Wetenschap Kunst Politiek

De maan en Japan: De vertelling van Genji

no comment

De herfstmaan is de herfstmaan van weleer.
Hoe wreed de nevels die mij haar niet laten zien.”

Het was volle maan gisteren maar zij was achter wolken verborgen net zoals dit versje het beschrijft uit ‘Het verhaal van Genji’.

In het Leidse Sieboldhuis is tot 22 oktober een tentoonstelling te zien met Japanse prenten, manga en vertalingen rondom 1000 jaar ‘Vertelling van Genji’.

De vertelling van Genji is één van de belangrijkste culturele iconen van Japan door de eeuwen heen, en zonder twijfel het beroemdste meesterwerk uit de Japanse literatuurgeschiedenis.  Precies duizend jaar geleden maakte de schrijfster van dit klassieke verhaal, de hofdame Murasaki Shikibu, in haar dagboek voor het eerst melding van haar Genji [ =de ‘schitterende prins’]  aan het keizerlijk hof.
Poezie, schilderkunst, prenten, commentaartradities hebben zich in Japan vele eeuwen lang gericht op Genji – de schitterende prins- , en op Murasaki, de hofdame die dit verhaal schreef.

[Zie ook uitvoerig op Wikipedia over The Tale of Genji. ]

Het verhaal van Genji is in het Nederlands verschenen in een vertaling van H.C. ten Berge, titel “Avondgezichten”.
De maan komt er heel veel en vaak kijken in dit verhaal.

Hier een paar van de mooie illustraties uit het Sieboldhuis.


Schrijfster Murasaki in gedachten verzonken aan haar schrijftafel terwijl de maan zich weerspiegelt in het water.


Prins Genji en de herfstmaan


Hofdames en de herfstmaan

Ten slotte hier een kimono waarop het hele verhaal van Genji is afgebeeld:

 

 

‘De Japanse kunst is iets als de primitieven, als de Grieken, als onze oude Hollanders, Rembrandt, Potter, Hals, Vermeer, Van Ostade, Ruisdael. Dat kent geen einde.’
Vincent van Gogh aan zijn broer Theo, Arles, 15 juli 1888

 

Zie ook de tentoonstelling

Oost – West: Japan en japonisme

23.09.11_15.01.12 in het Van Goghmuseum Amsterdam

 

 

Tags: , , ,

No Responses to “De maan en Japan: De vertelling van Genji”

  1. laila schreef:

    Avatar van lailaHeel nieuw; dit Japanse epos uit de 11e eeuw.

    De prins, een bastaard van de keizer is verliefd op zijn schoonmoeder en wordt, uit frustratie een serieminnaar. Zijn echte geliefde sterft. Wat een dekselse tragedie en olala, die hormonen toch.

    De prenten vind ik prachtig.

  2. JdK schreef:

    Avatar van JdKGefeliciteerd met de eerste verjaardag van je jongste huisgenoot. Ook namens de rest hier.

  3. maria schreef:

    Avatar van mariaDank Laila.

    JdK : het was toch morgen, of heb je het verkeerd ingevuld???

    Kijk eens op het Shimablog hoe zij vliegen kan vangen, al is haar baasje een verschrikkelijk amateur in het filmen, zoals blijkt.
    Reactie is geredigeerd

  4. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight@Maria
    Mooi, maar wat is de betekenis van Genji voor de aristocratisering in het 10-eeuwse (en daarna) territoir wat nu Japan is? Zo waardenvrij was deze Lady Murasaki niet.

    Zijn de prenten uit die serie 100 manen?

  5. Solvejg schreef:

    Avatar van SolvejgNou, stel je voor dat ik daar had gestaan om half 7 om samen met jou een foto van de maan te maken 🙂
    Dat Sieboldhuis, ik fiets er zo vaak langs en zo vaak neem ik me voor er binnen te gaan en het komt er gewoon niet van. Ook daarvoor moet ik dus kennelijk een afspraak maken!!
    Jammer van de volle maan van gisteren, maar de prenten compenseren ruimschoots…

  6. Blew schreef:

    Avatar van BlewSieboldhuis is hier 3 minuten lopen vandaan. Bij deze tentoonstelling ben ik nog niet geweest. Komt wel binnenkort. Zondag regen?

  7. maria schreef:

    Avatar van maria@George, dank voor zeer gekwalificeerd feedback en vragen.

    Ja het is zonder meer een aristocratisch verhaal… en het zal wel ook tot de aristocratisering van Japan hebben bijgedragen. Vertel meer!

    De meeste prenten in de tentoonstelling zijn afkomstig van Utagawa Kunisada, 1786-1864, illustrator van “De rustieke Genji”
    De rustieke Genji is een hervertelling van Tanehiko.
    In deze versie staat de zoektocht naar het zwaard Kogarasumaru centraal.
    Op deze prenten zijn de personages in feite afgebeeld als stedelingen van deze tijdsperiode (begin 19e eeuw)

    De Murasaki-afbeelding (alleen deze) van Yoshitoshi 1889 is inderdaad afkomstig uit “Honderd aspekten van de maan”, collectie Wessels.

    @Solvejg, ik ben er heel vaak in het Sieboldhuis. Niet omdat Siebold Duitser was… maar omdat het er erg mooi is. Op het moment hebben zij veel wisselende tentoonstellingen, vanwege 400 jaar Japan. De vorige van Soho Nokano had ik ook gezien, maar geen tijd gehad om erover te bloggen.

    Voor het gemak mail ik je mijn gegevens…

    Blew ga je ook mee?? We zijn blijkbaar allemaal buren van elkaar. Ik woon op de gracht van de Lakenhal….

    @en Blew: zondag WETENSCHAPSDAG!!
    Reactie is geredigeerd

  8. JdK schreef:

    Avatar van JdKblog gezien, van commentaar voorzien, en zo slecht film je niet. voor betere film heb je een betere camera etc. nodig.
    ik zou me een dag kunnen vergissen, maar dat zou de eerste keer in veertig jaar zijn. S werd precies 4,5 maanden na de eerste vier kinderen (31/5)geboren.

    Er is trouwens iets vreemds met die plaat "Prins Genji": de maan lijkt boven de zonsondergang te staan. Ik dacht even aan nevel, maar de felrode streep op de horizon bestrijdt dat. Zoiets kan natuurlijk niet met een volle maan.
    Reactie is geredigeerd

  9. maria schreef:

    Avatar van maria@JdK : in de papieren staat 16 oktober, maar in feite zijn we al dagenlang aan het vieren, omdat ik sowieso dacht dat het 13 oktober was.

    Wij hebben er veel plezier aan Shima, die zo vrolijk, actief en zelfbewust is. Sinds zij zo veel buiten mag zijn als zij wil (zij komt veel en vaak terug) is zij nog vrolijker geworden.

    Het filmpje: ik heb tussenin de camera gedraaid, en ik heb dus nu geleerd dat je dat niet moet doen. Bij het vliegenvangen maakt zij ook altijd een specifiek biepend geluid; ik weet dus wanneer zij een vlieg ziet ook al ben ik niet in de kamer…

    Je hebt gelijk over Genji en de maan. Bij deze afbeelding stond iets van dat het een referentie was aan het hoofdstuk over de herfstmaan. Maar het is toch de zon, maar dan met een referentie aan de maan. Ingewikkeld.

  10. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeIk word altijd een beetje verdrietig als ik in het Sieboldhuis kom, omdat ik het nog heb gezien in originele staat. Een van onze vrijwilligers woonde daar nl. antikraak – toen hij ons bij hem thuis uitnodigde waren we dan ook best wel opgetogen – en verdomd, het bevatte nog de originele stoffering in vrijwel alle kamers. Nu lijkt het in niets meer op het oude woonhuis, waar ik al bang voor was toen ze het gingen verbouwen.
    Siebold had ook een huis met tuin(!) ergens bij de Lage Rijndijk, maar dat is al lang geleden afgebroken. Het schijnt dat zijn dochter een van de eerste vrouwelijke artsen was.

  11. maria schreef:

    Avatar van mariaHi Joke, ik heb het Sieboldhuis ook nog voor de laatste recente verbouwing gezien, maar ik vind niet dat de zaak achteruit is gegaan…

    Ja, zijn half-Japanse dochter is de eerste vrouwelijke arts in Japan geworden; en hij bleef doorbetalen voor haar opleiding etc lang nadat hij naar Nederland was gekomen.
    Er zijn slechtere vaders.

  12. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeHeb jij het behang en de lambrisering nog gezien, zo’n jaar of 8 geleden?

  13. maria schreef:

    Avatar van mariaIk ben er wel rond die tijd geweest maar ik herinner me het behang helemaal niet.

    Maar ik snap wel wat je bedoelt, het is nu duur, gelikt. Dat wel.
    Maar het moest wel opgeknapt, natuurlijk.

    Ik voel me daar prettig, ik kan het niet anders zeggen.

  14. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeNadat ze dat eruit gesloopt hadden moest het vàst opgeknapt worden. Ik heb me er altijd over verbaasd hoe het nog in zo’n goede staat kon zijn, en wat er dan in de 20ste eeuw met het pand gedaan is. Maar… misschien is het ooit heel knap gerestaureerd in 19e eeuwse stijl. ’t Is gewoon zo jammer dat nu het hoegenaamd niet meer de sfeer ademt van een huis waar Siebold wóónde en werkte – de man waar 3 rijksmusea schatplichtig aan zijn. (En dat er van die tuin in oost niks bewaard is gebleven is nog veel jammerder natuurlijk.)

  15. maria schreef:

    Avatar van mariaHet zou wel leuk zijn om foto’s te zien van hoe het was.
    en van de tuin heb je natuurlijk veel meer verstand dan ik!

    Het is zeer waar, het is nu absouluut niet meer het woonhuis van Siebold, dat is weg.

  16. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeMisschien heeft die gozer dat wel: hij is videoman. En die tuin, ik zou wel willen weten of daar nog tekeningen of een beschrijving van bestaan… voorzover ik weet niet nl.

    Voorlópig komt er geen japanjaar meer… dat was ’99 of zoiets. Het Pilgrim Fathersjaar komt eraan trouwens, maar ook dat wordt weer karig. (Pechtold heeft zich als wethouder weleens laten ontvallen dat die Amerikaanse verering van de schamele resten van de Vrouwenkerk helemaal nergens op sloeg – en dat leverde prompt een fikse boycot op.) Gelukkig zijn voorouder-vereerders zeer snel tevreden.

  17. maria schreef:

    Avatar van mariaIk zal zelf zien wat ik nog aan archiefmateriaal vind.

    Jubileum:
    "400 jaar handelsbetrekkingen en 150 jaar diplomatieke betrekkingen Nederland-Japan

    Nederland en Japan vieren in 2009 het 400-jarige jubileum van de bilaterale handelsbetrekkingen. In 1609 verleende de Japanse Shogun Tokugawa Ieyasu namelijk met een zogehetenhandelspas toestemming aan de Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) voor de oprichting van een permanente handelspost. De handelspas was de eerste officiële overeenkomst tussen beide landen. In 2008 wordt tevens het 150 jarig jubileum gevierd van de officiële diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Japan.`

    en verder, Sieboldhuis doet ook mee aan het Leids filmfestival.

    Reactie is geredigeerd

  18. Solvejg schreef:

    Avatar van SolvejgHa, ik wist wel dat je er iets over geschreven had, was zelfs al bij je langsgeweest (soms glijdt zoiets in de vergetelheid :-)). Ik raakte gisteren verzeild in een Japans prentenboek en kwam de vertellingen ook tegen. Leuk he? Ik wil beslist meer weten en ga in ieder geval binnenkort voor het eerst in mijn leven naar het Sieboldhuis……
    Reactie is geredigeerd

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief