Wetenschap Kunst Politiek

Door het ijs gezakt: Georg Heym

11 comments

Door het ijs gezakt: Georg Heym


“IJs vinden Duitsers maar eng” schrijft Sander van Walsum vandaag in een geestig artikel in de Volkskrant (p 4).

Van Walsums artikel doet  me sterk denken aan de Duitse dichter Georg Heym, die in 1912 in Berlijn door het ijs in de Havel zakte.

Günter Grass heeft een hoofdstuk in zijn boek “Mein Jahrhundert”, 1912, aan Heym gewijd. Hier het aquarel dat Grass bij dit hoofdstuk had gemaakt.

En hier Heyms griezelig oorlogs-ijs- gedicht dat misschien ook in deze tijden van ijs en oorlog (Gaza) past.

 

Georg Heym:

Der Krieg  (1911)

Aufgestanden ist er, welcher lange schlief,
Aufgestanden unten aus Gewölben tief.
In der Dämmrung steht er, groß und unerkannt,
Und den Mond zerdrückt er in der schwarzen Hand.

In den Abendlärm der Städte fällt es weit,
Frost und Schatten einer fremden Dunkelheit,
Und der Märkte runder Wirbel stockt zu Eis.
Es wird still. Sie sehn sich um. Und keiner weiß.

In den Gassen faßt es ihre Schulter leicht.
Eine Frage. Keine Antwort. Ein Gesicht erbleicht.
In der Ferne wimmert ein Geläute dünn
Und die Bärte zittern um ihr spitzes Kinn.

Auf den Bergen hebt er schon zu tanzen an
Und er schreit: Ihr Krieger alle, auf und an.
Und es schallet, wenn das schwarze Haupt er schwenkt,
Drum von tausend Schädeln laute Kette hängt.

Einem Turm gleich tritt er aus die letzte Glut,
Wo der Tag flieht, sind die Ströme schon voll Blut.
Zahllos sind die Leichen schon im Schilf gestreckt,
Von des Todes starken Vögeln weiß bedeckt.

Über runder Mauern blauem Flammenschwall
Steht er, über schwarzer Gassen Waffenschall.
Über Toren, wo die Wächter liegen quer,
Über Brücken, die von Bergen Toter schwer.

In die Nacht er jagt das Feuer querfeldein
Einen roten Hund mit wilder Mäuler Schrein.
Aus dem Dunkel springt der Nächte schwarze Welt,
Von Vulkanen furchtbar ist ihr Rand erhellt.

Und mit tausend roten Zipfelmützen weit
Sind die finstren Ebnen flackend überstreut,
Und was unten auf den Straßen wimmelt hin und her,
Fegt er in die Feuerhaufen, daß die Flamme brenne mehr.

Und die Flammen fressen brennend Wald um Wald,
Gelbe Fledermäuse zackig in das Laub gekrallt.
Seine Stange haut er wie ein Köhlerknecht
In die Bäume, daß das Feuer brause recht.

Eine große Stadt versank in gelbem Rauch,
Warf sich lautlos in des Abgrunds Bauch.
Aber riesig über glühnden Trümmern steht
Der in wilde Himmel dreimal seine Fackel dreht,

Über sturmzerfetzter Wolken Widerschein,
In des toten Dunkels kalten Wüstenein,
Daß er mit dem Brande weit die Nacht verdorr,
Pech und Feuer träufet unten auf Gomorrh.
 
 

Tags: , , , ,

11 Responses to “Door het ijs gezakt: Georg Heym”

  1. JdK schreef:

    Avatar van JdKErgens tussen Wagner en E.A. Poe dus.
    Gelukkig hebben twee oorlogen de Duitsers daarna van dit romantisch sentiment verlost, dacht ik.

  2. maria schreef:

    Avatar van mariaErgens tussen Wagner en E.A. Poe dus
    ha , dat is goed getroffen.

    "dit romantisch sentiment " Heym was natuuurlijk tegen de oorlog…maar je bedeolt vermoedelijk, het beschreven sentiment.

  3. Afi schreef:

    Avatar van AfiHet wak van Grass… doet me denken aan die keer, dat ik zelf in een wak ben geschaatst.
    Brrr, heel koud.
    Durf dan ook niet zo goed het ijs meer op…

    Het gedicht is inderdaad griezelig-oorlogs-ijs…..
    Heel heftig.

    groet van Afi

  4. jan bouma schreef:

    Avatar van jan boumaTerwijl de Grote Oorlog "Der Krieg" zich pas afspeelde in 1914/1918 meende Heym in 1911 al de Oorlog te kunnen verklaren. Inderdaad. Het blijkt altijd en eeuwig oorlog tussen de mensen. Waarom toch?

  5. Blew schreef:

    Avatar van BlewIndrukwekkend!

  6. martin schreef:

    Avatar van martinKen wel het boek; kende niet het aquarel.

  7. maria schreef:

    Avatar van mariaDank mensen. Later vanavond nog over Ernst Ludwig Kirchner die houtsneden had gemaakt bij Heyms gedichten.

    Afi, wat ?? en toch overleefd blijkbaar. Heym heeft trouwens geprobeerd zijn vriend te redden en is daarbij verdronken.

  8. iris kijkt schreef:

    Avatar van iris kijktik heb de neiging om elke regel te willen begrijpen en dat lukt me niet hier en daar , voel wel het gedicht aan , weet niet zeker of ik het mooi vind. Mischien iets te veel "Und mit tausend roten Zipfelmützen weit" , dat zijn er teveel inderdaad en daarnaast weet ik niet wat het zijn die ‘Zipfelmutzen’ – Puntmutsen ? Ik wacht op de vertaling, toch .

  9. maria schreef:

    Avatar van mariaHa Iris, je hebt gelijk, dat is een uitdaging voor mij.
    Maar nee, Heym vertalen, nee poezie vertalen, dat is een erg moeilijk vak. Maar waarschijnlijk is hij al vertaald in het Nederlands, ik zal kijken of ik een vertaling vind.
    De "roten Zipfelmutzen" dat zijn de vlammetjes, verbeeld als de puntmutsen van dwergen.
    Maar ik wil niet beweren dat ik Heym begrijp. Hij is wel erg expressionistisch, en het expressionisme is mij soms te pathetisch.

    Hij roept veel associaties op, dat wel.

  10. julie schreef:

    Avatar van julieheeft iemand een vertaling hiervan? Kwil het gedicht in een presentatie over expressionisme gebruiken maar ik wil zeker zijn over de nederlandse vertaling…

  11. maria schreef:

    Avatar van mariaIk kijk morgen in de bieb.., ik moet sowieso naar de KB, en als het in vertaling is, dan hebben ze het daar!

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief