Wetenschap Kunst Politiek

De controversiele filosofe Judith Butler

11 comments

 

Judith Butler heeft in Nederland bekendheid gekregen door haar onderzoek over gender en man/vrouw rollen, en ten tweede door haar genuanceerd standpunt in de discussie over individuele autonomie en ten derde door haar boek Excitable Speech: A Politics of the Performative (1997)/ Nederlands:  Opgefokte taal (2007) , waar zij ook een voorwoord schreef over de Nederlandse situatie.

Judith Butler keert zich fel tegen de poging van rechts om traditioneel linkse thema’s zoals homorechten en feminisme voor zich uit te buiten.

* Aangaande gender zegt Butler dat culturele ideeën over mannen en vrouwen ook het denken over de seksen bepalen, dat mannelijk en vrouwelijk meer een culturele constructie dan een biologisch bepaald feit is.

  • * Aangaande autonomie keert zich Butler tegen een simpel rationaal-liberaal autonomie-model en zoekt zij in haar boek ‘Precarious Life’ na nauwere verbindingen tussen autonomie en betrokkenheid op het lot van anderen. ” In plaats van het autonome subject en diens keuzevrijheid en verantwoordelijkheid, komen nu de relaties tussen en de onderlinge verwikkeling van individuen centraal te staan”, zo schrijft de kritische humanist Harry Kunneman over Butler in zijn artikel ‘Dikke autonomie en diepe autonomie’ in de bundel ‘De autonome mens’, uitgegeven door het Humanistisch Verbond.

 

  • * Over de kunst, racisme en de vrijheid van meningsuiting schrijft Judith Butler zelf in het voorwoord van ‘Opgefokte taal”:

“[…] En waarom zijn er mensen die racistische kunstvormen als hoogtepunt van onze individuele vrijheid waarderen, zoals bijvoorbeeld gebeurd is in het pijnlijke geval van Theo van Gogh? Het is triest dat hij vermoord is, en zijn rechten moeten verdedigd worden, maar moet hij daarom tot ‘symbool’ worden van een onzinnige culturele oorlog tussen de voorstanders van ‘vrijheid’ en de voorstanders van ‘religie’? Deze culturele oorlog verwordt al te makkelijk tot een oorlog tussen degenen die vinden dat anderen zich moeten aanpassen (en die de culturele norm al kennen waaraan iedereen zou moeten gehoorzamen) en de­genen die gericht blijven op een etnisch en cultureel veelzijdig Europa, als grote belofte die de dekolonisatie voor het heden inhoudt. Manieren om zich in een engere zin op ‘vrijheid’ te beroepen, blijven afhankelijk van staatsdwang, ook al beweren ze ertegen te zijn; elke werkelijke (en niet-cynische) interpre­tatie van vrijheid zou zich er rekenschap van moeten geven dat de vrijheid om zich te uiten niet slechts een recht van indivi­duen of groepen is, maar iets waarop aanspraak wordt ge­maakt door democratisch verzet tegen de dwingende beper­kingen die de overheid aan de culturele en religieuze verschei­denheid van de bevolking oplegt. Als vrijheid een middel wordt om een minderheid te onderdrukken, komt vrijheid in dienst te staan van onvrijheid. Het is duidelijk dat er dan een nieuw vrijheidsbegrip nodig is om op een inzichtelijke manier uitdrukking te geven aan het verzet tegen de dwingende prak­tijken van een overheid die tijdelijk en onterecht op ‘seksuele vrijheid’ bouwt om zijn racistische agenda door te voeren.
Mijn opvatting is niet dat men voor of tegen regulering van haatdragende taal moet zijn, omdat ik niet denk dat zulke kwesties in abstracto kunnen worden opgelost. Ze moeten ge­contextualiseerd worden om te bekijken hoe de reguleringen zelf worden ingezet om verdergaande politieke doelen te be­reiken of te verijdelen. De conclusies die Opgefokte taal over de Verenigde Staten trekt, kunnen bijgevolg niet ongewijzigd naar de huidige toestand in Nederland worden overgezet. Terwijl de weigering om racistische dreigementen te erkennen in de Verenigde Staten gekoppeld werd aan een overtrokken idee van de gevaren van homoseksuele uitspraken, leek het uitdrukken van homoseksualiteit in Nederland een hulpmid­del te worden voor onderwerping aan racisme door de over­heid [ Butler mikt hier op Verdonk, M.T.] .

Het is zeker niet mijn bedoeling om seksuele vrijheden op te geven voor religieuze vrijheden. Maar ik vraag me af hoe een politiek eruit zou kunnen zien die zich op beide punten tegen overheidsdwang keert, en die zich uitspreekt voor een verbinding van seksuele minderheden met de strijd tegen nieuwe vormen van Europees racisme.[…]”

 

Toegevoegd op 29-8-2012:

 

In Duitsland is er een hoog oplopende controverse over de Adorno-prijs die op 11 september aan Judith Butler zal worden verleend. De Zentralrat der Juden in Deutschland verzet zich hiertegen, omdat de (overigens Joodse) filosofe Butler Israël bekritiseert.

Judith Butler wordt antisemitisme  verweten, iets waartegen de filosofe zich terecht verweert.

De stad Frankfurt staat achter de beslissing om de Adorno-prijs aan Judith Butler te verlenen.

Een groep linkse wetenschappers heeft een solidariteitsverklaring met Judith Butler ondertekend.

Over de controverse rond de Adorno-prijs

Tags: , , , , , , , , , ,

11 Responses to “De controversiele filosofe Judith Butler”

  1. Annem van den burg schreef:

    Avatar van Annem van den burg
    @ Maria.

    Alles wat afwijkt van standaard is vatbaar voor vijandigheid.An.

  2. herman de winter schreef:

    Avatar van herman de winter

    > alles wat afwijkt van standaard

    Ja dat is zo. Het hemd is nader dan de rok. Ons kent ons. Wat de boer niet kent vreetie niet.

    Ik zat laatst eens met een bioloog te praten in de kroeg. Kan ik iedereen aanraden. Die vertelde me het volgende:
    ‘De vrouw is eigenlijk het standaardmodel. Dus Eva werd niet van Adam afgeleid zoals de sprookjes van vadertje God willen doen geloven, maar omgekeerd. Dat kun je makkelijk controleren door eens op de tepels van mannen te letten. Redelijk overbodig nietwaar? Maarja, tepels zitten nu eenmaal in het standaardpakket.
    De man is eigenlijk een soort cabrio-uitvoering van de vrouw. Met dubbele uitlaat en shit. En met meer paardenkracht. Waarom dacht je dat mannen eerder slijten? Door dat gejakker natuurlijk.’

    En toen bestelde zij nog een rondje (want het was een limburgs geëmancipeerde bioloog).

    Reactie is geredigeerd

  3. Annem schreef:

    Avatar van Annem
    @ herman.

    Daar hoef ik niet voor met een bioloog te praten. An.

  4. herman de winter schreef:

    Avatar van herman de winter

    > alleen ben ik zoals jullie weten, mollig

    Ozo, dus het was toch niet die te grote boerkini? Heb ik een parel van de islamitische kledingkunst ten onrechte zwartgemaakt. Mea maxima culpa. Nee dan heb ik niks gezegd natuurlijk.

    > daar hoef ik niet voor met een bioloog te praten

    Nou ik wel. Maar ik ben dan ook van het sportmodel. We kunnen tenslotte niet allemaal standaard zijn.

  5. maria schreef:

    Avatar van maria
    Met biologen kan men helemaal nooit genoeg praten. Vooral over het darwinisme. Een goede bioloog is namelijk als de duivel tegen het sociaaldarwinisme, dat absoluut niets met Darwin te maken heeft.

    Ik vraag me wel af wat Darwin zou zeggen over Kinnegings ideeen over meer superieure Europeanen fokken. ´Darwin zou zich waarschijnlijk afvragen of de werled ervan beter wordt als er overal Platoonse Kinneging- en Burkeklooontjes rondrennen.

    Zo,ik zet nu op mijn tweede PC de streamer aan met Judith Butler.

    Reactie is geredigeerd

  6. herman de winter schreef:

    Avatar van herman de winter

    Het ergste is nog dat die grandioze Europese cultuur van Kinneging door 95 procent van de mensen hiero wordt ingevuld door verveeld op de bank of de burostoel te zitten en de telegraaf te bekijken of koe zoekt rund.

    Zouden er in een islamitisch-arabische cultuur statistisch significant méér of minder intellectuelen of kunstenaars bestaan dan in een christelijke-germaanse? Of gaat het om technologische ontwikkeling?
    Wat is onze beschaving precies?

  7. hans groen schreef:

    Avatar van hans groen
    Wie het werk van Darwin kent, weet dat hij Survival of Fittest niet zozeer uitlegde als een strijd van kracht, maar het draait om het aanpassingsvermogen van een ras.

    Wie louter vertrouwt op zijn kracht verwordt vanzelf tot een dinosaurus.[en sterft uit….]

    Een nadenkertje voor eenieder die gelooft in het sprookje van superioriteit 🙂
    Reactie is geredigeerd

  8. maria schreef:

    Avatar van maria
    @Herman, de leukste kunstenaars en intellectuelen zijn degenen die de invloed van verschillende culturen kunnen versmelten.

    @ Hans Ik heb net Judith Butler op de streamer gehoord, het was echt fantastisch ( het wordt nu herhaalt, voor wie het nog horen wil) .
    Ik zal de tekst boven nog aanpassen.

    Zij had het ook over het overleven van culturen, zeg maar in de zin van wie is de beste, en zei dat voor een goede en sterke cultuur aanpassingsvermogen en openheid essentieel waren.
    Inderdaad.

  9. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma
    @Maria
    Vraag me, wel of niet terecht af, wie er de belanghebbenden zijn bij een bepaalde discussie. De premisse van Judith Butler wordt a-prioristsich ingegeven en vertolkt door haar pre-disposities. Zo vraagt zij zich niet af wie hier "de actoren" dan wel "de reactoren" zijn. Of anders gezegd: definiëer nu eerst de oorzaak en het gevolg. Het vraagstuk: actie – reactie. Ik denk dat dit het grootste struikelblok is om tot elkaar te komen in een wederzijdse verstandhouding. Voorop gesteld dat dit het doel zou zijn. Ook daar kun je de nodige filosofische vragen bij stellen. Hierbij opnieuw in dit kader een vraag aan je die ik al eerder stelde: zou jij gelukkig zijn met een briefje van de Burke Stichting waarin stond "dat u, mevrouw Trepp, volledig het gelijk aan uw kant hebt en wij ons daarom zullen opheffen!" Ik bedoel maar: soms heeft men de wederzijdse "strijd" nodig voor de eigen "legitimatie". En dit laatste staat tussen aanhalingstekens.
    Enfin, zomaar een opmerking.

  10. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma
    @Maria
    Wens je daarbij veel succes. Het zich "blanco kunnen opstellen" is wel iets wat de dieren beter begrijpen dan de mensen; denk ik wel eens. "Eenvoud blijkt dan soms inderdaad het kenmerk van het ware!" Zoals het gezegde luidt. Zie er naar uit… groet! jb

  11. anton steenwijk schreef:

    Avatar van anton steenwijk
    Het is niet waar dat homorechten en vrouwenrechten door rechts worden opgeeist – zij zijn gewoon verlaten door links. Links is rechts geworden en rechts links. Het zijn tegenwoordig Joost Zwagerman en Ayaan Hirsi Ali die opkomen voor vrijheid, de maria’s zijn rechts geworden.
    En dat vinden zij zo erg dat zij maar spartelend schreeuwen dat we ze links moeten vinden,
    och arme, A.

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief