Wetenschap Kunst Politiek

Midzomernachtsdroom: de vrouw in de maan

30 comments

De maan is de eigenlijke hoofdpersoon in Shakespeare’s “Midzomernachtsdroom“.

De openingszinnen van Theseus en Hippolyta gaan over de stand van de maan:

THESEUS Nu draaft ons bruiloftsuur gezwind nabij,
Hippolyta; vier blije dagen brengen

Een nieuwe maan. Maar o, wat neemt die oude
Toch langzaam af! Zij stremt al mijn verlangens,
Zoals een weduwe die, oud en kwijnend,
Nog met haar schoonzoons rente ’t leven rekt.

HIPPOLYTA Vier dagen zinken weldra weg in nacht,
Vier nachten zullen snel de tijd verdromen;
Dan wordt de zilvren boog der maan opnieuw
Gespannen aan de hemel, en aanschouwt
Zij onze bruilofsnacht.”

En ook later in het stuk wordt de maan vele keren genoemd.

De maan treedt ook zelf op en spreekt, met een lantaarn in zijn hand (in scene 5,1: de Pyramus en Thisbe – parodie).

Eerst zegt de maan:

Deze lantaarn is de gehoornde maan,
Ik ’t mannetje in de maan, neem dat maar aan.”

De “gehoornde maan” is – zoals de hele Pyramus en Thisbe-episode – een aanspeling op Ovidius’ Metamorphoses, waar de volle maan meerdere malen aangeduid wordt als “de horens tot een schijf sluitend” ( boek 2; 344 en 455)

Later in dezelfde scene 5,1 zegt de Midzomernachts-maan nog eens (ik haal het nu aan in het Engels):

All that I have to say, is to tell you, that the lanthorne is the moon; I, the man in the moon; this thorne bush, my thorne bush; and this dog, my dog.”

Eigenlijk zou de genoemde “man in de maan” beter de “vrouw in de maan” moeten heten, tenslotte is de godheid van de maan een vrouw: Diana, die door meerere motieven ook nauw verbonden is aan Shakespeare’s Midzomernachtsdroom. De hond bijvoorbeeld, die door de man in de maan wordt genoemd, speelt aan op de Actaeon-episode in de Metamorphoses, waar Actaeon de badende Diana bespiedt en voor straf van zijn eigen honden wordt verscheurd.

Dus ik maak nu van Shakespeare’s tekst:

“Ik moet u allen vertellen, dat de lantaarn de maan is, ik ben het vrouwtje in de maan, die doornstruik is mijn doornstruik en die hond is mijn hond.”

Emil Nolde, Midzomernachtsdroom, 1910

Vertalen Duits Vertaalbureau Duits

.

Tags: , , ,

30 Responses to “Midzomernachtsdroom: de vrouw in de maan”

  1. laila schreef:

    Avatar van lailaDag Maria,

    Is het jou ook al in de bol geslagen ?

    Volgens mij ben je stiekem erg bijgelovig, gezien alle symboliek, die je telkens weer opvoert.Grappig hoe een intellectueel met het irrationele omgaat:-)

  2. maria schreef:

    Avatar van mariaIk ben niet bijgelovig, ik speel met symbolen en betekenissen.

    Er gebeuren wel allerlei hooogst merkwaardige dingen in mijn leven, dat wel, maar dat ik daar een patroon in herken is alleen omdat we mensen altijd zin proberen te zien in de chaos en toeval.

    Ironie, romantische ironie, is de enige mogelijke houding voor mij.
    Reactie is geredigeerd

  3. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke MizéeHoi Maria, ken je de hilarische Pyramus en Thisbe-vertaling van Kees Stip? Hij had het kennelijk niet zo op Ovidius (zie http://www.digischool.nl/kt/ce/Pyramus-tekst.doc).

  4. maria schreef:

    Avatar van mariaJoke, nee ken ik niet, dank je, erg leuk!!

    Ik houd overigens wel van Ovidius, zeer zelfs, en zal ook op Ovidius geinspireerde foto’s maken, maar net zo veel houd ik van parodieen op Ovidius!

  5. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight@Maria
    Het begint me te dagen. Ik werp maar even een projectie op. In retrograde ben je als moeder op zoek naar de maagdelijke geboorte, de parthenogenesis. Vandaar je belangstelling voor reptielen en planten. Doel is om de verschillen tussen mannen en vrouwen weg te wassen. Als moeder godin objectiveer je nu je eigen cult.
    Zie ook: http://www.answers.com/topic/mother-goddess-psychoanalysis?cat=health

    Trouwens, volgens Dante en de Middeleeuwse traditie is de man in de maan Kain die verbannen werd vanwege de moord op Abel.
    Zie ook: http://danteworlds.laits.utexas.edu/paradiso/01moon.html
    lees onder ‘Moon Spots. Canto 2.49-148’
    Reactie is geredigeerd

  6. maria schreef:

    Avatar van mariaLeuke gok, George, maar deze keer zit je ernaast.
    De Diana-figuur is bij mij maar één van vele figuren. Bovendien is deze ( ook op de foto boven ) parodistisch geconcipieerd. Bij Shakespeare spelen de botte handwerkers, en bij mij speel ik absoluut herkenbare niet-godin een godin met godverdomme een knuffel [!!!] .

    nee, ik val niet samen met Diana, noch met mijn parodistische figuren. Ik heb er ongelofelijk veel plezier in om zelf zowel te spelen alsook de regie te voeren, en ( in dialoog met anderen) teksten erbij te schrijven, en een dagelijks groeiend universum te creëren.

    Ik en mijn lezers/ medespelers( die alle teksten en foto’s kennen; ik heb het hier dan niet over de zeer kleine uitsnede die op het blog verschijnt) zijn bijzonder aards van aard.

    Alleen: op internet gedijt het aardse element niet goed.

    Maar het speelt alles bij mij tussen aarde en maan, net als de Midzomernachtsdroom, net als de liefde.
    Thema androgynie, daar zit wel wat in, maar er is ook veel ruimte voor zowel mannelijkheid alsook vrouwelijkheid apart.
    Wat ook wel waar is: ik vier mijn afscheid van het moeder-zijn dat mijn leven heel sterk heeft gedomineerd en beperkt. dus een moeder-godheid zal men in mijn universum niet aantreffen.
    Reactie is geredigeerd

  7. maria schreef:

    Avatar van mariaEn nog iets:

    Het ont-idealiseren, aarden, paroderen, is bij mij zeer belangrijk, al is dat misschien op de foto’s die ik hier op het blog laat zien niet zeer duidelijk.

    Ik heb ook, ondanks overeenkomsten in thema, weinig over voor de Fantasy-wereld of voor de antroposofie. Zonder ironie, parodie en politiek ( in mijn universum is er ook een zeer actieve inquisitie bezig…) kan ik niet productief zijn.

    De knuffels op mijn foto’s zijn ook niet bedoelt om de zaak zoeter en liever te maken, maar om goden en koninginnen als (gewone) spelers te kenmerken.

    Wat ik doe is alleen schijnbaar symbolistisch.

    Het symbolisme is erg problematisch waar het de werkelijkheid ontkent of alleen maar het liefelijke wil tonen.

    Ik hoop dat het me lukt om het kritische element vast te houden.

    Reactie is geredigeerd

  8. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight@Maria
    "Ik heb ook, ondanks overeenkomsten in thema, weinig over voor de Fantasy-wereld of voor de antroposofie."

    Precies. Ik deel deze houding. Mijn bewondering neemt toe voor je jongleren (!) op de manier zoals je dat zo welzeggend toelicht. Het legt diepte achter de malligheid.

    Het spoor van het moeder zijn en je constante verwijzingen ernaar -net genoeg op afstand om de ruimte voor je laatste reactie toe te laten-zijn misschien toch meer aanwezig dan je zelf toegeeft.

    Je houdt nog het kritische element vast zonder in de afgrond te storten van de sentimentaliteit, de afwijzing of de cirkelverwijzing. Spannend om te zien hoelang dat goed kan gaan. In jouw lied van schijn en wezen.

  9. Buitendijks schreef:

    Avatar van Buitendijks@ Maria: thema’s en motieven, je kunt je er zomaar in verliezen…

    =omdat wij mensen altijd zin proberen te zien in de chaos en het toeval’=
    Die reflex is volgens mij ingebouwd in onze bedrading. Het leidt tot een interessante discussie, onder andere ook over jóuw ‘thema’s’. Zou Jung dan toch een punt hebben?

  10. maria schreef:

    Avatar van mariaDank je George, je raakt me zeer.
    Jongleren lijkt mij een fantastische kunst.

    Mijn moeder-rol is, zoals je dat heel goed door hebt, ongelofelijk belangrijk voor mij. Maar er is een grote verandering in gekomen: mijn kinderen zijn volwassen, en gedragen zich spontaan nu zeer gelijkwaardig. Het is een enorme verandering, en daarbij komt heel veel energie vrij.
    Natuurlijk ben ik nog moeder, dat blijft je.

    Ik ben sowieso voor mijn kinderen ook altijd en vooral een intellectuele en politieke stimulans geweest. Dat is eigenlijk geen onderdeel van een klassieke moederrol, en dit gedeelte van mijn rol gaat nu vanzelfsprekend door.

    In mijn sprookjeswereld komen mijn kinderen ook ( als randfiguren) voor, maar niet als de kinderen van een van de vrouwenfiguren.

    Sentimentaliteit en makkelijk scoren liggen altijd op de loer, zie ook Alibs recente kritiek. Maar nu is het zomer.
    En vooralsnog ben ik hoofdzakelijk aan het experimenteren. Het symbolisme is voor veel moderne kunstenaars dan ook een doorgangsperiode (doorknaagperiode?) geweest, maar sommigen ( zoals Millais, en ook Toorop) zijn uiteindelijk vervlakt.

    Ik doe gewoon wat me invalt, wat ik droom, wat anderen aandragen of wat ik overdag heb gelezen. Vandaag bijvoorbeeld kwam ik lezend Syrinx en Pan tegen. Daarvan wil ik een nieuw verhaal maken, dat beter afloopt voor Syrinx, en heb ik vanavond http://www.passagenproject.com/puck_speelt_fluit.jpg. Maar dan dwarsfluit natuurlijk. En daarbij hoort, zoals je begrijpt, Debussy ( die ik helaas NIET kan spelen…)
    Ja, de toverfluit is belangrijk in mijn sprookjesbos. Bij mij speelt trouwens de Koningin van de Nacht ( = de stiefmoeder van Serpentina, Puck, Doornroosje, Iris enz) ook de toverfluit in plaats van zingen.
    Het is een wilde sprookjescollage bij mij, waar ook Disney-figuren meedoen.

    Buitendijks, ja Jung: zegt me veel meer dan Freud.

    maar verder is het leuker in de literatuur en beeldende kunst te spitten dan bij de psychologen.

    Reactie is geredigeerd

  11. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@Maria
    "..zolang de verwondering ons zal beklijven.." is er niets aan de hand. Wordt toeschouwer van uw eigen handelen; zo handelde ik ook! Men kan namelijk niet anders. Maar… om dat nou met een vloek "Godverdomme!" te bekrachtigen.. lijkt me ook weer "a bridge too far" in de Midzomersnachten.

  12. maria schreef:

    Avatar van mariaHelemaal juist, Jan.

    Toch zijn de natuurgeesten in de Europeses traditie eerder duivels dan goden.

    Jouw tuin zou zeer geschikt zijn voor een Shaespeare-uitvoering. Is er ooit toneel gespeeld voor toeschouwers?

  13. jan bouma schreef:

    Avatar van jan boumaNee! Men gelooft namelijk niet in mijn Midzomersnachtdroom..; die intellectuele opstap dient nog te worden gemaakt om ons te ontworstelen aan het Stenen Tijdperk..
    Maar ik hoop dat je komt met Ina – binnenkort – want de catalpa staat bijna op ontbloeien; de Midzomernachtsdroom duurt immers slechts kort. Alleen zij die het meemaken zullen dat weten.
    Vandaag was de langste dag en de kortste nacht. Naar menselijke maatstaven van de Midzomernacht.

  14. maria schreef:

    Avatar van maria"Vandaag was de langste dag en de kortste nacht. Naar menselijke maatstaven van de Midzomernacht. "

    vandaar mijn blog! Ik probeer altijd in te spelen op de context.

  15. jan bouma schreef:

    Avatar van jan boumaTuurlijk… je blijkt ‘staande bij’; een zeldzaamheid in dit tijdperk. geloof mij!

  16. An van den burg schreef:

    Avatar van An van den burgMaria…..ohhhhhhhhhh!!!!! Vandaar daar dat gezegde === het is allemaal naar de maan===

    Als er iets mislukt is of e.o.a. grote ramp.Hahahha!!

    Je blog is prachtig. Je jurk ook. Je hond ook. Jijzelf ook. :):):) An.

  17. Zwollywood schreef:

    Avatar van ZwollywoodDit is alweer genieten Maria!

  18. maria schreef:

    Avatar van mariaAn, Zwollygwood, jullie woorden zijn hartverwarmend voor mij. Ik geef me toch erg bloot…

    Jan: ik kom naar jou heel speodig, onder de voorwaarde dat je naast de trompettenboom gaat poseren met een (kinder) trompetje in handen,
    of als Miothras of iets anders, als het maar theatraal is en op de foto mag (publiceren doe ik niets zonder jouw toestemming!).

    Ikzelf ga dan ook op de foto , onder de trompetenbomm, trompet in handen, als de muze van de geschiedenis, of iets dergelijks.

  19. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@maria 13:56
    Alles is mij goed zolang je
    je wilt verstaan met Ina…;
    maar misschien kunnen jullie
    het beiden! Het beeld in de regie
    van ons bestaan verslaan…
    Ik ben daarin slechts een
    toevallige voorbijganger.

  20. jan bouma schreef:

    Avatar van jan boumare: 16:22
    en ook met Joke Mizée graag nog erbij; want het liefst zie ik mijn harem zo groot mogelijk in het totale plaatje..)))An begrijpt dat…)))maar mag er ook bij onder de trompetterboom…)))))

  21. maria schreef:

    Avatar van mariaDus je belooft op de foto te gaan?? Zeker???
    Met trompet?

    Dan zal ik met de anderen overleggen. Eerst jij nog eens officieel bevestigen.

  22. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@Maria…
    Ja, dat is mij alles goed.
    De catalpa zal denk ik pas de komende week of de week erna in bloei komen, ook de marjolein en andere planten zoeken het hoogtepunt van de zonnewende! Jullie hebben tijd; maar niet lang. De midzomernachtsdroom duurt daarvoor te kort met de wende van de zon. We hebben dan alweer onze kans gehad.

  23. maria schreef:

    Avatar van mariaO.k. we gaan overleggen. Begin juli dus…

    Ik speel trouwens een paar trompetconcertjes (Purcell enz. ) op mijn fluit, dus dat zal ik dan ook onder de trompetboom doen.

  24. jan bouma schreef:

    Avatar van jan boumaals je dan maar niet vals fluit..; die boom van mij heeft een absoluut zuiver gehoor voor de trompet ontwikkeld; misschien kan An een aria meezingen…))))) hahahaha.. verschrompelt meteen alles…))))

  25. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@An van den Burg,
    "..On a sundaymorning coming down.."
    (Johnny Cash).

    Beste lieve An,
    Laten we toch de strijdbijl begraven!
    Zal ik je niet langer plagen.
    Kom "gezellig" mee met de dames..
    hoewel je gruwt van het woord "gezellig"!
    Laat desondanks je agressie eens varen
    en blijf toch onafhankelijk in je oordeel
    want ook Maria, Ina en Joke ervaren dat want
    ik pleeg er geen aanslag op.
    Zij hoeven en moeten niets doch komen
    slechts voor de verwondering die jouw
    woede kan evenaren.
    Ach, kom… mijn lief!

  26. Jasper schreef:

    Avatar van JasperMooi. Ik geniet des te meer van je wetenschappelijk getinte blogs door de afwisseling met de symbolische, romantische en persoonlijke bespiegelingen. De wetenschapper als Mensch in plaats van die Cartesiaanse flauwekul.

    Vraag: wat doe je liever, denken of spelen? Of is er geen verschil? (ik vermoed het laatste 🙂

  27. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@Maria
    Wat je blog al niet uitricht – onbedoeld – op dat van @Aad verbaast..; zie hierna en hierboven. Tegen Jasper hier direct boven zou ik willen zeggen dat er een bekende quote van Einstein is die "de fantasie" van meer belang achtte dan "de wetenschap". (….!)

    jan bouma / 24-06-2008 07:30

    @Cathy
    Goedemorgen! (vroeg!)
    Dat is een sportieve reactie van je. Inderdaad! An van den Burg is één van m’n fervenste tegenstanders, en die tegenstand gaat gepaard met grof verbaal geweld. Zij draagt het hart op de tong en daarom kan ik eigenlijk nooit echt goed kwaad op haar worden. Toch zie ik liever de vrede ook hier getekend en dan het liefst wel met argumenten. Ik begrijp die persoonlijke animositeit tussen mensen ook nooit zo goed. Men kan toch met elkaar van mening verschillen zonder dat je die verschillen laat uitgroeien tot heftige persoonlijke aanvallen. De "grap" is evenwel hier dat ik tot op heden geen inhoudelijke argumentatie heb weerlegd! Van niemand hier op dit Vkblog inz. de verwerping van m’n wereldraadvoorstellen…

    Maar goed. A l s ze komt, An van den Burg, gaat het mij niet om "haar bekering" anders dan te bewijzen dat je er toch ’n goede persoonlijke relatie op na kunt houden. Vaak is zo’n persoonlijke relatie dan gebaseerd op andere en meerdere facetten die het leven interessant kunnen maken zoals…: de verwondering die ik noemde in de Midzomernachtsdroom van Maria Trepp. Het lijkt me een goed idee om dit verslagje naar jou ook even te plaatsen op het weblog van Maria ofwel haar Passagenproject.
    Amuseer je! Tot later…; en nogmaals dank voor je reactie. Groet. JB

  28. maria schreef:

    Avatar van maria@Jasper: “Vraag: wat doe je liever, denken of spelen? Of is er geen verschil? (ik vermoed het laatste :)”

    Precies, Jasper. Mijn spelen is doordrenkt met denken en analyse, en mijn denken is altijd
    sterk associatief.
    @ Jan, dank. Over wetenschap en imaginatie ( beter woord dan fantasie) zie ook mijn recente bijdrage “Magie zonder magie” die jij vermoedelijk nog niet hebt gezien. http://www.volkskrantblog.nl/bericht/200737

  29. marrigje spoelstra schreef:

    Avatar van marrigje spoelstraMaria,

    Hoe ben jij aan die hond gekomen?

    Marrigje

  30. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepphihihaha, leuk he??

    Kijk ook naar de blog:
    http://www.vkblog.nl/bericht/211652/Hond_en_maan

    Ik heb dat ding op knuffelbeesten.com ( of zo) gekocht, en toentertijd heel veel fotografische grappen uitgehaald met allerlei houten beesten en knuffelbeesten. Als je op mijn blog naar slangen en zwanen kijkt, kom je veel tegen.
    Ik zou de hond voor weinig geld verkopen (20 euro, de kop zit een beetje los..) aan iemand die hem in Leiden kan ophalen. Ik heb nu geen tijd meer voor dit soort grappen, en ben bovendien erg bezig met mijn echte Labrador.

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief