Wetenschap Kunst Politiek

Winter: Zout is goud

17 comments

Hier een goed gevulde Leidse schatkist.

Zout werd  lange tijd als betaalmiddel gebruikt – het woord salaris betekent letterlijk ‘zoutrantsoen’ en een sol-daat is iemand die zijn salaris als zoutportie ontvangt.

De cultuurgeschiedenis van het zout is intrigerend, uitstekend beschreven van Mark Kurlansky in “Zout, een wereldgeschiedenis”.

Kurlansky’s verhaal begint in 250 voor Christus in China, waar het economisch systeem volledig draaide rond de productie en verkoop van zout.
In de loop van de geschiedenis speelde zout vaak een belangrijke factor in oorlogsvoering en in de machtsuitoefening van de staat. In de keuken (sal-amie, sal-ade) natuurlijk ook.

Europa is doortrokken van zoutstraten en van plekken die op vele manieren aan de zoutwinning herinneren: alle namen met hal-,  gal- (Gallië!), sol-  en natuurlijk Zalt- en Salz- vertellen hun verhalen.

 

 

Tags: , , , , , , ,

17 Responses to “Winter: Zout is goud”

  1. R.Kruzdlo schreef:

    Avatar van R.Kruzdlo
    De zoutwinning in Portugal vind ik tot nu toe de mooiste. Ergens in de buurt van Faro.

    Groet

  2. Bianca Meijer schreef:

    Avatar van Bianca Meijer
    Hmm.. met dit weer geen overbodige info! 😉

  3. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Maria
    Mooi onderwerp. Het dagelijkse gebruik van zout gaat samen met de overgang van een nomadisch naar een landbouwleven. Vandaar de combinatie brood en zout. Sommigen nu zweren trouwens bij de combinatie ei en zout. Of chips en zout.

    Weet je zeker dat salarium het zoutrantsoen als betaling in het Romeinse leger aan officieren en manschappen betrof? Is het niet logischer dat het een toelage was -of in de loop van de tijd werd- want men kende toch ook muntgeld?

  4. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Hoi allemaal, George, interessante opmerking met nomaden versus landbouwleven. Met salarium heb je zeker gelijk. IK kom vanavond nog met aanvullende info.
    Wel erg leuk dat "zout" in "salaris" bevat is. Ik ben gek op etymologie, maar dit was me eerder niet opgevallen, net zo min als sol-daat

  5. solvejg schreef:

    Avatar van solvejg
    Maria, nu weet ik zeker dat ik de beste naam heb gekozen 🙂 Groet! Sol-vejg

    Trouwens, je kunt op een aantal plaatsen in de stad 2 emmertjes strooigoed ophalen (zolang de voorraad strekt), onder andere bij mij om de hoek. Maar gelukkig is er nu eindelijk gestrooid in de wijk, dus ik kan fietsend zonder uitglijgevaar mijn boodschappen doen!

  6. sLIMME JUF schreef:

    Avatar van sLIMME JUF
    Wat interessant, Maria. Wij denken over bepaalde woorden niet meer na, zoals salami.
    Dank voor deze beknopte informatie.
    Ennuh… hebben we het ooit zo zout gegeten?

  7. sLIMME JUF schreef:

    Avatar van sLIMME JUF
    … ach… solvejg;-))

  8. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Solvejg ik moet ontzettend lachen.
    Mijn kinderen komen ook altijd met dit soort voorbeelden aan om mijn etymologiepogingen te ondermijnen.

    Salami, inderdaad!!! Salade ook trouwens!!!

  9. martin schreef:

    Avatar van martin
    Sprak twee dagen geleden mijn Marokkaanse buurman.
    ik: ‘Dag buurman."
    hij: ‘Dag buurman.’
    De volgorde maakt niet uit, maar zo beginnen al onze korte gesprekjes.
    ik: "Buurman heeft u uw hele stoep schoongeveeegd?"
    hij: "Nee, ik heb zout gestrooid."
    ik: "Ook op de trap [buitentrap van steen], zie ik.
    hij: "Ja nu kunnen de kinderen neit meer vallen."
    ik: "En de oudere mensen."
    Voor mij is dat de les uit mijn opvoeding in Marokko had ik al eens gemerkt hoe prominent de plaats van kinderen is. Hij kijkt me even aan en zegt: "Ja die ook."
    hij: "Zal ik uw stoep ook doen."
    De volgende morgen kom ik buiten en helemaal schoon. Hij wist ergens een vat met zou te vinden.

    (Overigens vind ik de meeste zoutwingebieden die ik ken mooi, maar de ‘pannen’ die Robert noemt zijn inderdaad prachtig. Halverwege tussen Faro en de Spaanse grens.)

  10. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Martin prachtig.
    Trouwens hoord ik gisteravond iets intens hakken vor mijn balkon. Het was mijn buurman die de stoep ijsvrij maakte, dezelfde stoep overigens waar andere buren, (NL!!) steeds hun hond laten poepen, mijn pogingen er een mooie geveltuin te maken harteloos misachtend.

  11. Blew schreef:

    Avatar van Blew
    Heel mooi, Maria! Eerder deze week was ik op de Kenauweg, diep in de Stevenshof, waar het gemeentelijke zout is opgeslagen. Tonnen (duizenden kilo’s)! Ik kon geen foto’s maken, want ik kwam voor heel iets anders.

  12. Jeroen de Baaij schreef:

    Avatar van Jeroen de Baaij
    Interessant onderwerp, Maria! Verder helaas een mager blogje, had er graag meer over geweten. Tja, nou het boek maar gaan halen, denk ik…

  13. johanna_nouri schreef:

    Avatar van johanna_nouri
    Leuk onderwerp. Als straks het zout op is, gaan we over op het badzout zag ik al op tv. Komt die voorraad Dode Zee zout mooi van pas. Dat zijn ook hele mooie zoutpannen.

  14. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Jeroen, het is inderdaad maar een soort zout voorgerechtje.
    Johanna, hoezo badzout ik sta met mijn zoutstrooier op de stoep, en dat kan ik de gemeenteambtenaren ook aanbevelen.

    Blew, wat ontzettend jammer, van de niet-foto’s .

  15. Hans schreef:

    Avatar van Hans
    Ik hoop dat je wel fairtrade zout gebruikt 😉

  16. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    Zout was idd ooit een ruilmiddel en deel van het loon bij de Romeinen. Mark Kulanski beschrijft dat de Romeinen zout als een heilig deel van het voedsel zagen. Het was een religieuze principe kwestie dat het zout op tafel moest staan voordat het voedsel werd geserveerd. "Vanwege de houdbaarheid verlengende eigenschap werd zout geassocieerd met langdurige vriendschap. Het zoutvaatje bleef als laatste op de tafel, met het idee dat aan al het goede een eind komt, maar de vriendschap blijft voortduren." Mystici waren volgens hem zo onder de indruk van zout, dat zij in het latijnse woord sal de s aanzagen voor sol (zon) de a voor alpha, (het begin) en de l voor luna (maan). "Zodoende werd het zout gezien als de essentie van perfectie en de gift van god om de mensen te dienen."

    In de bijbel is het zout met wijsheid en reinheid verbonden. "Jezus zei tot zijn apostelen: Gij zijt het zout der aarde. Het zout werd ingezet tijdens inwijdingen, doopsels en het verdrijven van kwade geesten. Het zout zou psychische gezondheid waarborgen."

    Zie http://www.ezinenieuwemaan.nl/7.html#zout

  17. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Marius veel dank voor info en de link!!
    Kurlansky is heel spannend, en schrijft inderdaad heel veel over zout in het Romeinse rijk, waar het een uiterst belangrijke rol speelde. Zout en goud, zout en macht.
    Ik houd overigens van zout en doe niet mee aan de gezondheidsmode van minder zout.

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief