Wetenschap Kunst Politiek

Kwal en engel

19 comments

Toen ik afdaalde naar de kelder van het Catharijneconvent in Utrecht om de Engelen-tentoonstelling te bezoeken zag ik in het trappenhuis een kwal aan mij voorbijzwemmen, en wel in het glas-in-lood-raam daar in het trappenhuis.
Ik dacht: “Hé, dat heb ik al eerder gezien, dat is toch die Marc Mulders met zijn kwallen!

Een check op internet gaf me gelijk: De belijdende katholiek Marc Mulders heeft in opdracht van Museum Catharijneconvent dit glas-in-loodraam gemaakt. ” ‘Apocalypse’ is een hoogstaand en dramatisch werk met vele sprekende elementen. De kunstenaar verwijst juist naar de actualiteit. Voor hem weerspiegelt het kunstwerk de dramatische en onzekere tijd waarin wij nu leven. Dit laat hij zien door afbeeldingen van overlevenden van de aanslagen in Londen en Madrid op te nemen in het raam. Zij worden getroost door engelen. ..[…] “

Over de kwal wordt op internet niets gezegd, maar alle mensen die nu nog naar de Engelen-tentoonstelling gaan, maak alsjeblieft een bewijsfoto voor mij (of misschien moet ik zelf nog een keer gaan, ik heb veel gemist).
Maar goed, ik heb inzake de katholiek Marc Mulders en de kwal sowieso nog andere bewijzen in huis!
Marc Mulders heeft een grote tentoonstelling in het Museum De Pont, samen met Claudy Jongstra, Mapping out paradise,”een zaalvullende installatie waarin gebrandschilderd glas, draperieën van vederlicht vilt en grote fotocollages visueel en inhoudelijk een verbond met elkaar aangaan” (nog te zien tot 16 november).

Hun paradijs heeft me in principe goed bevallen.

Wat mij daarentegen niet bevalt is hun mondelinge en schriftelijke toelichting bij hun paradijs: “Beide kunstenaars zien het als hun taak optimistische beelden de wereld in te sturen. Naar hun overtuiging hebben onrust en provocatie, in het verleden karakteristieken van de avant-garde, hun langste tijd gehad”. De christelijke beeldtraditie vormt voor hen een tegengif tegen de huidige “decadentie”. Hun kunstwerk is de belichaming van positieve, helende krachten.

Ook al ben ik in de laatste tijd zelf behoorlijk positief op mijn blog, en zijn veel oude fans zeer teleurgesteld in mij: dit gaat mij te ver en ik begin allerlei decadente gedachten te krijgen bij zo veel zoetsappigheid.


Helaas is de glazen kwal bij Mulders geen vrolijke kwal, maar hoort zij voor hem bij de onderaardse kwaadaardige stromen die alles vergiftigen.

Dus kwal= hel voor Mul.
Makkelijk te onthouden.

Mulders, kwal en engelen zweven niet alleen door het Utrechtse trappenhuis, nee, Mulders hangt ook met een engel in de Engelen-tentoonstelling (maar niet met een kwal). Terwijl ik de bloemenengel van Huub Kortekaas van ontroerend mooi vond, kan ik met Mulders’ kitsch-bloemenengel niets, en al helemaal niet met de Mulderssche toelichting:
“Als tegenwicht voor het ongerijmde geweld in de wereld is er een enorme behoefte aan schoonheid.”


Hier kan ik niet tegen, geef mij maar de prikkelende schoonheid van een kwal…. en scherpe politieke analyse en provocerende actie in plaats van helende engelen.

Tags: , ,

19 Responses to “Kwal en engel”

  1. jan bouma schreef:

    Avatar van jan boumaJe gaat mij wat te snel want ik loop een paar blogs achter…

  2. lebonton schreef:

    Avatar van lebontonals je je titel snel leest wordt het kwalenengel
    misschien is die dan wat voor je.
    maar vwb het verschil tussen kwal en engel, als je de zouteloze exemplaren aan onze kusten buiten beschouwing laat, heb je het over een wereld van schoonheid, ongeevenaard door fantasiebeelden over engelen.

  3. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight@Maria
    Tja, daar waar religie en kunst elkaar ontmoeten…. Ik deel zeer je mening over zoveel zoetsappigheid. Die kwal in Museum Catharijneconvent was me trouwens niet opgevallen. Het raam als geheel vind ik prachtig.

    Maria, je makeover is wat mij betreft gelukt. Tot nu toe. Kritiek op de kunstwereld mag echter. Voor je het weet sta je met je laarsjes midden in het bluswater van de cultuurpolitiek. Want wat bieden musea, hoe presenteren ze, wat representeren ze en zijn al die conservatoren en directeuren nou eigenlijk wel in staat om hun zware taak uit te oefenen? Ik heb zo mijn twijfels.

    Al naar Charley Toorop in Boijmans geweest? Aangrijpende en meedogenloze zelfportretten.

  4. maria schreef:

    Avatar van maria@Hoi George, ik ben superblij dat je weer bent!
    Het raam in het Catharijneconvent is prima net zoals ook het Tilburgse “Paradijs”. (Volgende week maak ik een foto van de kwal in Utrecht).
    Het probleem zit in de tekst: in de toelichting die erbij hoort. En dan die afschuwelijke kitsch-engel.. oh bah.
    Toorop heb ik nog niet gezien, de krantenafbeeldingen spreken mij niet aan. Waarschijnlijk slechte reproducties.
    Goed dat jij me nu ernaartoe stuurt! Jouw woord, mijn bevel.
    Ik zou er zeer blij zijn als je morgen op mijn blog ook kijkt en commentaar geeft, dan schrijf ik over de relatie Elias Canetti en Fritz Wotruba. Dat is een zeer specialistisch item, waar mensen die Canetti niet kennen niet zo veel aan zullen hebben. Dus ik reken op jou…
    En nog iets. Herinner je je ons blog http://www.volkskrantblog.nl/bericht/184072%3Cbr%20/%3E
    ? Op dat blog is er veel communicatie nu nog bijgekomen, omdat de schipper van dat schip is begonnen te mailen op dat blog, en ik bovendien zijn schip recent nog een keer heb gezien. Ga kijken alsjeblieft, ik vind het zo erg leuk. Dat zijn de dingen die mij de energie geven om te bloggen.

    Reactie is geredigeerd

  5. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina DijstelbergeIk zag http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/7658033.stm op de BBC en moest direct aan jou denken. Is het geen prachtige gevallen engel… Erg verleidelijke tentoonstelling om te gaan bezoeken overigens.

  6. maria schreef:

    Avatar van maria@Fantastisch Ina, zeer hartelijk bedankt!
    Als er een goedkope manier zou zijn om naar Londen te gaan, dan zou ik wel graag willen…

    Over Saatchi heeft trouwens Cyrille Offermans, van wie ik zeer houd, een azijnzuur hoofdstuk geschreven in zijn nieuwe boek ‘Schipbreuk’. Ik ben het niet helemaal met hem eens, maar toch zijn het interessante gedachten.

  7. Man met baard schreef:

    Avatar van Man met baardDit gaat mij te ver en ik begin allerlei decadente gedachten te krijgen bij zo veel zoetsappigheid.

  8. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight@Ina
    Prachtig filmpje over Chinese kunst bij Saatchi. Bedankt. Rolstoelen met gevallen wereldleiders. Bij Saatchi denk ik trouwens al snel aan beleggen.

    @Maria
    Naar je blog over zand gekeken. Fantastisch contact met de schipper. Wat een toeval! Het is rustgevend om foto’s van schepen te bekijken.

    Die kitschengel van Mulders lijkt op vlees geworden religie. Hoewel niet met de rauwheid van biefstukken, maar hooguit van een slavink.

    Ik denk dat de sfeer goed aansluit bij een traditie van bidprentjes, populaire verbeeldingen van het heilige en de ‘kunst’ in 99% van de gewone kerken. Kan het zijn dat Mulders hierop een bijtend commentaar geeft?

    Voor velen van ons wordt het beeld dat we hebben van religieuze kunst bepaald door naslagwerken en een bezoek aan een topstuk in een kerk of museum, zoals vermeld in de reisgids. We reizen naar Florence, Salamanca, Colmar of Chartres.

    Loop echter eens een doorsnee parochiekerk binnen. Dat is een andere wereld. Je verwachtingen worden op de proef gesteld. Je weet werkelijk niet wat je ziet aan middelmatigheid en ondermaatse kunst. Is dit ook religieuze kunst? Ja, dit is religieuze kunst zoals die op dit moment gemaakt wordt. Binnen het eigen reservaat. Het bevestigt het verschil met het kunsthistorisch waardevolle. Het zet ons beeld op losse schroeven. Zoals Mulders als topkunstenaar dat vermoedelijk ook doet.

    Zeker weet ik dit laatste vermoeden echter niet. Daar blijft het een vermoeden voor. Religieuze overwegingen zijn immers niet rationeel, maar bovenrationeel. Dat gaat mijn boerenverstand te boven.

    Maar stel je vraag komende zaterdag 11 oktober om 15.00 uur in De Pont te Tilburg als Alex de Vries een kunstenaarsgesprek heeft met Claudy Jongstra en Marc Mulders.
    http://www.depont.nl/nl/auditorium/programma-auditorium/programma-detail/auditorium/138/

    Voor engelen-tekeningen kijk ook eens op
    http://www.anna-frydman.com/
    Bij ‘Zeichnungen’ en dan ‘Engel’ en ‘Human Angels’. Hoe beeldt een kunstenaar die wenst te ontsnappen aan de clichés over engelen, een engel af zonder er een expliciet kunsthistorisch statement van te willen maken? Zo lees ik in ieder geval deze tekeningen van Anna Frydman en dat maken ze voor mij interessant.

    Als je de volgende keer Munchen bezoekt, ga dan eens naar de boetiek van Ilona Wittmann in de Kapuzinerstrasse (metro Goetheplatz) voor het Kunstpullunderprojekt ‘Ilonanna’ van Ilona en Anna.

    Maria, ik zal op Canetti reageren.
    Reactie is geredigeerd

  9. maria schreef:

    Avatar van mariaGeorge:
    “Ik denk dat de sfeer goed aansluit bij een traditie van bidprentjes, populaire verbeeldingen van het heilige en de ‘kunst’ in 99% van de gewone kerken. Kan het zijn dat Mulders hierop een bijtend commentaar geeft?”
    Ik denk het niet. Ik zie geen ironie, die bij Reve bijvoorbeeld wél aanwezig is. Ik haal nog een citaat ten voorschijn uit mijn lievelingsboek: Het Boek van Violet en Dood ( p 149, de ik figuur = Reve kijkt rond in een katholieke kerk):
    “"Wat ik erg mooi vond was een reusachtig, vierkant schilderij waarop, midden boven, een duif met gespreide vleugels zweefde die uit haar borstje vijf zichtbare laser­stralen naar de aarde zond. Beneden stond een man met een half kale kop die zijn handen ten hemel hief. De vijf stralen maakten wonden respectievelijk in elk van die man zijn beide handen, in beide zijn blote voeten en in een plek van zijn naakte zijde. Op het metalen plaatje stond in twee regels: H. FRANCISCUS ONTVANGT / DE LIJDENSTEKENEN . Ik was zeer tevreden over dat schilde­rij, dat vakkundig geschilderd was, zij het zonder aan­spraak op museale onfeilbaarheid.
    Voor al het andere dat ik zag gold telkens hetzelfde: je kon altijd zien wat het voorstelde, het was mooi, en je be­greep het in één klap, al kon je, als je het tafereel ge­schiedkundig niet precies kon thuisbrengen, altijd te­recht bij het metalen plaatje onderaan. Ik herinner mij op die plaatjes geen teksten als: WORDING; PIECE; COM­POSITIE; of: ZONDER TITEL.
    Sommige schilderijen waren gesigneerd, meestal nog maar net leesbaar, en nooit was het de naam van een we­reldberoemd persoon. Mij hinderde dat niet, want het ging mij om de genotwaarde.
    Ik keek overal goed rond, maar een doek van Mondri­aan of van Rietveld ben ik nooit tegengekomen; en even­min pacifistische sculpturen van Zath Kin of vermage­ringsbeelden van Jacometti. Een enkele keer wel een doodshoofd, maar dan altijd zonder gasmaskers of prik­keldraad.
    De dood die heb je al, bedoel ik, maar het leven is wat je er zelf van weet te maken. "

    Over deze passage kan ik echt krijsen van het lachen.

    George je bent een grote inspirator… en op zaterdag zal ik in Tilburg aanwezig zijn. Wie nog??
    Ik zet het ook nog boven hier in de tekst.

    München: kerstbezoek bij mijn moeder staat al ingepland.. inclusief Haus der Kunst met “Spuren des Geistigen”. En bij Ilona Wittman ga ik dan ook langs.

    Canetti: over een uur staat het er…

    Reactie is geredigeerd

  10. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight@Maria
    Prachtig citaat van Reve! Dank. Over Mulders’ vermeende zoetsappigheid schort ik mijn oordeel maar even op. Ik kan het onvoldoende plaatsen. Is het niet zo dat er behalve ironie nog andere manieren zijn om commentaar te geven? De ironie van Reve is wel erg vet.

    Mooi dat je de boetiek van Ilona Wittman bezoekt.

  11. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@George
    @Maria
    Geheel met instemming gelezen; de voorafgaande betogen. De vraag luidt aan het einde: "Of er een einde is?" Nee. Alles was en bleek slechts een rimpeling in de oeverloze vijver van ons te vormen kunsthistorische gedachtegoed.
    Derhalve: op naar de volgende exegese! Groet! JB

  12. maria schreef:

    Avatar van maria@George: "Is het niet zo dat er behalve ironie nog andere manieren zijn om commentaar te geven? De ironie van Reve is wel erg vet."

    Een intrigerende kunstfilosofische kwestie waar ik zeer, zeer uitvoerig in het Duits over heb geschreven in mijn Passage/ Christoph Hein/Walter Benjamin- verhaal.

    Ik probeer daar aan te tonen waarom Christoph Hein niet, zoals hem wordt verondersteld, ironisch is. http://www.passagenproject.com/sprache.html zie onder “Scheinironie”

    Mulders die het over "heling" en positieve kunst" heeft kan ik niet als ironisch begrijpen.
    Ironie moet ergen uit blijken, kan niet zo maar geclaimd worden.
    Goed ik hoor het wel op zaterdag.

    @Jan, exegese. Ja inderdaad, mijn methode!
    Reactie is geredigeerd

  13. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight@Maria
    "Mulders die het over "heling" en positieve kunst" heeft kan ik niet als ironisch begrijpen."

    Speelt wellicht ook mee dat museum Catharijneconvent -dat geen museum voor moderne en hedendaagse kunst is- niet goed weet om te gaan met het idioom van de hedendaagse kunst? Misschien is het eerder de overtuiging van de staf van dit museum voor religieuze kunst dan van de kunstenaars zelf. Of zit er een kloof in hun beleving en analyse van wat hedendaagse kunst doet. Projectie dus.
    Reactie is geredigeerd

  14. maria schreef:

    Avatar van mariaIk heb de brochure van De Pont in de hand, over het ‘Paradijs’, met uitspraken van Mulders zelf.
    Hij heeft het letterlijk over "heling" etc. en positieve kunst.

    Maar ik laat me verrassen op zaterdag.

    Catharijneconvent vecht duidelijk met het thema, maar heeft toch ook een paar goede moderne dingen bij gehaald, zoals Kortekaas en Lucebert, maar ook een paar andere.

  15. Solvejg schreef:

    Avatar van SolvejgOh, ja, wat ik nog aan je kwijt wil over engelen: mijn favoriete engelen vlogen boven Berlijn, vooral die mens werd, is me dierbaar 🙂
    P.S. je titel triggerde bij mij een zinnetje uit: "http://www.youtube.com/watch?v=PYxp6OIEZlk": a fallen angel, who has got me hypnotized….
    Reactie is geredigeerd

  16. maria schreef:

    Avatar van mariaLeuk Solveig, de engel over Berlijn, niet aan gedacht, terwijl ik zo vaaak in Berlijn ben, bij mijn zus.

    Mijn zoon kwam ook nog aan met een interessant toneelstuk, iets met "Angels in New York"..
    De beste ‘fallen angels’ voor mij zijn die van Jiri Kylian en het NDT, die ik zeker vijf of zes keer heb gezien.

    Het is duidelijk; thema ‘Engelen’ is nog niet afgerond.
    Ook niet de kwal.
    Wat eigenijk wel?

    Golde Earring.. super. Kende ik niet.
    Reactie is geredigeerd

  17. klaas @ (weblog delfzijl e.o.) schreef:

    Avatar van klaas @ (weblog delfzijl e.o.)Mapping out Paradise vandaag in negen foto’s op mijn blog.

  18. Klaas A. Mulder schreef:

    Avatar van Klaas A. MulderZie voor het glas in lood raam van Marc Mulders in Utrecht:

    http://www.vkblog.nl/bericht/327184/Openbaring

  19. Klaas A. Mulder schreef:

    Avatar van Klaas A. MulderMarc Mulders vanmiddag op TV (zie ook vandaag mijn blog)

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief