Wetenschap Kunst Politiek

De eenhoorn in kunst en literatuur

24 comments

In de laatste tijd ben ik een paar keer het sympathieke fabeldier Eenhoorn

tegengekomen.

 


Stephan Balkenhol, Unicorn (2001), Olieverf en wa-wahout

 

  • Bij Rainer Maria Rilke:
… Sie nährten es mit keinem Korn
nur immer mit der Möglichkeit, es sei.
Und die gab solche Stärke an das Tier,
daß es aus sich ein Stirnhorn trieb. Ein Horn.
Zu einer Jungfrau kam es weiß herbei
– und war im Silber-Spiegel und in ihr.
 
  •  Bij Pat Andrea

  • …En dus bij Lewis Carroll, Through the looking-glass, waar de eenhoorn Alice als een fabeldier beschouwt:
CHAPTER VII. The Lion and the Unicorn
 […]
‘Who are at it again?’ she ventured to ask.
‘Why the Lion and the Unicorn, of course,’ said the King.
‘Fighting for the crown?’
‘Yes, to be sure,’ said the King: ‘and the best of the joke is, that it’s MY crown all the while! Let’s run and see them.’ And they trotted off, Alice repeating to herself, as she ran, the words of the old song:–
   ‘The Lion and the Unicorn were fighting for the crown:
The Lion beat the Unicorn all round the town.
Some gave them white bread, some gave them brown;
Some gave them plum-cake and drummed them out of town.’

‘Does–the one–that wins–get the crown?’ she asked, as well as she could, for the run was putting her quite out of breath.
‘Dear me, no!’ said the King. ‘What an idea!’
‘Would you–be good enough,’ Alice panted out, after running a little further, ‘to stop a minute–just to get–one’s breath again?’
‘I’m GOOD enough,’ the King said, ‘only I’m not strong enough. You see, a minute goes by so fearfully quick. You might as well try to stop a Bandersnatch!’
Alice had no more breath for talking, so they trotted on in silence, till they came in sight of a great crowd, in the middle of which the Lion and Unicorn were fighting. They were in such a cloud of dust, that at first Alice could not make out which was which: but she soon managed to distinguish the Unicorn by his horn.
[…]
There was a pause in the fight just then, and the Lion and the Unicorn sat down, panting, while the King called out ‘Ten minutes allowed for refreshments!’ […]
At this moment the Unicorn sauntered by them, with his hands in his pockets. ‘I had the best of it this time?’ he said to the King, just glancing at him as he passed.
‘A little–a little,’ the King replied, rather nervously. ‘You shouldn’t have run him through with your horn, you know.’
‘It didn’t hurt him,’ the Unicorn said carelessly, and he was going on, when his eye happened to fall upon Alice: he turned round rather instantly, and stood for some time looking at her with an air of the deepest disgust.
‘What–is–this?’ he said at last.
‘This is a child!’ Haigha replied eagerly, coming in front of Alice to introduce her, and spreading out both his hands towards her in an Anglo-Saxon attitude. ‘We only found it to-day. It’s as large as life, and twice as natural!’
‘I always thought they were fabulous monsters!’ said the Unicorn. ‘Is it alive?’
‘It can talk,’ said Haigha, solemnly.
The Unicorn looked dreamily at Alice, and said ‘Talk, child.’
Alice could not help her lips curling up into a smile as she began: ‘Do you know, I always thought Unicorns were fabulous monsters, too! I never saw one alive before!’
‘Well, now that we HAVE seen each other,’ said the Unicorn, ‘if you’ll believe in me, I’ll believe in you. Is that a bargain?’
‘Yes, if you like,’ said Alice.
[…] The Lion looked at Alice wearily. ‘Are you animal–vegetable–or mineral?’ he said, yawning at every other word.
‘It’s a fabulous monster!’ the Unicorn cried out, before Alice could reply.
[…] “

… Geen graankorrel gaven zij het te eten
maar bleven het voor mogelijk houden dat het bestond.
En dat gaf het dier zo’n kracht
dat het uit zijn voorhoofd een hoorn deed groeien. Eén hoorn.
Wit liep het naar een maagd toe –
en was in de zilveren spiegel en in haar.
(vertaling W. Leenders)

1

Unicorn einhorn eenhoorn licorne

Unicorn einhorn eenhoorn licorne

2

Unicorn einhorn eenhoorn licorne

Unicorn einhorn eenhoorn licorne

3

Unicorn einhorn eenhoorn licorne  MilleFleurTapestry

Unicorn einhorn eenhoorn licorne MilleFleurTapestry

4

Unicorn einhorn eenhoorn licorne

Unicorn Einhorn eenhoorn licorne

5

Unicorn Einhorn eenhoorn licorne   modern

Unicorn Einhorn eenhoorn licorne modern

 

 

 

6

7

 

Unicorn einhorn eenhoorn licorne

Unicorn einhorn eenhoorn licorne

 

 

Academische vrijheid in het geding

Tags: , , , , , ,

24 Responses to “De eenhoorn in kunst en literatuur”

  1. vuurjuffer schreef:

    Avatar van vuurjuffer
    over de eenhoorn valt veel te lezen, maria en wat mij dan bijblijft is dat de hoorn gezien wordt als symbool van de overwinning van het mannelijke op het vrouwelijke,
    ach ja,

    groet je de vuurjuf
    Reactie is geredigeerd

  2. maria schreef:

    Avatar van maria
    Vuurjuffer,
    De eenhoorn is ietsje meer complex dan men op het eerste gezicht zou denken…
    De eenhoorn gold ook als symbool voor kuisheid.
    Vraag mij niet waarom.
    Wikipedia: “Een aantal vrouwenabdijen, o.a. de abdij van Herkenrode in Hasselt, dragen de eenhoorn in hun wapenschild. Daar verwijst de eenhoorn naar de symboliek uit de christelijke iconografie, de kuisheid en de maagdelijkheid.”
    Ook nog Wikipedia: “Hildegard von Bingen schrijft: ‘De dooier van een ei, vermengd met enig poeder van een eenhoornlever, vormt een zalf, die aan leprozen verlichting brengt, tenzij de dood hen als zijn slachtoffer heeft uitverkoren of het Gods wil is, dat zij niet zullen genezen.’

  3. vuurjuffer schreef:

    Avatar van vuurjuffer
    zoals ik schreef maria, er valt veel te lezen over de eenhoorn en niet alles valt te onthouden

    fijn weekend

  4. lebonton schreef:

    Avatar van lebonton
    eenhoorn is genoeg
    voor twee is het nog te vroeg

  5. maria schreef:

    Avatar van maria
    lebonton, dank je leuk.

    het schijnt dat er ergens in Italie ook een echte eenhoorn gevonden is..
    Reactie is geredigeerd

  6. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    @ Maria: Omdat alleen een maagd de eenhoorn kon lokken en aanraken. Dat zit zelfs in de fantasyfilm Legend (van Ridley Scott uit 1985).

    Robert Graves zegt in The White Goddess op p. 255 dat de eenhoorn gewijd was aan Sophia – en daarmee aan de maagd Maria, met haar feestdag op 13 augustus (‘the passing of Wisdom into Immortality) en haar appelboom. Hij legt het edele hoofd in haar schoot. (In een provencaalse versie gedraagt hij zich dan wat al te familiair en wordt overgedragen aan de jagers.) Op p. 409 brengt de schrijver a.d.h.v. het getal 5 de hoorn in verband met (de 5 hoekpunten van) obelisk en pyramide en (fabeldieren als) de eenhoorn met de godin Kali/Minerva (wier getal 5 was). Ook komt het hert van St. Hubertus op de proppen in een hermetische tekst genaamd the Book of Lambspring:

    "The Sages say truly that two animals are in this forest: one glorious, beautiful and swift, a great and strong deer; the other an unicorn…. If we apply the parable of our art, we shall call the forest the body…. The Unicorn will be the spirit at all times. The deer desires no other name but that of the soul…. He that knows how to tame and master them by art, to couple them together, and to lead them in and out of the forest, may justly be called a Master."

  7. maria schreef:

    Avatar van maria
    Ha Joke, zeer leerzaam.
    In het boek “Monsters en fabeldieren” dat ik in mijn bezit heb, staat ook dat de eenhoorn een oude geschiedenis en een groot verspreidingsgebied kent: in het derde millenium voor Christus was de eenhoorn al in China bekend.
    In de christelijke traditie en de bijbel kwam de eenhoorn door een vertaalfout terecht. …

  8. laila schreef:

    Avatar van laila
    Bijzonder boeiend; die eenhoornmythes. Er zijn er zovelen.
    Dat Joke een verband legt met de godin Kali boeit me zeer. In die godin ben ik zeer geinteresseerd. Kali: de vrouwelijke Kracht van Ajit Mookerjee geeft een andere visie op deze godin.Zij vocht tegen het destructieve mannelijke beginsel.

    Het boek besluit met onderstaand gedicht van Rabindranath Tagore.

    Moeder, ik zal voor uw hals een parelsnoer weven,
    met mijn tranen van droefheid.
    De sterren hebben hun enkelringen van licht gesmeed om uw voeten te tooien,
    maar mijn sieraad zal hangen op uw borst.

    Rijkdom en roem van u, en het is aan u die te geven of te onthouden. Maar deze smart is uitsluitend van mij,
    en als ik haar tot u breng als mijn offergave,beloont ge mij
    met genade.

  9. laila schreef:

    Avatar van laila
    nb de moeder van een vriendin vroeger heette Andrea. Ik vraag me steeds af of dat familie is.Haar zus is ook kunstenares: Lieke Vreede.

  10. maria schreef:

    Avatar van maria
    Laila, Kali, ja, heeft me altijd gefascineerd, deze pittige dame.
    De eenhoorn figureerde in ieder geval ook in India en Mesopotamie, vaak als een hertachtig wezen. De antieke schrijvers zeiden dat de eenhoorn in India werd waargenomen.
    Toen Marco Polo in Java een een vermeend eenhoorn te zien kreeg, was hij erg teleurgesteld: “Het zijn aartslelijke beesten, just het tegendeel van de voorstelling die wij ervan hebben!”
    Wat hij zag was een neushooorn, voor hem en mengeling van olifant en zwijn.

    —-
    Pat Andrea is in ieder geval Hagenaar…doceert nu in Parijs.

    Reactie is geredigeerd

  11. laila schreef:

    Avatar van laila
    Yep; die moeder van die vriendin kwam ook uit Den Haag. Met haar ben ik nog naar Finland gelift. Een avontuur.Ik heb haar lang niet gezien. De naam komt niet zoveel voor.

    Overigens eindigt dat boek van Mookerjee met een "zwart"gedicht vol wijsheid van Vivekananda. Ik zit nu even bij de Veda’s; heb ik als doctoraal bijvak gedaan maar ik snapte er toen niet veel van.Een mager zesje kreeg ik.Ha.

  12. laila schreef:

    Avatar van laila
    de eenhoorn als merrie heb ik ook ontdekt:-)

  13. maria schreef:

    Avatar van maria
    De Andrea-family, het lijkt er wel op.
    Ik vind die Pat, ook alles andere wat ik van hem heb gezien, hartstikke goed.

    Kali komt ook zeer positief voor bij Gunter Grass, wiens boek Der Butt/De bot ik alle vrouwen zeer kan aanbevelen ( gaat over negen historische archetypes van vrouwen) . Kalis motto: Zunge zeigen/ tong laten zien is ook een van Grass zijn eigen motto’s en de titel van een van zijn gedichtbundels.
    Reactie is geredigeerd

  14. laila schreef:

    Avatar van laila
    Je maakt me nieuwsgierig naar De Bot, maar ik heb nog zoveel open geslagen boeken liggen.

    "Je tong laten zien",hm, die Kali staat wel op de voorkant van het boek met een raar rood tongetje.

    ‘k wait nait, ik prefereer even de Stilte van Meister Eckhart, waar ik weer iets prachtigs over las.

    Dom door doen is niks voor mij.
    Met de Ijssel als levensader:-)

  15. laila schreef:

    Avatar van laila
    Dag Maria.
    Met jou sluit ik de computer af.
    Ik vond het "gezellig":-)

  16. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    @ laila: Misschien vind je The White Goddess ook interessant, al wordt Kali er niet zo vaak in genoemd. Hij associeert op de drievoudige maangodin en stuitert zo de hele wereld over – met als centrale plek de keltische mythologie. Alle mysteriën met extatische culten hangen voor hem samen, dus m.n. de Indische, Egyptische (de pyramidecultus rond Isis), de Kretenzische, Dionysische en Keltische, en die rond godinnen als Io en Astarte. Maar hij put ook uit joodse, christelijke en mohammedaanse mystieke bronnen. De maangodin heeft (naast attributen als fabeldieren en appels) o.a. te maken met dansen en alfabetten, met de kleuren rood, wit en zwart en met (bepaalde varianten van) het kruissymbool.

    Meister Eckhart, dat vind ik heel mooi. Over mystiek gesproken! Eén van de weinige christenen ooit die het echt begrepen had. Er stond vorig jaar een goeie artikelenreeks in Trouw over hem.

  17. JdK schreef:

    Avatar van JdK
    Hier is het cultureel filiaal van Blokker geopend.

  18. maria schreef:

    Avatar van maria
    Maangodin, sowieso hooogactueel voor mij.

    Over Kali kom ik nog terug.

    Verder vind ik het nog steeds een leuk paradox dat een fallisch dier het embleem wordt voor magdelijkheid en voor nonnen.

    Laila, de eenhoornal als merrie= androngynie.
    JdK,binnenkort een Blokker-cultuur-bijdrage over katten.

    Reactie is geredigeerd

  19. laila schreef:

    Avatar van laila
    Goedemorgen Maria.
    Wat zijn de krantjes weer dun vandaag.
    Enfin: het ijsvogeltje doet het goed las ik net.

    Ha; androgynie.Een toverwoord.

  20. maria schreef:

    Avatar van maria
    Ijsvogel!!!!!!!

    Je zult het niet geloven, maar daar ben ik zeer intens mee bezig, in kunst mythologie en natuur!

    Ik heb de krant nog niet gezien, er werd de verkeerde ( Nederland gristelijk dagblad) geleverd
    Een hele fijne zonnige dag gewenst!

    en over Meister Eckart, Maria, Martha en Vermeer, zie mijn Blokker- bijdrage: http://www.volkskrantblog.nl/bericht/94573

  21. eva schreef:

    Avatar van eva
    Eindelijk het mysterie van de Eenhoorn ontrafeld!
    Mooi!
    gr eva

  22. laila schreef:

    Avatar van laila
    Als je via google ijsvogel en symboliek intypt vind je een aardige site over dat snelle vogeltje.

  23. maria schreef:

    Avatar van maria
    Goh wat leuk, zal ik doen. T Rex, mijn God wat is dat lang geleden….heb ik toen eigenlijk al geleefd???

    En, sinoloogje, weet je dan dat een eenhoorn de geboorte van confucius vorspelde????

    Voor jou speciaal: binnenkort Ah Xian en de feniks…

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief