Zwarte Piet en discriminatie

Verschil tussen traditie en kunst: bij traditie ben je gewend geen vragen te stellen. Bij kunst wel. Traditie is comfort zone. Oliebollen, kerstkaartjes op de mat. Kunst is uncomfort zone. En dus wil het nog wel eens wringen als traditie het onderwerp van kunst wordt.

Een protestmars à la de jaren tachtig moest het worden, met borden en spandoeken, tegen Zwarte Piet. Read The Masks. Tradition Is Not Given, heette de performance van kunstenaars Annette Krauss en Petra Bauer, als onderdeel van de serie Be(com)ing Dutch, waarin de Hollandse identiteit bevraagd werd.

Charles Esche, de Britse directeur van het Van Abbemuseum, was overdonderd door de negatieve reacties, volgens hem samen te vatten in ‘blijf met je buitenlandse poten van onze Zwarte Piet af’. Toen schelden overging in dreigementen, haakten kunstenaars en museum af. De performance werd afgeblazen omdat ‘de kans groot was dat het op geweld zou uitlopen’. Esche zei dat het kunstwerk ‘vernietigd’ was. De kunstenaars zeiden dat ze slechts de discussie over Zwarte Piet wilden heropenen.

zwarte piet van abbe1 Zwarte Piet en discriminatie
Vertel mij niet dat iemand serieus een revolte tegen Zwarte Piet ensceneert midden in de zomer. Nee, dit is een succesvolle actie om aan te tonen dat geenszins alleen moslims protesteren tegen kunstuitingen.
Extreem-rechts is een minst zo groot, en gezien de ernst van de dreiging, waarschijnlijk veel groter gevaar.

Wie heeft nu de Zwarte Piet? Extreem-rechts natuurlijk.
zwarte piet van abbe2 Zwarte Piet en discriminatie

Belangrijk in de tentoonstelling “Be(coming) Dutch”, waar ook de weinige en nietszeggende Zwarte Piet affiches staan:
Tintin Wulia, Collection of togetherness, een installatie met bonte paspoorten, waarin muggen dood zijn geslaan. Men ziet de bloedspatten.

Het toeschuiven van Zwarte Pieten aan bevolkingsgroepen en religies heeft zeker veel bloed laten spatten.
paspoort van abbe Zwarte Piet en discriminatie
tintin wulia2 Zwarte Piet en discriminatie

Tags: annette kraus, bloed, discriminatie, mug, petra bauer, protest, racisme, van abbe museum, vrijheid van meningsuiting, zwarte piet

admin Aug 30

Kunst, OBA

15 Responses to “Zwarte Piet en discriminatie”

ceesincambodja says:

30/08/2008 at 09:38

Met dank aan Wilders, FavoRita en consorten?

Reply
maria says:

30/08/2008 at 09:40

Ja, en het zou zelfs ook een sneer kunnen zijn in richting van Soera Hera ("Read the masks") en andere hysterische helden die op de anti-moslim rage meesurfen.
Reactie is geredigeerd

Reply
Ina Dijstelberge says:

30/08/2008 at 09:46

Wat is dit toch voor een vreemde zelfcensuur die musea zichzelf opleggen.
Ik begin zo langzaam aan kotsmisseijk te worden van die oprukkende verstikkende burgertruttigheid.

Het Sinterklaasfeest heb ik uit principe nooit gevierd. Juist vanwege de discriminatoire karakter. Door de meeste werd ik voor gek verkaard. Ik zou mijn zoon zijn plezier ontnemen. Heeft hij zef overigens nooit probemen mee gehad.

Maria heb mijn http://www.volkskrantblog.nl/bericht/218090 en http://www.volkskrantblog.nl/bericht/218171 al gezien?

Reactie is geredigeerd

Reply
Linda says:

30/08/2008 at 09:48

Zwarte piet is traditioneel mogelijk een overblijfsel van de ”wilde jacht’: een oude rituele handeling waar men geconfronteerd werd met de dood. Zwarte piet is zwart omdat hij uit het dodenrijk kwam. Men droeg zwarte en donkerblauwe maskers om de dood te representeren. Het sint en zijn knecht concept is een latere variatie en heeft weinig te maken met de vroegere laag. Voor zover ik het begrijp heeft het in origine niets te maken met racisme in welke vorm dan ook.
Reactie is geredigeerd

Reply
maria says:

30/08/2008 at 09:52

Ina, Linda, Ik denk niet dat de hele actie tegen de Zwarte Piet van Sinterklaas is gericht, maar tegen een andere, symbolische Zwarte Piet.

De zelfcensuur in dit geval is naar mijn mening uitgelokt en van tevoren min of meer ingepland, als deel van het kunstwerk.

Ik was niet van plan de "Black is beautiful" in Amsterdam te gaan zien, maar nu ga ik toch. In relatie met de kwestie Zwarte Piet interesseert deze tentoonstelling mij nu.

Reactie is geredigeerd

Reply
Ina Dijstelberge says:

30/08/2008 at 09:56

@ Maria : Dat de tentoonstelling niet vee met Sinterklaas te maken had begreep ik wel.

Dus er is geen sprake van burgertruttigheid bij het museum?

Overigens sluit het doorschuiven van de zwarte piet prachtig aan bij mijn bijdragen over de zondebok en meest recent, de staat van Nederand.

Reply
Linda says:

30/08/2008 at 09:59

Maria, natuurlijk is dit gericht tegen een andere, symbolische zwarte piet. Maar de originele zwarte piet, waar zoveel mensen een bepaald beeld van hebben, is van origine een spook. Mensen zien spoken. En dat past weer wel bij het thema, op een onbedoelde manier.

Reply
maria says:

30/08/2008 at 10:06

"Dus er is geen sprake van burgertruttigheid bij het museum?"
Dat kan ik niet met zekerheid zeggen.

Maar ik beoordeel anderen altijd met de veronderstelling, dat deze net als ik zelf uiterst complexe motieven hebben.
Bij Soera Hera zag ik dat naast haar kunst vooral ook haar geldingsdrang in het spel was, en in het Van Abbe zie ik dat er mogelijk een complexe satire gespeeld wordt.

Ik zeg niet dat het zeker zo is, maar ALS het kunst is hoort het complex te zijn.

@Linda: precies.

Reactie is geredigeerd

Reply
jan bouma says:

30/08/2008 at 12:46

Denk niet dat we een controversiëel geacht item tot ITEM, met hoofdletters wel te verstaan, kunnen verheffen door er met hoofdletters over te gaan schrijven. De "Zwarte Piet", als fenomeen en als "canon-onderwerp" van onze geschiedschrijving, plaats ik dus terug in de tijd en de ontstaansgeschiedenis. En koppel vervolgens de daaraan te verbinden opvattingen (van diezelfde tijd).

Mijn probleem met de hedendaagse interpretaties over kunst is dat men dat onderscheid niet weet te maken. Zomaar ‘n opmerking… We zullen zien of niet. Dat is geen fysiologisch proces…
Reactie is geredigeerd

Reply
maria says:

30/08/2008 at 13:40

Ik snap je niet Jan, de laatste alinea. Nog eens, graag.
De eerste alinea, zeer akkoord.

Reply
Helena says:

30/08/2008 at 19:59

Ik vind je visie op dit gebeuren wel interessant. Het zou best kunnen!
En het zijn inderdaad zeker niet alleen de moslims die protesteren tegen kunst(uitingen).

Reply
JdK says:

31/08/2008 at 03:01

Als ik dit lees geniet ik weer met volle teugen van de geschiedenisles op de lagere school indertijd. Spaanse soldaten die ergens in de tachtigjarige oorlog de bezoekers van een mis in de kerk van Naarden over de kling joegen. Die de bewoners van een klooster in Gorinchem "op beestachtige wijze" vermoordden en ophingen. Die monniken werden ons voorgehouden als De Martelaren van Gorcum.
Zwarte Piet – in casu de Moren – was ongeveer vijfhonderd jaar eerder door Karel Martel uit Europa verjaagd, maar dat hoefden we pas op de middelbare school te weten. Mijn geheugen kan daar dus zeker honderd jaar naast zitten.
O tempora, o mores.
De eerste surinamer in mijn geboorteplaats baarde dan ook veel opzien, ook al werkte hij voor de radio.

Reactie is geredigeerd

Reply
maria says:

31/08/2008 at 10:04

Goedemorgen en dank. Overigens staat op de achterkant op een grstis affiche, dat bij het kunstwerk hoorde en dat bezoekers mee mochten nemen (text: "reads the masks" enz…) , dat het Tropenmuseum en anderen een studiedag over de Piet zullen houden op 4 december. Dus wie er dan niets beters te doen heeft…

Reply
trotsopNL? says:

04/09/2008 at 19:04

Goede actie kunstenaars! Jammer van de aflasting.

Actiegroep Zwarte Piet=Zwarte Verdriet demonstreerde in de jaren negentig als eerste actiegroep tegen Zwarte Piet.

En de agressie was toen al groot.

In Amsterdam werden we bespuugd en geslagen. Toch hebben we in totaal 4 jaar gedemonstreerd in de binnenstad tot aan de Bijlmer van 1994 t/m 1997.

De orthodoxe Sinterklaasvierder is iemand die zich geen Sinterklaasfeest wil voorstellen zónder de zwart/wit/meester/knecht rolverdeling.

Deze conservatieve autochtone opvatting is anno 2008 nogal achterlijk.

Zie ooK: http://hetverzetgaatdoor.blogspot.com

Reply
Starry Night says:

06/09/2008 at 20:48

Agressie tegen demonstranten die zich druk maken om Zwarte Piet is onzinnig. Hard uitlachen lijkt me voldoende.

@Maria: ik vind je invalshoek interessant, of het nou waar is of niet. Ik vat het zelf allemaal toch wat letterlijker op, juist omdat de protesten tegen Zwarte Piet (de ‘echte’) niet uit de lucht gegrepen zijn, zie reactie hier direct boven.

Vond overigens de reactie van Morgaine interessant, want nieuw voor mij.

Reply