenlaag van de burgerij te worden gerepresenteerd. “J’étais en même temps lihéral et anti-révolutionnaire, devoué aux principes fondamentaux de la nouveIle société française, et animé pour la vieille France, d’un respect affectueux” schreef Guizot. De constitutionele monarchie, het ideaal van het liberalisme was onmiskenbaar geënt op het Engelse voorbeeld en op Montesquieu (die op zijn beurt door het Engelse voorbeeld was geïnspireerd!) en sloot in zekere zin aan bij Burkes standpunt: elkaar in evenwicht houdende organen, elk met een eigen onafhankelijke wortel en legitimatie aan de top van een in feite gecentraliseerd rationeel staatswezen. Nog veel duidelijker komt de organologische zienswijze bij een figuur als Thorbecke uit de verf, die in zijn studiejaren sterk beïnvloed was door de Duitse Romantiek en later door de Franse doctrinairen. De titel van zijn eerste wijsgerige verhandeling über das Wesen und den organischen Charakter der Geschichte laat op dit gebied al niets aan duidelijkheid te wensen over.[…] Het liberalisme zou met name in de tweede helft van de eeuw in toenemende mate voor het dilemma komen te staan, dat het als politieke en humanitaire ideologie en als erfgenaam van het 18de-eeuwse vooruitgangsgeloof voor de emancipatie van de brede massa’s moest blijven ijveren, doch dat het daarmee in botsing kwam met de belangen van de gegoede burgerij, die er de drager van was geweest en die er haar positie aan te danken had.

Maar waar het hier nu even om ging: ook liberalen namen zo de organologische visie uit de Romantiek over. Sommigen beriepen zich dan ook zelfs op Burke bij hun pleidooi voor een constitutionele monarchie en voor een harmonische geleidelijke groei, die alle revolutionaire willekeur en alle sprongen vermeed. En voor zover zij zich in de praktijk tegen vernieuwing en verdere emancipatie keerden en het juiste en ware evenwicht gerealiseerd zagen, namen zij inderdaad een gelijke positie in als Burke in 1790. Daarmee werden deze liberalen in feite behoudconservatieven. […] De term liberaal-conservatieven is eveneens gebruikelijk

[…]Het liberalisme zou met name in de tweede helft van de eeuw in toenemende mate voor het dilemma komen te staan, dat het als politieke en humanitaire ideologie en als erfgenaam van het 18de-eeuwse vooruitgangsgeloof voor de emancipatie van de brede massa’s moest blijven ijveren, doch dat het daarmee in botsing kwam met de belangen van de gegoede burgerij, die er de drager van was geweest en die er haar positie aan te danken had.


De liberalen tonen ook als conservatieven een rationele benadering van wereld en geschiedenis, die, geheel in de sporen van de verlichtingsfilosofie, als produkt van de mens worden beschouwd; een mens, die volgens goddelijke beslissing zelf schepper van zijn lot is; een rationeel wezen, dat niet in schotten van standen en korporaties dient te worden opgeborgen maar dat gelijke kansen verdient. Die gelijke kansen zullen dan weliswaar altijd tot ongelijke resultaten voeren. De liberalen kennen geen geboorte-elite doch een prestatieelite, die hoe langer zij zich handhaaft dan weliswaar weer de trekken van een geboorte-elite aanneemt.

[…] Conservatisme en liberalisme staan als de twee grote en fundamentele antagonisten gedurende de hele 19de eeuw feitelijk tegenover elkaar; als de bewegingen, waarvan de eerste de monarchaal-feodale ordening als inspiratiebron heeft en de tweede de burgerlijk-urbane met haar rationalistische wereldbenadering. De eerste gaat van een principiële ongelijkheid, van de menselijke zwakheid en de wezenlijke onveranderlijkheid der dingen uit, de tweede van de principiële gelijkheid volgens de verlichtingsideeën, van de menselijke perfectibiliteit en van de vooruitgang in de historie. Maar het waren de geleidelijke successen van het liberalisme, het waren de veranderingen, die de revolutie teweeg had gebracht, die vanzelf ook de liberalen aan de werkelijkheid, aan het bestaande gaan binden en daarmee ongemerkt van hun oorspronkelijke uitgangspunt en van hun emancipatiedrang gaan vervreemden met het gevolg, dat naast het feodaal-monarchale Conservatisme, dat altijd nog het patent op die naam behoudt een Conservatisme van liberale makelij ontstaat. “ ( p.98f.)







Tussen liberalisme en conservatisme bestaat geen spanning, als het liberalisme gelijkgesteld wordt aan marktliberalisme.
De samenleving die past bij de VVD en bij de Edmund Burke Stichting is een marktliberale, hiërarchische, westers-superieure law-and-order maatschappij, die een lippenbekentenis voor normen en waarden combineert met een hedonistisch consumentisme en verachting voor de lagere klasse..


Zie ook Wikipedia http://nl.wikipedia.org/wiki/Conservatief-liberalisme

en VVD jongeren vinden partij te conservatief

Vertalen Duits Vertaalbureau Duits

Tags: , , , ,

35 Responses to “De geschiedenis van het rechtse liberalisme”

  1. laila schreef:

    Avatar van laila
    Aha; duidelijke verhandeling.

    Ik noem het "blaaskaken ; deze denkers ( met ‘verborgen gebreken:-))

    In mijn laatste bijdrage refereer ik ook aan Pieter Hilhorst.

  2. wiljan schreef:

    Avatar van wiljan
    Thorbecke was tuurlijk ook een voorloper van Wilders’fascisme! Goed gezien.

    Zie hier diens denktank, volgens Maria
    http://www.burkestichting.nl/nl/welkom/index.html

    Voor hun lijst met uiterst gevaarlijke propaganda, die tegen de Rechtsstaat aanschuurt(citaat Cohen), wat ze zelf heel slim als zgn. besteboekenlijst durven te presenteren!!!, zie:
    http://burkestichting.nl/nl/studenten/boeken20steeeuw.html

    Deze man is ook gevaarlijk, toch, Maria: http://burkestichting.nl/picture_library/pdf/conservatismemoderniteit.pdf

    (satiremodus uit)

  3. ron rozen schreef:

    Avatar van ron rozen
    Liheral is ook zeker een term van de Burkianen.

  4. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    Zelden een poging tot een tekst gelezen die zo voorbijgaat aan de essentie. Een hele prestatie. Opmerkingen over een kleinere, maar krachtige staat en individualisering, niet te vinden. Jammer is dat een en ander vanuit een negatief beeld wordt opgesomd. Ontstolen aan een ver verleden van eeuwen.

    Interessanter zou zijn om een levensvatbare en actuele vorm van liberalisme te formuleren die de meest waardevolle elementen uit het gedachtengoed van de VVD, D66 en GL combineert. Dat hebben we meer nodig dan de zoveelste omgevallen boekenkast.

    Die vorm van liberalisme waarin duurzaamheid, compassie met de zwakkeren, culturele en educatieve focus, rust in huis boven open grenzen, individualisering en vergroting van burgerrechten, politieke hervormingen, kleinere overheid samengaan met een straf bezuinigingsbeleid en afschaffen van allerhande overbodige subsidies lijkt me geboden. VVD, D66 en GL kunnen dat afzonderlijk niet bieden, maar wel samen. Door een verstandige uitruil van programmapunten.

    Resteert een kernkabinet van VVD-D66-GL dat getalsmatig noodgedwongen aangevuld moet worden met het CDA. Immers de meest pragmatische partij die zich in de nieuwliberale agenda zal kunnen vinden. Opmerkelijk is dat het CDA bij monde van staatssecretais Van Bijsterveldt deze optie gisteren expliciet noemde. Jammer, dat was in deze fase nog niet de bedoeling. Want het CDA mag zich aansluiten. Niet andersom. Hopelijk beseffen de nieuwliberalen van VVD-D66-GL hun momentum. Nu of nooit, want zowel een verzwakte PvdA als CDA komt zelden voor. Dan schrijven onze liberalen pas echt geschiedenis.

  5. wiljan schreef:

    Avatar van wiljan
    George, verdomd, je hebt een punt, of gelijk, zover was ik nog niet gevorderd.

  6. Wattman schreef:

    Avatar van Wattman
    Weer een uitstekend artikel. Het liberalisme is niet voor niets einde negentiende eeuw in links/progressief liberalisme en conservatief/klassiek liberalisme opgesplitst. Die tweedeling wordt bijvoorbeeld treffend geïllustreerd door de inspanningen die de Vrijzinnig Democratischen Bond deed voor invoering van het algemeen kiesrecht, wetende dat zij bij de invoering daarvan de meeste van haar zetels zou verliezen. En aldus geschiedde.

    Vreemd genoeg heeft met name Nederland met de VVD een traditie hoog te houden op conservatief-liberaal vlak. De Belgische Open-VLD schurkt veel meer aan tegen D66, evenals de Duitse FDP en de Britse Liberal Democrats.

  7. Graaf Geo Hemelschraag schreef:

    Avatar van Graaf Geo Hemelschraag
    Op de conclusie van deze bijdrage valt werkelijk niets af te dingen. Dat is het gezicht van het hedendaagse, werkelijk bestaande liberalisme. En dat raakt wel degelijk de kern van de zaak, George.

    Blijft het probleem: hoe krijgen we de lagere klasse zo ver dat ze dit ook inziet, en haar stem niet vergooit aan partijen, die zowel ideologisch als qua grondhouding haar natuurlijke vijanden zijn?

  8. maria trepp schreef:

    Avatar van maria trepp
    @Laila ik kom kijken,
    @ Wiljan dat zeg JIJ niet ik: “Thorbecke was tuurlijk ook een voorloper van Wilders’fascisme! Goed gezien.”
    De Burke Stichting informeert natuurlijk vriendelijk over zichzelf. Leuk dat ik op Google al jaren direct na hun sta in de lijst. Voor alle degenen die kritische info zoeken over die club…
    @Wattmann dank
    @George, dus volgens jou bestaan de conservatief-liberalen helemaal niet? Of toch? En ben je kritisch of niet tegen deze club??
    @Graaf Geo aangenaam ik kende u nog niet

    "Blijft het probleem: hoe krijgen we de lagere klasse zo ver dat ze dit ook inziet, en haar stem niet vergooit aan partijen, die zowel ideologisch als qua grondhouding haar natuurlijke vijanden zijn? "

    Dat is een relevante vraag die minstens honderd jaar oud is!!
    De rechtsen proberen natuurlijk meestal de sociaal zwakkeren ergens mee te lokken. Zo kwam Duitsland via de rechtsliberaal Bismarck aan zijn sociale verzekeringen.

    Daarom heeft Wilders ook zijn neoliberale koers vorig jaar aangepast, overigens een reden waarom hij nu in feite helemaal niet zo goed past bij Rutte.

  9. Ruud Zweistra schreef:

    Avatar van Ruud Zweistra
    Natuurlijk was al redelijk duidelijk dat het intellectuele denken van Maria vrij oppervlakkig is, maar dit is, zoals George al constateert, weer een nieuwe laagterecord.

    Ik ben niet erg geinteresserd in en voor zover wel een fervent tegenstander van liberalisme, wat in de recente praktijk neerkomt op neoliberalisme van de Ayn Rand- en Milton Friedman-soort, en conservatisme, wat in de praktijk veelal neerkomt op neo-conservatisme van de Leo Strauss-soort, maar deze verhalen van Trepp lijken mij wel zeer oppervlakkige weergaves van hun standpunten.

    Misschien onderschat ik Maria, in de zin dat ze wel meer weet, maar probeert te schrijven voor het niveau van haar publiek, dat gezien de lichtgewicht-reacties van Laila en Wattman redelijk geslaagd is.

    Maar desalniettemin: de formuleringen zijn zodanig dat het lijkt dat er wat gebracht wordt, dus het zou zo maar kunnen dat Maria nog een mooie toekomst te wachten staat in het intellectuele circuit van de Nederlandse universiteiten en aanverwante instellingen.

    Onder de rokken van belleteristen als Ian Buruma en Rob Riemen is het best mogelijk een leuk maaltje bij elkaar te sprokkelen.

  10. ron rozen schreef:

    Avatar van ron rozen
    Maria maar wat is nou liheral precies?

  11. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @GGH
    Maria concludeert: Tussen liberalisme en conservatisme bestaat geen spanning, als het liberalisme gelijkgesteld wordt aan marktliberalisme. Op de argumentatie valt wat af te dingen. Op dezelfde vorm is eindeloos door te variëren: Tussen voetbal en korfbal bestaat geen spanning, als het voetbal gelijkgesteld wordt aan een sport die de handen laat wapperen. Ik kan daar een zinvolle analyse, noch een receptuur voor de toekomst in zien. Wel reductie. Ik probeer het in een omtrekkende beweging te verduidelijken.

    I. Hoe dan ook zie ik het meeste perspectief in de liberale democratie met een kleine, krachtige nationale staat, vrijheid voor het individu, een grondwet met geformuleerde grondrechten en een open samenleving met een krachtig publiek debat. De politieke filosofie die dat schraagt is het liberalisme. Dat valt op te vatten als een substroming van het conservatisme. Dat laatste is dan geen antipode van progressiviteit, maar van anti-revolutionarisme. Daarom kan er progressief liberalisme bestaan, maar geen revolutionair liberalisme. Het komt in vele smaken en soorten. Vandaar dat ik de ongelijksoortige VVD-D66-GL in dezelfde stroming durfde onderbrengen.

    Dit houdt in dat iedereen de vrijheid heeft om te doen wat-ie wenst, maar niet met voorbijgaan aan bepaalde uitgangspunten. Grenzen zijn de voorwaarden van de rechtsstaat die uitmonden in het secularisme waaronder de meest uiteenlopende meningen gebracht kunnen worden zonder dat ze conflicteren. Iedereen die de vrije keuze van de open samenleving en het levendig publieke debat zonder onnodige beperkingen dat daarmee samenhangt -gegarandeerd door een neutrale overheid- accepteert kan er een plaats in vinden.

    II. Vanzelf gaat het niet. Verhoogde dijkbewaking is nodig. De waakvlam moet aanblijven. De liberale democratie moet elke dag weer verdedigd worden. Het getuigt van naieviteit om te denken dat er nooit bijgestuurd of gecorrigeerd hoeft te worden. Oftewel, dat een kleine staat niet optreedt. Anderen de eigen wil opleggen of anderen willen beperken hoort niet thuis in een liberale democratie. Daarom is het ongewenst dat godsdienstig -of anderzins- geinspireerden anderen hun normen met dwang en geweld opleggen. Ze maken de vreedzame samenleving kapot. Hierop kan niet afwachtend gereageerd worden. De staat dient pro-actief op te treden.

    Omgaan met diversiteit is moeilijk. Een cultuurstrijd is lastig omdat het burgers aanspreekt in hun diepste waarden van thuisvoelen en geborgenheid. Het openbaar bestuur moet in het vinden van een oplossing het kompas van de rechtsstaat niet vergeten. Maar eenmaal zover is de toestroom van vreemdelingen niet het springende punt, maar de integratie. Die moet gebeuren. Integreren gaat van alle kanten en kost van allen inspanning. Herkomst is bijzaak. Binnen het rechtskader van de rechtsstaat. Niet met kwaadwillenden, maar met goedwillenden. Die eis mag gesteld worden.

    III. Dat brengt me in het vuur van deze campagne naar de kern van mijn kritiek op de PvdA. Want de waarheid is betrekkelijk, en zo is onze keuze op dit moment ook. Mede door de strategie van Job Cohen om religie als middel in te zetten -hij noemt het: compenserende neutraliteit– is de partij vervreemd geraakt van het eigen gedachtengoed dat zegt uit te gaan van universele waarden. In de praktijk uitte zich dat als een botsing van waarden. De partij koos in voorkomende gevallen niet voor diversiteit, maar voor apartheid. Niet voor vrijheden maar voor instrumentalisme dat daaraan voorbijgaat.

    Als uitruil voor het bestendigen van sociale vrede werden bijvoorbeeld moslimvrouwenrechten ingewisseld. De PvdA vergat daarbij dat men aangaande basiswaarden nooit concessies kan doen. Hoewel ik me omstandigheden kan voorstellen dat uitzonderingen gelden. Echter, onder de strikte voorwaarde dat het omlijnd is in tijd en doelstelling en expliciet als uitzondering wordt genoemd. Juist dat laatste ontbrak. Het maakte de maatschappij en de politiek zelf onzeker. In dat proces leverde de PvdA aan kernwaarden meer in dan wenselijk was.

    Dat valt de PvdA kwalijk te nemen. Het heeft de partij bezoedeld. Naar mijn idee mist de partij daarom nu de legitimiteit om iemand als Wilders -die het op een andere manier vanaf de andere kant verkeerd aanpakt- met geloofwaardigheid en kracht van argumenten aan te spreken. Omdat ik christelijke politiek een anomalie acht, resteert voor mij nu als alternatief alleen het liberalisme. Maar wel de humane vorm ervan.

    IV. De liberale democratie met haar rechtsstaat staat van verschillende kanten onder druk. Merkwaardig is dat de grootste dreiging van binnenuit komt. Het is een mechanisme dat fijn afgestemd behoort te zijn om optimaal te werken. Partijen moeten terughoudend zijn om hun eigen doelstelling erin te willen verwezenlijken. Daar gaat het vaak mis. Dat bezorgt politieke partijen hun slechte naam. Ze verwarren hun verschillende functies van controleren, beleid maken en besturen. Ze willen teveel. Dan is een overheid bij monde van een regering (zowel kabinet als koningin) niet altijd neutraal en kiest het partij tussen burgers. Da’s ongewenst.

    Dan wordt er een loopje met de rechtsstaat genomen. Zo is de ene partij (PvdA) selectief in het formuleren van plichten. Zo is de andere partij (PVV) selectief in het formuleren van rechten. Zo handhaven partijen (CDA, CU, SGP) de extra juridische bescherming van religie in het publieke debat.

    Partijen die optimaal het mechanisme van instituties en waarden in standhouden hebben mijn voorkeur. Op dit moment zie ik dat het beste vertegenwoordigd door de liberale partijen van Nederland. Een en ander komt voort uit de uitgangspunten van hun politieke filosofie en -om eerlijk te zijn- doordat ze de laatste jaren het minste zijn blootgesteld aan de verleidingen van de macht. Algemeen gezegd wil dat overigens niet zeggen dat ze niet op secundaire terreinen minder goed presteren. Maar da’s weer een ander onderwerp.

    PS Maria, ik ontken niet dat er Burkianen bestaan. Zo je wenst, conservatieve liberalen of liberale conservatieven. Ik kan je evenmin de zin ontzeggen om te ageren. Maar ik richt mijn energie liever op opbouwen, dan op afbreken. Of deconstrueren, zo je wilt.

  12. wiljan schreef:

    Avatar van wiljan
    Goh, Bismarck erbij, wat een name-dropping

  13. Ruud Zweistra schreef:

    Avatar van Ruud Zweistra
    George Knight 01-06-2010 18:02
    @GGH
    Maria concludeert: Tussen liberalisme en conservatisme bestaat geen spanning, als het liberalisme gelijkgesteld wordt aan marktliberalisme. Op de argumentatie valt wat af te dingen. Op dezelfde vorm is eindeloos door te variëren: Tussen voetbal en korfbal bestaat geen spanning, als het voetbal gelijkgesteld wordt aan een sport die de handen laat wapperen. Ik kan daar een zinvolle analyse, noch een receptuur voor de toekomst in zien. Wel reductie…

    Reactie:
    Een volstrekt afdoende reactie.

  14. An van den burg schreef:

    Avatar van An van den burg
    George.

    =====De politieke filosofie die dat schraagt is het liberalisme.========

    Dat is de theorie, George, maar de praktijk, maakt slecht een kleine elite rijk! Dat weet je best!!

    An.

  15. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @An
    Geen gezeik, iedereen rijk.

  16. An van den burg schreef:

    Avatar van An van den burg
    George, je zegt het op z`n volks. Je weet heel goed hoe het moet! De VVD zegt liberaal te zijn, maar schaft de hypotheekrente niet af, omdat de rijken er het meest aan verdienen! Zo liberaal zijn ze wel voor zichzelf.

    En door jouw gezeik word ik nooit rijk! :):):):) An.

  17. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @An
    Dat de VVD de hypotheekrenteaftrek niet afbouwt zie ik als fout en onhoudbaar. Strijdig met het liberalisme. Dus daar gaan ze na 9 juni gewoon aan morrelen.

    Alleen in sprookjes kun je rijk worden door gezeik. Zie bijvoorbeeld: De ezelin in bad, Klatergoud of Rupsje bruisend meer. Maar dan moet je ze wel schrijven.

  18. An van den burg schreef:

    Avatar van An van den burg
    George, hahahaha!!!! Je bent een engel in een bengel! De ezelin in bad heb ik gehad! En rupsje bruisend meer doet mij te zeer!

    :):):) An.

  19. An van den burg schreef:

    Avatar van An van den burg
    Maria, is "rechts liberalisme" eigenlijk niet en contradictio in terminis????

    An.

  20. Graaf Geo Hemelschraag schreef:

    Avatar van Graaf Geo Hemelschraag
    Beste George,

    de belangrijkste conclusie die Maria trekt is m.i. deze: "De samenleving die past bij de VVD en bij de Edmund Burke Stichting is een marktliberale, hiërarchische, westers-superieure law-and-order maatschappij, die een lippenbekentenis voor normen en waarden combineert met een hedonistisch consumentisme en verachting voor de lagere klasse."

    Ik ga er dan maar even van uit, dat ze "… lippendienst aan normen en waarden …" bedoelt.

    Voor mijn gevoel is dat de VVD ten voeten uit. Je kunt van de VVD veel zeggen, maar niet dat de partij niet duidelijk is over wat ze voorstaat. En dat is al vele jaren, het behartigen van "de belangen van de gegoede burgerij".

    Het siert Rutte dan ook niet, dat hij daarover nu rookgordijnen probeert te leggen. Hij maakt op mij steeds meer de indruk van een tweedehands autohandelaar, die zonder enig gewetensbezwaar volstrekt ondeugdelijke producten met garantie tot de drempel verkoopt.

    Ad I
    Het valt mij steeds vaker op, dat met vrijheid in de liberale context heel vaak alleen economische vrijheid wordt bedoeld. Dat is wat merkwaardig, daar in de leer van de markt, die door alle liberalen nog altijd vurig wordt beleden, juist wordt uitgegaan van het slechte in de mens. Als we daaraan maar ruim baan geven, dan komt alles vanzelf wel goed? Wat ik constateer, is dat bij voorbeeld de credietcrisis nu juist hierdoor is veroorzaakt, en dat in landen waar het beleid dat de VVD voorstaat al wat langer in de praktijk wordt gebracht, de kloof tussen arm en rijk ertoe neigt, onaanvaardbaar groot te worden. De realiteit is, dat die vrijheid doorgaans de vrijheid is, je medemens in zijn armoe te laten verrekken.

    Ad II
    Weg met integratie! We kunnen en mogen van alle leden van de Vereniging Nederland verwachten, dat ze zich aan statuten en huishoudelijk reglement houden, al het overige is culturele hoogmoed.

    Ad III
    Uw kritiek op de PvdA is in grote lijnen terecht. Ik wil er zelfs nog iets aan toevoegen. Hoewel ik de laatste zal zijn om zijn grote verdiensten te ontkennen (hij is tot heden de laatste staatsman die ons land heeft voortgebracht) is het moeilijk om Kok te vergeven, dat hij de PvdA er toe heeft gebracht "de ideologische veren af te schudden". Ach Kok, waarom moest gij nu ook vallen voor de zinsbegoocheling van de markt?
    Uw kritiek neemt echter niet weg, dat belangrijke grondbeginselen van de partij nog altijd fier overeind zijn gebleven. Solidariteit, een rechtvaardige inkomensverdeling, de breedste schouders dragen de zwaarste lasten, om er maar eens enkele te noemen.

    Ad IV
    Toen ik op school zat, werd ons nog iets bijgebracht over de trias politica. Ik meen, dat ook dat tegenwoordig uit de lesstof is geschrapt, wat een verklaring zou kunnen zijn voor de door U geconstateerde problemen. Ik ben het helemaal met U eens dat deze ontwikkelingen betreurenswaardig en zorgwekkend zijn. Daarover zouden eigenlijk conservatief en progressief het van links tot rechts met elkaar eens moeten zijn.

    Het is mij overigens een waar genoegen, de degens met U te mogen kruisen. U verlaagt zich niet tot dooddoeners, maar probeert de argumenten te laten spreken. Dat waardeer ik ten zeerste.

  21. maria trepp schreef:

    Avatar van maria trepp
    @Dank Graaf, George in ik zijn al jarenlang aan het debatteren, en ik heb moeite met nieuwe gedachten te komen….

    @An, je stelt me teleur. Mijn blog"tekst probeert juist aan te tonen dat er een lange rechtse traditie in het liberalisme bestaat. Natuurlijk kan men proberen hun de naam "liberalisme"af te pakken. Maar ze noemen zich al meer dan een eeuw "liberaal". Dus het is kinderachtig het liberalisme smal te definiëren.
    Ik houd definities graag breed. Ook "racisme"en "antisemitisme" zijn bij mij relatief brede begrippen die verschillende stromingen omvatten.

    @Wiljan : Goh, Bismarck erbij, wat een name-dropping
    1. ik heb een historisch argument ( sociale voorzieningen aan deze naam verbonden
    2. Ik ben Duitse en heb Bismarck op school gehad
    3. Hij is een belangrijke nationaal-liberaal

  22. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @GGH
    De conclusie van Maria zie ik meer als een mening die geen begin van onderbouwing kent. Maar tegen een mening valt weinig in te brengen dan de kanttekening het er niet mee eens te zijn.

    De VVD is inderdaad glashelder over haar economische politiek. Rutte komt op mij eerder over als een autoverkoper van dure modellen die prima karretjes verkoopt maar tevens verkondigt Trabantjes in de aanbieding te hebben terwijl dat onjuist lijkt. Hij zegt, ze staan daar achter de schutting, achter in dat weiland, maar niemand mag achter de schutting kijken. Behalve een loslopende koe.

    1) Ook kabinetten zonder VVD hebben het verschil tussen arm en rijk laten toenemen. Zeker zou politiek meer moeten zijn dan economie alleen. Toch is het in deze fase van crisis de accentuering ervan noodzakelijk. Mijn oproep om aspecten als cultuur, educatie, duurzaamheid, burgerrechten etc erbij te trekken relativeert ook het belang van de economie. Zoals velen zeggen, de turbulentie van de crisis kan ook de gelegenheid zijn om vastgeroeste verhoudingen eens te doorbreken. Om ook institutioneel te gaan hervormen. Prioriteit heeft dus een economisch gezond beleid, maar dat andere moet juist benut worden in een crisis die kansen biedt.

    2) Als de rechtsstaat de spelregels zijn, dan is het een voorwaarde dat iedereen zich daaraan houdt. Integratie is dan niet anders dan het proces dat samengaat met het vinden door mensen van evenwicht. Maar, dus enkel en alleen binnen de geldende spelregels, met garantie ervan en controle erop.

    3) Je kunt iets afwijzen uit verachting, maar ook uit liefde. Dat laatste voel ik bij de PvdA. Naar mijn idee heeft de partij de afgelopen jaren de eigen kernwaarden op een grove manier verwaarloosd. Daarom ben ik het niet met u eens dat de belangrijkste uitgangspunten van de sociaaldemocratie nog geloofwaardig uitgevent worden door de PvdA. Was het maar waar.

    4) Ik weet niet of de scheiding der machten uit de lesstof geschrapt is. Je zou toch verwachten dat parlementsleden of bewindsleden -inderdaad: kamerbreed- dat in hun genen opgenomen hebben. De praktijk is anders. Uiteraard speelt ook de rollercoaster naar de macht mee. Door het pluche of de blauwe stoelen wordt de oude lesstof vergeten als de adrenaline door het bloed gepompt wordt. Een correctiemechanisme, zoals een grondwettelijk hof, zou tijdelijk soelaas kunnen bieden.

    Het was ook mij een waar genoegen. De waardering is wederzijds.

  23. Graaf Geo Hemelschraag schreef:

    Avatar van Graaf Geo Hemelschraag
    Het bakje dat Rutte U en mij probeert aan te smeren heeft echt een volkomen afgeragde motor en een doorgerot chassis, George.

    Om te beginnen de economie. Tot 2040 wil de VVD 400.000 banen creëren. We hadden eerder al eens uitgerekend, dat we door de vergrijzing tegen die tijd ca. 700.000 arbeidsplaatsen niet kunnen vervullen. Dat probleem wordt dus niet opgelost, alleen verergerd. Vervolgens de vraag, wat is een gezonde economie? Dat is in ieder geval niet een economie die maar door blijft groeien. Volgens sommige berekeningen heeft Nederland nu al een ecologische voetafdruk van om en nabij 1,6. Weten ze bij de VVD wel, dat bij ca. 3,5% jaarlijkse groei de economie elke twintig jaar verdubbelt? Een gezonde economie is er naar mijn idee niet één die groeit, maar één die op een verantwoorde manier krimpt.

    Ondanks tegensputteren door Rutte, blijft het beeld toch overeind, dat uitvoering van de VVD plannen de kloof tussen arm en rijk verder zal vergroten. Ik heb niet het gevoel, dat de Nederlandse samenleving daar echt op zit te wachten. Als dat werkelijk gaat gebeuren, zal het de stabiliteit van ons bestel stevig op de proef stellen. Bereid U voor op heftige sociale onrust. Er is al veel bitterheid gezaaid door de laatste vier kabinetten, ik houd mijn hart vast als het op oogsten aan zou komen.

    Ook ik had gehoopt dat de crisis tot enige bezinning zou leiden, misschien wel tot het besef dat sommige dingen fundamenteel anders moeten. Helaas is er niets dat er op wijst dat die hoop wordt vervuld. We gaan, na van de schrik te zijn bekomen, gewoon weer op de oude voet door.

    Ik heb enig wantrouwen aangaande "de geldende spelregels" voor integratie. Volgens de vigerende regels binnen de EU mag een integratietraject niet dwingend worden opgelegd, als ik het wel heb. Als Nederland zich daar ook aan houdt, vind ik het prima.

    Wat betreft de PvdA voel ik met U mee. Verschil is, dat ik nog wel enig vertrouwen over heb gehouden. Geleverde wanprestaties in het verleden zijn geen garantie voor de toekomst?

    Wat betreft de scheiding der machten zou het al veel helpen, als we ons eens aan de bestaande regels hielden. De belofte (of eed) die alle parlementariërs hebben afgelegd, wordt elke keer geschonden, als iemand met zijn partij meestemt, alleen omdat de partijdiscipline dat vereist. Iedereen weet dat dit schering en inslag is, maar ik hoor daar nooit iemand over.

  24. wiljan schreef:

    Avatar van wiljan
    Die CS Lewis, daar staat veel moois over op die Burkesite, is wat voor jou, Maria. Die is Engels, kom je een beetje uit je habitat.

  25. Ruud Zweistra schreef:

    Avatar van Ruud Zweistra
    Maria heeft toch enig inzicht: ze heeft maar een nieuwe blog geschreven – hier viel er niets meer te halen…

  26. An van den burg schreef:

    Avatar van An van den burg
    =======Het siert Rutte dan ook niet, dat hij daarover nu rookgordijnen probeert te leggen. Hij maakt op mij steeds meer de indruk van een tweedehands autohandelaar, die zonder enig gewetensbezwaar volstrekt ondeugdelijke producten met garantie tot de drempel verkoopt.=======

    Wat een prachtige typering!!! Hahaha!!! Een 9 met een griffel.

    An.

  27. An van den burg schreef:

    Avatar van An van den burg
    ======@An, je stelt me teleur. Mijn blog"tekst probeert juist aan te tonen dat er een lange rechtse traditie in het liberalisme bestaat. Natuurlijk kan men proberen hun de naam "liberalisme"af te ======

    Ja, Maria, wij moeten met z`n allen nu eens alle valse ideologieën uit raderen! Hoe breder de interpretatie, des te moeilijker er een definitie van is te geven en des te gemakkelijker worden die valse ideologieën toegepast in de praktijk. Op "brede" schaal ja.

    An.

  28. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @GGH
    Uit de exercitie met de CPB-cijfers wordt in de ogen van velen bovenmatig veel afgeleid. Een voorbeeld is het onderwijs op p.22 van onderstaande powerpoint-presentatie. Een partij als de PvdA pronkt nu met haar voornemen van een groter budget voor onderwijs. Wat overigens niet hetzelfde is als beter onderwijs, maar dat terzijde. Maar het blijkt dat dit pas in …. 2070 wordt gerealiseerd. Tot 2025 kort de PvdA zelfs op het onderwijs-budget. Wie weet wat er tot 2025 allemaal aan onverwachts gebeurt. En in de 45 jaar daarna. Alsof de SDAP in 1910 het onderwijsbudget van 1970 vaststelt. In de debatten profileert de PvdA zich vervolgens als onderwijs-kampioen. Maar wellicht is het omgekeerde eerder waar. Begrijpt u het nog? http://www.cpb.nl/nl/pub/presentaties/2010/presentatie_cpb_kik_20mei2010.pdf

    Cohen zegt in de media terecht dat het niet om de cijfers en percentages gaat, maar om het beleid. De een haalt weg bij de beter gesitueerden, de ander zet in op een kleinere overheid. Maar zoals de onderwijscijfers aangeven zijn de extrapolaties zo boterzacht en ver weg, dat ook de trends met een korreltje zout genomen moeten worden. Het verloop van de campagne wijst daar ook op. Koopprachtplaatjes die op 21 mei door partijen als waarheid werden gepresenteerd, zijn nu door iedereen kapotgerelativeerd en worden nog als weinig waard gezien.

    Jammer is dat de media niet kritischer omgaan met het spelletje Monopoly van de politiek. De media kijken onvoldoende achter de CPB-cijfers. En waar media al eens kritisch durven optreden doen ze dat afstandelijk in de montage, maar niet in de directe confrontatie (Netwerk-EO). Kortom, de media hebben of onvoldoende middelen om de politiek te corrigeren, of ze vatten hun taak verkeerd op door hun mening voor informatievoorziening te zetten. Niets is hinderlijker dan een journalist die een mening probeert te slijten. Vraag is trouwens wat erger is, het gebrek aan middelen/intellectuele kracht of een verkeerde opvatting van de journalistiek. Hoe dan ook resteert een triest beeld van de campagne 2010. De kiezers zijn de pineut door verlakkerij van alle kanten. Ook wij kunnen ons daar jammergenoeg onvoldoende aan onttrekken.

  29. Graaf Geo Hemelschraag schreef:

    Avatar van Graaf Geo Hemelschraag
    Ik wilde maar aantonen, dat anders dan door U werd gesuggereerd, het VVD programma niet slechts voor bepaalde bevolkingsgroepen niet deugt, maar wezenlijke fouten behelst, die voor de hele samenleving catastrofale gevolgen kunnen hebben, als het zou worden uitgevoerd.

    Dat alle door mij vermelde cijfers boterzacht, en misschien zelfs wel op de rand van vloeibaar zijn, geef ik onmiddellijk toe. Ze zijn bruikbaar als een grove indicatie voor de richting waarin het gaat, meer niet.

    Als U mij in uw laatste twee zinnen van verlakkerij beschuldigt, kunt U dan de spijker misschien wat steviger in de zere plek slaan? Als het al waar is, dan heb ik het in ieder geval niet bewust gedaan. Maar misschien leg ik U nu iets in de mond, wat U niet heeft willen zeggen.

  30. Graaf Geo Hemelschraag schreef:

    Avatar van Graaf Geo Hemelschraag
    Overigens geldt het door U beschreven effect van de onderwijsplannen voor alle partijen. Eensgezind bewegen de curven zich vanaf 2010 omlaag, om pas rond 2025 de nullijn weer te snijden.

    Wellicht dat dat er mee heeft te maken, dat de verandering in de uitgaven aan het onderwijs hier wordt voorgesteld als een % van het bbp? Op pagina 13, waar de gevolgen van de plannen voor de korte termijn worden gepresenteerd in miljarden euro’s, geven alleen CDA en PVV minder uit aan onderwijs.

    Zonder nadere gegevens zou ik niet weten, hoe deze twee grafieken met elkaar in overeenstemming te brengen.

  31. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @GGH
    Ik beschuldig u helemaal niet van verlakkerij. Dat zou hoogst onaardig van me zijn. Da’s dus een misverstand. Ik doelde op de media en de politiek die ons gezamenlijk een loer draaien.

    Wat de een ziet als een catastrofe ziet de ander als gewenst beleid. Dat tekent de breedte van de mogelijke beleidsmaatregelen. Het lijkt me om eerder genoemde redenen echter niet zinvol om aan de hand van cijfers over de verschillende programma’s te praten. De programma’s van alle partijen kennen zwakke punten. Maar in Nederland-coalitieland worden de scherpe kantjes altijd afgeslepen. Juist daarom wordt het in programma’s scherp aangezet.

  32. AdR schreef:

    Avatar van AdR
    In Nederland waren het nu juist de liberalen die een einde hebben gemaakt aan het zogenaamde particulier initiaitef bij wat voorzieningen ten algmenen nutte geacht kunnen worden en waarbij concurrentie onzinnig geacht mag worden: drinkwater, openbaar vervoer, posterijen en meer. De progressieve tak van de liberalen is in 1946 opgegaan in de PvdA. Alleen al op grond hiervan is de PvdA ongewijfeld naar de Nederlandse traditie liberaler geweest dan de VVD.
    Geweest. Want de PvdA is de club van iemand als drs. Wim Kok, die commissariaten bijeengegaard (-gegierd) heeft van onder zijn regime geprivatiseerde nutsbedrijven. Bos zal hem ongetwijfeld opvolgen in die rol.

    Wie het Nederlandse liberalisme van pakweg een eeuw geleden bestudeert kan onmogelijk voorzien dat zij ooit samen met de sociaal-democraten het bouwsel van nutsbedrijven voor een appel en een ei "aan de markt" zouden schenken, wie dat ook mag zijn (Kok dus onder anderen).

  33. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @AdR
    U doelt op de linksliberale Vrijzinnig Democratisch Bond. Maar deze stroming is slechts gedeeltelijk opgegaan in de PvdA. Een ander deel volgde Oud naar de VVD. De doorbraak van 1948 is daarom slechts gedeeltelijk als geslaagd te beschouwen. Dat er een liberaal relict in de PvdA aanwezig is lijkt echter een waardevolle constatering. Het verklaart mede de opkomst van politici als Hein Roethof en Wouter Bos.
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Vrijzinnig_Democratische_Bond

  34. AdR schreef:

    Avatar van AdR
    @George Knight,
    De VVD is trouwens pas geleidelijk tot bolwerk ter rechterzijde uitgegroeid, onder Wiegel om precies te zijn. En het is de vraag wanneer deze partij pas echt ondubbelzinnig rechts is geworden. Er zit een beetje een golfslagje in: Voorhoeve, Dijkstal, misschien Van Aartsen als minder rechts. (om even alleen de laatste twintig jaar te bekijken).

    Dat is handig, want er is een goede kans dat er binnenkort geregeerd gaat worden in Paars Plus, nu wellicht gedomineerd door de VVD.
    En de vrijzinnig-democratische stroming heeft haar eigen golfslagpartij (dan kijk ik meer naar de aanhang), D66, evenzeer voor privatiseringen als de rest overigens.

  35. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @AdR
    Waarbij om het te compliceren het rechtse bolwerk nu is ingenomen door TROTS en PVV. En nog complexer, het politieke spectrum is nooit constant, maar beweegt dan naar links en dan naar rechts. Zo kan de VVD van een bepaalde periode progressievere standpunten innemen dan de PvdA van een andere periode.

    VVD-senator Harm van Riel zei ooit dat de VVD geen vleugels, maar vlerken heeft. Een uitspraak die tegenwoordig doorgaans aan Hans Wiegel wordt toegeschreven. Het geeft wel aan dat de VVD in zich meerdere stromingen draagt. Die soms wel, soms niet herkenbaar naar buiten treden. Liever houdt men het verschil intern. Zoals overigens alle partijen doen.

    Onder Oud, Toxopeus en Geertsema was de VVD een kleinere elitaire partij voor de betere burgers, zoals dat toen genoemd werd. De richtingen waren intern in evenwicht. Dat veranderde inderdaad toen Wiegel in de jaren ’70 (vdve) een electorale doorbraak naar een echte volkspartij bereikte. De winst van de partij was tegelijk verlies. Johan Cruyff voorspelde het al.

    De continuiteit van de VVD zie ik toch als stabieler dan die van D66. Want die partij heeft minder soortelijk gewicht en verschiet makkelijk van kleur. Stel je voor dat Lousewies van der Laan politiek leider was geworden. D66 had gefocust op vrijzinnigheid en burgerrechten, en zich niet geprofileerd als anti-Wilders, vermoed ik. Feit dat Rita Verdonk als politiek non-talent de VVD niet in haar greep gekregen heeft pleit voor de stabiliteit van die partij.

    Jozias van Aartsen opperde een fusie van VVD en D66. Dat zou mij wel wat lijken, hoewel het nu niet het juiste moment is. Het numerieke verschil is immers te groot. Zoals ik hierboven in mijn bijdrage van 01-06-2010 14:28 dagdroomde zou ik graag de liberale elementen van VVD-D66-GL verenigen. Dat lijkt me een gewenste mix die zakelijkheid met compassie, ratio met emotie combineert. Maar er moeten nog veel zielen gemasseerd worden voordat zoiets werkelijkheid wordt. Men begrijpt de kans waarschijnlijk zelf niet. En als men het al begrijpt, dan accepteert men het niet. Elders heb ik dat uitgewerkt:
    http://www.vkblog.nl/bericht/318393/GAAT_DE_VVD_GESCHIEDENIS_SCHRIJVEN%3F

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief