Wetenschap Kunst Politiek

Het magische balspel van de Maya’s

43 comments

In de nieuwe Maya-tentoonstelling in het Museum voor Volkenkunde in Leiden wordt er naast veel informatie over Maya-cultuur en Maya-kalender ook veel verteld en getoond over het religieuze balspel van de Maya’s.
 
In Midden-Amerika speelden de Indianen het rubberbalspel;  pitz of pok ta pok (muur tegen muur) geheten bij de Maya. Hierbij gebruikten zij een bal van massief rubber. Dergelijke ballen wogen tussen een halve kilo en vier kilo. De spelers mochten de bal noch met hun armen, noch met hun benen aanraken, alleen met hun heupen en het bovenlijf. Naast een spelelement had het balspel ook een religieuze betekenis: het herdacht het scheppingsverhaal (waar ook ene balspel in voorkomt) en symboliseerde de baan van de hemellichamen.
De deelnemers speelden de scheppings-mythe na van de krachtmeting tussen de Helden-Tweeling en de Heren van de ‘Onderwereld’. En net zoals in de mythe, die de strijd tussen leven en dood verbeeldt, kon de uitkomst van het spel de rituele offering van de verliezer zijn (zie hiervoor http://www.mayasite.nl/religieus_balspel.htm)
 

 
Aardewerk model van een balspelplaats met toeschouwers, 4e-6e eeuw na Chr

De spelers konden punten scoren door de bal door een ring te schieten die aan de zijkant van de balspelplaats hing of door de bal tegen ronde schijven in het midden van de balspelplaats te stoten.


Stenen ring voor Maya balspel
 
 
Hieronder een balspeler met bescherm-uitrusting. Op de heup draagt de balspeler een beschermband met jaguarkop.

 
Maya balspeler, 4e -9e eeuw na Chr
 
Hier een balspeler  met een heupbescherming die versierd is met hoofden en die eindigt in een slangenkop. De linkerkniebe­schermer is versierd met een jaguarkop. In zijn oren draagt de balspeler schijfvormige oorhangers.
 

Maya balspeler
 

Vertalen Duits Vertaalbureau Duits

.

 

Tags:

43 Responses to “Het magische balspel van de Maya’s”

  1. laila schreef:

    Avatar van lailaHeel boeiend.
    De symboliek van de jaguar ook.

  2. rudolfhendriques1 schreef:

    Avatar van rudolfhendriques1Interessant.. maar nu heb ik weer ergens begrepen dat het juist de winnaars waren die uiteindelijk werden opgeofferd. Eens kijken of ik daar een bron van kan vinden.

  3. K schreef:

    Avatar van KDe verliezer, zeggen wij dan. Maar in feite beschouwden zij het als een grote eer om geofferd te worden. Zouden zij ook denken in de term verliezer?

  4. Terracidus schreef:

    Avatar van TerracidusHet spel doet mij denken aan pelote, een spel dat je iedere avond laat kunt zien op een van de Spaanse (Baskische) regionale schotelzenders. Het wordt meestal paarsgewijze – twee tegen twee – gespeeld. Het lijkt ook iets op het Friese kaatsen.
    Interessant verhaal, vooral door de symboliek. Overigens, droegen de Maya-spelers speciale handschoenen? Dat moet haast wel want hoe krijg je anders zo’n massieve bal door de ring aan de muur?
    Groetend, T.

  5. Krimpson schreef:

    Avatar van KrimpsonNog meer over het balspel van de maya’s (hoe en waarom): http://www.grenswetenschap.nl/permalink.asp?grens=2253

  6. rudolfhendriques1 schreef:

    Avatar van rudolfhendriques1http://www.religion-cults.com/Ancient/America/Hispano-American%20.htm

    Hier heeft men het over het opofferen van de winnaar..

    De dood zien zij dan als een "bevrijding" of letterlijk "hoofd"prijs? 😉

  7. jan bouma schreef:

    Avatar van jan boumaMen beoordele dit balspel met de fysische kenmerken (de bal)
    rond en vrouwelijk.

    Zouden de Maya’s hebben kunnen kiezen voor het rollende spel
    van de penis…? Een stok..?

    Ik denk het niet.

    Alles wat rond is symboliseert de vrouw.
    Alles wat hoekig en recht is en star
    symboliseert de man.

    Enfin.. Ik gaf maar even de oplossing;
    zodat ge verder kunt met uw ballenspel! …..:))

    ps
    @Maria.. Kom dat eens demonstreren!

  8. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp@Laila: symboliek van de jaguar .. heb ik nog niet naar gekeken, maar doe ik zeker nog!
    @Rudolfus Werden de WINNAARS geofferd??? Jullie weten meer dan ik. Volgens mij is het niet helemaal zeker dat überhapt geofferd werd…
    Dank voor de link, maar het is volgens mij controversieel!

    @Terracidus, inderdaad wordt het Maya spel ook als Pelote aangeduid op internet. NIET in de tentonstelling; dus ja de termen zijn moeilijk! Handschoenen? De fuguurtjes dragen geen handschoenen, en sowieso mocht de bal niet met de handen worden geraakt!

    @Jan , de bal is vrouwelijlk noch mannelijk het is een KOSMISCH symbool ..symbal!

    Ik vindt het wel erg leuk met dit magische balspel omdat mijn zoon een enorme voetbal fanaat is.

  9. laila schreef:

    Avatar van lailaOp de erste de beste googlepagina vond ik:

    Waakzaam
    Krachtig
    Onafhankelijk
    Sjamaan

  10. rene louman schreef:

    Avatar van rene loumanIk kende het verhaal maar wist niet dat er een maya tentoonstelling was in Leiden, ga er zeker naartoe, bedankt voor de info

  11. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria TreppDe rtentoonstelling is zeer goed gemaakt, en biedt veel voor zowel kinderen als volwassenen!

  12. Kokopelli schreef:

    Avatar van Kokopelli@Maria: Interessant blog.

    In eerste instantie was het voor de balspelers een eer om met dit spel mee te mogen doen. Zoals Rudolfhendriques ook al aangeeft was het dan inderdaad de winnaar die onthoofd werd.

    Om begrijpelijke redenen nam het animo echter al snel af. Later werden de spelers gerecruteerd uit veroordeelden en gevangen genomen vijanden. Hetgeen te vergelijken is met hoe men kwam aan de gladiatoren in het welbekende Romeinse Circus.

    De versie van mijn "lezing" is een samenvatting van de informatie die stond op de plaquettes bij dergelijke arena’s in Yucatan, Mexico.

    Groet,
    Kokopelli

  13. rene louman schreef:

    Avatar van rene loumanIk heb wel eens gehoord dat dat onthoofden niet letterlijk gebeurde maar dat dat een metafoor was voor het verliezen van de aardse persoonlijkheid om zo het goddelijke in je te kunnen laten doorwerken.

    Ik was vroeger sowieso erg in de Maya’s geïnteresseerd. In 1971 (!!) ben ik naar een tentoonstelling in Rotterdam gegaan over de MAYA’ S ( die was in het Museum voor land en Volkenkunde van 16 december 1970 tot 12 april 1971). Ik haalde net het boek ervan zo uit de kast, ga het weer eens doorbladeren.

    Ik begin ook weer eens aan de Popul Vu, dat stond er naast. Dat boek begreep ik vroeger niet, al die metaforen. Misschien snap ik er nu wat meer van.

  14. Blew schreef:

    Avatar van BlewIk ga binnenkort kijken. Mooi!

  15. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp@Kokopelli, Rene, leuk dat jullie zo veel weten; maar zoals uit jullie reacties blijkt is de info niet eenduidig!
    Rene, als jij dat Popul Vuh leest, dan lees ik met je mee, dat was ik namelijk sowieso van plan…
    Er is in het museum ook een erg mooie kruk te zien met een balscene uit de Popul Vuh, en een konijn!
    Die scene ga ik nog opzoeken.
    @Blew, zeker doen, maar als je in het weekeinde gaat: het wordt ontzettend druk daar. Zondag ochtend 10 uur is een geheimtip.

  16. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeMuziekclipje met pelote-spel op fraaie lokatie: http://www.youtube.com/watch?v=Vrnia3S5dpE

    Het lijkt me goed mogelijk dat het onthoofden symbolisch was. Volken waarbij landbouw (mais) centraal staat hebben vaak mythen die bloederiger overkomen dan die van volken die leven van de jacht. Maar als je gelooft dat je de maisgod kunt ‘stekken’ wil dat nog niet zeggen dat je denkt dat zo’n transformatie bij een mens ook kan.

  17. rene louman schreef:

    Avatar van rene loumanMaria: dan wil ik er wel eens over praten met je als je daar zin in hebt. Ik heb altijd moeite met interpreteren van de "geheimtaal" van mythen en sprookjes.

  18. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp@Hoi Joke, hartelijk bedankt voor de link met deze ontzettend mooie muziek en video!!
    Ik had al op jouw bijdrage gewacht- tenslotte ben jij een van mythologie-experts op het blog. Nu nog wachten wat JdeKat te melden heeft.
    Ik denk dat jij gelijk hebt dat het onthoofden symbolisch was.
    @Rene, je komt toch naar Leiden, dan ga ik graag mee naar de tentoonstelling. Het is erg leuk om samen met iemand te gaan die veel weet en veel ziet! Maar ikzelf ben geen specialist in deze dingen, geheimgetallen enz. Ik heb alleen gezond mensverstand te bieden.

  19. Jezzebel schreef:

    Avatar van JezzebelHet klinkt interessant.

  20. ramirezi schreef:

    Avatar van ramireziTja, als je opgeofferd kunt worden na het spel, dan hoef ik al niet meer….

  21. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria TreppIk vind interessant dat jullie zich allemaal ophangen aan dat offeren.
    Het zijn mooie beeldjes, en het is een spel! Ja, de een en ander hooligan sneuvelt, dat hoort toch overal bij.

  22. Smokey schreef:

    Avatar van SmokeyDat overdwarse basketballen lijkt bijna een kruising tussen krachtsport en balspel met die zware rubberen ballen. Ze hadden al rubber, de Maya`s!

  23. rene louman schreef:

    Avatar van rene loumanIk heb al een klein boekje half uit nu waarin het een en ander esoterisch wordt uitgelegd. Ik vind het leuk om deze week met je daar af te spreken. Stuur je een mailtje. Ik ben geen wetenschapper hoor, heb ook geen universitair denkniveau meer, ben alleen maar geïnteresseerd in dit soort dingen in zoverrre het verder helpt in mijn persoonlijke ontwikkeling. Niet zozeer de kennis "sec" om de kennis.

  24. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeMisschien betekent ‘bok espok’ wel hetzelfde als ‘pok ta pok’? Kepa Junkera is een Bask, maar de zangeresjes komen trouwens uit Zweden.

    Volgens mijn boek over de Maya’s werd het spel in Chichen Itza wel zo heftig gespeeld, maar op andere plekken was het meer een sport. Volgens hun was het toch de verliezer die daar onthoofd werd (wat wel zo logisch klinkt, maar hoe ze dat zo zeker weten?). Men mocht met 1 knie de grond niet raken: een mythisch element.

  25. rudolfhendriques1 schreef:

    Avatar van rudolfhendriques1"Dat overdwarse basketballen lijkt bijna een kruising tussen krachtsport en balspel met die zware rubberen ballen. Ze hadden al rubber, de Maya`s! "

    Dat is gewoon een sapje uit een boom hoor, daar is niets bijzonders aan…

  26. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria TreppJoke "Kepa Junkera is een Bask"het was heel moeilijk in te schatten wie en wat dat allemaal was op de video. Intrigerend.
    Onthoofd Joke, sommigen zeggen ook dat het hart eruit werd gerukt zoals bij Azteken. maar we weten dus nog steeds niet of geofferd werd, en zoja, de verlieze, de winnaar of iemand anders!

    Rudolf en Smokey: ik was in eerste instantie ook zeer verbaast over de rubber, maar het klopt naturlijk wat Rudolf zegt, het is allemaal natuurlijk materiaal. Vind ik wel grappig met een rubberbal geheel uit rubber en zonder lucht erin.

  27. martin schreef:

    Avatar van martinLaatst hoorde of las ik dat het offer gedoe niet klopte of op zijn minst
    overdreven is. Jammer dan gaat de romantiek er een beetje af bij deze
    wilden die de komende jaren nou net aan een come back gaan
    beginnen.

  28. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria TreppMartin, zie ook de discussie hierboven over deze kwestie..

  29. Ivy (Heyta) schreef:

    Avatar van Ivy (Heyta)In Chitzen Itza zijn langs de rand van het peloteveld taferelen in bas-reliëf waar weldegelijk koppen rollen. Heel realistisch, het bloed spuit uit de hals van de nog staande figuur.

    Ik vraag me wel af of het de Maya’s waren die die offers brachten, of de Azteken. De eersten staan als vredelievend te boek terwijl Azteken ook offers boven op de piramides brachten waarbij ze het nog levende hart uit een slachtoffer offerden aan Chacmool.

  30. rudolfhendriques1 schreef:

    Avatar van rudolfhendriques1Misschien begrijp je de methodes van de Maya perfect zodra je het leven kan zien zoals het werkelijk is?

    Is de dood dan verworven tot een beloning en is het leven slechts de wachtkamer totdat we beloond worden?

  31. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp"Is de dood dan verworven tot een beloning en is het leven slechts de wachtkamer totdat we beloond worden? "

    Nou ik vind het leven erg de moeite waard ook zonder beloning erna.

    "Wat het leven werkelijk is" daar zijn we tochteruggeworpen op subjeciteve antwoorden, vrees ik.

  32. rudolfhendriques1 schreef:

    Avatar van rudolfhendriques1Ik vindt het leven ook erg de moeite waard hoor, begrijp me niet verkeerd.. 🙂

    Maar stel je voor dat dit leven slechts het topje van de ijsberg is, dat is toch alleen maar prettig dan?
    Misschien is het leven wel onderdeel van een soort galactisch spel waarbij we iedere keer in het diepe worden gegooit en telkens onze weg naar huis weer vinden.

    Een soort verstoppertje spelen met God? En je kunt kiezen om hem zelf te vinden of gevonden te worden?

    Het lijkt me wel een grappig idee…

  33. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria TreppNou ja speculatie kan altijd.

    Ik ben bezig met het hier en nu, bijvoorbeeld de leuke Maya-tentoonstelling in Leiden, en de cultuurgeschiedenis van een fascinerend volk.

  34. rudolfhendriques1 schreef:

    Avatar van rudolfhendriques1Als ik de tijd heb, zal ik daar toch ook eens een kijkje nemen in Leiden.. 🙂

  35. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria TreppMoet je doen!

  36. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria TreppIvy: "In Chitzen Itza zijn langs de rand van het peloteveld taferelen in bas-reliëf waar weldegelijk koppen rollen. Heel realistisch, het bloed spuit uit de hals van de nog staande figuur."

    Hm ja, maar toch begrijp ik dat er door de een en ander hierbij een vraagteken wordt geplaatst en er redenen zijn om te zeggen dat de offering niet in de werkelijkheid heeft plaats gevonden.
    Maar bij Azteken was dat zonder meer het geval.

  37. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeEr zijn vrij veel schrijvers die menen dat de meeste mythische mensenoffers een ‘alsof’-karakter droegen, bv. dat het in het begin wel echt plaatsvond maar algauw niet meer dan een herdenking of referentie was. We weten het niet precies. Doen alsof lijkt te impliceren dat men niet (meer) serieus aan de goden geloofde. Voorzover de Maya’s zich met offerpraktijken bezighielden, was dat alleen (of vnl.) in Chichen Itza (en niet in de rest van de regio) waar zich 9 van dit soort speelvelden bevonden.

  38. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria TreppJoke kan jij ons niet verheugen met een blogje gewijd aan de pro’s en cons inzake offer??

  39. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeHè?!

  40. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria TreppIk bedoel wat je hier hebt opgeschreven zou best leuk zijn met nog iets info bij plus een paar plaatjes.
    Het lijkt er in ieder geval op dat de mensen dolgraag hierover willen debatteren !

    Of vind je dat het nu klaar is met het offer- debat?

  41. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeHet enige wat ik er nog aan toe zou kunnen voegen is dat de alg. theorie is dat primitieve religies vaak mensenoffers verlangden voor de goden, maar dat dat ergens in de ontwikkeling ervan wordt afgeschaft (en vaak vervangen door een dierenoffer). Zoals in het verhaal van Abraham die zijn zoon niet hoefde te offeren. Maar het is niet duidelijk of dat overal zo is gegaan. De Azteken deden het immers nog ttv de Spanjaarden.

  42. Kees Smit schreef:

    Avatar van Kees SmitMaria, het schijnt dat we weer eens op dezelfde dag dezelfde tentoonstelling hebben gezien. Ik heb er ook over geblogd, maar niet over dat maffe balspel met zelfmoordspelers. Vandaag kun je met me naar een Maya-tentoonstelling in Keulen.

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief