Wetenschap Kunst Politiek

George Knight over musea en de museumkaart

106 comments

 

De discussie op mijn blog over de zeer hoge entreeprijs van de Theo van Doesburg -tentoonstelling (zes euro naast museumkaart) heeft George Knight getriggerd tot de volgende beschouwing:

“Van Wildgroei naar Win-Win

Ik heb gemengde gevoelens over entreeprijzen van musea. Met wat moet je het immers vergelijken? Is een museum een volledig culturele bestemming of een merger van evenement en cultuur? Valt het te vergelijken met een bioscoopkaartje, de toegang van een voetbalwedstrijd, een bibliotheekpas, de entree voor de Efteling of een gratis Studium Generale lezing bij de Universiteit? Is een rendez-vous van twee uur met Van Doesburg hetzelfde als twee uur oogcontact met Kirsten Dunst?
http://www.platte11.de/blog/freier-eintritt-ins-museum-fuer-menschen-unter-25-jahren

Duidelijk is wel dat de museale sector niet tot eenduidigheid weet te komen in de prijsstelling. Waar een toeslag van € 2,50 voor de Nachten van Van Gogh redelijk lijkt, komt € 6,00 toeslag voor Van Doesburg in De Lakenhal buitensporig over. Minder kwaliteit, minder naam, minder museum, maar toch een tweemaal zo hoge toeslag? Alsof een kaartje voor een voetbalwedstrijd in het stadion van VVV of RKC tweemaal zo duur is in de Arena met Ajax.

Hoewel op plaatselijk niveau voor pashouders of bepaalde doelgroepen regelingen bestaan voor gratis toegang ontbreekt er in Nederland een overkoepelende regeling. Zo weten Fransen op woensdag gratis hun musea te vinden en heeft de Franse president Sarkozy zelfs de toegang tot de staatsmusea voor jeugdigen onder de 25 jaar gratis gemaakt. Maar ook andere groepen als werklozen en mensen die op de bijstand aangewezen zijn hebben gratis toegang. Sociaal beleid stroomt de musea binnen. Terwijl de inkomsten uit de verkoop van toegangsbiljetten doorgaans ondergeschikt zijn, lijken allerlei initiatieven om de drempel voor minvermogenden te slechten in Nederland niet te kunnen slagen. Wellicht ook omdat niemand de rekening wenst te betalen. Dit uitblijven van initiatieven geeft de museale sector geen sociaal en slim gezicht van een organisatie die politieke resultaten boekt.

De projectgroep concludeert dat de Museumkaart een mooi product is voor de musea. De conclusie is ook dat zelfs zonder sponsor de financiële basis van de Stichting Museumkaart gezond is.

Bij de prijsstelling speelt trouwens dat het belang van de Museumkaart voor het Van Gogh Museum op de bedrijfsvoering relatief kleiner is dan bij een provinciaal museum als De Lakenhal, Centraal Museum of Groninger Museum. Door het hoge percentage buitenlandse bezoekers zonder Museumkaart kan het van Gogh Museum de toeslag op de Museumkaart laag houden. Neem de proef op de som en bezoek het Van Gogh Museum op een drukke zomerse dag. De rij voor de binnenlandse kassa voor Museumkaart- en ook ICOM-kaarthouders bedraagt dan een fractie van de buitenlandse rij.

Dus de ongelijkheid in toeslagen werkt verwarrend voor bezoekers. Waarbij het ontbreken van niet-strikt museale instellingen als de Rotterdamse Kunsthal bij het gebruik van de Museumkaart een nieuwe verwarring oplevert voor diegenen die niet precies begrijpen wat een museum is. Maar da’s een ander onderwerp. Oorzaak lijkt dat sommige steden hun (voorheen) gemeentelijke musea in achtereenvolgende bezuinigingsrondes flink hebben afgeknepen.

Of musea zijn op afstand gezet en geprivatiseerd door de gemeente onder de afspraak van een meerjarig contract en subsidie. Waarbij de collectie en het gebouw in handen van de gemeente blijven wat een mooi drukmiddel is. Of ze zijn nog in naam een gemeentelijk museum waarvan de directeur direct rapporteert aan de wethouder van Cultuur.

Maar in beide gevallen zijn de budgetten voor musea de afgelopen jaren verminderd of op zijn best bevroren. Dit terwijl allerlei kosten in de culturele sector juist bovengemiddeld zijn gestegen.

Daarbij komt dat gemeenten met hun vastgoedbezit allerlei avonturen aangegaan zijn en ook dat willen vermarkten. Waar vroeger de doorgaans kostbare en in het centrum gelegen museumgebouwen pro forma op een balans stonden worden ze nu op een semi-zakelijke markt van het gemeentelijk vastgoedbedrijf ingeboekt. Paradox is dat gemeenten graag een volwaardig museumgebouw willen financieren, maar zich niet vast willen leggen voor de exploitatie die immers een open eind kent. Vaak een loze exercitie die ermee eindigt dat de verhoogde huurpenningen tegelijkertijd weer worden kwijtgescholden.

Wat rest is een idee van kapitalisering en een mentale druk op het museum om inschikkelijk te zijn om erger te voorkomen. Met een zwaard van Damocles boven de balans. Het museum is in de val gelopen door te veel te groeien in stenen en mensen en is zo verregaand inflexibel geworden.

Wat steeds meer ontbreekt zijn sociaal-democratische wethouders die een idee van permanente educatie in hun politieke agenda hebben staan. Het oude ideaal van verheffing van het volk kreeg vroeger gestalte in een royale bijdrage aan het gemeentelijke museum. Dat idee ontbreekt nu waar het juist de sociaal-democratische wethouders zijn geworden die nog meer dan liberale bestuurders gestuurd worden door hun visie van het marktdenken.

Structureel lijkt een tekort in Nederland het teveel aan musea en aan tentoonstellingen. Hoewel er naar mijn idee maar acht musea zijn die op dit moment regelmatig kwaliteit leveren in hun tentoonstellingen (in volgorde De Pont, Boijmans, Van Gogh Museum, Haags Gemeentemuseum, Mauritshuis, Van Abbe, Rijksmuseum en Stedelijk Museum) staat het land overvol met musea en zuigen vele middelmatige en middelgrote musea een deel van de budgetten weg.

Sommige topmusea beconcurreren elkaar of zelfs zichzelf door een relatief hoge programmering. De befaamde tentoonstellingsmachine die op hol geslagen is en niet meer te temmen valt ten koste van verdieping in de inhoud en de uitvoering en het ontbreken van nazorg voor een tentoonstelling. Want aan de horizon doemt een nieuwe naam op die door de afdelingen publiciteit en marketing moet worden gelanceerd. Of de naam van de conservator moet helpen vestigen.

Daarbij komt dat de Nederlandse musea internationaal niet meer meedraaien zoals in het verleden en in het bruikleenverkeer weinig in te brengen hebben. Modes bepalen de agenda. Afgelopen jaar was de landententoonstelling populair. Wat volgt? Een tentoonstelling uit de eigen collectie met een paar bijzondere bruiklenen, ingegeven door de eigen schaarse middelen? Beter lijkt terughoudenheid en een betere onderlinge afstemming tussen musea in het aanbod, zodat de kwaliteit opgekrikt kan worden en de bezoekers weer op adem kunnen komen.

Projectsubsidies moeten het budget incidenteel en structureel opkrikken. Dat kan niet en is een onmogelijke opgave. Want het beroep op de Mondriaan Stichting, een vermogensfonds als het VSB Fonds -met een bijna gehalveerd budget door de crisis-, het Prins Bernhard Cultuur Fonds, een lokaal fonds als het K.F. Hein Fonds of een bedrijfssponsor -waarbij de banken deels weggevallen zijn door de crisis- is te groot geworden.

De BankGiroloterij ondersteunt Nederlandse musea structureel, dat wil zeggen langer dan drie jaar. Zo krijgen middelgrote musea als het Utrechtse Centraal Museum, het Nijmeegse Valkhof of het Haarlemse Frans Hals Museum een jaarlijkse bijdrage van € 200.000. Opvallend is dat de Leidse Lakenhal ontbreekt en niets ontvangt. Ik weet niet waarom dat is, maar het kan zijn dat het geen sluitende begroting heeft en daarom niet voldoet aan de voorwaarden om voor een bijdrage in aanmerking te komen. Dit verklaart wellicht mede de relatief hoge toeslag van € 6,00 voor de tentoonstelling van Van Doesburg.

Een voorzichtige conclusie is dat de museale sector via de sectorale Museumvereniging met de Museumkaart niet de indruk weet te wekken de deelbelangen van de afzonderlijke deelnemers te kunnen overbruggen. Altijd lastig in een veld waar concurrenten moeten samenwerken. Afzonderlijke musea gaat het financieel slecht en ze hangen aan een lijntje. De relatie met de subsidieverstrekkende gemeente is er doorgaans een van afhankelijkheid.

Musea moeten zich herpositioneren en overwegen een stapje terug te doen. Het zou helpen -al is het intern binnen de museale sector of een miniconvent- als er een onderscheid kwam tussen musea met een internationale, nationale of regionale uitstraling. Waarbij de mogelijkheden maar gekwantificeerd moeten worden aan de hand van kwantitatieve criteria zodat musea uit zelfbescherming niet overambitieus kunnen worden. Dan kunnen budgetten beter hun weg vinden en wordt de bezoeker beter dan nu gediend met een evenwichtige, en kwalitatieve landelijke agenda. En wie weet een lagere toeslag. Een modieuze titel voor een nota hierover zou kunnen luiden De Nederlandse museumsector: Van Wildgroei naar Win-Win.”

www.passagenproject.com

Tags: , , , , ,

106 Responses to “George Knight over musea en de museumkaart”

  1. ron rozen schreef:

    Avatar van ron rozen
    The Met in New York kost 25 dollar en in het Verenigd Koninkrijk zijn de Musea gratis, wat ik eigenlijk belachelijk vind als buitenlander die er geen belasting betaalt.

  2. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    "Verenigd Koninkrijk zijn de Musea gratis"
    ja de touristen mogen ze betst wel watgeld afpakken wat mij betreft!

  3. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    Misea zouden gratis moeten zijn.
    De keren dat ik van mijn leven naar een museum ging in nederland kan je op de vingers van een hand tellen.
    Te duur.
    En ik had voor de tot stand koming van het inetreieur al betaald via de belasting dienst.
    Gratis is de enige goede zaak.
    Dan kom,t de laatste 70% van de bevolking ook aan bod.

  4. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    naar welke tentoonstelling of museum zou je graag willen gaan, Kletersteeg?

  5. è schreef:

    Avatar van è
    Maria, Kletersteeg heeft elke dag gratis voorstelling van Wilders in de pers!

    George, zonder Kunst is de mens helemaal overgeleverd aan z`n barbaarsheid. 6 euro entrè is niets! Ik heb het er graag voor over in ieder geval.

    Groet, An.

  6. ron rozen schreef:

    Avatar van ron rozen
    Tropenmuseum misschien PHM? 🙂 Daar schijn je trouwens gratis in te mogen als je je lidmaatschap van de PVV kunt laten zien.

  7. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Ron
    Een eensluidende regeling voor de Europese toeristen in alle grotere musea in de EU lijkt me geen slecht idee. Feit dat een Nederlander geen belasting betaald in een ander EU-land wordt dan gecompenseerd door een EU-ingezetene die bijvoorbeeld Amsterdam bezoekt.

    @Maria
    Toeristen in Nederland zonder OV-jaarkaart en Museumkaart betalen al veel. Dus dat geld wordt de toeristen heus wel afgepakt. En Nederland moet natuurlijk wel concurrend blijven. Zoals men dan zegt, een kwestie van vraag en aanbod, van prijselasticiteit.

    @P.H.M van de Kletersteeg
    Dat is jammer dat u nooit een museum bezoekt. In Nederland is waarlijk voor iedere wil wel een museum te vinden. De toegangsprijs moeten we ook niet als de enige drempel zien om een museum te bezoeken. Het heeft ook met onderwijs, achtergrond, interesse te maken.

  8. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @An
    Wil je je aub beperken tot het onderwerp. We gaan hier niet over elkaar praten. Duidelijk dat jij een andere afweging maakt dan Maria wat de toegangsprijs betreft. Maar het ging haar ook om terloops bezoek als het ware tusssen de boodschappen door om even een schilderij te zien. Dan tikt een hoge toeslag wel aan. Barbaarsheid en kunst, het laatste woord is hierover nog niet gezegd.

    @Ron
    Wil je je aub beperken tot het onderwerp. We zijn hier om met elkaar over musea te praten, niet over iets anders. Wat je zegt is feitelijk trouwens onjuist.

  9. ron rozen schreef:

    Avatar van ron rozen
    @George Knight
    Sorry hoor. Maar Maria begon met haar opmerking tegen PHM, dus ik vind dat je er haar ook even moet aanspreken om bij het onderwerp te blijven.

  10. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Ron
    Ok, geen punt. De vraag van Maria aan dhr. Van de Kletersteeg kun je ook serieus opvatten. Zoals ik deed. Juist door het brede spectrum aan musea is het aardig om te weten waarvoor iemand zich interesseert. Zeker als altijd vermoed, of gesuggereerd wordt dat iemand zich eendimensionaal opstelt. Dan blijft het onderwerp echter musea.

  11. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina Dijstelberge
    In de UK is sindsde afschaffing van toegangsprijzen het museumbezoek met 83% toegenomen.
    Een enorm resultaat. Derhalve zou dit ook in Nederland moeten worden ingevoerd.
    Zelf zou ik daar zeeer verheugd over zijn. Rondkomend van een minimum is het namelijk niet mogelijk om veelvuldig een museum te bezoeken, zeker niet als hier nog een extra toegangsprijs wordt gevraagd.
    Gelukkig heb ik een museumjaarkaart, waardoor ik niet geheel verstoken blijf van dit genot.
    Grootste drempel voor mij is nu het reisgeld….

  12. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    wouw Ina!
    Leuk dat je cijfers hebt.

    ron, Ik heb mijn vraag aan Kletersteeg serieus en niet cynisch bedoeld. Ik vind het leuk dat hij op dit soort blogs reageert, en dat meen ik.

  13. ron rozen schreef:

    Avatar van ron rozen
    Reisgeld als drempel? Is het dan verstandig om er twee huizen aan te houden Ina?

  14. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina Dijstelberge
    @ Ron : Dat ligt eraan hoeveel je ervoor moet betalen…

  15. An van den Burg schreef:

    Avatar van An van den Burg
    George, zeer veel Nederlanders geven grif geld uit voor barbaarse monsters als Andre Hazes, Gordon, Rene Froger etc.. Deze mensen vinden dàt de ultieme kunst . "Volkskunst" heet dat. Zij komen niet in musea. Ook niet als het gratis is.

    De mensen die musea bezoeken moeten niet zeuren over de prijs, maar dankbaar zijn dat wij met z`n allen zo goed onze kunst bewaren en bewaken. Dat is mijn mening. Kunst mag `n centje kosten!

    :):) An.

  16. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Ina
    In de UK is sinds de afschaffing van toegangsprijzen het museumbezoek met 83% toegenomen. Een enorm resultaat. Derhalve zou dit ook in Nederland moeten worden ingevoerd.

    Maar wie betaalt de rekening, Ina? Interessant is het aspect van reisgeld dat je inbrengt. Doorredenerend eindigt dat in het idee van combitickets van trein en museum. Ze bestaan in sommige Europese landen, maar vaak alleen voor blockbusters. Te denken valt aan een arragangement op dinsdag tot en met donderdag voor diegenen met een OV-jaarkaart en een Museumkaart. Laat de overheid mobiliteit, cultuur en sociaal beleid maar eens creatief in elkaar schuiven.

    @An
    Ieder is godzijdank vrij om het eigen geld naar eigen goeddunken te besteden. Je diskwalificatie van Volkskunst begrijp ik niet. Wat is daar mis mee? Of de mensen waarover je het hebt de barbaarse monsters -daar is-ie weer- kunst vinden betwijfel ik, ik denk wel dat ze het mooi vinden. Prima toch? Anderen vinden in mijn ogen onleesbare boekjes van onbegrijpelijke filosofen met onbegrijpelijke standpunten weer helemaal het toppunt. Het mag allemaal, dat heet diversiteit.

    Het is nog maar helemaal de vraag of al onze musea in staat zijn om onze kunst volgens gangbare internationale museale normen te conserveren. Vaak wordt dat het onzichtbare kind van de rekening.

    Ik ben het met je eens dat museumbezoek een centje mag kosten. Ik ben het tevens met je eens dat armoedebeleid niet primair bedoeld is om toegangsprijzen te verlagen. Maar toch valt te denken aan een overkoepelende regeling waarbij minvermogenden om het kort door de bocht te noemen, gestimuleerd worden in hun museumbezoek. Daarbij komt, waar is het vaak rustig en sfeervol? In kerken en musea. Relicten uit oude tijden. Waarbij pluspunt is dat musea ’s winters wel aangenaam warm zijn.

  17. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina Dijstelberge
    @ George : In de UK de overheid. Zij hebben het (vrije entree) als voorwaarde gesteld voor de subsidie.
    Niet alle musea zijn er blij mee. Zij stellen dat het hun extra geld kost wat niet gecompeseerd wordt.

    Combi kaartjes is een idee. Maar dan ook gekoppeld aan de kortingskaart van de NS. Echter heb ik daar een hard hoofd in. De museumjaarkaart kon je voorheen ook in combinatie met je kortingskaart krijgen. Dat is helaas al weer jaren afgeschaft.

  18. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Ina
    Sir Andrew Motion, voorzitter van de Britse Museum, Bibliotheek en Archief Raad zegt: We want government to maintain its investment in our museums across the country, recognising that collections add to the quality of lives and contribute substantially to creative and tourism economies. In return, we must see national museums work more actively in partnerships with regional museums, and collections shared not only in how the stories are told, but also in practical ways through mobile exhibitions, loans and effective exploitation of digital technologies.
    http://www.mla.gov.uk/what/strategies/museum

    Kortom, het mes snijdt aan twee kanten. Een museale sector die iets vraagt van de overheid, moet zelf ook bereid en gewillig zijn om iets te geven. Vraag is of de museale sector in Nederland al verder is dan het aangaan van losse en incidentele samenwerkingsverbanden. Het heeft te maken met competentie tussen regio’s en steden en het teveel aan musea dat ik constateerde. Zo komt men niet toe aan Supporting Excellence. Overigens, onder alle mooie beleidsnota’s met prachtige doelstellingen ligt het idee van bezuinigen op kunst.

    De combikaart trein plus museum kan weer ingevoerd worden als er naast de NS een geschikte sponsor gevonden wordt. Niet de Rabobank, maar bijvoorbeeld Philips, Ahold of Unilever. Maar opnieuw, dan moet de museumsector zelf ook leveren. Het zelfvertrouwen van de culturele sector is door de crisis toch al gedaald. Dus, het ombuigen van een nadeel in een voordeel zoals alle ronkende radiospotjes in hun logisch onlogica zeggen zie ik vooralsnog niet in de museale sector gebeuren. En dat is misschien maar goed ook.

  19. An van den Burg schreef:

    Avatar van An van den Burg
    George.

    ====== @An
    Ieder is godzijdank vrij om het eigen geld naar eigen goeddunken te besteden. Je diskwalificatie van Volkskunst begrijp ik niet. Wat is daar mis mee? Of de mensen waarover je het hebt de barbaarse monsters -daar is-ie weer- kunst vinden betwijfel ik, ik denk wel dat ze het mooi vinden. Prima toch? Anderen vinden in mijn ogen onleesbare boekjes van onbegrijpelijke filosofen met onbegrijpelijke standpunten weer helemaal het toppunt. Het mag allemaal, dat heet diversiteit.=======

    Ik zeg niet dat het niet mag, George, maar ik bedoel dat de balans zoek is en wij worden overspoeld met veel te veel Kaf daar waar geen Koren is!

    :):):) Je schrijft weer alsof het een bloemlezing is, mooi!!!!

    An.

  20. ron rozen schreef:

    Avatar van ron rozen
    @Ina
    Zij stellen dat het hun extra geld kost wat niet gecompeseerd wordt.

    Of ik Mariette Hamers hoor praten, ook een echte Amsterdamse. Dat lukt me nooit ben ik bang.

  21. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina Dijstelberge
    Ron , ga iemand anders lopen irriteren.

  22. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @An
    Ok, je zoekt een balans. Jouw kaf is mijn koren, en omgekeerd. Enfin, hoe kunnen we mensen verleiden tot een museumbezoek zonder dat musea meegaan in de in mijn ogen ongewenste populistische opleuking tot aan Museumnachten toe die nauwelijks nog van discoavonden zijn te onderscheiden? Een sector die echt elke orientatie op de eigen identiteit kwijt is komt namelijk uit bij dit gemakzuchtige oppimpen en aansluiting zoeken bij andere sectoren. Waarmee men de eigenheid verkwanselt door zih te verlagen.

    Tijd voor een generatiewissel van de museumstaf die beter de eigen tijd begrijpt en juist daarom beter weerstand kan bieden aan goedkope popularisering en marketing? Waarmee niet gezegd is dat een jeugdige leeftijd per definitie tot meer historisch besef van de museale eigenheid leidt. Naast een voet in de maatschappij moet de andere voet wel degelijk stevig in het museum staan.

    @Ron
    Je opmerking over Mariette Hamers en Amsterdamsen lijkt me onaantoonbaar en niet terzake. Er lijkt me niets mis met Amsterdamsen.

  23. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina Dijstelberge
    @george Begrijp ik nu goed dat je een vorm van sponsorschap niet ideaal vindt?
    Ik bedoel het stedelijk heeft toch ook nauw samengewerkt met Audi….

  24. An van den Burg schreef:

    Avatar van An van den Burg
    George.

    Met "museumbezoek" moet je worden opgevoed. Met het lezen van een goeie krant ook! Met het uitdrukken in je taal ook. Met het omgaan met Kunst ook. Met het kunnen onderscheiden van barbaarsheid en beschaving ook. Met relativeren ook, enz.

    Eigentijdse kunst is vaak gerelateerd aan onderbuik en bier. de twee B`ees! Ik ben blij dat ik op m`n 16 jaar werd voorgelezen uit Plato i.p.v te staan lellebellen in een disco waar je geen woord kan wisselen met de ander ,omdat de herrie je oorscherm laat barsten en de condooms in je drankjes zitten!

    Of ik beter ben dan "de ander"? Absoluut niet, maar wel anders. En zeg nu niet dat iedereen uniek is!

    :):)An.

  25. An van den Burg schreef:

    Avatar van An van den Burg
    Ina.

    Sponsors hebben veel macht: want voor wat hoort wat. De branche is te commercieel om ongecensureerde kunst bij te maken.
    Verontrustend vind ik al dat universiteiten in hun onderzoeken worden gesponsort door machtige bedrijven! Fout!

    Groet, An.

  26. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Ina
    Ik zie niets verkeerds aan de samenwerking met partners, integendeel. We herinneren ons de provocatie van de toenmalig SM-directeur Fuchs die een deel van het museum wilde bestemmen als showroom voor Audi’s. Pavlov beet en het geld ging anders stromen. Maar laten we niet vergeten dat een sponsor per definitie een tegenprestatie vraagt. Daar past een ethische code bij. Bij de toenmalige vermenging van de ABN, het SM en Rijkman Groenink of nu tussen het SM, de Turing Foundation, TomTom en Alexander Ribbink kan men veel vragen stellen. Die niet beantwoord worden.
    http://www.quotenet.nl/q500/pieter-geelen-gunt-alexander-ribbink-half-miljoen.php.

  27. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @An
    Hoezo is eigentijdse kunst vaak gerelateerd aan onderbuik en bier? Waar baseer je die observatie op?

  28. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina Dijstelberge
    @ George : Ik dacht al dat ik je niet helemaal goed begreep. Ik ben je eens dat er sprake moet zijn van transparantie en daar lijkt het an te ontbreken.

  29. peter louter schreef:

    Avatar van peter louter
    In Volendam is er een dorpsmuseum waarin het verleden een plaats heeft gekregen. Het is ook een volksmuseum. Het herbergt het sigarenbandhuisje waarvan de wandtaferelen zijn samengesteld met kleurige sigarenbandjes. Het museum heeft ook een hoogwaardige kunstcollectie uit de periode van begin 1900 toen veel bekende kunstenaars Volendam aandeden of daat langere tijd verbleven.
    Het museum wordt gerund door vrijwilligers. Het actieve bestuur doet er alles aan om door middel van specifieke activiteiten en relatiebeheer om een stevige stroom van bezoekers op gang te houden. Financieel kan het uit met een relatief beperkte overheidssubsidie, eigen fondswerving en schenkingen.
    Ik vertel dit verhaal omdat ik denk dat beheerders van musea relatief lui zijn. Professionals zitten graag achter een bureau of aan een vergadertafel.
    Een actief museum dat zijn collectie voor verschillende doelgroepen attractief weet te maken en regelmatig interessante wisselexposities heeft kan ver komen.
    Maar eerst het luie zweet en de gemakkelijkste weg buiten zetten. Dan kan de prijs omlaag.
    Ook een museumjaarkaart via je bankpas zoals de Rabobank vroeger deed, zou een gezamenlijke actie van de banken kunnen zijn. Banken en kunst vormen een al oude combinatie.
    De prijs moet omlaag, hoe dan ook. Anders werkt de toegangsprijs selecterend en dat moet een museum niet willen.

  30. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina Dijstelberge
    @ An : Wat ik al tegen george zei, transparantie en duidelijke regels is bij sponsoring noodzakelijk.
    Wat betreft wetenschappelijk onderzoek ben ik zelf nogal terughoudend. Ik vind dat de onafhankelijkheid darmee onder druk komt te staan.

  31. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    On topic: de kunst–voorzover het kunst is in een mi=useum is met balastinggeld tot stand gekomen.
    Derhalve zou het gratis moetemn zijn voor de belastingbetaler om daar heen te gaan.

    De categorie techniek en historie hoeft niks met kunst te maken te hebben maar met een tijdsbeeld.

    Mijn belangstelling gaat naar 2 onderwerpen uit; bepaalde vormen van kunst
    en bepaalde vormen van techniek.
    In techniek: industriele techniek, wapentechniek en de met name de ontwikkeling ervan; maar ook oorlogstechniek.

    Wat zal ik zeggen? Ik maaktje vroeger portretten; zwart/wit uiteraard.
    Retoucheren deed ik op een verloren techniek; met mij zijn er nog twee anderen die dat kunnen.
    Maar enige van mijn foto’s werden door anderen gepikt, en op tentoonstellingen gehangen predenderend dat ze van die "kunstenaar" waren.

    Maar ik had toen ook een constante "tentoonstelling" waar met name de jappanners heel veel belangstellung voor hadden.Mijn werk lag op een lijn met hun eigen eis tot perfectie.

  32. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    Er wordt hier gesteld dat de van Doesburg-tentoonstelling niet zo bijzonder is, maar op basis waarvan concluderen jullie dat? Volgens de persberichten zijn veel van de werken nog nooit eerder in Nl. te zien geweest en geeft het een breed overzicht van de avantgarde-stroming uit die tijd.
    Na januari gaat-ie naar Tate Modern in Londen. Het zou interessant zijn om te vergelijken wat je er daar aan kwijt bent. (Zie ook http://www.sleutelstad.nl/nieuws/archief/2009/10/voorproefje-grote-van-doesburgtentoonstelling-bij-lakenhal?highlight=lakenhal+londen)

    Twee weken geleden schreef ik over de Lakenhal:
    "Op de eerstvolgende raadsvergadering (3 dec.) staat de aanpak van de Lakenhal op de agenda. Dit gemeentelijke museum heeft ongeveer 15 miljoen aan achterstallig onderhoud en noodzakelijke aanpassingen opgelopen. Door gebrek aan ruimte en menskracht is al geruime tijd heel veel niet mogelijk.

    Dat is ongetwijfeld allemaal serieus aan het handje, Leiden kennende, maar 15 miljoen is veel geld. Daarnaast is er een ernstig structureel tekort waarvan nog onduidelijk is hoe of wat. In het algehele reddingsplan is echter doodleuk sprake van verzelfstandiging van het museum op termijn. Ik vraag me af of nu te overzien valt of dat wel verstandig is. Het hele gebeuren lijkt in de eerste plaats te passen in de neiging van de gemeente om problematische onderdelen over de schutting van de markt te gooien.

    De tamelijk vage notitie die aan de raad gepresenteerd wordt vind je hier: http://gemeente.leiden.nl/bestuur/bis-bestuurlijk-informatie-systeem/actie/gemeenteraad/datum/03122009/. Eén ding is duidelijk: de toegangsprijzen zijn alvast flink ‘opgewaardeerd’."
    (bron: http://www.stemterug.nl/component/kunena/6-post-hier-uw-bericht/17-bv-de-lakenhal.html)

    De vetgedrukte passages passen naadloos in het betoog van George. Van die verzelfstandiging was trouwens in de vorige raadsperiode al sprake. Typisch genoeg was de VVD destijds fel gekant tegen de algehele uitverkoop, zie http://www.vvdleiden.nl/item.html&objID=5660. Alsof het een wet van Meden en Perzen betreft zijn coalities er voor en is de oppositie tegen, ongeacht ‘politieke kleur’. Het zijn de hoge ambtenaren binnen gemeentes die dit beleid opleggen aan de colleges (de gemeentesecretaris en diens trawanten).

  33. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    wetenschappelijk ionderzoek is NOOIT vrij van waarden; immers de keuze van het onderwerp is al een resultaat van waardebepaling
    Leve de sociologie Ina!

  34. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina Dijstelberge
    @ PHM :Waardevrij is wetenschappelijke onderzoek nooit, het wordt bedenkelijk als degene die betaald de richting en uitkomst van het onderzoek bepaald.

  35. martien schreef:

    Avatar van martien
    Ik heb een museumjaarkaart (natuurlijk). Maar vragen als: Afstemming van kosten? Toeslagen? Controle? Sponsoring? Overheden? Susidies? Etc. kom ik niet verder mee.
    Ondoorzichtigheid is troef!? 🙂

  36. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    Martien: in het noorden is een klompenmuseum, en het goede museum (DSB) is nu weg.
    Schiet je ook niet veel mee op…..

  37. Fleur schreef:

    Avatar van Fleur
    Musea behoren algemeen toegankelijk te zijn.
    Geen elitair gedoe.
    Entree prijs houdt minder bedeelden terug.
    Das een slechte ontwikkeling.
    Cultuur dient breed bereikbaar te zijn voor allen.

  38. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Peter
    Ik vermoed dat je twee soorten professionals door elkaar haalt. Je hebt de bestuurders van een vrijwilligersorganisatie -of een organisatie met veel vrijwilligers- zoals het Volendams museum en je hebt de culturele professionals uit de museumwereld. De museumwereld redelijk kennende denk ik niet dat er daar nog veel vlees op de botten zit. Er wordt doorgaans hard gewerkt. Wat niet hetzelfde hoeft te zijn als doelmatig en zinnig. Je wijst al op de vergadercultuur die vele organisaties in de greep heeft. De lonen in de museale sector zijn niet bovengemiddeld hoog. Beheerders kunnen lui zijn, maar op welke type beheerders je doelt kan ik niet inschatten. Ik vermoed de vrijwillige bestuurders, de kruideniers die hun prestige per half onsje afwegen in de schaduw van de prestigieuze kunst en denken dat kunst conserveren het onmachtig maken ervan is. Kunst als handelswaar, een vrijwillige functie als visitekaartje.

    Met je constatering over de te hoge toegangsprijs -hoewel in uitzonderingssituaties- zijn velen het hier wel eens. Vraag is wat de concrete oplossing is.

    @P.H.M. van de Kletersteeg
    Het is historisch niet geheel juist dat de Nederlandse musea met belastinggeld tot stand zijn gekomen. Of liever gezegd, volledig met belastinggeld tot stand zijn gekomen. In de 19de eeuw bestond er al een controverse over kunstpolitiek tussen de liberale politicus Thorbecke en de katholieke ambtenaar De Stuers. De eerste zag kunst niet, en de laatste wel als een staatszaak.

    In Rotterdam, maar ook in andere steden, richtten in die tijd vermogende particulieren een museum -of een voorloper daarvan- op buiten de politiek om. Want de politiek kwam pas later tot inzicht dat kunst een staatszaak was. Dat was 200 jaar geleden geen waarschijnlijkheid. Ook nu nog is door schenkingen. legaten en maecenaat de bijdrage van vermogende, maar ook gewone Nederlanders aanzienlijk. Daarbij komt dat door het profijtbeginsel musea -zoals allerlei cultuuruitingen- worden gedwongen een deel van hun exploitatie zelf te verdienen. Via sponsoring, fondsenwerving, toegangsprijzen en de verkoop en vermarkting van eigen produkten. Dat gaat buiten het belastinggeld om.

    Is er van uw eigen techniek ergens een voorbeeld op internet te zien? Ik word wel nieuwsgierig.

    @Joke
    Ik weet niet of er hier nou heel veel negatiefs gezegd is over de Van Doesburg tentoonstelling. Ik verzuchtte naast de opmerking dat Mondriaan tien keer beter is dan van Doesburg dat ik nog wel moet gaan kijken. Wat ik zeker zal doen.

    Verzelfstandiging van musea is geen panacee voor alle kwalen. Daar heb je denk ik volkomen gelijk in. Vijftien miljoen achterstallig onderhoud voor De Lakenhal is voor een middelgroot museum veel. Ik schrik van de hoogte van het tekort. Dat zijn meerdere jaarbudgetten. Kunnen de plaatselijke bestuurders zich inhouden voor hun geconditioneerde reflex om topstukken uit de collectie op de veiling te willen brengen? En zoals we constateerden zijn musea arbeidsintensieve organisaties met dure panden. Daar is weinig winst te halen door laaghangend fruit.

    Wel of niet verzelfstandiging is niet de goede vraag. De goede vraag is onder welke voorwaarden wel of niet verzelfstandigen. Het is mij onbekend of er al afspraken in een vergevorderd stadium liggen tussen museumstaf, Meta Knol en de gemeente. Het is te hopen dat De Lakenhal zich niet laat ringeloren door de plaatselijke politiek die denkt in benchmarks, spookbegrotingen en wollig beleidsjargon dat krompraat wat recht is. Maar de uitgangspositie van een middelgroot museum met een tekort van vijftien miljoen is niet goed. Het zit in de tang wat gebouwbeheer en collectie betreft. Het gat in de begroting verklaart trouwens de reden dat De Lakenhal geen aanspraak kan maken op een bijdrage van de BankGiroLoterij. Dat wordt een vicieuze cirkel neerwaarts voor de exploitatie of het aankoopbudget. Brengt me terug bij de opmerking of er niet te veel musea in Nederland zijn. Wat is eigenlijk de bestaansreden voor een museum als De Lakenhal?

    @Martien
    Doe zelf een poging om een plan te maken dat de contouren van een gezonde, levensvatbare museale sector schetst. Zoals je dat voor je ziet. Ik ben benieuwd. Ik deel je scepsis trouwens niet. Doorgaans geven zeker de grotere professioneel geleide Nederlandse musea inzichtelijke jaarverslagen met een prima verantwoording. Subsidiegevers en sponsoren eisen dit ook als voorwaarde voor hun bijdrage. En over de schouder van de directie blijven raadscommissies Kunst van de gemeenten kritisch meesturen. Wellicht is de verantwoordings- en regelcultuur –de verzakelijking– binnen musea juist te ver doorgeslagen.

  39. joost tibosch sr schreef:

    Avatar van joost tibosch sr
    In dit verband: Het Króller-múller is een hele leuke actie gestart om zelf digitaal een tentoonstelling in te richten van de talloze etsen en schilderijen die ze in depot hebben en die (op sommige na) bijna nooit meer worden getoond: van Van Gogh, Toorop, Picasso enz. Ik heb beloofd dat ik die actie hier onder de aandacht zal brengen. Vandaar..

  40. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Joost
    Interessant. Bedankt. Graag een verwijzing voor de liefhebbers.

  41. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    @George: Het toekennen van die 15 miljoen is al in de uitvoerende fase, m.a.w. daar gaat de discussie al niet meer over. Ze behoren tot de lievelingen van de politiek – assepoester is bij ons de (avantgarde- en pop)muziek. Gelukkig zijn de meeste musea die Leiden telt van het Rijk… maar die hebben ook periodes van wanbeleid gekend. Daar is gebleken dat met een nieuwe directeur een tekort van een paar miljoen in no time weggewerkt kan zijn, al weten we niet precies hoe. Wisseling van de wacht is vaak een trucje – zo ook de methode van ‘de grootscheepse verbouwing’.

    Meta Knol is nog maar pas in dienst getreden. Daarvoor hadden we een paar jaartjes Edwin Jacobs, inmiddels uitgeweken naar Utrecht. Zijn voorganger, Jetteke Bolten, was degene die wel voelde voor zelfstandigheid. Men heeft diverse zaken onder de pet gehouden tot die 15 mio erdoor was – in de maanden sindsdien zijn nl. al een paar keer tegenvallers van 6 nullen boven komen drijven. Maar dat wordt dus wrsl. zonder slag of stoot bijgepast. Zijn bestaansrecht dankt het museum aan de vele Leidse meesters uit diverse tijdperken. De meesten daarvan zijn gevlucht zodra ze de kans kregen.

  42. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    @George Knight: welke van mijn tecniek bedoeld U?

  43. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    musea: zover ze eigendom zijn van gemeente overheid of gesubsidieerde instelling: toegang gratis.

  44. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    Oh ja, dat was ik nog vergeten te vertellen: per 1 januari a.s. worden de toegangsprijzen van de Lakenhal met 80% verhoogd.

    In het Tate Modern kost de van Doesburg-tentoonstelling straks 10 Pond, maar voor leden is het gratis.

  45. Blew schreef:

    Avatar van Blew
    Ik ben bang dat de entreeprijzen zo hoog zijn dankzij de Museumjaarkaart. Zes (6) euro extra voor Van Doesburg is waanzin. Mooie tentoonstelling, beste die ik daar gezien heb, zo groot dat alle ‘ouwe rommel’ die ze in De Lakenhal hebben aan de kant en in het depot moest. Was vanmiddag in het Gemeentemuseum: 12 euro entree vanwege de bijzondere expositie. Met mijn MJK moest ik 3 euro bijbetalen. Twaalf euro! Als je uit het buitenland komt, weet je niet wat je overkomt.

    Toen ik nog elk jaar naar Londen ging, was Tate Modern gratis, evenals BM, V&A, Portrait Gallery, NatHis, etc.

  46. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Joke
    Ik ben bekend met de recente -en snelle- wisselingen. Je constateert dus dat De Lakenhal voldoende politieke steun heeft in de stad. Maar hoe saneer je in hemelsnaam een tekort van vijftien miljoen? Naar ik altijd begrepen heb is Leiden een arme stad. Ook een sociaal verdeelde stad. Dus hoe vind je daar draagvlak voor?

    Wat mij verbaast is hoe een gemeentelijk museum een tekort van vijftien miljoen heeft kunnen opbouwen. Hebben de afgelopen jaren de wethouders Cultuur en de woordvoerders Cultuur in Leiden zitten slapen? En hoe heeft de interne accountantsdienst een tekort van vijftien miljoen bij een culturele instelling jaar na jaar na jaar kunnen fiatteren? Dat kan financieel-technisch toch helemaal niet? Wie hebben er allemaal zitten slapen? Dit tekort ruikt naar mijn idee merkwaardig. Bij een eerdere sanering had De Lakenhal nu al aan kunnen kloppen bij sponsoren en subsidiegevers. Die dekken nu geen zwart gat meer.

    Ik begrijp niet wat je bedoelt met Men heeft diverse zaken onder de pet gehouden tot die 15 mio erdoor was. Bedoel je dat er een falende wethouder beschermd moest worden? Het lijkt er sterk op dat de Leidse politiek zichzelf niet serieus neemt. Als Leidse meester zou ik naar Amsterdam vluchten. Met de trekschuit, Rembrandt achterna.

    Joke, vind je sowieso dat De Lakenhal met vijftien miljoen -of wellicht meer- gesteund moet worden? En dan doel ik niet zozeer op een lokaal fenomeen, maar kijk graag naar de brede museumwereld. Want daar hebben we het tenslotte over.

    @P.H.M. van de Kletersteeg
    U schreef eerder: Ik maakte vroeger portretten; zwart/wit uiteraard. Retoucheren deed ik op een verloren techniek; met mij zijn er nog twee anderen die dat kunnen. Maar enige van mijn foto’s werden door anderen gepikt, en op tentoonstellingen gehangen predenderend dat ze van die "kunstenaar" waren.. Daar doelde ik op. Ik was benieuwd naar de techniek.

    @Blew
    Waarom zouden de toegangsprijzen hoog zijn vanwege de Museumkaart? Kun je dat toelichten, dat begrijp ik niet. In mijn hoofdtekst geef ik juist aan dat de basis van de Museumkaart gezond is. Zijn het niet eerder afzonderlijke musea die de touwtjes niet meer aan elkaar kunnen knopen door wanbeleid of een slechte uitgangspositie die de geloofwaardigheid van de Museumkaart ondermijnen? Ik zie de Museumkaart eerder als de voedselbonnen uit de oorlog, ze verdelen de pijn en voorkomen dat mensen omkomen van de honger. Totdat de kruik echt barst.

  47. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    @George: Die 15 mio heeft te maken met regelgeving en achterstallig onderhoud – oftewel een noodzakelijke verbouwing. De meeste gebouwen van de gemeente hebben 40 jaar geen groot onderhoud gehad, daarom proberen ze het ook te verpatsen. Die verbouwing heeft wrsl. een aanlooptijd van een jaar of 12 gehad, waarin het bedrag stiekem is opgelopen om zich pas te openbaren toen men vond dat men niet meer terug kon. (Ik ken de specifieke voorgeschiedenis niet, maar het fenomeen van de grootscheepse verbouwing heb ik al een paar keer eerder mogen aanschouwen, o.a. bij Scheltema en de Stadsgehoorzaal.) Die andere bedragen die recent boven zijn komen drijven, zijn wrsl. wèl tekorten op de exploitatie zoals waar jij wrsl. op doelt.

    Iedereen die erbij betrokken is heeft verzuimd aan de bel te trekken. Door de Stadsgehoorzaal bv. werd beweerd dat de verbouwing de exploitatie ten goede zou komen – wat natuurlijk niet zo was. Gaandeweg de diverse begrotingen werd bedacht dat SGZ zelf ook wel wat bij kon dragen uit die toekomstige exploitatie. Het is onduidelijk uit welke koker zulke trucjes komen, maar in elk geval blijven alle betrokkenen het spel meespelen. Wat je hier ook veel ziet is bedragen die worden toegekend wegens inkomstenderving, omdat er zoveel is wat een zaal niet kan doen hangende de besluitvorming. Problemen rond onderhoud/regelgeving en exploitatie raken te zeer vervlochten om naderhand nog te kunnen ontwarren.

    Wat onze wethouders van cultuur betreft… zegt de naam Alexander Pechtold je iets? Alle politieke partijen hier dwepen met dit soort projecten. Aan draagvlak doen ze hier niet. Ik vind het wel een schokkend bedrag, dit – als het aan mij lag ging het onder het mes. Maar vrijwel iedereen die ik ken in mijn omgeving vindt het vanzelfsprekend, terwijl men eenzelfde bedrag voor een muziekcentrum ‘te duur’ vindt. En tegen zoveel onderbuikgevoelens kan ik het niet opnemen.

    Ik zie niet in waarom er zoveel nieuwe musea gebouwd moeten worden in den lande. Het wordt al gauw een politiek kindje en dan vraagt niemand zich meer af welk nut het ook alweer diende. Van mij hoeft het beslist niet flitsend of mega, ik ben meer van op de winkel passen – maar dat schiet er bij de dames en heren nogal bij in tegenwoordig. Bij een algeheel museumbeleid moet je uitgaan van de waarde van collecties: onrendabele collecties zoals oude muziekinstrumenten zouden van mij wel wat extra subsidie mogen krijgen.

    Musea moeten beslist niet uitgeperst worden dmv hoge vaste lasten. Ik ben bv. erg verknocht aan archieven, maar dat het regionaal archief depotruimte gaat huren tegen een marktconform tarief is me erg in het verkeerde keelgat geschoten. Een andere gruwel op het vlak van cultuureducatie vind ik trouwens de ‘bibliotheek nieuwe stijl’. Dat soort slokops zijn net koekoeksjongen, maar de politiek blijft er wormen in gooien omdat het tegelijkertijd ook melkvee is.

    Overigens ben ik van mening dat het rijksbudget voor cultuur opgeschroefd moet worden naar 1 %.

  48. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    @George: buiten mijn werk om, bheers ik 3 verloren beroepen.
    –retoucheren ( met harde oostindische inkt; ook onzichtbaar vanaf 10 cm) Glasplaat retoucehe kan ik ook; maar dat komt ook niet meer voor.
    –damaceren; in de 10de eeuw uitgevonden in damascus.Er was toen alleen maar of hardbaar staal (hoog koolstof)maar na harden te hard en breekbaar of heel zacht.
    Niet te verwarren met wat de jappen doen voor een zwaard"vouwen" Dat gebeurt ook met schoppen.
    Als je een stuk ijzer een paar keer in en uitsmeed, wordt het austenitisch; wordt wat steiigen, wat buigvaster.
    –bedraden.Ik bedraad een schakelkast drie maal zo snel , zonder daardgoten en kabelschoentjes, maar met sug draad alles recht.

    Als ik jap zou zijn, zou de staat mij een werkplaats gevben en mij betalen voor het uitoefenen van die beroepen.

    Wat betreft damaceren: de enigen die dat ook nog kunnen zijn de indonesische smeden, in de productie van een kris.
    Die wordt uit vele delen gemaakt; vaak ook met stukje van een meteoriet die op java ligt.
    Daar kunnen de jappen niet aan tippen.

    Ik maakte vroeger portretten, zwart -wit., op 6×6 negatief.
    En daar maakte ik serieus werk van; goede resultaten.
    Maar ik had van huis uit geen cent en geen contacten, dus op een gegeven moment mee opgehouden.

    Ik hing mijn werk vaak in een gigantische kantine van Wolter en Dros, amersfoort.
    En op een gegeven moment was er een japanse delegatie; 20 minuten bij de direvctie, meer dan een uur bij mijn foto’s.
    Hun reden was simpel: Jappen die traditioneel zijn opgevoed hebben een absolute drivve voor perfectie.
    En dat zagen ze in mijn werk.

  49. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    Maar kunst cultuur en scholing is bijna alleen weggelegd voor inkomensgroepen vanaf middenklas.

    In 1940 kwam 6% uit de arbeidersklasse van de studenten; in het laatste jaar van de oude studiebeurs iets minder.
    Als de verdeling op IQ zou zijn zou dat veel hoger zijn.
    De reden hiervoor is dat er totaal geen echte voorlichting is mbt studeren; er wordt ook nu nog gedacht dat je einstein moet zijn om te studeren.
    Iedere randdebiel met een redelijk geheugen kan jurist worden
    Vroeger mochten ziekenhuizen en universiteiten geen reklame maken–nu wel.

    Mijn ideetjes om dat recht te trekken zijn als volgt.
    1) pas de IQ test aan bij het gewone millieu.
    De taal heeft een te zware functie; immers degenen die die toetsen schreven kwamen uit de middenklasse.
    2) maak die toetsen vrij van beroep ouders en sociale achtergrond.
    Dan een leuke:
    Zet stempelklokken op de iuniversiteit.
    Dat hoogleraren en docenten "belangrijk" zijn wil nog niet zeggen dat wanprestatie gerechtvaardigd is.
    En tenminste 30 uur college geven voor een vol loon.
    Lonen van hoogleraren omlaag; zijn veel te hoog; vooral omdat de titel geen inhoud meer heeft; hoogleraar burgerschap en dat soort nonsence.
    Geef de universiteiten de plicht tot voorlichting; dat moet al beginnen op de lagere school.
    De plicht voor de umniversiteit moet zijn resultaten te krijgen, bv eerste jaar moet het percentage van 6 omhoog naar 12
    kan dat niet, dan de universiteit met bv 10% van de gelden uit den Haag
    en zo opklimmen tot minimaal de statische vertegenwoordiging is bereikt

  50. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    Kunst.
    Absoluut geen cent subsidie voor kunst, en de regels voor een "kunstwerk" dat voor een rijksgebouw geplaats moet worden en dat een percentage van de bouwkosten bedraagt afschaffen
    Er is wat idioot dure troep gezet, die de matereaalkosten niet waard zijn!

    Kunst en cultuur niet bij de PRODUCENR maar bij de concument subsidieren.
    Dwz; ieder eehft een id card
    Daar kunnen gegevens in betreffende inkomen, op eenchip bv
    Je gaat naar een museunm en geeft je kaart; die gaat in eenlezer, en je betaalt naar je inkomen.
    Laag inkomen gratis, oplopend tot de volle kostprijs.

    Ook voor concerten en theater.

    Motief: subsidies zijn bedoeld voor de laagste inkomens.
    Maar subsidie en de tieten van een mooie vrouw hebben iets gemeen: bedoeld voor de kleintjes, maar de groten spelen ermee.

    Meer dan 70% komt bij de verkeerde inkomens groepen terecht.
    En zo kan er effectiever besteed en bezuinigd worden EN het is sociaal gerechtvaardigd.

  51. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    Toegankelijkheid voor iedereen van musea en andere cultuurzaken

    Die is er niet, en dat is logisch.
    Op de universiteit is een laatdunkende sfeer over mensen van "de werkvloer"
    Er wordt nog net niet gezegd vuilnis, maar dan houdt het op.
    Dit terwijl het geld voor de Universiteit afkomstig is van de werkvloer.

    Er is een soort ijzeren gordijn tussen enerzijds de laag betaalde beroepen en anderzijds hun participatie in bezoek van musea en bv concerten e.d.
    Wil iemand iets weten over bv een componist of klassieke muziek, kan hij nergens terecht, of wordt hij als een debiel neergezet
    Dat zal altijd wel zo blijven

  52. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Blew"Was vanmiddag in het Gemeentemuseum: 12 euro entree vanwege de bijzondere expositie. Met mijn MJK moest ik 3 euro bijbetalen"

    Waaaat?? Ikke niet, hoor!

    en hoe bedoel je "Ik ben bang dat de entreeprijzen zo hoog zijn dankzij de Museumjaarkaart"???

    Joke Tate zal dus best veel kosten, he.

  53. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    Er is geld zat voor kunst/cultuur; maar het komt voor 70% verkeerd terecht

  54. P.H.M. van de Kletersteeg schreef:

    Avatar van P.H.M. van de Kletersteeg
    Sorry, stroom viel uit; kan geen typefouten verbeteren

  55. joost tibosch sr schreef:

    Avatar van joost tibosch sr
    Wat verlaat verwijzing Kröller-müller: http://www.kmm.nl/expose

  56. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Joke
    Bedankt voor je inkijkje in de Leidense keuken. Nog steeds begrijp ik niet waarom het tekort -min of meer terloops- bij De Lakenhal is op kunnen lopen tot vijftien miljoen. Ook achterstallig onderhoud aan gebouwen of depots, nieuwe veiligheidsvoorschriften, incidentele tegenvallers of het naar voren schuiven van posten in de jaarrekeningen verklaren naar mijn idee geen tekort van vijftien miljoen.

    Is er al een inventarisatie gemaakt hoe en wanneer dat tekort precies is opgelopen? Dat lijkt me wel het minste dat de ambtenarij en de lokale politiek -nu achteraf- aan transparantie kunnen geven. Ik blijf enorm verbaasd over de hoogte van het tekort.

    Je zegt dat mensen die erbij betrokken waren verzuimden aan de bel te trekken. Maar elle jaarrekening moet vergezeld gaan van een accountantsverklaring om geaccepteerd te worden. Overigens hebben gemeenten zelf een accountantsdienst die systeemmatig alle cijfers vlooit en rapporteert. Wat is daar allemaal niet gedaan door de wethouder en de ambtelijke diensten wat wel gedaan had moeten worden vraag je je af.

    Het automatisme om een plaatselijk museum dat het slecht doet boven verdenking te stellen deel ik evenmin. Laat het zich maar eerst bewijzen. Wat zijn de verwachtingen? Wat is het perspectief voor een museum met lokale, of hooguit provinciale iuitstraling? Hoe verhoudt zich dat specifieke museum tot de landelijke museumsector als geheel, wat voegt het toe? Als het tekort van buiten de cultuursector wordt aangevuld, dan is het weer een ander verhaal dan als het ten koste gaat van lokale Leidse kunstenaarsinitiatieven e.d.

    Een museum is meer dan een collectie. Maar uiteraard is een collectie belangrijk voor het bestaansrecht en de zin van een museum. Je pleidooi voor onrendabele, of minder modieuze onderdelen van de collectie deel ik wel. Mensen moeten het kunnen, maar ook willen zien. Vergeet ook niet dat collecties dichtgeslibd zijn met minder relevante kunstvoorwerpen. De laatste jaren is ontzamelen geen taboe meer. Maar het ligt zo gevoelig als een mikado-spel, ook juridisch vanwege de condities van schenkingen met meerdere stukken.

    Pechtold? Ik heb altijd al geweten dat-ie geen deuk in een pakje boter kan slaan. Hij straalt zijn onmacht ook op een hoogst originele manier uit. Kan het oplopend tekort en wat ik nu voorzichtig toch maar de doofpot rond De Lakenhal noem, nog repercussies voor hem hebben in zijn huidige functie?

  57. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @P.H.M. van de Kletersteeg
    Bedankt voor de uitleg. Dat gaat dus om minder gangbare manieren van metaalbewerken. Wordt naar uw weten zoiets in Nederland nog ergens onderwezen op MBO of HBO-niveau? Of zijn het uitstervende vaardigheden? Hebt u wellicht een afbeelding van het damaceren?

    U zegt: Kunst, cultuur en scholing is bijna alleen weggelegd voor inkomensgroepen vanaf de middenklasse.
    Dat is denk ik zeker zo en zou niet zo moeten zijn. Hoewel naar mijn idee de spreiding van kennis en macht sinds de democratiseringen in maatschappij en onderwijs in de jaren ’70 (vdve) er wel stukken op vooruit is gegaan. Een speerpunt van Den Uyl.

    Maar er bestaat nog steeds een onzichtbare maatschappelijke kloof tussen degenen die iets kunnen met kunst, cultuur en scholing en degenen die dat niet kunnen. Het heeft niet alleen met inkomen te maken, maar eveneens met opvoeding, onderwijs en de omgeving waarin men opgroeit.

    Ik verbaas me er altijd over dat in Nederland de meeste snel omhooggevallen bestuurders en opiniemakers die miljoenen in hun zak steken in maatschappelijk opzicht nog steeds op het niveau van hun ploeterende en emanciperende grootouders staan en volop naar buiten ronken met de uiterlijkheden van kunst, maar in hun binnenste geen gelijke tred hebben gehouden in het doorleven van culturele beschaving. Armoedige mensen met teveel geld. Zielig, voor zichzelf en voor de maatschappij. Maar het gezegde zegt dat geld de zenuwen spaart. Dat voel je pas als je er te weinig van hebt.

    Wat u zegt over IQ en democratisering van de universiteiten lijken me relevante opmerkingen voor een vorige fase. Maar nu is dat wat u zegt toch al deels gerealiseerd lijkt me. Hoewel de sociale achtergrond van een student belangrijk blijft. Bedenk ook dat het IQ niet alleenzaligmakend is voor het succesvol afronden van een hogere studie. Nieuwsgierigheid, zelfvertrouwen, doorzettingsvermogen en niet in de laatste plaats de steun van de omgeving zijn ook belangrijk. Ik heb trouwens niet het idee dat de hoogleraarssalarissen zo hoog zijn. Die zijn in allerlei bezuiningsrondes al behoorlijk genivelleerd.

    De 1%-regeling voor kunst bij nieuwbouw zie ik niet als een achterhaalde regeling. Dus dat 1% van de bouwsom aan kunst besteed moet worden. Dat gaat in vele vormen. Het kan bijvoorbeeld via een sociaal project waarbij omwonenden betrokken worden of via de vormgeving van de openbare ruimte waar iedereen van profiteert. Want dat is de tendens dat de 1% duidelijker in de omgeving van de nieuwbouw tot uiting komt.

    Het roept de vraag op wat de functie van kunst is. Als het bedoeld is als luxeartikel voor de middenklasse en hoger, dan ben ik het met u eens dat kunst zijn ware gezicht verloren heeft. Maar als kunst kan helpen om automatismen te doorgronden en te ontregelen, om vragen te zetten bij ingesleten vanzelfsprekendheden, kortom, om ons anders naar de wereld te helpen kijken, dan zie ik nog wel degelijk een belangrijke rol voor kunst in onze maatschappij.

    Maar juist de sociaal-democratisch bestuurders -de wethouders vanaf Drees- waaraan ik in mijn tekst refereerde laten het afweten bij de permanente educatie en de verheffing van het volk. Wie daar ook onderdeel uitmaakt. Sociaal-democratische bestuurders als voormalig staatssecretaris Van der Ploeg en de huidig Amsterdamse wethouder Gehrels morrelen juist aan die ontregelende functie van kunst. Ze willen kunst ondergeschikt maken aan hun sociaal doelgroepenbeleid. Het kan binnen hun kleine horizon, maar dan eindigt de rol van kunst die kunst tot kunst maakt. Als dat gebeurt dan ben ik met u van mening dat voor zo’n enge visie op kunst elke kunstsubsidie maar beter gestopt kan worden. Dan wordt kunst een luxeartikel voor de nieuwe vrijgestelden.

    Kunst en cultuur financieren bij de consument en niet bij de producent zal denk ik tot gevolg hebben dat het kunstaanbod grotendeels tot stilstand komt. Want in de praktijk kom je dan verzeild in een situatie waarin het kunstaanbod kleiner is dan de vraag. Wie produceert er dan nog? Consumenten zijn individuen die niet genoeg samenwerken om een markt op te bouwen.

    Ik ben het met u eens dat er veel onrechtvaardigheden in het maatschappelijk omgaan met kunst zitten. Ook een vervelend soort dedain van bestuurders die zelf nog maar anderhalve generatie de armoede ontgroeid zijn. Vele integere bestuurders -die er ook zijn- hebben geprobeerd daaraan te sleutelen. Om naar musea terug te keren, men wil graag nieuwe doelgroepen naar het museum trekken, maar dat lukt mondjesmaat. Onderwijs aan jeugdigen is daarbij een goed middel. Maar ook het aanbieden van tentoonstellingen die over de leefwereld van de inwoners zelf gaan. Over de stad of de wijk of een historisch onderwerp. Maar het kan altijd beter. Risico is dat een museum op de knieen gaat zitten en in een Jip-en-Janneke presentatie de inwoners aanspreekt. Zodat niemand zich meer aangesproken voelt in een tenekrommende platheid.

    Een en ander ondersteunt m’n pleidooi voor een verregaand onderscheid -en onderlinge afstemming- tussen musea onderling. De bezoeker en de beschikbaarheid van budget moeten nog meer dan voorheen het uitgangspunt voor een sectoraal museumbeleid zijn.

  58. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Joost
    Bedankt voor de verwijzing naar de digitale tentoonstelling van het Kröller-Müller Museum:
    http://kmmexpose.nl/

  59. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    @George: Zaken als klimaatbeheersing, arbo-conformiteit en uitbreiding kunnen flink in de papieren lopen, zeker voor zo’n monumentaal pand (maar idd. is en blijft 15 mio enorm). Dat zijn echter geen ‘tekorten’, die je in jaarrekeningen terug zou moeten kunnen vinden. Het structurele tekort was officieel 2 ton p/j, voor de komende 4 jaar. Over wat daar bijgekomen is ben ik de raadsvergadering nog aan het afluisteren (http://www.sleutelstad.nl/raadsvergadering/, 3-12-2009, deel 1 (na 48 minuten)). De VVD is alvast ‘not amused’ en dient een stevige motie in m.b.t. halfjaarlijks toezicht. Als eenvoudig burger weet ik evenmin waar het ‘m in zit, maar dingen die je niet kunt doen door gebrek aan voorzieningen zie je niet als zodanig in de boeken terug.

    M.b.t. overschrijdingen heeft de raad een rapport geschreven met aanbevelingen, maar zolang je het niet na de verbouwing pas meldt en er ‘sorry’ bij zegt is het algauw goed. Daar was ik bij lezing van dat rapport al bang voor. Geen woord nl. over de uiterst gebrekkige nota’s die ik eerder ‘memootjes’ zou willen noemen. In de fase van het uitvoeringsbesluit is er echter geen weg terug en zegt men gewoon tegen de eerstvolgende kandidaat ‘het geld is op, helaas’. Het geld voor dit soort verbouwingen komt niet uit het cultuurbudget, maar dat van bouwprojecten. Wel trekken overschrijdingen vaak een wissel op de exploitatie. Daarnaast is men van plan de marktconforme huren in de subsidies te verrekenen, zogenaamd om het onderhoud aan panden ‘zichtbaar’ te maken. (Maar dan moet je daar een kostprijs aan hangen en niet de verkoopwaarde als basis nemen.)

    Op zich heb ik trouwens wel begrip voor het feit dat een museum het slecht doet door alle dingen die momenteel niet kunnen. Van Edwin Jacobs had men kennelijk verwacht dat hij desondanks de bezoekersaantallen zou kunnen verdubbelen, zoals hij dat in Oss schijnt te hebben gepresteerd. Alexander ‘het gaat hartstikke goed’ Pechtold kunnen we daar niet meer op pakken, zoals dat gaat bij het spel van boompje verwisselen, maar dat we nog steeds met zijn erfenis zitten is wel gemeengoed. De huidige wethouder heeft veel bereikt, maar zijn gehaaide methode bevalt me allerminst. De keuzes die gemaakt worden zijn zuiver politieke keuzes – niet o.b.v. een integrale afweging maar ad hoc en o.b.v. partij-sympathieën.

    Ik ga gauw weer verder luisteren – benieuwd of de raad eindelijk wat minder naief is geworden, zo met de verkiezingen in zicht. Maar ja, over een paar maanden zitten er weer allemaal nieuwe, ‘blanco’ smoeltjes… Ook de fusie van bibliotheek & cursuscentra wil en krijgt nieuwbouw. Ik wist het eerder dan de oppositie het wist… nieuwe drama’s zijn dus alweer in de maak. (Alleen al de bieb vangt meer dan een miljoen subsidie per jaar. Educatie, hè.)

  60. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Joke
    Bedankt voor je uitleg. Leve het heksenbrouwsel van de linkse dorpspolitiek in Leiden. Men nodigt de raad uit voor een diner en legt drie menu’s voor. Gekookt in opdracht van interim-kok Peter Berns. Menu 1 blijft in huis en bestaat uit bruine bonen met spek. Menu 2 bestaat uit Spaghetti Carbonara en wordt geserveerd in een nieuwe omgeving. Menu 3 bestaat uit Spaghetti Romana met artisjokken en pancetta en wordt uitgeserveerd in de nieuwe omgeving. Niemand kiest voor menu 1 vanwege de zware kost.

    Kortom, er wordt in een combipakket gekozen voor verzelfstandiging zonder dat er een fundamentele discussie over verzelfstandiging wordt gevoerd. De sandwichformule van kok Berns in opdracht van de coalitie zorgt voor veel ruis en weinig duidelijkheid. Vraag blijft onbeantwoord wat de noodzaak is om De Lakenhal 2.0 te privatiseren. Is het hoofdbezwaar tegen een gemeentelijke De Lakenhal 2.0 de gemiste afboeking op het geprivatiseerde vastgoed? Het lijkt er sterk op. Leiden durft niet, mist ambitie en levert zich uit aan de markt.

    Het tekort van vijftien miljoen zit bij nader inzien toch wat anders in elkaar dan ik dacht. Het overgrote deel gaat naar de nieuwbouw van een depot. Da’s geen tekort, maar een reservering. Blijft dat de achterstand in collectiebeheer, gebouwen, aankoopbudget, in mijn ogen onaanvaardbaar is opgelopen. Zoals het lijkt zonder een degelijke verantwoording. Dat moet men in Leiden maar eens goed uitzoeken. Tot op de bodem, zoals dat heet.

    Edwin Jacobs is bij het Jan Cunen Museum natuurlijk veel langer in dienst geweest dan in Leiden. Dus die verdubbeling is een vreemde projectie over jaren. Oss dat trouwens ook aanschurkt tegen grotere volumes nieuwbouw in een oude schoenenfabriek die in de vertraging zijn geraakt. Je vraagt je af waarom de charmante stadsvilla met de prima programmering van Pingen niet meer voldoet. Is de vijand van goed niet beter? Grappig om te horen dat de opvolger van Edwin Jacobs ook vertrekt. Naar Den Bosch waar hem de uitdaging wacht van …….. nieuwbouw. Het zijn spannende tijden in de Nederlandse museale sector. En nog zijn er mensen die beweren dat museumarchitectuur geen groeisector is.
    http://www.brabantsdagblad.nl/regios/oss/5491456/Pingen-directeur-van-SMs.ece

  61. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    George, veel dank, het is een erg leuke blog geworden dat veel mensen heeft aangesproken!
    Joke ook veel dank voor uitgebreide detailinfo.

    Ik concludeer dat GroenLinks zich zou moeten inzetten voor een gratis dag in de musea of iets dergelijks.

  62. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    Maria, ik mis nog de aandacht voor de 5 m’s: mens, maatschappij, macht, monument en museumkunde om musea maatschappelijk als monument te beheren, die voorheen de heersende macht dienden voor haar idee van schoonheid.

    In de jaren zeventig hebben beeldende kunstenaars geprobeerd de Lakenhal geheel aan de Leidse bevolking over te dragen en die het gezag over het beheer en de inrichting te geven.

    Wij beperkten het niet tot wie betaald het allemaal enz. Wij eisten de gebouwen op, die alleen mensen toelaten als consumenten. Wij vonden dat de collecties aan de bevolking behoorden. Als zij kiezen om ze bijvoorbeeld in de toen net gebouwde Groenoordhal tentoon te stellen dan kwamen eindelijk de zalen weer vrij voor een enorm volkshuis.

    We hebben de kunsteducatie daar een flinke injectie gegeven, de conservatoren op de kast gejaagd met hun elitaire moderne kunst (zoals de structuralisten) en uiteindelijk geconcludeerd dat musea in monumenten de oude macht in het zadel houden en maatschappelijk niets voortbrengen en voor mensen slechts kunstrouten overkappen.

    Nog altijd is dat waar:

    Een kunsthal in iedere stad volstaat en hoort geheel in handen te zijn van de huidige kunstproducenten.

    De bevolking dient in die kunstproductie een groter aandeel te nemen.

    Alle oude collecties kunnen in etalages door de hele stad gehangen worden.

    De musea zelf worden weer monument.

    Eindelijk verlost van veel te dure huisvesting voor vaak de lelijkste dingen die we maar niet weg durven te doen.

    Museumkunde was al geen echte studie.

    Kunst wordt weer louter creativiteit.

    Moderne kunst verliest haar mores.

    Wat willen we nog meer.

    Oh ja, voor het exposeren van het gehele werk van een kunstenaar zijn er genoeg plekken in Leiden waar buitenwanden benut kunnen worden die meteen de stad opfleuren.

    Dan verlost het ons van veel gewichtig gedoe rond kunstenaars. En hadden we ook geen last gehad van bijvoorbeeld een Lakenhal vol werk van Jan Wolkers, waarvan een enkel beeld, een enkele tekening en een enkel schilderij daadwerkelijk de toets doorstaat van een kunstenaar die om zijn kunst geëerd moet worden.

    Het gaat bij musea alleen om de vraag wat maken ze toegankelijk en hoe kan dat het goedkoopst.

    Mijn conclusie is met buitenmuren en geluidswanden komen we het verst om alles op te hangen en de dure gebiuwen in hum monumentale staat te laten voor wat ze zijn.

    Wat zou dat ook veel schelen in kosten aan conservatoren, kunsthistorici en andere beoefenaren van dubieuze beroepen met dubieuze kennis en vaardigheden.

  63. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    O,o,o, Marius… wat een belangrijke en interessante bijdrage…
    Ik heb nu niet genoeg tijd om hierop in te gaan, maar beweeg het vorlopig alles in mijn hoofd.

    George je hebt er best wat los gemaakt!

  64. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Marius
    Tussen de regels was je maatschappelijke kritiek wel verwerkt. In het achterhoofd van velen sluimert de kritiek op musea als ivoren torens of doodse tempels van de macht, zonder dat die kritiek aan kracht wint en over een drempel heenkomt. Ook deze kritiek is afhankelijk van modes en machtsverhoudingen. Of de kunsthistorische of museologische visie op wat een museum moet zijn.

    Ik ken de Leidse geschiedenis niet die je schetst. Het geeft een interessant tijdsbeeld weer. De intellectuele voorhoede die namens de basis de macht claimt. Dat is in veel gevallen op een teleurstelling uitgelopen. Maar het is goed dat er contestatie en beweging is die morrelt aan de vanzelfsprekendheden van de macht. Het vinden van de juiste strategie is daarbij het hete hangijzer. Want hoe betrek je diegenen die hierboven zo typerend werden weggezet als Volkscultuur bij zoiets als een museum?

    Ik denk dat je de voorwaarden voor de conservering van met name oude kunst onderschat. Je weet wel beter. Dat dient klimatologisch optimaal te gebeuren en is een dure aangelegenheid. Vandaar ook allerlei bouwplannen en experimenten. De collecties van de BV Nederland zijn ons aller erfgoed, en ook los van het bestaan van musea dient dat goed bewaard te blijven voor onze kinderen.
    http://www.boijmans.nl/nl/116/nieuwsbrief/newsletteritem/27

    Het is me een ook een raadsel waarom De Lakenhal en Edwin Jacobs groots uitpakten met een overzichtstentoonstelling van Jan Wolkers. Is dat nou het statement wat een museum wil afgeven? Het geeft aan dat de marketing in museumland af en toe beslissend is. Het gaat me echter te ver om het gebrek aan kunsthistorische kennis, durf of ambitie en het teveel aan behaagzucht dat wellicht uit zo’n Jan Wolkers-tentoonstelling spreekt te vertalen naar de hele sector. In de museale sector werken voldoende eerbare mensen in eerbare beroepen. Vraag blijft wel of ze voldoende op de hoogte van het straatlawaai zijn of zich sociaal en inhoudelijk isoleren. Over dit aspect moeten we maar eens doorpraten.

    Een museum is meer dan het tonen van presentaties alleen. Zoals we zagen is ook de conservering van de collectie een hoofdtaak en de ontsluiting ervan via bestandcatalogi is geen sexy functie die opvalt, maar wel veel menskracht en energie vraagt. Weinig musea zijn trouwens tegenwoordig nog louter museum zoals architect Henrik Jan Haarink stelt:
    In ieder nieuw museum worden onmiddellijk een cafetaria, een congreszaal, een restaurant of een ander extra programma geïntegreerd. Om musea voor een breed publiek interessant te maken en een manier te vinden voor musea om het hoofd boven water te houden is het gewenst steeds meer verschillende functies bij de hoofdfunctie museum onder te brengen.
    http://www.haajee.com/node/196

    De volgende opmerking van Haarink over de ondergeschikte positie van het museum ten opzichte van de stad lijkt me met name op de door Joke geschetste situatie rond De Lakenhal -of soortgelijke nieuwbouwprojecten- van toepassing:
    Doordat bij de bouw van een museum bijna altijd sprake is van twee opdrachtgevende partijen, met een uiteenlopende agenda is het museum vaak een gebouw met een moeilijk programma.
    De eerste, en vaak de machtigste, partij is de stad. Zij heeft meestal de meest doorzichtige agenda. Het bouwen van een museum draait namelijk vaak nog slechts om twee zaken: symbool en landmark.

    Waarbij de vraag is hoe doorzichtig de agenda van Leiden is en of het bij de bouw van De Lakenhal 2.0 werkelijk volop beredeneerd om symbool en landmark te doen is.

    Op de woorden van Haarink valt trouwens wel wat af te dingen, maar ze geven mooi aan op welk snijvlak van belangen, doelgroepen, visies en functies musea tot stand moeten komen. Het museum is een hybride in een gefragmenteerde wereld.

    @Maria
    Bedankt voor je aardige woorden. Een goed onderwerp verkoopt zichzelf. Als de wind die aan komt waaien.

  65. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Nou George, jij en ik hadden helemaal niet verwacht dat veel mensen zouden reageren… en dat nog in de tijden van Sinterklaas!
    Ik vind het toch bijzonder.
    Ik kan het nog steeds helemaal niet inschatten, welke soort blog reacties en erkenning trekt- ik kan dat helemaal totaal niet inschatten.
    Maar dat geeft niet , ik doe maar wat (zoals hier jouw reactie tot blog maken…) , en soms komt er onverwacht veel en stimulerend respons.

    Het is toch wat anders dan het eindeloze
    weleens
    nieteens
    over de moslims!

  66. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Maria
    Het ene onderwerp geeft meer gelegenheid om afstand van jezelf te nemen dan het andere. Zodat je verder kunt springen. Inderdaad lastig om in te schatten welke blogs reacties en erkenning trekken. Dat weet jij het best. Het heeft vermoedelijk te maken met de ruimte die de moderator de ander geeft. Als het met z’n allen iets willen begrijpen voorop staat, in een tastend zoeken, dan vermijd je het willen bewijzen. Zoiets?

  67. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma
    Musea als spiegels van het economische tijdsgewricht. Crisistijd. En dan spelen de
    basale behoeften. Kunst rekent men, en ook de overheid, dan steeds minder als relevant
    (althans dat is mijn indruk) want dat is "luxe".

    Ook moeten de instellingen "hun eigen broek ophouden!" Een vaak gehoorde kreet. Vooral in VVD-kringen! Ik denk dat we met z’n allen zouden moeten beseffen dat een gevariëerd kunstaanbod een noodzakelijkheid is voor eenieders bestaan. Want als je even doordenkt in een tegenover gestelde richting zijn we terug in de tijd van de barbaren maar die schilderden nog wel fantastische rotstekeningen of maakten eenvoudige voorwerpen met meer betrokkenheid dan de huidige ‘moderne’ mens. In de renaissance een grote opleving; Middeleeuwen ook niet verkeerd.
    De mate van betrokkenheid lijkt me tijdgebonden en zeer relatief.
    Voor de één mag alles "in de stront zakken" – "doe mij maar Andre Hazes of nog liever een zak patat"
    en voor de ander is het een ander soort Gefundenes Fressen met een Gouden Lintje…
    Pick your choice. Het loopt uiteindelijk toch allemaal op het einde. Ik heb al horen bepleiten maak van dat nieuwe Scheringamuseum een veemarkt…

  68. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Jan
    Wat een pessimisme. Is er dan helemaal niets bereikt? Proef ik trouwens in je woorden een zeker dedain die de discussie tussen hoge en lage cultuur opnieuw reset, of lees ik je signalen verkeerd? Jou kennende zal ik wel een laag missen. Je wijst al op het aanpassingsvermogen van kunst om zich in vorm, spreiding en aard door de tijd heen te wijzigen. Een dynamisch proces.

    Was het maar zo dat het profijt-beginsel vooral in rechtse kringen te horen was. Dan was er nog een alternatief. Nu lijkt er een kamerbrede meerderheid voor het idee dat kunst ingezet moet worden voor politieke doelen of zelfs overbodig is en geen functie meer heeft. Paradox is dat de opvatting dat kunst een luxeartikel is -en relatief waardenvrij mag zijn- nog het meest in de buurt van het oude idee ervan komt. Zoals Marie-Antoinette zei over het volk: S’ils n’ont plus de pain, qu’ils mangent de la brioche. Kortom, als ons de gewone functie van kunst onmogelijk wordt gemaakt door de politiek, dan worden we gedwongen onze toevlucht tot de luxe versie ervan te zoeken.
    http://codesmithy.wordpress.com/2007/05/25/marie-antoinette-and-let-them-eat-cake/

  69. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    @George: De weduwe Wolkers wilde heel graag een Wolkersmuseum in Leiden. Met die tentoonstelling hebben ze haar denk ik willen troosten voor het feit dat dat feest niet doorging.

    Uit het raadsdebat over de Lakenhal bleek trouwens wel degelijk dat er de afgelopen 10 jaar voor zo’n 15 miljoen incidenteel in de Lakenhal gepompt is. Nog eens bovenop al het andere dus. Wat ik daar dan vooral uithaal is dat men te beroerd is om dat structureel te durven maken. Bij ‘incidentele’ subsidies is er bovendien elk jaar een goede reden om toch maar weer eieren voor je geld te kiezen en de ‘relatie’ niet te verpesten.

    Maar de raad heeft inderdaad verschrikkelijk zitten slapen, al zien zij dat ongetwijfeld anders. De overzichten die zij toegeschoven krijgen zijn zoals gezegd altijd zeer globaal en summier. (Gemeentelijke instellingen als Lakenhal, Stadsschouwburg en bieb staan niet op de subsidiebegroting van Cultuur vermeld. Ik zal ’s kijken of het überhaupt te achterhalen valt waar het allemaal vandaan komt.)

  70. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma
    @George…….Thanks.
    Nee! Zeker geen dédain. Maar ik tracht "de tijd" te verklaren.
    Het krankjoreme van "de tijd" en "het handelen" van de mens is
    dat men geen juiste prioriteiten weet te stellen. Zo besteedt men
    liever bijv. 2000 miljard dollars per jaar aan "defensie" dan aan kunst.
    Ik noem maar wat.

    @Mizée
    Ik ga zo dadelijk wel aan jouw blog beginnen
    maar merk op dat die 15 miljoen "er bovenop" daar in
    Leiden volgens mij riekt naar oplichting en bedrog…
    Kan me vergissen maar als die bedragen ook elders
    in het land worden geclaimd hebben we wel een probleem
    omdat we de overtollige gelden besteden aan ‘defensie’ en
    niet aan projecten als De Lakenhallen. Zie de samenhang.

  71. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    het beste klimaat voor het conserveren van oude kunst is een grot of gewelf onder de grond

    in Leiden kun kun je in het centrum onder de Waag een trap treffen die naar een onderaards gangenstelsel leidt met diverse ruimten

    in Vlissingen, waar ik gedeeltelijk woon, hebben ze kazematten die zeer geschikt ervoor zijn

    als het om de kunstpoen gaat dan heeft Leiden een veel erger vraagstuk op te lossen

    ze zijn Haagweg 4 aan het verbouwen om het commercieel uit te baten. Terwijl ze het …..(1000 vloeken)… van krakers hadden overgenomen met de smoes dat ze zouden zorgen dat het hun bestemming behield: ateliers voor kunstenaars die juist niet (meteen) centjes hebben voor zo’n noodzakelijke voorziening als je serieus kunst wilt maken gecombineerd met publieke voorzieningen

    om die reden hebben de erflaters van Werkplaats de bange duivel (waaronder ikzelf) hun grafische apparatuur daar geplaatst (een flinke etspers, litopers, zeefdrukinstallatie), waar de rest van het kunstvolk aldaar graag gebruik van maakte en ook scho0len voor hun ckv terecht konden

    dat is binnenkort afgelopen want ze gooien wat nieuwe radiatoren erin en meteen een dubbele prijs erop

    de erflaters kunnen zelf die apparaten niet kwijt en zeker die huur niet ophoesten

    het bestuur van H4 heeft plots geen oren meer, ze staren je aan als een gekaakte haring

    bah, wat een klote stad is Leiden geworden, nog erger dan Den Haag, waar ze ook al niet veel meer doen voor kunstenaars die lichtelijk gehandicapt zijn qua profesioneel vermogen zelf voldoende inkomen
    te verwerven

    terwijl de politieke elite in Leiden wel voor zichzelf een schooltje aan het plantsoen in beslag heeft genomen waarin gesubsidieerde voorzieningen die voor gebruik door iedereen bedoeld waren door hen ingepikt zijn.

    ik vind dat het probleem van de ateliers in Leiden boven dat van de musea VOOR OUDE KUNST met voorang opgelost moet worden

    dan maar alle oude kunst onder degrond in klimatologisch goedkoper te beheren ruimten

    en terug naar een Haagweg voor startende kunstenaars en lichtelijk gehandicapten

    en.ook nog zo’n gram van mij. het Leids Vrije Tijdscentrum, dat ik destijds samen met o.a. Jan de Boer als Kreatief Sentrum opgericht heb, hoort ook weer voor de creativiteit geexploiteerd te worden

    toen we dat KS echt op poten hadden draaiden we tegelijk popconcerten, theaterproducties, drukkerijen, homosozen, volksdansclubjes, filmzalen, jazzsessies, een bar en rommelmarkten

    en hoe kwam dat? gewoon door met een kleine kern spartaanshard aan de slag te gaan en volhouden

    hoe ging het mis? betaalde coordinatoren bureacratiseerden het en hadden niks inhoudelijks in huis

    ik geloof totaal niet in professioneel management wat betreft creativiteit en kunst

    wel in een clubje bikkelaars die zelf produceren en daar de ruimte voor krijgen

    als het om het grote geld ga, haak ik af

    dan kom je altijd in het drijfzand van de bureaucratie terecht

    PS

    om deze hartekreten weer aan het onderwerp te plakken:

    musea zijn veel te duur geworden om ons daar nog mee bezig te houden
    levende kunst en cultuur hebben geen musea nodig
    dode kunst en cultuur moet je begraven
    en als een graf bezoeken

    voor tentoonstellingen van oude kunst pleit ik voor kunsthallen, die daar steeds wat zaaltjes voor reserveren om de dingen in ewen kadertje te laten zien

    musea die dezelfde oude kunst dag in dag uit aan de wand hangen zijn niet meer van deze tijd

    hoe minder musea we hoeven open te houden ho0e meer geld er vrij komt voor levende producties

    je kunt niet een dodenrijk overeind houden ten koste van de levenden

  72. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Joke
    Dank voor je antwoord. Ik blijf in verwarring over de juiste interpretatie van de steun van vijftien miljoen die naar De Lakenhal is gegaan. Mag ik uit je woorden opmaken dat er in het afgelopen decennium zowel vijftien miljoen incidenteel naar De Lakenhal is gestroomd als vijftien miljoen structureel is gereserveerd/ toegezegd voor de nieuwbouw? Dat telt dan op tot in totaal dertig miljoen voor een specifieke gemeentelijke culturele organisatie. Die zoals je beweert niet op de cultuurbegroting staat vermeld. Op welke begroting dan wel? En hoeveel extern geld stopt de gemeente Leiden er zelf in en hoe hoog zijn de bijdragen van rijksoverheid, provincie en andere subsidienten?

    Wat er precies aan de hand is met de de cultuurpolitiek en de vermeende povere verantwoording ervan in Leiden wordt me een steeds groter raadsel. Wordt volgens jou de zorgvuldigheid van bestuur wel of niet overschreden? Bestaat er trouwens een geloofwaardige en ambitieuze oppositie die de besluiten, of ad hoc regelingen, bestuurlijk en procedureel toetst, bijvoorbeeld via de bestuursrechter?

    Ik kom graag terug op het bredere plaatje van de museale sector als geheel. Hoewel ik een verstokte liefhebber van musea ben zie ik weinig in wildgroei. Al dan niet ingegeven door symboolpolitiek en het scheppen van een architectonisch landmark waar plaatselijke bestuurders visionaire dromen van hebben. Maar visie is iets voor de oogarts, en niet voor de politiek.

    Zoals vele betrokkenen -zie de eerdere opmerkingen van Henrik Jan Haarink- zie ik weinig in de afgeleide functies van musea die de traditionele kernfuncties van beheren, bewaren, onderzoeken en presenteren te boven gaan en verdringen. Hoewel wat flexibiliteit mogelijk moet zijn. Vraag is hoever men daar in kan gaan zonder te ver van de eigenlijke missie af te dwalen. Kortom, bezinnen musea zich wel voldoende op hun eigen functioneren? Of worden ze ondanks zichzelf door andere partijen van hun kerntaken weggeleid?

    Musea, zo druk, druk, druk als partycentrum, cafetaria, restaurant, evenementenhal, receptieruimte voor gemeentelijke initiatieven, gever van hospitality aan de hoofdsponsor, congreszaal, aanbieder van lezingen en nevenprogramma’s, levend voorbeeld van toparchitectuur dat hun hoofdfuncties ondersneeuwen in ruis, eigen ongenoegen en onrust door de dwang van de markt.

    Op mijn lijstje in de hoofdtekst stond niet voor niets de Tilburgse De Pont op nummer een. Wat lukt De Pont wel wat andere Nederlandse musea niet lukt? Wat kan de museale sector van De Pont leren? Waarom zijn de andere musea jaloers op De Pont voor de bewegingsvrijheid die De Pont heeft? Is het het ontbreken van de zorg -en de kosten- voor de collectie? Is het de financieel gezonde situatie die niet afhankelijk maakt van anderen? Is het de terughoudende bescheidenheid in overhead inclusief een bescheiden staf die alle ruimte schept voor de inhoud? Die concentratie waar vele andere musea niets eens meer aan toekomen. Of in verwarring met hun tentoonstellingsbeleid achter modes moeten aanlopen of politieke beloften van anderen moet inlossen. In een steeds hoger tempo van een op hol geslagen machine. Gebonden als ze zijn om fondsen te genereren om gelden naar de overhead door te ploegen. Directeur Hendrik Driessen lijkt de gave te hebben zich niet te laten afleiden door trivialia.
    http://www.galeries.nl/toon_interv.asp?galnr=1171
    http://www.depont.nl/nl/home/

    Voor degenen die De Pont niet kennen, bezoek dat museum. Nu met een prachtige presentatie van videokunstenaar Bill Viola. Een bezoek is goed te combineren met het nabijgelegen Textielmuseum waar nu een ontroerend mooie tentoonstelling van modelabel Akira Minagawa/ mina perhonen is. De gretigen onder ons kunnen daarna doorgaan naar de nieuw geopende winkel in de Amsterdamse Spiegelstraat. Creditcard meenemen. Zo duur, maar zo mooi.
    http://www.textielmuseum.nl/textielmuseum/agenda.html?agid=496
    http://www.senzbyminaperhonen.com/nl/mina-perhonen-available-at-tamago-store-amsterdam

    @Jan
    De wonderen zijn de wereld nog niet uit. Straks worden we opnieuw Uruzgan ingerommeld zonder dat een meerderheid het wil. De prioriteit van de waanzin. Het wordt tijd dat een museum daar eens aandacht aan besteedt. Gewoon beginnen met de verschrikkingen van de oorlog van Goya. Niet als antidoot van alle overheidspropaganda die over ons heenkomt, maar om weer scherp te krijgen wat de hoofdzaak in het leven is.

  73. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Marius
    Ik begrijp je hartekreet. Het is waarlijk tenenkrommend dat de bureaucratie sommige kunstenaarsinitiatieven overneemt, bijstelt en uiteindelijk om zeep helpt. Dat zou anders moeten.

    Maar ik betwijfel of je kritiek op alles en iedereen in de museale sector veel helpt. Is het niet zinvoller om een voorbeeld aan de goeie ontwikkelingen te nemen, de populistische tendenzen voluit te kritiseren en te zoeken naar een oplossing die velen dient?

    Zo kunnen oude collecties natuurlijk niet onder de grond gestopt worden. Dat vergt veel meer zorg en optimale voorwaarden voor conservering. Ooit grote, nu kleine Hollandse steden als Gouda, Dordrecht, Leiden of Haarlem zitten met een rijk historisch erfgoed dat bewaard moet blijven. Niet voor niets komen gemeentelijke musea in dat type steden klem te zitten tussen de vroegere grandeur en ambitie en het gebrek aan ambitie van nu. Er zou een landelijk programma moeten zijn om in een inhaalslag dit type musea te saneren. Zodat ze met een sluitende begroting weer kunnen meedraaien door een beroep te doen op structurele fondsenwerving, zoals de BankGiroLoterij.

    Het Duitse model van kunsthallen die presenteren zonder te doen aan collectievorming is een optie. Het maakt een organisatie zeker de helft minder zwaar, en minder duur. Maar in Nederland is het model nooit aangeslagen. Het zijn ook organisaties die doorgaans bovengemiddeld commercieel moeten werken omdat ze door een ontbrekende collectie geen, of nauwelijks bruikleenverkeer hebben om onderling te ruilen. Maar via de Collectie Nederland zou daar een mouw aan te passen kunnen zijn.

    Ik ben het met je eens dat initiatieven van kunstenaars die van de academie komen en nog geen 40 jaar zijn veel ruimhartiger ondersteund zouden kunnen worden. Hierbij geldt het piramide-model. Dus de vraag hoe breed het veld moet zijn om een Dumas, Villevoye of in Zeeland te blijven Ben Sleeuwenhoek, Guido Lippens, Piet Dieleman of Dave Meijer voort te brengen. Want er moet toch ergens een grens gelegd worden die de kwaliteit centraal stelt. Anders wordt steun aan kunstenaars of initiatieven tot sociaal beleid. Legitiem, maar dan komen we in een andere discussie. Het belast de kunst eveneens als pure commercie of symboolpolitiek.

    PS: Correctie. De winkel van Tamago waar de collectie van mina perhonen wordt verkocht is op de Amsterdamse Spiegelgracht.

  74. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    George, dat soms is wel erg regelmatig
    het museum als expositieruimte is te duur in alle gevallen
    voor het museum als het juiste klimaat voor conservatie bestaan veel goedkopere alternatieven
    dat kunsthallen niet zouden aanslaan hier en musea wel, ik weet niet waar je dat op baseert
    er zijn hier veel te weinig kunsthallen en teveel musea’s om dat te zeggen
    ik betwijfel of musea, van welke aard dan ook, een goed model zijn om van kunst en cultuur te genieten
    met de huidige technieken om voorwerpen driedimensioneel aan te bieden en te manipuleren kun je je afvragen of de meerwaarde van de fysieke aanschouwing met het ongemak dat musea hanteren om haar publiek te disciplineren wel overeind te houden is

    de alternatieven die ik allemaal genoemd heb kun je niet zondermeer opzij schuiven
    onder de grond is veel duurzaams te maken dat niet door architectonische strevingen boven de grond te kostbaar is geworden
    het denken over wat we allemaal aan ruimten kunnen scheppen tegen lage kosten en die duurzaam zijn en gemakkelijk anders ingedeeld zal of tot b enutting van heuveltjes of aardlagen leiden

    de overige kritiek die ik rondstrooi is nu eenmaal terecht
    wat de beeldende kunsten betreft zijn er weinig beroepen buiten de productie en presentatie van het werk van belang voor die kunsten zelf

    veel beeldende kunst is opgeschroefd qua waarde en losgezongen van de uitdrukkingsfuncties en het maatschappelijk belang

    de reproductie van het beeldmateriaal was in de vorige eeuw een revolutie, waar Walter Benjamin destijds zijn filosofische schouders onder zette

    mijn pleidooi is in de kern zelfs

    MAAK EEN 3-DIMENSIONELE AFBEELDING VAN ELK VOORWERP
    ZORG DAT IEDEREEN BIJ DIE AFBEELDING KAN KOMEN VIA INTERNET
    EN VIA MUSEASCREENS
    MAAK DE ERVARING VAN HET ZIEN VAN HET ORIGINEEL ZO SCHAARS
    DAT DE CONSUMENT ER GENOEG VOOR OVER HEEFT OM HET EEN KEER TE ZIEN
    BERG ALLE ORIGINELEN OP DIE DE CONSUMENT NAUWELIJKS WIL ZIEN

    MIJN ARGUMENT IS DAT 90% VAN DE MUSEUMBEZOEKERS HET WERK NIET PROEVEN
    ZOALS JE ZOU MOETEN ALS JE ER OOGCONTACT MEE HEB
    DUS VOOR HEN MAAKT MIJN RADICALE OPLOSSING NIKS UIT
    ZE MOETEN KUNNEN ZEGGEN DAT ZE HET GEZIEN HEBBEN

  75. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Marius
    Het feit dat er in Nederland weinig kunsthallen zijn lijkt me een voldoende bewijs voor de stelling dat ze niet zijn aangeslagen. Wat is er? De Rotterdamse Kunsthal, het nieuwe Amersfoortse KAdE en de Middelburgse en Haarlemse Vleeshal. Deze laatsten in een samenwerkingsverband met musea. Er zijn ongetwijfeld meer kunsthal-achtige initiatieven in Nederland die ik nu vergeet, maar het concept lijkt me toch minder ingeburgerd dan musea. Maar ik ben benieuwd hoe Robbert Roos en KAdE het in Amersfoort zullen rooien. Dat geeft ongetwijfeld een indicatie voor het bestaansrecht van het instituut kunsthal in Nederland.
    http://www.kunsthalkade.nl/over.php?item=22

    Tegen je argument dat je kritiek die je rondstrooit nu eenmaal terecht is, kan ik uiteraard niets inbrengen. Dat is een ijzersterk argument en staat als een huis.

    De virtualisering van museumobjecten is een feit. Joost Tibosch sr. wees er hierboven al op in zijn verwijzing naar de digitale tentoonstelling van het Kröller-Müller Museum. Zo is ook de 3D-digitalisering Hebbes! van museumgoudA een nieuwe weg die ingeslagen wordt. Een experiment dat ons de komende jaren ver kan brengen.
    http://www.museumgouda.nl/nl/hebbes/

    Maar digitalisering kan naar mijn idee nooit de ervaring en sensatie van het zien van een echt object vervangen. Ondanks het feit dat slechts 10% goed zou kijken zoals je stelt. En ondanks het feit dat museumbezoek evenmin altijd optimaal kijken garandeert. Voor onderwijs- of onderzoeksdoeleinden zie ik de grootste winst van digitalisering, maar niet in de vervanging van het kijken en voelen en de maatschappelijk-sociale interactie die in de werkelijkheid gebeurt en museumbezoek heet.

    Verder ben ik het met veel van je kritiekpunten wel eens. Al dan niet volledig. Ik denk dat ik een en ander hierboven -weliswaar verspreid- al heb opgeschreven en wil niemand vervelen met herhalingen.

  76. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    @George

    Ok, als het om de beleving gaat, dan heb je gelijk en toch weer niet

    je hebt gelijk als het gaat om unica die we niet zouden kunnen proeven
    zoals ik tenminste kunst het liefst ervaar (dat de aanschouwing je
    smaakpapillen enz. echt prikkelen, wat je vooral bij schilderkunst overkomt)

    je hebt geen gelijk dat die unica met musea adequaat aangeboden worden
    de ramp zit voor mij in de expositie

    soms denk ik dat een prostitutiesysteem het beste alternatief is

    afwerkkamertjes, waar je alleen bent met je schat

    maar goed, we moeten natuurlijk niet voor onszelf de boel veranderen

    het gaat altijd om dat verdomde publiek, breed, smal, ziende, blind enz.

    Tenslotte: Je hebt kunsthallen en kunsthallen. Die in Rotterdam had veel beter gekund.

    Daar zie je dat het meer architectuur is dan een slim gebouw.

    Dat punt wil ik dan wel gescoord hebben…

    De dood aan de museumarchitectuur.

    Gewoon overal dozen in de grond

    Het gaat om de kunst en nergens anders om.

    Maar dat is inderdaad niet realistisch van me -:)

  77. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma
    M’n Mithrascollectie op het Vkblog heeft wel veel meer virtuele bezoekers opgeleverd
    dan een gemiddeld museum met echte bezoekers "in real life".
    Het museum middels een internetpresentatie levert niks op. En of het tot daadwerkelijk bezoek uitnodigt waag ik te betwijfelen. Zo zag ik Georges link naar De Pont maar ik kende dat werk van Viola al dus "ik heb het wel gezien, dan". Dat is het probleem.

    Alle kunstenaars hebben ook wel een eigen website; ze verkopen soms werk via
    de website. Dan is er voordeel voor de kunstenaar.

    Maar zodra er betaald zou moeten worden voor alleen een 3D presentatie lijkt me
    dat ook weer niet de oplossing. Dat levert te weinig op. Onoplosbaar dus.

    Behalve wanneer de mensheid 2.000.000.000.000,00 miljard dollars ergens anders aan
    wil gaan besteden dan aan defensie (ik zeg het nog maar ‘ns een keer).

    Macro-economisch gezien heb je dan een giga-rendement en ook nog Vrede…

  78. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    @George: Ja, er is 10 jaar lang een dergelijk bedrag naar het museum gegaan. Het bleek dus eigenlijk ‘structureel’ te weinig geld te ontvangen, maar dat viel niemand op. Want anders zou wat er dit jaar gebeurt, nl. dat er een ‘incidenteel’ probleempje van 1,5 mio naar boven borrelt, immers geheel volgens het patroon geweest zijn. Of misschien verwachtten ze dat het met de toekenning van het bedrag voor de verbouwing ineens gedaan zou zijn met de problemen? Dat het in die 15 mio zat, of zo?

    Maar heb jij ooit meegemaakt dat een gemeente ging sparen alvorens een gebouw neer te zetten? Daar sluiten ze een lening voor af die in 30 of 40 jaar wordt afgeschreven. Kennelijk is het tegenwoordig impliciet de bedoeling dat die kosten die van de exploitatie (deels) gaan vervangen, maar ze komen er gewoon bij. Sterker nog – de exploitatiekosten nemen doorgaans zelfs nog toe in de nieuwe situatie.

    En ja, dat heb je goed gezien dat het accent sterk verlegd wordt richting commerciële nevenfuncties. De muzieksector heeft het reeds de gramschap van de horeca-waakhond opgeleverd, die jaloers is op de subsidie. Professionalisering van het bargedeelte wordt echter alleen al opgelegd door regelgeving, dus er is weinig keus om niet op de horeca te willen lijken. De meerwaarde van het culturele element wordt door de commerciële sector betwist – wat natuurlijk al gauw terecht is wanneer men de aandacht zo moet versnipperen en bovendien op winst gericht zijn.

    Daarnaast wordt het creëren van overhead ook opgelegd. Ik vind dit altijd een mooi voorbeeld van de cirkelredenering waarmee ze dat brengen: "[De wethouder] wilde weten wat ons gevoel erbij is. Want het moet ook professionaliseren, omdat de beheerskosten zullen stijgen. Even later stelt hij net zo makkelijk dat de beheerskosten stijgen als gevolg van professionalisering."

    Vroeger was een gemeente als Leiden nog gewoon huisjesmelker, maar nu steken ze de maffia naar de kroon. (Enfin, daar gaat mijn hele blogserie "U vertegenwoordigt mijn stad niet, …" eigenlijk over.)

  79. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    @Marius: Wat leuk dat jij bij het Kreatief Sentrum betrokken was! Jan Boer is in elk geval hetzelfde als vroeger gebleven, en is een van de ijveraars voor een (nieuw) jongerencentrum. Ik wil ook graag dat zoiets er komt, maar een laagdrempelige opzet kan je denk ik wel vergeten – in de legaliteit althans. Die ruimte is er in alle opzichten niet meer, maar is wel een belangrijke voorwaarde. (Er is bv. ook nauwelijk jongerenwerk omdat men in de buurthuizen ruimte moet huren van moloch Libertas.) Ik heb in de jaren 80 de functies die jij noemt van het LVC nog wel meegemaakt als vrijwilliger. Die verdwenen pas toen ze rond ’90 van welzijn naar cultuur gingen.

    Over wat er bij Haagweg 4 gebeurd is staat e.e.a. in de reactieruimte bij http://www.vkblog.nl/bericht/241434/, onder andere:
    Inclusief BTW wordt de prijs E 60,88 p/m2 p/j. (I.g.v. BTW-belaste activiteiten kan men de BTW van de stichtingskosten (= bouwkosten) ook terugkrijgen – zie de Nobel.) Die post brandveiligheid is voor 2/3 reeds uitgegeven (brandwacht!), de jongste overschrijding ad 7 ton echter blijft raadselachtig (plankosten c.q. vertraging?). De stichting wil niet het beheer op zich nemen. Een tijdlang is woningcorporatie Ons Doel in beeld geweest om de hele handel over te nemen.

    Ik vind dat het bestuur zich behoorlijk heeft laten ringeloren, maar het zal wel slikken of stikken of stikken geweest zijn. Maar een dergelijke huurprijs is volgens mij gelijk aan wat ze in Den Haag voor ateliers vragen en geldt als een maatschappelijke huurprijs. Wel wordt nu aan alle kunstenaars een BTW-plicht opgelegd (het verbaasde me dat dat nog niet zo was).

  80. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    Zeker leuk, Joke, naast KS had ik samen met anderen Release opgezet, een jongerenpers, een jongerensoos in het gebouw van RUIMTE en uiteindelijk de grafische werkplaats de bange duivel.

    Voor een jongerencentrum is het van belang dat een particulier (een horecaondernemer met cultuur in zijn botten, zoals Chris van Tol…) investeert, dat de overheid een contract sluit voor cofinanciering, dat de zaak draait met een Raad van Toezicht.

    Voorts dienen scholen erin mee te doen.

    Ik heb destijds zoiets geprobeerd bij het Leids Volkshuis, maar het bestuur daar was teveel bezig met het gebouw zelf.

    Haagweg 4 is een schande.
    Dat je zo’n gebouw commercieel durft te exploiteren
    Het bestuur had zelf moeten inzien dat de kunstenaarzs die verdienden daar uitgegroeid waren
    Zij verdienen genoeg om zelf een atelier te bouwen.

    Dat is ook de makke van al het cultuurbeleid.

    Ze zorgen niet voor een doorstroom naar puur economisch beleid.

    Een zichzelf bedruipende kunstenaar is een winkelier, die kan investeren in zijn eigen vastgoed en voor subsidies bij deconomische zaken moet aankloppen

    De ateliers en de publieke voorzieningen horen onder een regime van professionals die weten hoe je starters tot bloei kunt krijgen.

    Een constructie waarin bijvoorbeeld de kunstacademies van Den Haag, Rotterdam en Open Ateliers in Haarlem samen met kunstverzamelaars en galeriehouders die poen hebben de boel van de gemeente geheel overnemen, is de enige weg uitv de misére.

    De gemeente heeft nog nooit een commercieel succes geboekt.

    Dat kan nog, maar dan moet echt een spartaansbikkelhard klupje samenspannen!!

    Dat verwacht ik niet van die gerontocratische stichtingsbesturen, waarin 55+ de dienst uitmaakt.

    Er is teveel kliekvorming in de culturele sector.

    Exploitatie van centra moet wel voor en groot deel met cultuurgelden mogelijk gemaakt worden maar in een economisch beleid worden vorm gegeven.

    We pompen toch ook geld in het OV en als je die verhouding doortrekt naar dew cultuur dan worden we nog rijk ook…

  81. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Marius
    Voor mij zit de ramp bij musea ook vaak in de expositie. Niet alleen de vorm, maar ook de inhoud. Dan ben ik aan het eind van een dag teleurgesteld omdat ik niets gezien heb dat ik de moeite waard vind. Maar de vorm kan ook afleiden. Dan bedoel ik slecht uitgelicht licht, een liefdeloze en rommelige inrichting van een vitrine, een onlogische routing, lelijke bijschriften of de nieuwste ziekte een vormgeving die zo dominant is dat het alle aandacht wegtrekt. Maar soms gloort het licht en loop je onverwachts een pareltje van een tentoonstelling binnen. Grappig, slim, ontroerend en een lust voor het oog. Alles klopt. Het bestaat, maar wordt naar mijn idee zeldzaam in Nederland. Hoewel de standaard in Nederland nog steeds hoog is.

    @Jan
    Het valt soms ook niet mee om het aanbod bij te benen. Van de tentoonstelling in De Pont van Bill Viola had ik al diverse werken gezien, ik schat iets meer dan een derde. Maar juist dan is het spannend om ze samen te zien in de context die de kunstenaar en de inrichter hebben bedoeld. Het is de aloude klacht dat de uitgebreide weekendbijlages je de lust ontnemen om nog zelf op onderzoek te gaan. Je weet immers al wat er in het boek staat, hoeveel sterren de film heeft en dat alleen dat ene schilderij de moeite waard zou zijn.

    Kennis over kunst is relatief. Van de ene kunstvorm weet je meer dan de recensent in die paar honderd woorden kwijt kan, van de andere minder. In het eerste geval ga je wellicht op onderzoek omdat je het oneens bent met de recensent en het oordeel betwist. Soms fel betwist. Da’s een goeie reactie. Maar je moet zelf zien en oordelen. Of leren zien en leren oordelen. Je moet er lol in hebben om kunst te zien.

    De oorlog is een dom iets. Nu worden we door Obama opnieuw Uruzgan ingerommeld. Ik ben voor de vrede die je voorstaat. Maar hoe bereiken we die? Want je weet het Jan, de mens is per definitie tegenstrijdig. Dat maakt het spannend en lastig.

    @Joke
    Bedankt voor je nieuwe toelichting. Het verhaal rijgt zich aaneen als een bizarre kralenketting die schrijnt op de naakte huid. Het lijkt dat de achtereenvolgende verantwoordelijken van de gemeente Leiden in een vlucht naar voren de controle op zichzelf en het project hebben verloren. Dan kom ik terug bij mijn initiele vraag, wanneer, hoe en waarom is besloten om De Lakenhal financieel te steunen? Een reservering om vooraf te sparen is niet ongewoon. Dat doen wij ook voor onze wasmachine, dakkapel of studietoelage aan een kind. Maar als de reservering zonder een onderliggend raadsbesluit is genomen, dan is het onzorgvuldig bestuur.

    Opmerkelijk is dat er bij De Lakenhal twee opvattingen van ambitie samenkomen, maar haaks op elkaar staan. De ene is die van het symbool en het landmark. Dat kun je zien als de buitenkant van ambitie. Daarbij horen de uitruil met de vastgoedsector en de commerciële nevenfuncties. De behoefte aan schaalgrootte en het integreren van functies om de beheerskosten te beheersen. Dat is de zakelijke paradox.

    De andere is die van de integriteit en het baas in eigen huis zijn. Dat kun je zien als de binnenkant van de ambitie. Daarbij horen concentratie op de museale kernfuncties, kleinschaligheid en het museum als een niet-geprivatiseerde instelling die onderdeel uitmaakt van de gemeenschap en er in gelijke mate voor alle burgers is.

    De Leidse (coalitie)politiek heeft overduidelijk gekozen voor de eerste, de uiterlijke vorm van ambitie. Dat kan en wordt begrijpelijk als het beredeneerd wordt vanuit de eisen die men aan het museum zelf stelt. Als deze noodgedwongen daaruit volgen en er niet opgelegd worden vanuit branchevreemde aspecten. Die afweging lijkt me een noodzakelijke voorwaarde voor een evenwichtige discussie over de richting die de stad met De Lakenhal wil inslaan.

    Maar ik heb sterk het idee dat zo’n fundamentele discussie er nooit geweest is en er nooit zal komen. Dat bevreemdt me in het beeld dat ik van de besluitvorming rond de nieuwbouw van De Lakenhal krijg. Het brengt me terug naar de vraag over de zorgvuldigheid van bestuur. Wat is nog de ruimte voor de oppositie om een fundamentele discussie op te starten die opteert voor en uitgaat van de binnenkant van de ambitie?

  82. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    @Marius: Bedoel je Christiaan van Tol, van het Dichtersgilde? Qua artistieke en zakelijke leiding: die wil men (de politiek) zoveel mogelijk los van elkaar hebben, terwijl een zekere (beleids)overlap op z’n minst gewenst is. Dat veel beeldend kunstenaars (en ook muziekpodia) over ondernemingskwaliteiten beschikken boeit hen niet – het zijn dan ook niet de harde, kwantitatieve kwaliteiten die momenteel hip zijn.

    Scholen doen mee, wat het jongerencentrum betreft: het ROC trekt het zelfs helemaal naar zich toe. Maar daar maak ik me juist zorgen over, omdat zij een grote projectontwikkelaar zijn.

    Ik heb van 1998 t/m 2002 in het Leids Volkshuis gewerkt, toen ik bij Cultureel Centrum de X werkte. (Zij zijn nu ook onderdeel van de bibliotheekgigant die nieuwbouw krijgt. Het Volkshuis zal wrsl. verpatst worden t.b.v. yuppen-appartementen.) De X kon daar niet blijven omdat na de verbouwing de huur 3,5 x zo hoog werd. (En door dat bij te passen zou geld van cultuur naar welzijn vloeien….men moet er toch niet aan dènken… ;-))

    Er komen nog maar 55 ateliers op de Haagweg (t.g.v. meer commerciële ruimtes). ’t Is me nog steeds onduidelijk wat er dan met de ateliers van de Kaasmarktschool gaat gebeuren. Maar kennelijk is het doel van deze cultuurwethouder om met z’n 3-traps-raketten (voortijdige overschrijdingen) de verhouding cultuur/commercie bij te buigen. Er zitten inderdaad heel wat gevestigde namen met hun kont in het pand. De theaterpoot (Ins Blau en de Jeugdtheaterschool) is inmiddels uitgeweken naar de Rijnsburgerweg, op een tijdelijke plek. Datgene waarmee men de begroting opschroeft is regelgeving, iets wat de gemeente m.i. gewoon zou moeten faciliteren.

    Mensen die inhoudelijk verstand hebben van cultuur zitten vaak bij fondsen. Gemeenten hebben dat soort kennis niet in huis, dus dan gaan ze weer jaren zitten nadenken over criteria. (In Leiden wordt dat geprakkizeer meestal uitbesteed aan Bureau Blaauwberg van ex-wethouder van Bochove.) Wat mij betreft hebben gemeenten vooral de taak de basisvoorwaarden te faciliteren.

  83. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    @George: "Dan kom ik terug bij mijn initiele vraag, wanneer, hoe en waarom is besloten om De Lakenhal financieel te steunen?"

    Ik kan als analogie de besluitvorming rond muziekcentrum de Nobel nemen, want die geschiedenis ken ik als mijn broekzak. Rond 1980 werd al gesproken over noodzakelijke aanpassingen voor het LVC, dus minimaal een verbouwing. Tien jaar later werd besloten dat het nieuwbouw moest worden, geoormerkt op een kavel binnen een groot project (Sleutelproject, later Aalmarktproject). Er is toen 1 miljoen (gulden!) voor gedekt vanuit het parkeerfonds(!), maar nu, weer 20 jaar later, is dat bedrag al minstens 10 x over de kop gegaan. Daarnaast ontvangt het LVC sinds toen een aanzienlijk bedrag voor inkomstenderving. In 2006 zat men nog steeds met dat grote project in het haar en kwam het Nobelcomplex in beeld als muziekverzamelgebouw, waar we toen als muziekpodia een plan voor opgesteld hebben. In alle debatten in de commissies en de raad ging het nóóit over iets inhoudelijks als functies die daar zouden komen, maar des te meer over het wel of niet doorgaan van een reeds geplande parkeergarage in de buurt(!). De komst van cultureel vastgoed tussen de Lakenhal en het Scheltematheater drukte nl. op de opbrengsten die voor dat gebied gehaald moesten worden. Voor het Nobelplan is door de raad slechts 1 kader meegegeven, nl. dat het aan afschrijvingen de komende 30 jaar niet meer dan 6 ton jaarlijks mag gaan kosten (dat is met inbegrip van de eerdere dekking van 1 mio). Vervolgens kwam er een nieuwe wethouder die de kosten van (af te schaffen rijks)subsidies, exploitatiekosten dus, bij die zgn. kapitaallasten optelde – wat oneigenlijk is (ze zouden nl. gedekt worden door het cultuurfonds). Zo’n zelfde verhaal gaat wrsl. op voor de Lakenhal, met uitzondering van het staartje (de machinaties van de wethouder zijn daar precies omgekeerd).

    Het is staand beleid, bepaald door de concernstaf (de hoge ambtenarij), om alles in de markt te zetten. Vooralsnog geldt het niet voor sport, maar voor cultuur acht men het uit de losse pols een haalbare kaart. Ook het verenigingsleven, de amateurkunst, staat op het spel. Daar zit inderdaad geen enkele visie achter, dat is wat ik altijd zeg. Oppositiepartijen SP en D66 beginnen er nu pas als zodanig tegenin te gaan, maar in het begin vond bv. de SP het een goed idee als ‘al die overtollige panden verkocht werden’. De wethouder voor sport noemde de structurele tekorten bij de sport op zijn weblog ‘winst’, vanwege de maatschappelijke waarde. Op mijn vraag hoe hij tegelijkertijd kon stellen dat culturele en maatschappelijke organisaties eigenlijk verkapte subsidies kregen omdat ze het onderhoud van hun panden niet eens op kunnen hoesten, volgde slechts het obligate gedraai.

    Dat was ik trouwens nog vergeten te vertellen, maar het Scheltemacomplex heeft de horecapoot uitbesteed aan derden. Ik vind dat een onbegrijpelijke constructie, omdat barinkomsten juist kunnen helpen de culturele kosten laag te houden. Maar als dat je visie is – want zo één hadden wij er dus over de organisatie van de Nobel – dan mag je ineens niet meer meedoen.

  84. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Joke
    Bedankt voor je uitleg. Het voert wel wat weg van het eigenlijke onderwerp. Ik hoop niet dat de Leidse situatie rond De Lakenhal typerend is voor de omgang met de museale sector in heel Nederland. Het kan bijna niet.

    Ik mis trouwens een belangrijk aspect in het verhaal, namelijk de eigen verantwoordelijkheid van de directie van De Lakenhal. Dan niet de huidige, maar wel de vorige, of de voorvoorlaatste. Waarom heeft de directie van De Lakenhal de afgelopen jaren niet eigenhandiger gehandeld? Waarom is het niet actiever en succesvoller gaan fondsenwerven en heeft het de politiek voor voldongen feiten geplaatst? Men had -in de economisch goede tijd- toch bij rijksoverheid, provincie, bedrijven en vermogensfondsen zeker 10 miljoen uit de markt kunnen halen. Dan had het museum een eigen stem gehad en had men alle frobelende ambtenaren en bestuurders achter zich kunnen laten in hun beleidsjargon, papieren plannen en vergezichten. Waarom is de directie blijkbaar zo afwachtend en laks geweest? Dit gemis verbaast me in hoge mate. Een standvastige en ambitieuze directie had zich toch nooit de kaas van het brood moeten laten eten zoals nu blijkbaar is gebeurd?

    Overigens vraag ik me of de mogelijkheid bestaat of er nog een hoger politiek of juridisch gremium in beeld wordt gebracht dat de zaken overneemt of ten minste tegen het licht houdt. Wellicht moet de oppositie zich erop concentreren om een en ander bestuurlijk te laten toetsen. Het is niet onmogelijk dat er verstrengeling van belangen bestaat tussen enerzijds marktpartijen en anderzijds de ambtenarij en lokale politiek. Zeker in een project dat al jarenlang loopt en steeds wordt bijgesteld en afhankelijk is van onderling overleg.

    Sowieso lijkt een second opinion van het hele project een voorwaarde voor voortzetting. Een Nederlandse oplossing is de instelling van een commissie van drie die het hele project doorlicht en een advies geeft. Leden kunnen zijn: voormalig landsarchitect Wim Quist, voormalig museumdirecteur en ontwerper Wim Crouwel en een bestuurskundige als Nico Nelissen. Leidse oppositie, gooi de besluitvorming rond De Lakenhal open via zo’n commissie!

  85. Blew schreef:

    Avatar van Blew
    en hoe bedoel je "Ik ben bang dat de entreeprijzen zo hoog zijn dankzij de Museumjaarkaart"???

    Een beetje zo als met de hypotheekrenteaftrek ;-). Met mijn Museumjaarkaart van 36 euro mag ik in principe alle museums gratis betreden. Daarbij maakt het niet uit hoeveel de normale entree bedraagt. Zolang ik een MJK heb, merk ik niks van prijsverhogingen. Die prijsverhogingen zijn nodig, omdat de enigen die geld in het laatje brengen voor museums de toevallige en/of buitenlandse bezoekers zijn. Anderen financieren op die manier mijn Museumjaarkaart, die ook weer duurder moet worden, omdat anders het verschil uit de hand loopt. Straks betaal je 20 euro voor een normaal kaartje en kost een MJK 50 of 70 euro. Een buitenlander die langer dan 10 dagen in Nederland is en meer dan 2 museums wil bezoeken, is dan al bijna goedkoper uit met een MJK. Kortom, afschaffen dat ding en gewoon iedereen een paar euro laten betalen. Of nog liever: niks.

  86. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    De Lakenhal is typerend voor de Leidse situatie, da’s een ding dat zeker is. Als het op veel plekken zo gaat als bij ons, dan zou het typerend voor de museale sector kunnen zijn. Toen je De Pont noemde dacht ik meteen "ja, maar dat is Tilburg!" Tilburg voert al jaren een zeer goed en ruimhartig cultuurbeleid. Dat maakt een wereld van verschil.

    Ik weet niet of er makkelijk fondsen te werven zijn voor zaken als de restauratie van 17e eeuwse grootmeesters, maar wel dat er de afgelopen 10 jaar alleen maar fondsen zijn opgedroogd. En met veel dingen konden ze wrsl. niet uit de voeten hangende bep. noodzakelijke aanpassingen op verbouwingsvlak. Bestuurlijke traagheid is een van de belangrijkste oer-oorzaken van alles wat er in Leiden uit de hand loopt. En zoals ik al eerder zei, als je afhankelijk bent van incidentele bedragen is er elk jaar weer een goede reden voor zo’n organisatie om toch maar niet een grote mond op te zetten.

    Een onderzoekscommissie? Nog meer geld over de balk smijten – je kan hier wel aan de gang blijven. Loopt toch altijd met een sisser af. Nee, het politieke niveau moet gewoon omhoog. (We hebben hier bv. wel een vrij alerte Rekenkamer. Maar als de raad de kritiek op de kwaliteit van nota’s e.d. niet oppikt….) Want hoezo je oproep aan de Leidse oppositie? Om ergens getalsmatig een punt van te maken heb je nl. medewerking van een coalitiepartij nodig, anders wordt zo’n onderzoek bij voorbaat een blindganger. Want er is inderdaad geen ander gremium dan de raad om iets of iemand te diskwalificeren.

  87. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    @ George

    Precies en vooral: een expositie vereist zorgvuldigheid, uitgaan van het werk zelf, toevoeging aan het geheel, bekeken vanuit verschillende kaders enz.

    Met Rudi Fuchs, die destijds nog in Leiden studeerde, hebben we op ons zoldertje in Leiden Noord (waar De Bange Duivel gestart is) zitten samenzweren over de Lakenhal, de culturele raad destijds, het verbinden van kunst met creativiteit, het expositiebeleid enz. Op een gegeven momen hebben we zelfs de toenmalige directeur Würfbain op ‘ons matje’ geroepen om hem te overtuigen van onze kritiek en plannen.

    Zo kregen we het voor elkaar dat de Lakenhal eventjes van de kinderen werd. Dat was een project waarbij schoolkinderen in Oegstgeest interieurs uitzochten die contrasteerden met die van hen thuis en die beiden met hen werden nagebouwd tussen het meubilair en interieurschilderijen in het museum. Bij interieurs moet je denken aan elementen, vooral stoelen.

    Het alledaagse het museum binnenhalen, Fluxxus-achtig opereren en vervolgens de vormen van presenteren van wat je mooi vindt ook meenemen naar buiten.
    Zo zou ik nu graag die grote doeken van Hopper kopiëren en in het straatbeeld verwerken zoals Nighthawks over zo’n ronde hoekrestaurant als LOOS, de serie Women in allerlei huizen enz. Zo’n kunstroute moet mensen de kunstwereld binnenhalen enz.

    Exposities moeten toen natuurlijk altijd maatschappijkritiek bevatten en tegelijk alles optillen, maar vooral goed smaken en zorgen dat je er niet genoeg van krijgt…

    Toen ik nog in m’n eentje dingetjes deed (voor de oprichting van de Bange Duivel) onder de fictieve organisatie AKSUM (Alternatieve Kritische StUdie Methode) en op huiskamerschaal, heb ik in een kraakpand op de Witte Singel van Release Leiden, waar nu Herzbergs Eftelingenarchitectuur staat, een tentoonstelling in het theehuis van mijn werk over het niet niet kussen half gerealiseerd. Ik had tien tekeningen gemaakt met paarse inkt van vingers die lippen vormden. De bedoeling was dat ik ze ook 3-dimensioneel in de ruimte als zitkussens zou reproduceren. Maar dat zou ik dan daar tussen de stonede theedrinkertjes gaan maken. Dat werkte niet. Dus bleef het bij die velletjes op de muur.

    De toelichtende tekst, waarin gewichtig stond: DAT WAT HIJ NIET NIET WIL KUSSEN ZORGT DAT DE VINGERS HET AF MOETEN MAKEN, verwees naar de negatieve dialectiek van Adorno en naar mijn project bij de NVSH om tegenover varianten een boek met ERITANTEN (een samentrekking van erotica, pornokritiek en dagelijkse bewegingsvarianten) te maken. Geen hond die die tekst natuurlijk begreep, voorzover ze het lazen, maar dat kon me niet bommen, ik had een visie geëxposeerd….

    @ Joke

    Ja die bedoel ik, hij baat toch al een zaak in det centrum muit?

    Ach dat gezeik over scheidingen van kwaliteiten laat stomweg zien dat niemand elkaar meer kent en qua organisatiekunde volstrekt leek is.

    Er zijn namelijk mensen die in beide sterk zijn of bij wie juist het één zo sterk is dat het het ander compenseert, of met tandems ingevuld kan worden. Het gaat bij mangement altijd derom dat de kreupele de lamme en de blinde leidt. Pas juist op voor succesmanagers.

    Bovendien snapt men niet dat het management een coördinatiemechanisme is en niet een persoonlijkheid. Je moet het zien als die afstemming op de omgeving die je bedrijvigheid succesvol maakt. Zo kwam Mintzberg (De Enige Echte Organisatiekundige) op de adhocratie en de missieve organisatie uit. Dus toch op een leidende visie en een autonomie voor de uitvoerenden die alles oplossen door de koppen bij elkaar te steken.

    Hij zag juist de bureaucratie alleen maar werken als alle werkwijzen vastliggen en als de professionals aan het roer staan (de verantwoordelijkheid zelf dragen voor de coördinatie). Maar in de kunsten heb je alleen bij de Plateelfabriek zo’n structuur nodig en in de drukkerijen.

    Ja, het ROC-land zit vol kleine koninkrijkjes, hun grote schaal is er voor degenen die van het onderwijs een methode willen maken, hun vermogen maatschappelijk te ondernemen is zelfs kleiner dan die van een snackbarhouder. Hen is al teveel poen toegeschoven om ze nog eens met cultuurgelden te laten spelen.

    Alle scholen horen slechts als leveranciers en afnemers in het geheel te opereren. Ze kunnen ruimten leveren en human content (de goeie onder de studenten en de goeie onder de docenten). Ze horen juist zelf maatschappelijk bij te dragen en niet weer te koloniseren.

    Wist je dat ik in het bestuur van het volkshuis destijds meemaakte dat Arabieren erin geinteresseerd waren. We hadden daar bijna een heel klein Dubaaitje gehad. Wat nu achteraf, als ik jou zo beluister, jammer is….

    Ja, in Vlissingen, waar ik tot 2008 beleidsadviseur was voor diversiteitsbeleid, antidiscriminatiebeleid, educatiebeleid, maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, verslavingszorg, jongerenopvang en huiselijk geweld, bemoeide ik me ook nog weleens met het cultuurbeleid. Daar zie je dat een stad waar een innige relatie was tussen grootkapitaal (De Schelde) en ploeterarbeid van teveel aan kunst en cultuur langzaam door de benen zal zakken. Een krimpende stad die wedijvert om kunststad no 1 te worden en vol bijstandtrekkende kunstenaars zit en een kunstkliekje dat de kunstverwerving achter een tegensprekende ideologie boven het maatschappelijke stelt, is gedoemd te ijlen qua cultuurbeleid als je alles wilt behouden en niet terugstapt en de kern weer oppakt: eerst brood en dan spelen. Kunst kan veel aan dat brood van de stad doen, door de gelden vooral te steken in hoe we mensen weer met elkaar kunnen verbinden, hoe we hun huisvesting op kunnen tillen, wat kunst kan doen aan toenemende armoe in het uitzicht op verandering…
    Nu stikt het er van de kunstenaars die elkaar het brood uit de mond willen stoten en van projecten die de makers moeten optillen of gebouwen.
    Zit je met objecten als een vaas fucksiás bovenop een betegelde zuil, een dichtregel die totaal niet loopt op de parkeergarage.
    Haal ik de zee voor het eten haal ik de zee, uit een bundel van de dichter Van Dixhoorn.

    Ik bespreek dit op mijn blog over Wie is Kloos?: "Precies, ziet u nu wel als je God invult dat het onzin blijft, wil de schrijfcoach opstaan om zijn medicijnen af te halen. Haal ik God voor mijn dood haal ik God?, dat is toch geen onzin, daar ben ik mee bezig!? roept ze verbaasd. Probeer eens met bidden, denkt hij van haar af te zijn, maar ze bitst meteen: bid ik God voor het eten bid ik God, dus dat weerlegt uw Godzijn niet. Nou moedigt hij opnieuw aan, probeer het bij het eten te houden en varieer daar eens op. Dus de wel betekenisvolle zin: voor het eten naar de zee voor het eten. De schrijfcoach is bijna bij de balie als hij uit de cabine de vrouw woedend hoorde krijsen: VOOR HET ETEN NAAR GOD VOOR HET ETEN IS GODVERDOMME GEEN ANTWOORD!!!"

  88. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    relevant nieuws in de Volkskant vandaag:

    "Rotterdam Het Wereldmuseum in Rotterdam wordt vanavond feestelijk heropend, na een ingrijpende verbouwing van ruim twee jaar. Het 19de eeuwse pand, de voormalige Yachtclub van Prins Hendrik ‘de zeevaarder’, is grotendeels in oude staat hersteld. Directeur Stanley Bremer zegt in zijn museum alleen nog etnografische ‘topkunst’ te willen tonen. Hij verwacht daarmee 200 duizend bezoekers per jaar te trekken.

    De vaste collectie wordt gratis toegankelijk. Het museum blijft tot 22.00 uur open. De openingstentoonstelling is kunst uit Oceanië.

    De opvallendste veranderingen aan het gebouw zijn het herstel van de grote Balzaal en de kleinere Salon. Die zijn nu te huur voor conferenties en festiviteiten. Volgens Bremer zijn er inmiddels 150 boekingen.

    Bremer gaf een nieuw commercieel concept voor het museum gestalte. De zaalverhuur moet, samen met het restaurant en de winkel, een belangrijke bron van inkomsten voor tentoonstellingen in het museum worden. Het Wereldmuseum zal de helft van de exploitatiekosten (10 miljoen per jaar) zelf opbrengen, de Gemeente Rotterdam de andere helft.

    Bremers plan om een groot deel van de stukken in het museumdepot over te doen aan andere musea of te verkopen, veroorzaakte vorig jaar onrust bij de gemeenteraad en de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur. Volgens Bremer is de ‘ontzameling’ nu even bevroren, totdat de, op instigatie van de gemeente ingestelde, commissie van deskundigen met een waardeoordeel over de honderdduizend stukken komt. Wel is al overeengekomen dat de rijke collectie etnografische foto’s van het Wereldmuseum wordt overgedragen ‘in langdurig bruikleen’ aan het Nederlands Fotomuseum, aan de overkant van de Maas."

    Ik ga morgen waarschijnlijk naar toe. Marius???

  89. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    @ maria

    ik zou graag mee willen gaan
    maar ik loop morgen en overmorgen met een helm op
    vol draden om te meten hoe het staat met mijn hersenaandoeningen
    en zit morgen sowieso vast aan een klote onderzoek van mijn reactievermogen en andere zogenaamde vaardigheden om redelijk normaal te funtioneren
    zou eventueel met die helm op vrijdag kunnen, maar dan heb ik net de nacht met al die snoertjes in bed doorgebracht en moet ik eerst naar Den Haag om de metingen uit te laten lezen bij de slaapkliniek en een schone opslagschijf te laten installeren, en dan is ie al geopend…

    ontzamelen, wow, het museum was al aan het verkleuteren en nu nog ontzamelen ook, ik zal er na een goede uitslag (dat ik eindelijk eens minder gif in mijn lijf hoef te stoppen) eens langswippen

    ik hoop dat Bremer vooral de tableaux vivants heeft opgeruimd, waarin we zogenaamd ons in de huid van De Ander kunnen verplaatsen. Je kent dat wel, van die tafereeltjes waarbij paspoppen De Ander voorstellen en jij bij haar vuurtje kan aanschuiven. Alsof de beleving aan een museum op zichj als medium niet genoeg heeft.

    Het doet me vaak denken aan Sartre die ooit het boek van Frantz Fanon (Les Damnés de la Terre; de verworpenen der aarde) met een voorwoord voorzag waarin hij zichzelf portretteerde als iemand die in de bosjes zat en de zwarten afluisterde en zo hun woorden stal van zijns inziens nieuwe mensen. Toen al voelde ik een plaatsvervangende schaamte in me opkomen voor het maken van helden die slechts bezig zijn uit hun slachtofferrol te kruipen, zoals vlinders uit hun cocon.

    Een museum voor etnologie zou ik graag weer terug willen zien, waar onze koloniale blik forever wordt geconserveerd en dat therapeutisch bedoeld is voor al degenen die menen dat De Ander een beter ik van jou zou moeten maken…

    Jezus, ik heb het preken vandaag wel flink te pakken.-:)

  90. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma
    @Marius… advies: laat al die onderzoeken maar voorbijgaan want je hebt een voor mij althans begrijpelijk verhaal afgestoken…; zo dadelijk zit je met een hersenscan en foute interpretaties van de beoordelaars… :))

  91. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    goh marius, wat erg met dat onderzoek. Ze zullen je toch niet uiteindelijk electroshocken of iets dergeliks ( is weer in de mode hoor ik) .

    Ik weet nog niet zeker of ik het haal en of ik hondenoppas heb. We zien wel. Ben erg benieuwd in ieder geval. Ontzamelen, potverdorrie.

    Ik kan niet zo veel bloggen als ik wil ( even gaan een paar andere dingen voor) , anders zou een "cultuurgeschiedenis van de musea" – blog eigenlijk moeten.

  92. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Blew
    Ik kan je betoog over de Museumkaart niet volgen. Het is juist zo dat mensen een Museumkaart aanschaffen vanwege de hoge toegangsprijzen. Zoals in het verslag van de Museumvereniging waaraan ik in de hoofdtekst refereer ook wordt beweerd. De projectgroep Museumkaart zegt:
    Zij stelt voor in 2008 de gemiddelde toegangsprijs van 2007 als grondslag te nemen, deze vanaf 2009 per museum vast te stellen en jaarlijks met het prijsindexcijfer mee te laten groeien.
    http://museumvereniging.nl/files/notulen%20ALV%2026%20nov%202007.pdf

    @Joke
    Ik vermoed dat ik op een complex van frustraties ben gestoten die de betrokken Leienaren uit hun slaap houdt. Fondsenwerving voor (de restauratie van) 17de eeuwse kunst is juist heel goed binnen te halen vanwege het wereldwijde prestige dat aan deze kunst kleeft. Maar ik bedoelde het ruimer. De toenmalige directie van De Lakenhal had naar mijn idee proactiever kunnen optreden en zelf voldongen feiten kunnen scheppen door zelf gelden binnen te halen en zich zo minder afhankelijk van de Leidse dorpspolitiek te maken. Brengt me tot een onderwerp voor een volgend blog: museumdirecteuren.

    Je hebt gelijk dat een slechte onderzoekscommissie erger is dan geen onderzoekscommissie. De laatste tijd is het ook typerend dat er altijd het adjectief onafhankelijk aan wordt toegevoegd. Alsof er ook een niet onafhankelijke onderzoekscommissie kan bestaan. Ik doelde echter op een onderzoekscommissie die niet gestuurd wordt door de politiek, maar in alle vrijheid het project fundamenteel doorlicht vanuit museale, architectonische en bestuurlijke kant.

    Je verzoeking dat het politieke niveau in Leiden gewoon omhoog moet acht ik als praten tegen de wind in. Een mentaliteitsverandering bewerkstellig je niet overnacht. Ondanks een eventueel succes van de nieuwe partij Stem Terug op 3 maart 2010. Ik hoop dat ze het voortreffelijk doen en hun spreuk Wees realistisch, eis het onmogelijke! waarmaken. Vooralsnog ben ik meer gefascineerd door dit nieuwe crypton dan door het programma. Maar verandering begint met taal.
    http://www.stemterug.nl/

    Mijn verzoek of voorzichtige aanreiking van een idee aan de oppositie liep vooruit op bovengenoemde verkiezingen. Met de verwachte deconfiture van de PvdA zal de samenstelling van de raad naar verwachting drastisch wijzigen. Daarop kan nu al geanticipeerd worden door de oppositie.

    @Marius
    Bedankt voor je interessante uitleg. Je schetst een mooi tijdsbeeld. De creativisering en vermaatschappelijking van musea die je op de zolderkamer besprak doet me denken aan wat Emile Meijer rond die tijd in het Van Gogh Museum deed. De overeenkomst met Rudi Fuchs lijkt dat-ie ook tekorten achterliet.
    http://www.volkskrant.nl/archief_gratis/article942192.ece/Een_man_die_borrelde_van_de_ideeen
    http://www.huubmous.nl/2006/07/13/rudi-fuchs-wordt-dement/

    Ik denk dat het museum dat het meest in de buurt komt van die koloniale blik die mij om dezelfde reden fascineert als je noemt het Koninklijk Museum voor Midden Africa in het Belgische Tervuren is. Hoewel er een verbouwing is geweest en je dus je hart vasthoudt voor mogelijke aanpassingen. Een prachtig Nederlands koloniaal museum is het prachtig gelegen Missiemuseum in het Limburgse Steyl. Marius, het allerbeste met het onderzoek!
    http://www.museum.nl/index.cfm/museum/Missiemuseum-Steyl

    @Maria
    Is na de verkleutering van het Leidse Museum voor Volkenkunde nu ook het Wereldmuseum -sic- aan de beurt? Het lijkt er sterk op. Ik hoop dat Bremer de balans tussen inhoud en commercie kan vinden.
    http://www.volkskrant.nl/kunst/article1064822.ece/Adviseur_Wereldmuseum_in_opspraak

  93. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    De NRC meldt vandaag het volgende:

    "Geen schaamte meer voor koloniale grandeur;
    Wereldmuseum Rotterdam heropent, met eigentijdse presentatie en een commerciële exploitatie

    Weg moest de uitstraling van ‘volkenkundig museum’. Dat was schools, betuttelend, en – laten we eerlijk zijn – een beetje ‘regionaal’. Toen directeur Stanley Bremer van het Wereldmuseum in Rotterdam 8 jaar geleden aantrad, kondigde hij grootse veranderingen aan. Het monumentale gebouw uit 1850, met zijn imposante trappenhuis, gouden ornamenten en decadente balzaal, moest in al zijn 19de eeuwse luister worden hersteld. Het pand hoefde zich van Bremer niet langer te schamen voor zijn koloniale grandeur.
    Ook moest de omvangrijke collectie volkenkundige artefacten (nu 2000 stuks) anders worden gepresenteerd: strak, modern, als ,,krachtige autonome expressies van kunst". Museum en collectie waren zich in de jaren tachtig te zeer gaan richten op ,,de onderkant van de samenleving", volgens Bremer, en daarbij te diep door de knieën gegaan. ,,Het publiek van daarvoor voelde zich daar niet bij thuis, maar de beoogde ‘nieuwe bezoeker’ kwam ook niet."
    Het duurde lang voor de nieuwe directeur genoeg bijval kreeg voor zijn plan – een aantal medewerkers vertrok uit onvrede, twee werden er ontslagen. Twee jaar geleden werd met de verbouwing begonnen, en deze week is het werk af. Bremer: ,,Amsterdamse musea vinden dat snel; in Rotterdam noemen ze het langzaam." De opknapbeurt koste 12 miljoen euro, opgebracht door het museum zelf, de gemeente Rotterdam en de Bankgiro Loterij. Morgen heropent het museum officieel, met de thematentoonstelling Oceanië; tekens van riten, symbolen en gezag.
    Het is een verbluffende transformatie. De entree, oogverblindend wit, en met een ronde, neonverlichte receptie, doet denken aan een designhotel. Hier is ook de monumentale trap herrezen die in de jaren tachtig moest verdwijnen. Compleet reconstrueren met de oude materialen – gietijzer, eikenhout, werd te duur. Daarom is de trap nu van ‘yellow popler’; geelpopulier. Dat materiaal is zachter dan eiken, en dus kozen de vormgevers voor een harde witte lak. Aangezien die geen honderdduizenden schoenzolen per jaar verdraagt, werd een weelderige rode loper opgetrokken. Pretentieus, maar het werkt.
    Opdat niet wordt vergeten dat dit wel degelijk een volkenkundig museum is, slingeren de treden zich rond de langste Bisjpaal van Europa: 12,5 meter hoog. In witte nissen in het trappenhuis staan ontzagwekkende objecten uit de collectie. Naast de 19de eeuwse trap suist geruisloos een glazen lift – klassiek en modern gaan moeiteloos samen. Bremer heeft goed gekeken naar musea in Londen en Parijs, vertelt hij. ,,En dan vind ik de Londense musea eigenlijk beter dan de Parijse, eigentijdser. Het Tate Modern was een voorbeeld."
    Die aanpak, van een modern kunstmuseum, vertaalt zich ook in de presentatie van de collectie en de tijdelijke exposities. In de zalen overheersen sobere grijstinten. Bij de Oceanië-expositie zweven lichte, transparante vitrines in de ruimte. Ze lijken achteloos over het oppervlak gestrooid; er is geen volgorde, geen hiërarchie, de bezoeker wordt niet aan de hand genomen maar bepaalt zijn eigen route. Het is tegen de trend, maar te midden van veel steeds speelsere, interactieve en multimediale musea, is deze volwassen benadering een verademing.
    Op een paar plekken herinnert het museum nog aan de verzamelplaats voor etnografische curiosa die het was. Zo zijn, met behulp van langdurige bruiklenen van een Nederlands-Zwitserse verzamelaarsfamilie, een Tibetaanse troonopstelling, een verboden tempel en een ‘mandala’-ruimte ingericht. Historisch en ritueel gezien klopt het allemaal, en het kan zijn dat een dergelijke authentieke opstelling van zo’n grote hoeveelheid objecten inderdaad nergens anders ter wereld te zien is, zoals het museum stelt. Maar vooral de Tibetaanse troonopstelling vormt met zijn bonte overdaad van fel schitterende, geel-gouden beelden en veelkleurige kleden en gewaden een breuk met de sobere presentatie elders in het museum. Dit is toch nog meer het volkenkundige museum ‘oude stijl’; waar bijvoorbeeld een levensecht Afrikaans dorp werd nagebootst.
    Wel heel mooi zijn de door de vormgevers bedachte ‘erkers’, waar een aantal beelden, bijvoorbeeld de beschermgoden van de Molukken, of de fantasierijke maskers van het ‘geheime Dukduk-genootschap’, bij elkaar op een klein podiumpje wordt gepresenteerd. Door de kale achtergrond, de subtiele (paarse, blauwe of gele) belichting en de sterke fysieke nabijheid van de werken maakt deze opstelling grote indruk. Toegankelijkheid en transparantie creëren, was het idee. Maar het mooie is dat de werken door hun geïsoleerde positie op zo’n ‘podium’ aan expressieve kracht winnen. Ze zijn dus weliswaar toegankelijk, maar boezemen ook ontzag in – zoals het hoort, bij echte kunst.
    De vraag dringt zich natuurlijk wel op of deze museale inrichting zijn doel niet voorbij schiet. Willen bezoekers van een volkenkundig museum, onder wie scholieren, niet juist de beleving van het Afrikaanse dorp? Jaag je hen met deze esthetische, abstracte presentatie niet weg? ,,Integendeel", denkt Bremer. ,,Kinderen vinden het toch ook interessant als je ze volwassen benadert? Juist de laag-bij-de-grondse aanpak werkte niet. Dat wezen de bezoekcijfers wel uit."
    Sjoerd de Vries, gastconservator Tibet, denkt evenmin dat er verschil hoeft te zijn in de presentatie van historische volkenkundige objecten of eigentijdse abstracte kunst. ,,Een object is een object, en daar moet je naar kunnen kijken op de prettigste manier. Wat ons betreft is dat deze: transparant en toegankelijk, maar tegelijk chique en een beetje statig. Als zo’n inrichting leidt tot een aangename sfeer, dan maakt het niet uit of je naar een Van Gogh of een voorouderschedel kijkt."
    De benaderbare, laag-bij-de-grondse aanpak werkte niet, dat wezen de bezoekcijfers wel uit
    Een wijnbar, dineren op topniveau en elke avond tot tien uur geopend
    Het Wereldmuseum is zes dagen per week open, van 10.00 tot 22.00 uur. ,,Als je je richt op de vrijetijdsmarkt, is een sluitingstijd van vijf uur onlogisch", aldus directeur Stanley Bremer.
    Het museum ontplooit nieuwe commerciële activiteiten, zoals een restaurant en zaalverhuur.
    Met de inkomsten hiervan wordt mogelijk dat de vaste collectie van het museum gratis toegankelijk is. Voor de tijdelijke tentoonstellingen moet wel entree worden betaald (12 euro).
    Het museum richt zich op hoogopgeleide tweeverdieners. Daarom is er ook een theaterzaal, een café-wijnbar en een restaurant waar naast de vaste kaart ook een themamenu is samengesteld, passend bij de exposities. Cees Helder, voormalig chef-kok van Parkheuvel, is aangetrokken als culinair coach. Het café is open tot middernacht en in het weekend tot 01.00 uur.
    Inspiratie vond Bremer in Groot-Brittannië. ,,Daar staan enkele National Galeries in de top 10 van beste restaurants." Ook de gratis toegankelijkheid van het museum keek de directeur af van het Britse systeem. ,,Wij krijgen 5 miljoen euro subsidie. We vinden het vreemd om de belastingbetaler dan ook nog een kaartje te laten kopen."
    Het Wereldmuseum loopt in Nederland voorop wat zijn extra activiteiten betreft. Wel is het Van Goghmuseum bijvoorbeeld op vrijdag tot 22.00 uur open, is er een bar en draaien er dj’s. Het jongere broertje FoamLab van fotografiemuseum Foam organiseert een paar keer per jaar een speciaal evenement."
    Inl.: http://www.wereldmuseum.nl

    "Het museum richt zich op hoogopgeleide tweeverdieners"
    Merkwaardig. en juist deze hoeven geen entree betalen? Kleuterniveau voor hoogopgeleiden??

    IK ben benieuwd en hoop dat ik morgen een kijkje kan nemen.

  94. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Maria
    Natuurlijk moeten we eerst zelf gaan zien om te kunnen oordelen. Daarom had ik mijn opmerking over de verkleutering van met name etnografische musea ook als vraag verpakt. In Leiden vind ik dat dat wel is gebeurd. Over het Wereldmuseum doe ik daarom nog geen uitspraak.

    Trouwens de tegenstelling die de journalist van de NRC optekent zie ik als oneigenlijk. Een Afrikaans dorp -een echo van de Kongolese presentatie van een dorp met echte negers op Expo ’58 in Brussel- wordt tegenover modern design van een hedendaags kunstmuseum gezet. De suggestie dat daartussen niets bestaat zie ik als beperkend en een reductie van de werkelijkheid.

    Nog dit jaar dwaalde ik met genoegen door het Berlijnse Museum voor Aziatische Kunst of het Musée des Arts Asiatiques in Nice. Het eerste een zware betonnen jaren ’70 (vdve) en het tweede een lichte sobere hedendaagse architectuur. Beide met een inrichting die zich enkel en alleen richt op de inhoud. Zoals het hoort. Ik zou willen zeggen, zo kan het ook zonder behaagzucht, de behoefte om alle middelen uit de showbiz in te zetten -niets wat trouwens zo snel veroudert- en een zogenaamd historisch schuldbesef om een volkenkundig museum te zijn en historisch erfgoed in huis te hebben. En mijn favoriete museum is het Parijse Musée Guimet. Dienstbaar aan kunst en bezoeker die heerlijk serieus worden genomen, zonder enige vorm van verkleutering. Maar in Nederland zo langzamerhand een taboe in dit type musea.
    http://de.wikipedia.org/wiki/Museum_f%C3%BCr_Asiatische_Kunst
    http://www.arts-asiatiques.com/
    http://www.guimet.fr/

    Maar laat ik terugkeren naar ons eigenlijke onderwerp, namelijk de museale sector als geheel. Wat me in het verslag in de NRC niet verbaast, maar waar ik het mee oneens ben is dat het Wereldmuseum zich blijkbaar ook wil opstellen als een moderne kunstmuseum. Onder voorbehoud van de juistheid van het verslag. Waarom in hemelsnaam?

    Onderhand willen allerlei musea zich gedragen als een modern of hedendaags kunstmuseum. Het geeft blijkbaar prestige, opent de beurzen van geldschieters, maakt sexy en zindert van symboliek. Ook provinciale musea met vele deelcollecties -denk aan: stadsgeschiedenis, oude kunst, archeologie, kostuums, toegepaste kunst en inderdaad ook nog wat moderne of hedendaagse kunst- wagen het zich te profileren als een kunstmuseum. Het meest ver is hierin het Zuiderzeemuseum gegaan dat Studio Job, Alexander van Slobbe en Viktor & Rolf heeft aangekocht.
    http://www.zuiderzeemuseum.nl/58/nieuws/aankopen/?onmPage=archive

    Dit is kluitjesvoetbal in de Nederlandse museumsector en acht ik een ongewenste ontwikkeling die centraal omgebogen zou moeten worden. De Collectie Nederland presenteert zich zo eenzijdig. Musea richten zich teveel naar het geld, dat zo andersom moeten zijn. Het is wachten op een andere mentaliteit waarbij het voor een museum geen schande meer is om te zijn wat het werkelijk is. Zonder modieuze fratsen.

    Ik wens je voor morgen een aangenaam bezoek aan het Wereldmuseum.

  95. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    @Jan en Maria

    De neuroloog was bijna in staat mij met een feestmaaltijd te ontvangen, zo enthousiast was ze gisteren. Ik ben namelijk haar bijzondere exemplaar, dat de ernstigste vorm van RLS en PLMD heeft. Ze heeft echter aan mij geen echte medewerker. Als het slecht met me gaat, ben ik volslagen ongeremd in mkijn gedrag.

    Daar heeft ze drie jaar geleden de schade van ondervonden. Ze wilde al mijn vermogens testen, maar ik had weer eens een weekje niet geslapen van uitslaande benen snachts (die schokken kent iedereen bij het in slaap vallen, alleen ik krijg ze ieder minuut van de nacht.) Ik had nauwelijks remmen en werd zwaar geergerd door de programma’s waarmee je concentratie of reactievermogen worden getest: op een piepklein schermpje de cursor bewegen naar oplichtende stipjes. Een marteling voor iemand die hypert en het kleinst denkbare lontje heeft. Ze hebben het geweten. Ik vloekte alles en iedereen stijf als het niet lukte, het programma vastliep of opnieuw begon.

    De IQ-testen (waarmee ze slim mijn concentratie, verwardheid en geheugenverval meet) deed ik zo slordig dat ik nog lager scoorde dan ‘mongolen’ en ‘idioten’. Zij wist zich toen met mij geen raad. Eerst dacht ze dat ik met sprongen achteruit ging (een verval van 70-80 IQ-punten zet je meteen in een psychiatrische categorie, waar nauwelijks goede zorg voor mogelijk is), toen probeerde ze me met de verleidingstechnieken van een liefje (ach doe het voor mij, alsjeblieft) over te halen alles over te doen. Maar ik liep doodleuk weg met een zwaai van mijn aktetas naar het secretariaat.

    Ze wil het liefst dat ik ieder jaar langskom, maar ze kan in feite niets eraan doen. Ze kan alleen het verval meten, want RLS is progressief. Als goed wetenschapster meet ze alles nauwkeurig en regelmatig. Dat doen ze met electroden op je kop, bij je ogen (voor de oogbewegingen, die de fasen meten), je slapen (de hersengolven), je neus (je ademhalingsritme en de apneus (dat je adem een paar minuten stopt)) en op je benen (de krampen en het uitslaan). Je draagt de harde schijf in een holsterje. Het gehele ‘pak’ draag je 48 uur.

    Mijn standpunt is dat ze het genoeg heeft gemeten. Haar standpunt is dat ze moet weten hoe hard ik achteruit ga en hoeveel pillen ik meer moet slikken. Minder zit er in uw geval beslist niet in, mijnheer van Artaaa. Meer wil ik echt niet slikken mevrouw Kasteel, ik heb ook nog een lever waar ik rekening mee moet houden en die is ook nog eens familiair belast met een erfelijke darmkanker, waarvan de uitzaaing mij al twee broers heeft gekost en bij de enige nog levende een flink stuk darm.

    Ze knikte gisteren met alle begrip die ze in zich had opgebouwd voor haar bijzondere geval en we besloten het grapje ooit nog wel eens een keer te herhalen, want ik wil echt niet deze maand ‘gehospitaliseerd’ raken. Ik moet namelijk ook nog voor die erfelijke belasting een maagscopie en een colonscopie ondergaan + een intensieve behandeling van mijn kaken en wortelkanalen, vanwege ontstekeningen en afgebroken kiezen als gevolg van het nonherstel van mijn lichaam, het zware roken en de verzwakking van mijn immuunsysteem. Terwijl ik toch al loop te hyperen van het afkicken van tabak en cannabis (heeft een veel sterker verminderend effect op mijn benen, wordt onder patienten aangeprezen en door neurologen onderkend maar niet voorgeschreven).

    Van RLS (Restless Legs Syndrome) heb ik overdag steeds vroeger last. Het bestaat uit branderige kriebeligheid, alsof er horden mieren door je benen kruipen en je dwingen te bewegen. Die sensaties, die ook in je armen en handen kunnen voorkomen treden op in ruststanden. Zo kan ik na 6 uur niet zonder me te dwingen op een stoel blijven zitten (als ik mijn pilletjes niet slik). Ik moet bewegen. Theaterbezoek enzo kan ik wel vergeten savonds, je sociale leven houdt ongeveer om 8 uur geheel op. Ze zorgen vooral voor inslaapproblemen.

    PLMD (Periodic Leg Movement Disorder) bestaat uit schokkende, pijnloze bewegingen van de benen die tijdens de slaap optreden en waar jij of je partner wakker van worden als ze in mijn geval 60x per uur optreden; menig bedgenoot heb ik in mijn ‘slaap’ juit bed getrapt.

    Beide kwalen leiden ertoe dat je niet je slaapcyclus vervult en de diepe slaap ontbeert die juist voor het hersatel van je organen noodzakelijk is.

    Het grootste risico is een psychose. Als je, zoals ik in 1991, twee weken lang geen enkel slaapmoment heb gehad, dan ben je rijp voor de inrichting. Slaapdeprivatie is ook de meest effectieve martelmethode en meest efficiënte (het kost de beul geen enkele inspanning.

    Periodiek heb ik ook last van perifere neuropathie (dan tintelt en zwelt een deel van mijn been, soms verkleurt het zo sterk dat het lijkt alsof kik snachts door demonen ben geknepen).

    Bij een heftige periode heb ik last van perifeer arterieel vaatlijden, waardoor ik bij lichamelijke inspanning zeer pijnlijke beenspieren heb.

    En bijna iedere nacht moet ik van de beenkrampen mijn bed uitspringen. Dus mijn fitness doe kik eigenlijk snachts…

    Toen ik nog in Vlissingen werkte en in Rotterdam woonde moest ik op de terugreis hele tochten door de trein maken en op het tussenstation Roosendaal. Wat de rls verminderde en het vaatlijden verergerde.

    Ze probeerde nog mij over te halen met het advies om op termijn toch 2 Sifrol extra te slikken, tot ik er 8 per dag van nuttig, maar ik slik daarnaast al zoveel clonazepam om de remmen te smeren en het beetje slaap narcotisch te verhogen. Ze wreef lief over mijn rug en zei ik zie je toch graag zo snel mogelijk terug.

    Vandaag vier ik dat ik ongeharnast door kan gaan met bloggen. En ik heb er zin in.

    @ Maria

    Zullen we een andere keer afspreken?

    Wat beschreven wordt in jouw laatste reactie over de ‘ontkleutering’ en het schaamteloos tonen van de oorsprong en het confronteren met moderne tijden, daar ben ik heel blij mee en net als George ook wat bevreesd als het moderne bedoelt is als meedoen met een trend. Het gaat juist om de oorspronkelijke content op eigen kracht naar onze tijd te doen reiken. Als ze persee het koloniale van hun verzameling willen compenseren voor de snel verveelde kijker dan moeten ze dit museum uitgaan en een nieuwe bouwen over het beschavingsproces in de koloniëen tegenover dat in het ‘moederland’. Ze kunnen dan daar de moderne tijd in die landen conserveren om bij wijze van spreken een cultuurroute te maken tussen Boymans (met vooral die collectie meubels e.d. van de 17e eeuw, van Bauhaus, de fifties enz, en hun modecollectie die ze kunnen combineren met die in hewt Schielandhuis), mijn museum van de Overzeese Moderne Tijd en Het Koloniehuis (dat ooit dacht ik ook Tropenmuseum heette)

    Wereldmuseum riekt naar mondiaal vormingswerk, bah veel te zoet.

    Ik zou zo er graag dansen rond de plekken waar ze net deden alsof culturen in musea tot leven kunnen worden gewekt. Het breken met die etnografische kitsch is een regelrechte overwinning op de juffenmentaliteit van de toortsdragers, die de hele samenleving ooit wilden heropvoeden via catechesatieachtig vormingswerk.

    Die hoogopgeleide tweeverdieners zijn natuurlijk slachtoffer van de kwade trouw in het relatiemanagement van een museum dat hen het bed binnen lokt om vooral veel te betalen voor het schransen en het kopen van prullaria. Ik verwacht een heropleving van etnografische replica. Ik hoop dat zelfs, want dan kan ik mijn beeldjes kwijt die ik ooit gemaakt heb als kopie van wat ik zag in het etnografisch museum in Delft bij het Prinsenhof (nu Nusantra genoemd en meer gericht op Nieuw Guinea) dat in de jaren zestig volgepropt zat met gestolen erfgoed van met name de Molukken en in schappen dat exposeerde; alsof je door de laadruimten liep van de schepen die de buit ddestijds vervoerd hebben) zie http://www.nusantara-delft.nl/.

    @ George

    Rudi was destijds al twijfelachtig. Hij schommelde in zijn visies. Wij bewerkten hem met onze interpretatie van Adorno’s negatieve dialectiek, die de verwerping van ieder akkoord met het systeem voorschreef. Het waren voor mij vooral oefeningen in een retoriek die nieuw voor me was. Wat Eric heeft gedaan, dat sprak me zeer aan. De veel te vroeg gestorven conservator Henk Overduin deed wat wij eventjes deden in De lakenhal op basisschoolformaat in het Haagse Gemeentemusewum in de jaren zeventig.

    Oh zeker dat museum van koning Leopold ken ik zeer goed, met die oude enorme vitrinekasten, waarin ooit ook de opgezette lichamen van zwarte moordenaars zouden hebben gestaan, zoals de gesnelde en gekrompen koppen in het etnografisch museum in Delft me lange tijd naar binnen zogen. Maar vooral de blikken mild karikaturalew sculpturen van de koloniaal en zijn vervoersmiddel, die de Kongolezen maakten ewn in Leopold’s Helingbedrijf verwerkt werden tot kinderspeelgoed.

    De sfeer, het gebouw en de omgeving, een paleisachtig complex met parken en zo geheel in verval, Man, ik hoop dat ze dat behouden hdebben. Zulke oorden moeten zo shabby mogelijk blijven, maar wel duurzaam overeind blijven. Juist de aftakeling moet geconserveerd worden.

    Bedankt voor je hartelijke steun, als ik onderocht wordt herinner ik je beslist.

  96. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    @Marius “Wereldmuseum riekt naar mondiaal vormingswerk, bah veel te zoet.”
    Ik ben er geweest en ik ben helemaal weg. Blog volgt.
    Maar ik begrijp de kritiek wel. Ik moest ook sterk aan het missiemuseum denken in het Lutherse dorpje waar ik opgroeide en waar mijn vader sendelingen naaar Papua Nieuw-Guinea opleidde….
    Jouw ziekte lijkt me een tragikomisch geval….en afspeken graag, het liefst in een vorm waarbij ik de hond kan meenemen.
    Het wordt in het nieuwe jaar vrees ik, ik heb het drukker dan anders op het moment.

    Nusantara in Delft doet Indonesie , trouwens.

    george: "verkleutering van met name etnografische musea ook als vraag verpakt. In Leiden vind ik dat dat wel is gebeurd."
    Vind ik niet. Maar het wereldmuseum is zo mogelijk nog leuker dan het Leidse Volkenkundemuseum.

  97. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    @ Maria

    Mijn uitspraak sloeg puur op de naam: Wereldmuseum. Het zoete zit voor mij in de narcose van het woord zelf dat wil zeggen dat ze je ermee verdoven en laten hallucineren de hele wereld in hun museum te hebben.

    Aan mijn hoela, dat kan nooit en impliceert een totaliteit die ons zoet houdt met de voorstelling van een wereld die een geheel is of zo te verzamelen is. Het negeert dat je dan De Wereld moet reduceren. Mondiaal vormingswerk riekt naar zending zonder grenzen. Terwijl die zending altijd gericht is op het te beinvloedbare deel van de wereld. Zo zal dit museum zijn uitsnijding maken van wat zij de wereld noemt, waarschijnlijk weer De Derde Wereld.

    Je hebt de ziekte zelf en de ziektebeleving: disease, sickness and illness. Mijn ziektebeleving is tragikomisch. De ziekte zelf impliceert een invalidering van mijn bestaan en een verkorting. De invaliditeit is niets meer of minder dan de pest in je lijf hebben, omdat je steeds moet letten op van alles dat de kwaal kan versterken of dat je sociaal in een isolement kan raken, terwijl je door die invaliditeit slaap tekort komt die nodig is voor herstel van je organen en vermindering van de groei van de kwaadaardige darmpoliepen. Kortom ik brand mezelf sneller op dan gezonde mensen en verhoog mijn kans op darmkanker meer dan die ziekte zelf in zich draagt. Mijn logo zou dus een wereldbol van mijn lichaam kunnen zijn dat als een kaars opbrandt…..

    Ja dat klopt van Indonesië, maar hun collectie bevat duidelijk accenten….

    Het nieuwe jaar is ook prima.

  98. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Marius
    Wereldmuseum doet me denken aan het roemrijke Wereldtijdschrift van Willem Elsschot uit Lijmen/Het been. Deze pretentie ervan eindigde in een hoop schulden. De hele wereld in je museum. Enfin, in bescheidenheid toont zich de meester.

    Als ik ergens geen affiniteit mee heb dan is het wel vormingswerk, vormingstoneel, het influisteren dat educatie heet en Wereldverbeterarara. Of het moet de zure kritiek van Thomas Bernhard zijn. Ik herinner me nog toneelvoorstellingen van het Brabantse Globe met een jonge Pierre Bokma. Verschrikkelijk. Door te veel goede bedoelingen verliest een oprecht, zoekend mens alle richting.

  99. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    Das stimmt, George, en toch moeten we niet te streng zijn

    Bescheidenheid siert iedereen en in (het besef van) zijn beperkingen toont zich de meester, maar een museum mag met die deugden net als jij en ik best jongleren binnen de grenzen van de hogere deugd: soliditeit.

    Luceberts alle waarden zijn weerloos, vraagt om zo’n beginsel en zou eigenlijk de toetssteen van ieder museum moeten zijn.

    Ja Globe en Werktheater vroegghuhr, maar als je dat vormingswerk van die wereldverbeteraars dan weer door Wim T. Schippers laat bewerken dan klopt het wel…

    Inhoud en vorm spelen vaak kat en muis. We moeten tenslotte ook Wereldmuseum kunnen lezen als een wereldmuseum, zoals een wereldgoal.

    Zullen we Maria voorstellen dat bij een bezoek het lidwoord een aan de gevel wordt toegevoegd, want zo is haar waardering nu…!?

  100. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Oh jullie hebben helemaal gelijk. De naam is niks!!
    Moet natuurlijk gewoon Volkenkunde of zo iets heten.

  101. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight
    @Marius
    Compassie is ons motto. Je introductie van het begrip soliditeit is prachtig. Maar hogere waarden verplichten. Dat wil zeggen dat ambitie en pretentie zweven als ze niet met de voeten in de aarde staan. Dat verschil tussen schijn en wezen ontmaskert de poseur. Ook in museumland.

    Alles van waarde is weerloos, zei de dichter. Je suggestie om dit beginsel tot toetssteen van ieder museum te maken is een breinbreker. Het kan ertoe leiden dat een museum een ziekenboeg voor kwetsbare cultuuruitingen wordt. Verzorgd en verpleegd door de projectleiders en conservatoren die de kunst aan het infuus leggen. Voor de ramen bewegen macho’s als John Körmeling, Joep van Lieshout, Peter Klashorst en Rob Scholte.

    We stellen Maria voor dat ze in een spectaculaire actie samen met hond Nico enkele opgespaarde chocoladeletters aan de gevel van het Rotterdamse Wereldmuseum toevoegt. De nieuwe naam wordt een verrassing. Dada in Rotterdam. Toch nog een ode aan Theo van Doesburg.

  102. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Samen met jou en Marius. HEEEEL ERG GRAAG

  103. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    Voila, het gaat stromen….
    en ik kan sowieso als levend exemplaar van een cultuur die op sterven ligt me zo mee laten sleuren…

    PS
    nu we toch richting een kleine revolte gaan, gooi ik snel een nieuw blog over de steen achter zwarte zielen, blanke maskers aan..

  104. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Nu nog tijd en een afspraak. eigenlijk zouden we het evenement moeten openstellen voor andere eventueel serieus geinteresseerden. ( Joke, Ina..)

    We moeten ook nadenken of we iets doen waarvoor we opgepakt kunnen worden of of we het geheel harmloos laten verlopen. Ik heb al een proces aan mijn broek, dus ik houd het liever braaf.

  105. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    @ Maria

    Iedereen mag mee en we wachten eerst op hun reacties…

    De chocoladeletters mogen van mij ook een totaal nieuw ontworpen letters zijn….

    Ik ga daar eens mee aan de slag…

    Natuurlijk doen we het netjes, en bieden het de directeur zelf aan als kunstwerk natuurlijk…

    Vlakbij ‘een Wereldmuseum’ zit toevallig een taartenarchitect…

    Dus, als we een pamflet gemaakt hebben van wat wij van ‘een Wereldmuseum verwachten’ dan vragen we Bremers om het zelf op zijn voordeur te timmeren en voor die geloofsdaad wordt het museum beloond met een taart gebouwd uit die nieuwe letters…

    Of zoiets, alle ideeen zijn welkom….

  106. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Ja Marius, je hebt me he-le-maal aan je zij. Weliswaar heb ik geen tijd want net bezig met een nieuw erg inspirernd deel-project van mijn project, maar dit is veel te leuk. Hier maak ik voor tijd koste het wat het kost.

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief