Wetenschap Kunst Politiek

Naomi Klein revisited

23 comments

Ach wat zijn het toch vrolijke tijden voor linkse mensen!

Mijn dag kon niet meer stuk nadat ik vanochtend bij de koffie las dat VVD-prof Frank Ankersmit inmiddels Naomi Klein aanbeveelt:

“[..] Erkend moet worden dat wat we nu meemaken in de afgelopen jaren door diverse auteurs vrij precies is voorzien, terwijl dat werd afgedaan als linkse paranoia. Het valt niet meer te ontkennen dat het toch iets anders zit. ‘Het beste voorbeeld vind ik Naomi Kleins De shockdoctrine uit 2007. De crisis wordt voornamelijk besproken in economische termen, maar Klein benadrukt terecht dat er een politieke dimensie is, en betoogt dat het financiële kapitalisme verantwoordelijk is voor de oorlog in Irak.”

Gelijk hebt u, Ankersmit! Snel nog even nagelezen wat Naomi Klein zei over het kapitalisme en Irak:

“[…] Wat Irak na de val van Saddam Hoessein nodig had en ver­diende, was dat het hersteld en verenigd werd, een proces dat alleen door Irakezen zelf geleid kon worden. In plaats daarvan werd het land precies op dat precaire moment getransformeerd tot een meedogenloos kapitalis­tisch laboratorium – tot een systeem dat individuen en gemeenschappen tegen elkaar uitspeelde, dat honderdduizenden banen en manieren van le­vensonderhoud elimineerde en dat de zoektocht naar gerechtigheid ver­ving door algehele straffeloosheid voor buitenlandse bezetters.

De rampzalige staat waarin Irak tegenwoordig verkeert kan niet worden teruggevoerd op de incompetentie en de vriendjespolitiek binnen het Wit­te Huis onder Bush, noch op het sektarisme ofhet tribalisme van de Irake­zen. Het is een bij uitstek kapitalistische ramp, een nachtmerrie van onbe­teugelde hebzucht, die in de nasleep van de oorlog is ontketend. Het ‘fiasco’ van Irak is geschapen door de nauwgezette, getrouwe en ongeremde toepassing van de ideologie uit de Chicago School. Hieronder volgt een eerste (en niet uitputtende) beschouwing van de verbanden tussen de ‘bur­geroorlog’ en het corporatistische project dat zo’n wezenlijk onderdeel van de invasie vormde. Het is een proces waarin de ideologie zich als een boe­merang keerde tegen de mensen die haar ontketende – een ideologische te­rugslag. […] ” De Shockdoctrine p 436.

In een interview met NRCnext zei Naomi Klein een jaar geleden, op 30 oktober:

“[Toon Beemsterboer]:  In uw boek beschrijft u dat grote bedrijven en instellingen economische crises aangrepen om een neoliberaal beleid op te leggen aan ontwikkelingslanden. Het klinkt als een samenzwering.”


“[Naomi Klein] Dat is het niet. Het is een optelsom van toevalligheden en slecht beleid. Ik citeer in mijn boek de beleidsmakers zelf – niet mijn linkse vrienden, maar topbestuurders en topeconomen bij de Wereldbank, het IMF en Harvard. Uit hun uitspraken blijkt dat er geen samenzwering, maar wel een tactiek zat achter het idee om economische schokken en crises te gebruiken om landen een neoliberaal model op te leggen. De shock doctrine is hún doctrine. Dat is de kern van wat ik het rampkapitalisme noem.”

En tegen Marc Leijendekker van de NRC zei zij op 20 oktober vorig jaar:

[vraag] “U wordt wel verweten dat u het kapitalisme over één kam scheert. Alsof het model van Friedman en de Washingtonconsensus het enige model zijn.”

[Klein] “Dat heb ik nooit gezegd. Ik praat nooit over een systeem zonder markt. Waar het mij om gaat is het contrast tussen het fundamentalistische kapitalisme en het keynesiaanse model van een gemengde economie. In bijna alle landen blijken mensen een gemengde economie te willen. Ze willen winkelen, kunnen consumeren – niemand wil meer in een communistische staat leven. Maar ze willen ook gezondheidszorg, onderwijs dat voor iedereen toegankelijk is, een regeringsbeleid dat rekening houdt met het milieu. Daar moet het over gaan.”

[vraag] “Dan bent u het vast eens met de Amerikaanse filosoof Michael Walzer, die het marktdenken buiten publieke goederen als onderwijs en zorg wil houden.”

[Klein] “Precies. Mijn familie is eind jaren zestig vanuit de Verenigde Staten naar Canada gegaan omdat mijn vader niet naar Vietnam wilde. We zijn daar gebleven omdat het een decentere samenleving is. Er is minder ongelijkheid, minder hardvochtigheid, er zijn minder superrijken en de publieke gezondheidszorg is veel beter. Dat is helemaal geen Utopia, maar een land waar gewoon andere keuzes zijn gemaakt.”

……………………………………….
Zo slecht nog niet in Nederland.. … en gelukkig staan de Reagan-, Bush- and Thatcher-vrienden van de Leidse Edmund Burke Stichting, voorvechters van de vrije markt, van de Irak -oorlog en verdedigers van marteling er nu met een mond vol tanden.

zie ook mijn blog Robert Kaplan versus Naomi Klein over “distaster capitalism”

Tags: ,

23 Responses to “Naomi Klein revisited”

  1. Helena schreef:

    Avatar van HelenaIk wil dat boek van Naomi Klein toch eens een keer gaan lezen!
    Hoe ging dat dan in zijn werk, in Irak? Ik bedoel het citaat : een bij uitstek kapitalistische ramp, een nachtmerrie van onbe­teugelde hebzucht, die in de nasleep van de oorlog is ontketend?
    Ik weet wel dat er bedrijven zijn uit de VS die daar in Irak enorm profiteren van de oorlog en de nasleep ervan etc etc.

  2. maria schreef:

    Avatar van maria
    @Helena, Kleins boek is uitstekend, maar meer een naslagwerk over globaal kapitalisme dan een boek dat prettig leest.
    Klein geeft heel veel voorbeelden wat in Irak gedaan werd, en hoe dat alles systematisch gebaseerd was op de theorieën van Friedman/ de Chicago school. Bijvoorbeeld het ontslaan van 100.000 overheidsmedewerkers in Irak; de aanvallen op de publieke sector; de open grenzen voor onbeperkte import ; privatisering van staatsondernemingen; de wederopbouw met buitenlandse arbeidskrachten; de privileges van de Amerikanen enz.

    Vooral legt Klein een (controversieel) verband tussen de martelfilosofie van de Amerikanen en de immoraliteit van “Irak” op politiek en economisch gebied.
    Reactie is geredigeerd

  3. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeHoezo, "Zo slecht nog niet in Nederland"? Als je ons met Canada vergelijkt valt het vies tegen.

  4. maria schreef:

    Avatar van mariaCanada is beter, Zweden ook.

    Maar de rest van de wereld??

  5. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeEn wij zijn daar mede schuldig aan.

  6. maria schreef:

    Avatar van mariaBeter kan en moet altijd, dat is duidelijk.
    Alleen heeft rechts heel lang en succesvol ervoor geijverd dat alles naar Amerikaans model moet.
    Dan moet men in eerste plaats de verslechtering tegen houden….
    dat zal nu ietjse makkelijker gaan dan eerder.

  7. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeLinks is net zo schuldig aan de privatiseringen, het tegenhouden van het onderzoek naar de Irakkwestie en aan het maken van kortzichtige keuzes t.a.v. de kredietcrisis (het volgende hoofdstuk in de shockdoctrine).

    Het is nog lang niet voorbij, dit is pas het begin – en het inzicht is nog steeds ver te zoeken. Daarom is het heel goed van je dat je Klein weer eens op de agenda helpt zetten.

  8. maria schreef:

    Avatar van mariaJa je hebt helemaal gelijk.
    Tegenhouden van het Irak-onderzoek, dat is een crime, en dat zal zich wreken.
    Links is erg, en rechts is nog erger, maar rechts (liberaal-rechts) staat nu een beetje tegen de muur.
    We hebben het al eerder over gehad: een potentieel en groot gevaar is het nationaal-socialisme, dus anti-liberale nationalisten.

    We zullen gauw van hen horen.

  9. Wim Duzijn schreef:

    Avatar van Wim Duzijn"In bijna alle landen blijken mensen een gemengde economie te willen…"

    Het blijft vreemd dat zowel rechtse als linkse politici die volkswil blijven negeren en kiezen voor wat Lyndon LaRouche het neoliberale oligarchenmodel noemt..

    De visie van Lyndon LaRouche wordt goed zichtbaar gemaakt in het volgende citaat:

    As LaRouche describes it, Plato and his followers saw the universe as an ongoing process of creation, in which man plays a central role through his powers of cognition. Aristotle and his followers, on the other hand, saw the universe as static and fixed, with humans being just another species of animal.[13]

    The political expression of Platonism is the republic, while the rival Aristotelean view is oligarchical. The republicans seek a form of society that cherishes the creative mental powers of the individual, and seeks to cultivate those powers as the key to economic and cultural progress. The oligarchs seek to suppress the mental powers of the individual, because they prefer a fixed, feudal form of society, and consider change to be disruptive and dangerous.[13]

    In LaRouche’s opinion, the conflict between these two camps is the essence of politics, and all of the contemporary notions about "left vs. right" and "liberal vs. conservative" are nothing more than a red herring.[13]

    http://en.wikipedia.org/wiki/Political_views_of_Lyndon_LaRouche

    Reactie is geredigeerd

  10. maria schreef:

    Avatar van mariaDe volkswil, daar huiver ik voor, hoor.
    Ik wil geen volkskwil, en geen neoliberale oligarchen.

    Ik wil een duurzame politiek, duurzaam voor mens en milieu. De volkswil is net zo min duurzaam als de oligarchen.

  11. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina DijstelbergeLeuk aanvullend artikel van .

  12. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeDie link doet het niet. (Ik heb onlangs nog een artikel van hem gelezen over waarom er ook/zelfs onder Obama niks zal veranderen in de USA-politiek, maar dat bedoel je vast niet.)

  13. maria schreef:

    Avatar van mariaDank Ina.
    This is crazy.

    Robert Fisk zou ook nog meer blogs waard zijn. Jan Willem van Waningen heeft hem ook een paar keer aangehaald.

  14. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeInteressante link trouwens, Wim!

    @ Maria: wist je dat niet?
    Op konfrontatie.nl staan regelmatig artikelen van Fisk. Die ene die ik bedoelde vind je http://konfrontatie.nl*/nl/artikel.php?konfrontvar=1926&themavar=2. Het gaat over de (valse) hoop die de arabische wereld koestert t.a.v. Obama inz. het M-O.
    [*Ook Klein komt daar regelmatig aan bod.]

  15. alib schreef:

    Avatar van alibNice, Maria.

  16. JdK schreef:

    Avatar van JdKMerkwaardig toch, hoeveel waarde jullie ophangen aan een kleine verandering van waardering van zijn/haar wereld van een tegenstander. Net alsof het dan een ander mens wordt. Niet dus, hij/zij zal terugkomen op zijn/haar herwaardering omdat het veranderde inzicht niet echt bevredigt, net zoals een zonnebril. Als het donker wordt of bewolkt zet je die af. Dat doet Frank A. ook weer. Een mens kijkt en redeneert naar zijn aard, niet naar zijn verstand.

  17. maria schreef:

    Avatar van mariaJdK: "Merkwaardig toch, hoeveel waarde jullie ophangen aan een kleine verandering van waardering van zijn/haar wereld van een tegenstander"

    Ach, het was niet zo zeer een intellectuele als veel meer een onderbuikreactie mijnerzijds.
    De wereld verandert erg weinig met de mening van meneer Ankersmit.

    Maar zoiets lees ik bijonder graag bij de koffie.

    Ik ga in ieder geval nu een kleine kadertje maken rechts op mijn site met een link naar Irak- en martelingsblogs die ik eerder heb geschreven.

    Joke, ik lees bijna niets op internet. Ik lees kranten, boeken, en hetgeen wat mijn medebloggers met wie ik in contact ben schrijven, plus hun links.

    Joke, goed dat je oplet!!!!… ik heb de Larouche link eerst niet gevolgd, maar het was me wel duidelijk in welke hoek we nu gaan zitten.
    Reactie is geredigeerd

  18. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight@Maria
    Mooi. Indirect toon je via Naomi Klein aan dat de huidige kredietcrisis niet het einde van het kapitalisme is. Dat lijkt me een hele geruststelling in deze onrustige tijden.

    Hopelijk wordt het marktdenken in het publieke domein teruggedrongen. Of de beweging van Ankersmit en anderen tactiek is om de kritiek voor nu te neutraliseren, of werkelijk een wijziging van strategie inhoudt, valt te bezien. Ik vrees toch het eerste.

    Vraag is hoe houden we het momentum vast en kan het zelfs aangewend worden om een voet tussen de deur naar de gemengde variant te zetten. Zodat die over een jaar of drie niet makkelijk terugslaat naar een harde variant van het kapitalisme.
    Reactie is geredigeerd

  19. maria schreef:

    Avatar van maria"Indirect toon je via Naomi Klein aan dat de huidige kredietcrisis niet het einde van het kapitalisme is. Dat lijkt me een hele geruststelling in deze onrustige tijden."
    Ja, ik geef gelijk, ik ben geen echte socialiste..

    "Hopelijk wordt het marktdenken in het publieke domein teruggedrongen. "
    en hier geef ik je honderd keer gelijk!!!

    ..en je laatste vraag, ja, daar gaaat het om, maar een snel antwoord heb ik net zo min als anderen…
    Toch maar gauw Robert Reich lezen.

    En… ben je al in de ‘Beeldenstorm"geweest??
    Ik wel, en zeer onder de indruk.
    Ook precies de goede context voor de foto’s van Soerah Hera, die interessant en mooi zijn.

    Reactie is geredigeerd

  20. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight@Maria
    Gisteren bij ‘Beeldenstorm’. De foto’s van Sooreh Hera worden inderdaad mooi en passend gepresenteerd.

    ‘Beeldenstorm’ is een interessant project. Lastig lijkt me hoe je de afweging maakt tussen de pathologie van de dader en het gedachtengoed dat tot het zich laten kwetsen leidt. Ik moet nogmaals terug om me ervan te laten overtuigen dat het eerste niet de overhand heeft gekregen in de teksten.
    Reactie is geredigeerd

  21. maria schreef:

    Avatar van mariaWaneeer was je?? Ik tussen 15.00 en 16.00…
    Ik keek wel om me heen of ik George-achtige figuren kon waarnemen, maar heb niets opvallends gezien.

    Ik zag de tentoonstelling meer als een (uitstekende) startpunt voor meer onderzoek.
    Elk deelproject is voor mij een thema op zich zelf .
    Het valt allemaal uiteen in verstoringen die geen kunst zijn, en beeldenstorm die dat wel is ( wat eigenlijk dan voor mij geen echte beeldenstorm is!)
    Het staat wel allemaal gewoon naast elkaar.

    Over de kredietcrisis heeft overigens, zag ik nu, Kees Fendriks een goed interview gegeven in de NRC.
    Reactie is geredigeerd

  22. Mephisto schreef:

    Avatar van MephistoEn toen was de docu uit.
    Zodat simpele mensen als ik het ook kunnen begrijpen.
    Een absolute aanrader!
    (zie mijn review, laatste post)

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief