Wetenschap Kunst Politiek

De Leidse Cleveringarede van Job Cohen: Vreemden

119 comments

Nu Job Cohen PvdA-lijsttrekker is vind ik het leuk om zijn Leidse Cleveringa-rede van 2002 te herlezen (te downloaden in pdf).
 
Ik begrijp niet waarom Wilders en zijn vriendjes (de Leidse prof Ellian c.s.) Cohen met zo veel haat achtervolgen.
Cohen is helemaal niet een bijzonder linkse man; hij is een alleszins gematigde man. Waarom toch deze haat op een gematigde politicus met internationaal aanzien?
 
Ik ben het niet in alle opzichten met Cohen eens, hij is me een beetje te saai. Een bestuurder. Maar wat mij zeer bevalt, en waarin ik mezelf zeer in herken dat is zijn houding tegenover religie. Vanuit een seculiere houding heeft hij toch begrip en respect voor religie (zie op dit blog Job Cohen: Sociaal-democratie en religie). Precies zo denk en voel ik ook.
 
Een ander aspect bij Cohen dat mij bevalt, is dat hij niet wegkijkt van de historische feiten wat de achtervolging van bevolkingsgroepen met een bepaalde religie betreft (Job Cohen: Auschwitz en de haat tegen de ander); zeker relevant in deze tijden als een  Nederlandse populaire politicus een premier in spe miljoenen moslims willen deporteren.
 
In zijn Cleveringa-oratie vertelt Cohen, dat zijn moeder toentertijd zelf Cleveringa heeft gehoord, met grote instemming en een opgelucht gevoel. Net als veel andere liberale joden in Nederland ziet Cohen de hetze (mijn woordkeuze) tegen moslims met zorgen.
 
Verder gaat Cohen in zijn rede in op een aantal maatschappelijk ontwikkelingen die tot een sfeer van onrust en onvrede hebben geleid. Volgens hem is het helemaal niet alleen maar de aanwezigheid van moslims in Nederland die tot een gevoel van ontvreemding heeft geleid.
 
Hij gaat in op vijf verschillende maatschappelijke ontwikkelingen:
– Individualisering
– Democratisering
– Privatisering
– Globalisering
– Secularisatie
 
Cohen: “De immigratie is zoals ik eerder heb gezegd, slechts een onderdeel van een complex aan factoren die tot de huidige vervreemding hebben geleid – de vijf geschetste ontwikkelingen,individualisering, democratisering, privatisering, globalisering, en secularisatie zijner allemaal debet aan. De vreemde in onze samenleving is niet alleen de vreemdeling. 
Ik heb vervolgens geprobeerd in kaart te brengen wat nodig is om al die vreemden,die verschillende individuen, die tezamen het huidige Nederland vormen, bij elkaar tekunnen houden, bij elkaar te laten horen. En ik heb u uiteengezet dat daarvoor nodig is een herstel van vertrouwen in elkaar en verantwoordelijkheid voor elkaar, en dat ondergebracht onder het begrip burgerschap. Vervolgens heb ik aangegeven dat burgerschap
steunt op twee pijlers: respect en het vermogen van onze samenleving (overheid en burgers tezamen) om een antwoord te vinden de desintegrerende aspecten van de vijf geschetste megatrends. Bij de eerste pijler (respect) heb ik verwezen naar het belang van ware tolerantie en het vermogen om met verschillen om kunnen gaan.
Bij de tweede pijler heb ik gewezen op het belang van:
 
a. Een overheid die in staat is om toezicht uit te oefenen en op te treden tegen overtredingen
van wetten en regels.
b. Burgers die zich aan de regels houden.
c. Het expliciteren van normen en waarden voor hen die de regels niet kennen.
d. Het samen formuleren van regels om de autoriteit van de regels te garanderen.”
 
 
Cohen is een man van verantwoording, burgerschap, en ja, normen en waarden. Er is best een overlap met van zijn ideologie en het CDA-denken, en ik vind dat juist goed.
Van het midden moeten we het hebben in deze tijden waar een aantal intellectuelen en politici de samenleving uit elkaar willen scheuren en het grootste heil voor de samenleving in polarisatie zien.
 
——————————————————
 
Ik ben een grote fan van Bert Wagendorp, en zie dan ook met grote vreugde dat hij OOK Cohens Cleveringarede erbij pakte, en bovendien over Ayaan Hirsi Ali zo denkt als ik.:

 

[…]
Ik las gisteren nog eens de Cleveringa Lezing die Cohen in 2002 hield voor de Leidse Universiteit. De titel luidde Vreemdeling. Hoewel het ruim zeven jaar geleden is en er sindsdien veel is gebeurd, is hij nog altijd actueel. Het is al een antwoord op Wilders, ver voor die zijn vragen de zaal in begon te schreeuwen.
En bepaald niet het antwoord van een multiculti-knuffelaar. Je leest tussen de regels door de strikte en harde jurist die de strenge Vreemdelingenwet ontwierp waarmee de politieke nietsnut Rita Verdonk later mooie sier maakte.”
 ————-
 
Er is nog een grappige clou betreffende de column van Wagendorp. Hij heeft mijn blog zeker NIET gelezen (niet dat ik dat ooit heb gedacht): hij citeert namelijk de titel van de rede van Cohen verkeerd. Wagendorp schrijft dat de titel “vreemdeling” luidde. Dat klopt niet. Zie de titel van mijn blog, en de link: de titel is ”Vreemden”, en dat is een groot verschil. Cohen heeft het namelijk over het gevoel van ontvreemding ook onder Nederlanders; en niet vanwege de immigratie maar vanwege een aantal ontwikkelingen in de moderne samenleving.

Meest recente berichten