Wetenschap Kunst Politiek

De Olympische fakkel-estaffetteloop als een nazi-traditie

36 comments

Weinigen weten dat de eerste Olympische fakkelestafetteloop plaats vond in 1936 als onderdeel van de uitgebreide Olympia-nazi-propaganda.

Het “Derde Rijk” begreep zichzelf als een reïncarnatie van de Griekse antieke. De perfecte antieke lichamen werden gebruikt als voorbeelden in het streven naar deugd, tucht en bereidheid tot opoffering. Het gezonde lichaam was het ideaal op zowel individueel alsook op nationaal niveau: het nationale gezonde volkslichaam. Ziekte en zwakheid werden tot taboe verklaard en later tot uitroeiing veroordeeld.

De fakkelestafetteloop was een belangrijk onderdeel van de nazi-propaganda. Net als de Olympische spelen zelf was het de bedoeling van de fakkelestafette om de verbondenheid van alle volkeren met de nazi-staat te demonstreren, en andere landen van de vredevolle bedoelingen van de nationaal-socialisten te overtuigen.

De fakkelhouders werden gemaakt en gratis verstrekt door de wapenproducent Krupp….

De aankomst van de fakkel werd in verschillende Europese hoofdsteden gevierd met een breed scala aan propaganda-activiteiten, met religieus geïnspireerde “Weihestunden”. Op sommige plaatsen, in het bijzonder Tjechoslowakije, kwam het tot protesten.


Op 1 augustus 1936 kam het Olymisch vuur aan in Berlijn. Voordat de loper na het Olympiastadion liep, bediende hij eerst de “Weihestunde” in de “Lustgarten”.

20.000 Hitlerjungens en 40.000 SA-mannen namen samen met leden van het IOC deel aan een bijzondere “Weihestunde” met toespraken van o.a. Goebbels. 

De procedure van het aansteken van het vuur in het Olympiastadion tenslotte was ook helemaal vormgegeven door de versmelting van de symboliek van sport, oorlog en offer.

De vlam brandde voor het ‘Marathontor’, dat op de zege bij Marathon en de historische, zelfopofferende Marathonloop wees. (De geschiedenis vermeldt dat eerste marathon een dodelijke afloop had: na het uitbrengen van de woorden “Verheug u, wij hebben gewonnen!” viel de boodschapper dood neer.) Door het Marathontor kon men toen – en ook nu nog- de kloktoren zien, een monument voor de soldaten van de Eerste Wereldoorlog,  die in België bij Langemarck waren gevallen. In Duitsland ontstond een ware mythe rond het woord Langemar(c)k ; Hilter noemde zichzelf een “Langemarck-strijder.

Al hebben velen het toen niet willen zien: het ging niet om vrede en volkerenvriendschap bij deze Olympische spelen, het ging om propaganda, sport en militarisme, en wie toen vanuit het stadion naar de vlam van het Olympisch vuur keek, keek ook door het Marathontor naar het Langemarck monument met duidelijke symboliek.

(De foto heb ik gemaakt deze week, met de doorkijk: vlammenaltar, Marathontor, Langemarckmonument)
Literatuur: Carola Jüllig , Der Fackel-Staffel-Lauf Olympia-Berlin 1936
F. Mayr, Die Olympischen Spiele des Jahres 1936 in Berlin, Forum Archaeologiae 42/III/2007

Tags: , ,

36 Responses to “De Olympische fakkel-estaffetteloop als een nazi-traditie”

  1. laila schreef:

    Avatar van laila
    Wat een heldere scherpe, ironische bijdrage Maria.
    Was je in Duitsland?

  2. maria schreef:

    Avatar van maria
    Dank je Laila.
    Ja, ik was bij mijn zus en heb ondanks zeer slecht weer heerlijke dagen gehad met haar en onze zoons.

  3. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina Dijstelberge
    Maria wat een prachtige bijdrage, met kippenvel gelezen.

  4. Maria-Dolores schreef:

    Avatar van Maria-Dolores
    mooie, duidelijke bijdrage. ik wist heel vaag dat er een verband bestond tussen de Spelen en Nazi-Duitsland.

  5. maria schreef:

    Avatar van maria
    @Ina, dank je, wat ben ik blij je weer te zien!

    @Maria-Dolores, architectuur en fascisme, ook en vooral in Italie een fascinerend thema.

  6. Ina Dijstelberge schreef:

    Avatar van Ina Dijstelberge
    @ Maria: Ik ben sinds donderdag weer actief op het blog. Had de rust periode meer dan nodig.

  7. Peebee schreef:

    Avatar van Peebee
    Ik moet u hier even te woord staan over wat u bij Tomaso opmerkt over vrouw onvriendelijkheid in het Adam en Eva verhaal waar Eva uit de rib van Adam voortkomt (vanwege Tomaso’s ban).

    Biologies geneties gezien kan de vrouw uit de man voortkomen maar de man niet uit de vrouw. Dit vanwege het feit dat de informatie van haar X chromosoom terug te vinden is in het genoom van de man, maar de informatie van het Y chromosomoom niet te herleiden is tot het genoom van de vrouw. Misschien wordt hiernaar verwezen in Genesis.

  8. hans groen schreef:

    Avatar van hans groen
    zo zie je maar maria. De olympische spelen zijn altijd verbonden/vermengd geweest met politiek. Zelfs bij de oude grieken.

    @Peebee
    Elke vrucht start feitelijk als vrouw. Pas bij verandering/toevoeging van het mannelijk hormoon volgroeid de vrucht als jongen. Je referentie naar Genesis lijkt mij dan ook niet op zijn plaats.

  9. Maria-Dolores schreef:

    Avatar van Maria-Dolores
    @maria,
    ja, nu je het zegt… fascistische architectuur is de enige stijl die ik op afstand gelijk herken. zijn best nog veel gebouwen uit die tijd die er hier gewoon nog staan, soms met een vers gestucadoorde façade en een kleurtje. besef nu ineens dat ze me ongemerkt toch vaak aan mijn tijd in Duitsland herinnerden.

  10. kukeleku kiekelarus schreef:

    Avatar van kukeleku kiekelarus
    Maria
    Een verademing jouw verhaal over de Olympische spelen! Aanbeffer dus!

  11. Zwollywood schreef:

    Avatar van Zwollywood

    Reactie is geredigeerd

  12. Zwollywood schreef:

    Avatar van Zwollywood
    Ingelogd: Doet me weer denken aan mijn eigen vakantie in Berlijn. Mooie stad met rijke historie. Zie ik het goed dat je de Dom in beeld brengt op de bovenste foto?
    Ik stond daar bovenop.
    Reactie is geredigeerd

  13. Peebee schreef:

    Avatar van Peebee
    Hans Groen,

    het geslacht wordt bepaald door de man, want die geeft of een X of een Y door, en niet door de vrouw, want die geeft altijd een X door. Dat is elementaire genetica.

  14. Klaverblad schreef:

    Avatar van Klaverblad
    Informatief.

    Bij die ceremonieën van de Olympische Spelen heb ik altijd al intuitief een rotgevoel gehad.
    Nu nog het afschaffen van de nationale volksliederen. Iedere winnaar laat zijn eigen CD horen!
    Reactie is geredigeerd

  15. Maria schreef:

    Avatar van Maria
    @Zwollywood , Berliner Dom ja, foeilelijk als je het mij vraagt. http://en.wikipedia.org/wiki/Berliner_Dom

    @Klaverblad:
    pathos+ machtsvertoon= opletten!

  16. Annem schreef:

    Avatar van Annem
    @ Maria. Ik weet het. Ook nu wordt er weer politiek bijgehaald. Tibet is nu even populair!

    Merci voor je mooie bijdrage. An.

  17. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    Dat Olympisch Stadion van Berlijn draagt, gezien de foto, eerder Romeins dan Grieks bloed in zich. Het doet sterk denken aan het Colosseum (en andere plekken waar arme drommels ter vermaak van het publiek voor de wilde dieren gegooid werden).

    @ Peebee: Adam en Eva? God schiep de mens mannelijk en vrouwelijk. Later scheidde hij ‘m in 2 helften – denk aan het verhaal van Plato. (Z.o. wikipedia, Scheppingsverhaal (Genesis).) Tevreden? Qua evolutie: wat was er eerder denk je: parthenogenese of geslachtelijke voortplanting?

  18. maria schreef:

    Avatar van maria
    "Het doet sterk denken aan het Colosseum"
    Helemaal waar Joke, en de antieke traditie van de nazi’s was niet gekenmerkt door liefde of kennis van de antieke, maar meer door de wil de (kunst)geschiedenis te plunderen.

  19. alib schreef:

    Avatar van alib
    We hebben er in ieder geval twee dingen aan overgehouden, aan de Nazi-spelen: de winst van Jesse Owens en Olympia van Leni Riefenstahl. Allebei revolutionaire gebeurtenissen.

    Het Olympisch vuur was al eerder gebruikt las ik ergens, de estafetteloop vanuit Griekenland was nieuw.

  20. NN schreef:

    Avatar van NN
    Joke Mizée heeft gelijk: de nazi’s hadden helemaal niks met de Grieken, wél met de voorbeeldfascistische Romeinen. De Griekse namen (Olympia etc.) werden al door de Romeinen gecultiveerd, die een soort Readers’ Digest van de Griekse cultuur maakten die zij onderdrukten.
    En het verhaal van de boodschapper die van Marathon naar Athene liep in 1 ruk (adem) en bij aankomst berichtte "we hebben gewonnen" (verloren mag ook, het was een zeeslag tegen de Perzen, zoek het zelf maar ’s uit) en toen aan een hartstilstand bezweek is al lang geleden als fabel ontmaskerd. de route van de marathon is inmiddels ontrafeld en bovendien wordt er regelmatig (elk jaar?) een soortgelijke snelwandeling gemaakt door getrainde atleten van Athene naar Sparta. 225 km, als ik het wel heb.
    maar dat de schrijfster de huidige fakkelloop nog eens ontmaskert als een uitvinding van de bedenkers van de Volkwager mag haar niet euvel worden geduid.

  21. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    Interessant onderwerp om in te duiken, de symboliek hierachter.

    Die Franse meneer de Coubertin die de Spelen heeft opgezet hield ook wel van groots en meeslepend. Zo had hij ook de marathon-als-onderdeel bedacht en de olympische ringen.
    (Die slag bij Marathon, is dat nou dezelfde als waar de film 300 over gaat? De Grieken zouden meer dan eens grote aantallen Perzen op hun plaats gezet hebben. Ahmadinejad was i.i.g. niet bepaald gecharmeerd van die verfilming.)
    De ringen gingen in de ijskast vanwege het uitbreken van WO I, waardoor de Berlijnse Spelen van 1916 niet doorgingen. Dezelfde man die de Spelen toen zou vormgeven, Carl Diem, kreeg 20 jaar later alsnog de kans. Er loopt via hem een rechte lijn van Coubertin naar Berlijn ’36.

    Gelezen in het artikel http://www.nytimes.com/2004/08/14/sports/olympics/14torch.html?ex=1206676800&en=7a20563e8362ea24&ei=5070, dat ook nog vermeldt: "Riefenstahl, the filmmaker who also chronicled Hitler’s rise to power, had the rings carved into a stone altar at the ancient Greek city of Delphi, spawning the myth that they were a symbol dating back more than two millennia."

  22. alib schreef:

    Avatar van alib
    @Mizee
    Riefenstahls belang ligt in haar revolutionaire filmtechnieken. De symboliek was eigenlijk bijzaak. Lullig dat ze voor de verkeerde meneer werkte. Net als Marinetti in Italie en Majakovski in de USSR (revolutionair taalgebruik).
    Reactie is geredigeerd

  23. maria schreef:

    Avatar van maria
    @NN, klopt alles wat je schrijft, inclusief Marathon. Maar het ging er bij nazi’s en hun offercultus natuurlijk helemaal niet om wat bij Marathon laat staan in Griekenland echt was gebeurd .
    In totaal staat de nazi-cultuur dichter bij de Romeinse dan de Griekse symboliek.
    Griekenland werd vanwege Olympia erbij gehaald.

    @Joke dank, zeer interessant, zal het lezen, en ik ga ook door met een nieuwe Olympia –blog.

    @Alib, MIJ zal men Riefenstahl niet horen verdedigen. Haar film past zonder een enkele breuk in de in mijn blog geschetste propaganda-lijn. Het feit dat zij de lichamen ook van zwarte mannen mooi vond, zolang deze maar bijzonder gezond en sterk waren, verontschuldigt haar helemaal niet.
    Haar zogenoemde nieuwe technieken waren een toespitsing van wat anderen voor haar al hadden gedaan. Vorm en inhoud, het hoort bij elkaar.
    Thomas Leeflang in zijn boek over Riefenstahl: “Met Olympia legde ze getuigenis af van haar geloof in de fysieke volmaaktheid, de geüniformeerde mannen uit ‘Triumph des Willens’ kleedde ze als het ware uit. In haar verlangen naar schoonheid discrimineerde ze in Olympia onbarmhartig. Te dunne armen of benen? Te smalle schouders, niet sporende ogen? Dan niet in de Olympiade-film. Die houding sloot prima aan bij de fascistische esthetica.”

    Riefenstahl dweepte met Hitler. Leeflang: “in Olympia wilde ze hem laten zien als ‘gewone’ toeschouwer, een vredesvorst die een goede verstandhouding tussen de volkeren nastreefde, een vriendelijke vent die de Olympiërs alle eer gunde en die veel plezier beleefde aan het spel als zodanig.”

    Over haar emulatie van Griekse mythe en vredige nazi-wereld in haar Olympia-film schrijft Leeflang:

    “De proloog […] duurde bijna twintig minuten. Onder de romantische ‘score’ van operette- en filmcomponist Herbert Windt, zette Riefenstahl vage wolkenpartijen. Toen die eenmaal waren opgetrokken en de camera’s goed zicht werd gegund, ontdekten de toeschouwers dat het ging om een bezoek aan ‘het oude Griekenland’ en wel aan de berg Olympus, de Zeus-tempel en de Akropolis. Myste¬rieuze ruïnes, via geraffineerde uitlichting en snelle montage tot leven
    gebrachte gebeeldhouwde atleten en naakte ‘godinnen’ (één ervan zou Riefenstahl zelf zijn geweest) vormden het versimpelde verleden van en de kitscherige inleiding tot het heden: het Sportfeest der Volkeren in het nieuwe stadion in de Duitse Rijkshoofdstad. Tegen de 4.300 Olympiërs marcheerden daar met opgeheven rechteram en gestrekte hand langs de eretribune en brachten de Führer devoot de ‘deutschen Cruss’, Alleen de ploegen van Engeland en Japan onthielden zich ervan. De operationele medewerkers van Riefenstahl legden het allemaal vast op film: het door matrozen hijsen van de Olympische vlag terwijl tegelijkertijd de kleuren van de deelnemende landen omhoog gingen; de fanfare en de eenentwintig saluutschoten; het wegfladderen van manden vol ‘vredesduiven’; de door drieduizend koorzangers aangeheven Olympia-hymne van Richard Strauss (‘Freudvoll sollen Meister siegen, Siegesfest Olympia!’): het binnenhollen van de laatste estafetteloper met z’n fakkel […]

    Reactie is geredigeerd

  24. hans groen schreef:

    Avatar van hans groen
    @Peebee
    Elk mens heeft X en Y chromosomen. In de lichaamscellen van een man bevinden zich altijd een X- en een Y-chromosoom en in de lichaamscellen van een vrouw altijd twee X-chromosomen. Bij vrouwen wordt in een vroeg stadium van de embryonale ontwikkeling (rond het 32-cellenstadium) in iedere cel een van de beide X-chromosomen geïnactiveerd. Welk van de twee dit is, lijkt een toevalsproces.
    Dit toevalsproces vindt plaats gedurende de ontwikkeling van de vrucht.

    in zijn zaadcellen bevindt zich óf een X-chromosoom, óf een Y-chromosoom. De moeder heeft twee X-chromosomen, en in al haar eicellen bevindt zich dus een X-chromosoom. Na de versmelting van zaadcel en eicel bevat de bevruchte eicel daardoor weer ofwel twee X-chromosomen (één afkomstig van moeder en één afkomstig van vader) ofwel één X-chromosoom (afkomstig van moeder) en één Y-chromosoom (afkomstig van vader). In het eerste geval (XX) wordt het kind een meisje, in het tweede geval (XY) een jongetje.

    Dit komt omdat het Y-chromosoom het zogenaamde SRY-gen bevat (sex-determining region of Y). Dit gen activeert een aantal andere genen (downstream genen), die op hun beurt weer andere genen beïnvloeden… Zo vindt er een heel sneeuwbaleffect (cascade) plaats dat de ontwikkeling tot het mannelijke geslacht stuurt.

    Dus voor zowel een man of een vrouw zijn beide geslachten nodig. Een man kan genetisch gezien niet alleen uit een man voortkomen ook al heeft de man beide chromosomen. Er dient een fusie plaats te vinden tussen beide dna strengen om weer aan het juiste aantal te komen.[46]
    Dat is elementaire genetica.
    Iets waar ze in genesis niet naar konden verwijzen om de simpele reden dat die kennis toentertijd niet voorhanden was.

  25. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma
    @Maria
    @Joke
    Denk toch dat jullie Leni Riefenstahl wat tekort doen. Zij was de toenmalige verslaggeefster die filmisch het tijdperk van Adolf Hitler en het Nazisme vertolkte. Zie op youtube.com haar ‘Triumpf des Willens". Je moet volgens mij "de boodschapper" niet liquideren als achteraf blijkt, naar onze maatstaven, dat zij een Nazistische boodschap bracht. Haar epos over de opkomst van Hitler en Nazi-Duitsland vind ik daarom waardig om erkend te worden. Het is en blijft een kunstwerk.
    Dit brengt mij op J.J.A. van Doorn. Ook hij verdedigt, zoals ik heb begrepen, in zijn laatste boek de geschiedkundige context van het tijdperk waarover hij schrijft. Het Nazisme.
    Achteraf heeft eenieder altijd de wijsheid in pacht. Sowieso is het interessant om de historische context van het tijdperk 1920 – 1945 op youtube.com terug te halen. Men toetst slechts in NSDAP en je wordt verder bediend met talloze tijsgebonden levendige verfilmingen. Ook zie je daar Hitler op de tribune zitten terwijl hij van woede zijn vuist slaat dat de ‘zwarte Jesse Owens’ de 100 meter won.. Fascinerend. Youtube.com dus als beschikbaar materiaal voor de opinievorming.
    Enfin… zomaar een opmerking. Prettige dag verder.

  26. maria schreef:

    Avatar van maria
    @Dank je Jan, voor waardevolle bijdrage, al ben ik het oneens met je.

    Het staat iedereen vrij om Riefenstahls film een artistiek grote prestatie te vinden. Zij heeft ermee internationale prijzen gewonnen, en velen bewonderen haar.

    Het lijkt me boven iedere twijfel verheven dat zij dweepte met Hitler en dat haar films ( drie films over Reichsparteitage en de twee Olympia –films) de Hitler-propaganda dienden.

    Thomas Leeflang: “Leni Riefenstahl had in haar goede jaren een groot talent voor de technische kant van het medium film. Dat zette ze in voor een regime dat zich ontwikkelde tot het meest barbaarse uit de geschiedenis”

    Deze films waren geen documentaires, ook technisch gezien niet omdat zij veel opnames maakte buiten de gebeurtenissen om.
    Riefenstahl was fan van Hitler, had ‘Mein Kampf’ goedkeurend gelezen, werkte samen met rabiate antisemieten als Julius Streicher.
    Zeker, we mogen haar niet veroordelen, maar moeten we haar ophemelen?

    Over J.A.A. van Doorn. Je schrijft “Dit brengt mij op J.J.A. van Doorn. Ook hij verdedigt, zoals ik heb begrepen, in zijn laatste boek de geschiedkundige context van het tijdperk waarover hij schrijft. Het Nazisme”

    Ik weet niet hoe je hierbij komt. Zie mijn blog http://www.volkskrantblog.nl/bericht/182335

    Reactie is geredigeerd

  27. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    Mag ik er even op wijzen dat ik tot nu toe geen mening over Riefenstahl geventileerd heb, doch enkel een citaat dat zegt dat ze in een kei heeft zitten krassen? (Historici zijn er lange tijd ingetrapt, zonder zich blijkbaar af te vragen "wat doet een olympisch symbool in Delphi?" – wat dan weer veel zegt over het gemiddelde gehalte van deze tak van ‘sport’.)

    Ik heb het eerder al eens met Maria over Riefenstahl gehad (niet op dit blog), over dat ze volgens mij niet echt racistisch was. Want ik ken die documentaire natuurlijk ook, over haar latere werk in Afrika e.d. Ze zal ongetwijfeld likkebaardend van Jesse Owens hebben genoten, daar niet van.
    Maar helemaal vrij te pleiten is ze natuurlijk niet! Een typisch geval van ‘esthetiek zonder ethiek’ – zelfs in retrospectief liet het haar allemaal nogal koud – of was er meer aan de hand?

    Triumph des Willens (’35) gaat geloof ik over 2 mooie blonde mensen die worden tegengestreefd door een buitengewoon lelijke joodse slechterik.
    In de film The Kiss of the Spiderwoman neemt Triumph des Willens een centrale plaats in. Twee mannen, een politieke gevangene en een homoseksueel, zitten in een Z-Am. cel. Om de tijd te doden vertelt de homo een romantisch verhaal, totdat de ander in woede uitbarst omdat het om een propagandafilm gaat. Homo in tranen – ‘het gaat toch alleen maar over de liefde?’. Het staat me helaas niet meer bij hoe een dergelijke film ook zonder beelden over kon komen als een werkje waarin het Goede en het Slechte beslist niet ongekleurd zijn.
    Als de film (TdW) nou helemaal op zichzelf had gestaan dan was er niks aan de hand geweest – maar dat deed hij natuurlijk niet. Dan had ze nog onnozel kunnen zijn, dat heerste nl. nogal in die tijd. Maar nee, in het licht van de informatie over haar persoon (zoals Maria die hier verschaft) is dat toch ook niet vol te houden. In elk geval een weergaloos opportunistisch persoon die er geen problemen mee had om lelijke mensen verregaand te degraderen.

  28. maria schreef:

    Avatar van maria
    @Beste Joke, slimme meid, hoe kan je nou zo iets stoms zeggen: “Triumph des Willens (’35) gaat geloof ik over 2 mooie blonde mensen die worden tegengestreefd door een buitengewoon lelijke joodse slechterik.”

    Begin september 1934, twee maanden na de moord op SA-chef Röhm, werd in Neurenberg het NSDAP-congres ‘Reichsparteitag der Einheit und Stärke’ gehouden. In opdracht van Adolf Hitler maakte Leni Riefenstahl er de beruchte documentaire ‘Triumph des Willens’ van.

    Je hebt gelijk dat Riefenstahl geen raciste was. Maar ze was een grote Hitler-fan.

    Nog over haar vermeend ongelofelijk vernieuwende techniek.

    Thomas Leeflang : “Dat Riefenstahl, zoals wel wordt beweerd, als eerste in de geschiedenis van de cinematografie nieuwe stijlmiddelen introduceerde, is niet helemaal terecht. Griffith paste in 1915 in ‘Birth ofa Nation’ verrassende nieuwe technieken toe, Eisenstein deed het in 1925 en Fritz Lang een jaar eerder. De vermeende bijzondere ‘beeldgrammatica van Riefenstahl’ ontstond nog vóór de komst van de geluidsfilm in de Verenigde Staten en Rusland, Riefenstahl introduceerde geen opzienbarende nieuwe artistieke vondsten, hoogstens overdreef ze flink het vogel- en kikkerperspectief met extreem hoog en extreem laag geplaatste camerastandpunten en gebruikte ze wel heel lang durende ‘rijers’. “

    Misschien kunnen we die ‘Spiderwoman” ( sowieso een interesssante titel) nog eens samen kijken om vast te stellen hoe en waar de intertextualiteit met Riefenstahl zit.

  29. maria schreef:

    Avatar van maria
    @Joke: “Hij speelt dus ten tijde van de oorlog – en LR heeft kennelijk in die periode geen films gemaakt”

    Ik heb nog niet alles verteld wat ik bij Thomas Leeflang heb geleerd over Leni.

    Zij heeft ook in de oorlog nog een film gemaakt, ‘Tiefland’ waarvoor ze Sinti en Roma heeft gebruikt uit een kamp. Deze mensen kamen later bijna allemaal om in Auschwitz ( wat Leni natuurlijk niet wist, maar toch…)

    “Riefenstahl nam op 4 oktober 1940 vier Maxglan-zigeuners ‘op proef’ die onder begeleiding van twee politieagenten uit Salzburg twee dagen later bij haar op de set arriveerden. Ze was zo enthousiast over het ‘talent’ van deze mensen dat ze bij SS Sturmbahnführer dr. Böhmer nog veertien ‘filmslaven’ bestelde. Daar waren twee baby’s bij: Willi Anberger van drie maanden en Kreszenz Kugler van negen maanden. De oudste was met haar negenenveertigjaar Anna Krems, gevolgd door Ferdinand Winter (39). De anderen waren jonger: Sophie Anberger (23), Josefa Eberle (6), Rosa Herzenberger (S), Rudolf Herzenberger (3), Leopoldine Krems (15), Josefa Kugler (27), Rudolf Lichtenberger (S), Angela Raiminius (9), Zäzillie Reinhardt (14) en Engelbert Schöpf (12). Stond deze ‘levende decoratie’ niet voor de camera, dan werden ze opgesloten in een stal bij een boerderij waar ze werden bewaakt door vanuit Maxglan meegekomen figuren. Na een paar weken ging de groep weer terug naar dat kamp in afwachting van het verdere transport dat zij niet ontliepen. Half september 1941 deed ze weer een beroep op fotogenieke gevangenen van Maxglan en een jaar later koos ze achtenzestig geschikte Sinti en Roma uit het kamp Marzahn bij Berlijn om in de UFA-studio’s in Babelsberg binnenopnamen voor ‘Tiefland’ te maken. De ‘Tiefland’-figuranten waren uiteraard allemaal opgetogen over het mogen meedoen aan de film: ze waren voor even bevrijd uit de hel en mochten een kijkje nemen in de hemel. In haar memoires schreef ze: ‘Het werken met ons was de mooiste tijd van hun leven.’ De figuranten werden overigens door Riefenstahl niet beloond of ‘schadeloos’ gesteld, het feit dat ze voor korte tijd buiten het kamp konden verblijven, moest kennelijk voldoende zijn.”

    Het minste wat je over haar kunt zeggen: eine rücksichtslose Frau.

    Zie ook:
    Leni Riefenstahl
    Hoffentlich wird sie nicht entnazifiziert http://www.cicero.de/salon/leni-riefenstahl-olympische-spiele-hoffentlich-wird-sie-nicht-entnazifiziert/51756

  30. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    O.k., dan ben ik altijd helemaal abuis geweest over Leni! Vandaar het misverstand tussen ons.

    De film in de film gaat over een franse vrouw die twijfelt of ze haar duitse lover moet verraden. De ‘joodse rat’ weet uiteindelijk niet tussen hen te komen. Hij speelt dus ten tijde van de oorlog – en LR heeft kennelijk in die periode geen films gemaakt. Wèl is het zo dat de vrouwen in de film allebei Leni heten…! Aangezien ik de film destijds met Harry ben gaan kijken, zal hij me achteraf wrsl. het e.e.a. over LR verteld hebben – en hij kan immers erg beeldend vertellen.

    Ja, als ik de film te pakken kan krijgen zou ik ‘m onderhand wel weer ’s willen zien! Er zit veel in, met thema’s als patriottisme en ‘ik bemoei me niet met politiek’ (=LR). Molina, de homo, identificeert zich met Leni omdat hij onder druk wordt gezet om Molina te verraden – iets wat ze in de raamvertelling niet doet, maar ‘in het echt’ [de echte Leni in de film] wel heeft gedaan. Het oorspronkelijke boek van The Kiss barst van de voetnoten over Freud-over-homoseksualiteit, die zeker een derde in beslag nemen.
    Reactie is geredigeerd

  31. EOB schreef:

    Avatar van EOB
    Tsja… de ‘Zapfenstreich’ is nog altijd een Duits/Oostenrijkse militaire traditie, met als onmisbaar onderdeel een "Ehrenformation Fackelträgern" (Wikipedia).

  32. Mihai schreef:

    Avatar van Mihai
    Zie dat de de Duitsers ook iets goeds hebben voortgebracht?

  33. Blew schreef:

    Avatar van Blew
    Maria, je blog is een verademing! Natuurlijk is er een verband tussen Nazisme en Olympische Spelen. Het gaat niet alleen (misschien zelfs wel helemaal niet) om de sport. Wat is beter voor de Tibetanen, boycot of meedoen en aandacht vragen? Wij Nederlanders weten verbluffend weinig van moderne Duitse geschiedenis, terwijl de winkels volstaan met de ‘Spiegel Special’ over de opkomst van het Derde Rijk.

  34. maria schreef:

    Avatar van maria
    @Blew, ik vind het wel interessant met de ontwikkelingen nu betreffende de fakkel, de protesten, en de gedachten gaan ook terug naar de protesten van toen, vooral in Tsjecheslowakije…

    Meer aandacht voor geschiedenis in Duitsland, inderdaad, en ik ben opgegroeid met levende geschiedens, met mijn oom Heinz Brandt, Auschwitz-overlevende, DDR-gevangen, Duitsland-politicus (zie Wiki)
    Reactie is geredigeerd

  35. Joke Mizée schreef:

    Avatar van Joke Mizée
    Op 8 mei a.s. wordt in de Marinus van der Lubbezaal in Leiden de documentaire Olympic Flame vertoond (zie http://eurodusnie.nl/index.php?option=com_eventlist&Itemid=616&func=details&did=632):

    Ljubodrag Simonovic won in 1970 met het Joegoslavische basketbalteam de wereldbeker. Twee jaar later nam hij deel aan de Olympische Spelen in München.
    Hij verliet uit protest de spelen toen hij ontdekte dat de organisatoren een oogje dichtknepen toen atleten op doping werden betrapt. Hij werd na zijn protest uit het Joegoslavische basketbalteam gegooid en ging zich verdiepen in de filosofie van het Olympisme. Simonovic, die behalve basketbalspeler ook is afgestudeerd in filosofie en rechten, kwam tot de conclusie dat de Olympische Spelen niets meer van doen hebben met de klassieke spelen die mogelijk teruggaan tot het 2e millennium voor Christus, maar met de doorstart in 1896 zijn verworden tot geopolitiek instrument van de heersende klasse. Hij schreef "The Philosophy of Olympism" waarin hij op overtuigende wijze uit de doeken doet hoe wereldleiders keer op keer de Olympische Spelen misbruikten voor politieke doeleinden. Het bleef niet bij een boek. Duci verfilmde zijn boek tot de documentaire: "Olympic Flame". Zijn verhaal eindigt met de bombardementen op Servië in 1999.

  36. maria schreef:

    Avatar van maria
    Leuk Joke, dank je, ik zal er zijn.

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief