Wetenschap Kunst Politiek

Een Stockhausen-parodie: Tristanakkoord

no comment

Bij de dood van de Duitse componist Karlheinz Stockhausen een leesaanbeveling: de roman Tristanakkoord van de Duitse schrijver (en literatuurwetenschapper) Hans-Ulrich Treichel, waar de figuur Bergmann een leuke Stockhausen-karikatuur is.
Ik vind deze roman uit 2000, die – net als andere leuke romans van Treichel –  ook in het Nederlands is vertaald, schitterend, amusant, geestig, en om tranen te lachen. Een ironische kritiek op heldenvertoon en heldenallures.

De roman leeft van de tegenstelling tussen de klungelige Kafkaëske germanist-promovendus Georg en de Übervater Bergmann/Stockhausen.

Uit de recensie van Anneriek de Jong: “Bergmann is een Duitse componist van wereldfaam, ‘een soort Brahms of Beethoven’, schat Georg, die een klusje voor hem mag doen. Bergmann heeft alles wat Georg niet heeft: vrouwen, lef, roem, geld, ideeen en een aristocratisch profiel. Georg corrigeert Bergmanns memoires. Boven hem zoemt de elektrische puntenslijper van zijn baas. Die componeert zo snel dat het Georg ‘euforisch verkwikt’. Maar niet heus. Vergeefs probeert de dichter een gedicht te schrijven over de vergeefse poging een gedicht te schrijven.
Via Schotland en New York reizen we achter de componist en zijn assistent aan naar Sicilië. Stuk voor stuk excentrieke locaties die Treichel nuchter beschrijft. Zoals hij ook de excentrieke kanten van Bergmann bijna droogkomisch weergeeft.[…] ” (NRC 2-3-2001)

Hier als smaakproef een scène , die gaat over Bergmann en zijn concurrenten en de kwestie wie wel en wie niet in de memoires en het bijhorende persoonregister van Bergmann moet worden opgenomen:

“[…] wel waren er ook nog Scheer en Witte, die beiden ongeveer van dezelfde leeftijd waren als Bergmann en Nerlinger, en die sinds tientallen ja­ren werkzaam waren en internationale bekendheid genoten, maar Scheer noch Witte was werkelijk een concurrent. Bergmann had hem [de germanist Georg, M.T.] op een van de avonden bij het haardvuur over zijn generatiegeno­ten verteld en Georg had aanvankelijk de indruk dat hij uiterst welwillend tegenover hen stond. Vooral Scheer en Witte loofde hij nadrukkelijk vanwege hun consequente eigenzinnigheid, zoals Bergmann het noemde. Scheers eigenzinnigheid bestond erin dat hij zelfs bouwkranen en sloopkogels in zijn composities gebruikte, wat in een normale concert­zaal natuurlijk niet te doen was. Witte daarentegen was in zoverre eigenzinnig dat hij verschillende on­derzoeksinstituten en rekencentra voor zijn com­posities nodig had. Voor een van zijn beroemdste orkeststukken, Pythagoras’ Wortel uit Een, had hij zelfs de CERN in Genève in de arm genomen. ‘Zonder atoomonderzoek doet Witte het niet meer,’ zei Bergmann. Hijzelf had alleen papier, een potlood en een puntenslijper nodig. Maar Witte een deel­tjesversneller. Bergmann zei dat hij hoopte dat Wit­te en Scheer nog veel composities voor sloopkogel, bouwkraan, deeltjesversneller en onderzoekscen­trum zouden schrijven. ‘Ik juich dat van harte toe,’ zei Bergmann. Dat maakte de speelplannen en con­certzalen vrij voor zijn eigen werken, en daarmee was immers iedereen gediend. En dus kon Berg­mann ook betrekkelijk onbewogen Witte en Scheer lof toezwaaien in zijn memoires. Nerlinger daaren­tegen kon hij minder onbewogen lof toezwaaien. Nerlinger schreef net als Bergmann opera’s en sym­fonieën. Met potlood en geschikt voor opera- en concertzalen. Het liefst zou Bergmann Nerlinger helemaal niet noemen. Maar dat zou opvallen. Dus hij had hem wel genoemd, maar slechts één keer en alleen omdat ze in de jaren zestig eens beiden bij een receptie van de bondspresident waren geweest en Nerlinger voor hem in de rij had gestaan. ‘Voor me stond Nerlinger,’ luidde de passage, ‘en achter me Sepp Herberger.’ Natuurlijk was dat niet groot­moedig, maar kleingeestig, dat wist ook Bergmann, hoewel hij Georg verzekerde dat het precies zo ge­gaan was. Georg was eveneens van mening dat Berg­mann niet Nerlinger níet kon noemen. Daar zou de pers ogenblikkelijk op afvliegen, Een moment over­woog Georg of Bergmann Nerlinger misschien zou kunnen vergeten. Maar hoe kon je het vergeten van Nerlinger onderscheiden van het bewust niet-noe­men van Nerlingen? Een literair stijlmiddel voor dit onderscheid moest nog worden uitgevonden. Georg nam zich voor deze problematiek in zijn achter­hoofd te houden voor zijn proefschrift. Maar Bergmanns probleem met Nerlinger kon in elk geval niet door vergeten worden opgelost. Restte alleen een andere benadering: Nerlinger veel noemen. Georg stelde Bergmann voor de naam Nerlinger op andere plaatsen in het boek te verwerken. Om de tien bladzijden zou in Bergmanns memoires de naam Nerlinger moeten voorkomen. Zoals elke tien minuten in de Tristan het Tristanakkoord klinkt. Toen Bergmann Georgs voorstel hoorde, antwoord­de hij onmiddellijk wat geïrriteerd: ‘Onmogelijk’, zweeg vervolgens een tijdje en zei ten slotte dat hij een idee had. Omdat het boek eindigde met het ver­blijf in Schotland en de voltooiing van Pyriphlegethon voor groot orkest, zou hij ook de overhandiging van de vleugel, de persconferentie, de journalisten met hun rode gezichten en de vraag over Nerlinger en natuurlijk ook zijn briljante antwoord daarop in het boek opnemen. ‘Dat is de oplossing,’ zei Berg­mann en ook Georg was het met hem eens en zei dat in dat geval Nerlinger natuurlijk ook in het namen­register moest worden opgenomen. ‘Geen pro­bleem,’ vond Bergmann, zodat Georg ook meteen nog naar Sepp Herberger vroeg. ‘Ook opnemen,’ zei Bergmann genereus.
( pagina 84 ff)

No Responses to “Een Stockhausen-parodie: Tristanakkoord”

  1. Aad schreef:

    Avatar van Aadik ga het lezen. Verheug me er op. Bedankt voor de tip.

  2. kees smit schreef:

    Avatar van kees smitZoals dat gaat, moet iemand eerst doodgaan voordat je zijn muziek uitgebreid op de radio hoort (en dan over 100 jaar weer!). Zo zit ik nu al een uur of wat naar de Stockhausenklanken te luisteren, en dat is niet onaangenaam. Maar erover gaan lezen, nein, danke.
    Reactie is geredigeerd

  3. maria schreef:

    Avatar van maria"erover gaan lezen": ik ben gefascineerd door schrijvers die muziek tot literatuur maken.
    Met Thomas Mann ‘Doktor Faustus’ als onovertroffen voorbeeld.

    Maar Treichel maakt geen literaire muziek, dus een literaire versie van Stockhausen-muziek kom je bij hem niet tegen.

    Reactie is geredigeerd

  4. Blew schreef:

    Avatar van BlewDe kleinschaliger werken van Karlheinz, vooral die waar hij gebruik maakt van elektronica, vind ik wel mooi. Ik zal hem missen.

  5. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight@Maria
    Stockhausen echt zo’n stocknaam. Hij hoort erbij. Tja, nu alleen nog in ons collectieve geheugen. Bij zijn naam moest ik altijd aan zijn bolle ogen denken.

    Interessante tip Hans-Ulrich Treichel. Kende ik niet. Dank.

    Heeft het verband tussen muziek en literatuur naar jouw weten ook te maken met religie? Muziek als het hogere? Religie dan als een soort paradijselijk geluk. Van de kindertijd voordat men tot vol bewustzijn komt? In Nederland zijn Simon Vestdijk en Maarten ’t Hart auteurs die veel met muziek hadden/hebben.

    Maar zo mooi als Thomas Mann? Die hield nog meer van stilte, waarschijnlijk. (Maar dat laatste heb ik uit de tv-serie over Mann met Armin Mueller-Stahl).

  6. maria schreef:

    Avatar van mariaMaarten ’t Hart, houd ik waanzinnig veel van.
    Net zo goed als Treichel. Mijn lievelingsroman: ‘De Vlieger’. Lijkt sterk op Treichel, qua ironie.

    Ja, muziek, literatuur, religie… voor mij persoonlijk is het een natuurlijk continuum, aangezien mijn vader als theoloog verantwoordelijk was voor de (Lutherse) kerkmuziek in Beieren.

    Thomas Mann is een klasse voor zich. Wie "Doktor Faustus" niet gelezen heeft: dat moet. Gaat over o.a. Nietzsche, Lutherdom en muziek….en de oorlog….

    Reactie is geredigeerd

  7. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@Maria
    Even ’n klein onderonsje…; pak nou even m’n Bijbel erbij en lees op pg. 71 (c)- 72 alweer het commentaar op dit onderwerp! Echt!
    @An
    …helaas voor jou: "dat is het toppunt van een metafysische beleving die daar te lezen staat!" hahaha…

  8. Charles van Brussel schreef:

    Avatar van Charles van BrusselMaria, nu ik een tijdje je blogs heb gevolgd vraag ik me het volgende af: kan je zelf ook een mening formuleren over het een of ander of ben je inderdaad slechts de postiljon – en name dropper – van de opinies van anderen – anderen, bien entendu, die in jouw sjabloontjes passen.

  9. maria schreef:

    Avatar van mariaCharles, ik ben dom, dom, dom, en heb geen enkele mening. Ik heb, zoals je boven kan lezen, geen mening over Treichel, geen mening over Marten’t’Hart, en ook geen mening over Thomas Mann.

    En, jij ,waarover heb jij een mening. Heb je uberhaupt een blog, trouwens, en zo ja- heb je veel debat op je blog?

    Speel je een instrument, en zo welk? Ik kom graag naar je luisteren.

    Jan, ik pak even jouw bijbel.

    Reactie is geredigeerd

  10. maria schreef:

    Avatar van maria@Ja, Jan, we delen het interesse voor muziek, zie ook de grappige Horowitz-presentaite op jouw site.

    @Charles ik snap niet waarom je regelmatig een oninteressante website leest, en daar zelfs reacties plaatst.
    Doe ik persoonlijk nooit, nooit, nooit.
    Geen tijd voor, en zeker niet op zaterdag avond.

    Reactie is geredigeerd

  11. Annemarie van den burg schreef:

    Avatar van Annemarie van den burg@ van brussel. Ben je daar? Tijd niet gezien. Je laatste blog gaf geen antwoord. Altijd zo als mensen geen kritiek kunnen velen en de tegenargumenten niet kunnen weerleggen.
    En dan van VROUWEN! Je laat je lelijk in je kaart kijken, makker!

    Ik heb nog niets intelligents van jou gezien. Je kan bij mevrouw Trepp niet in de schaduw staan.

  12. Annem van den burg schreef:

    Avatar van Annem van den burgJan. Doodzonde twee in de filosofie: zonder een enkel argument op de vrouw spelen; ad hominem. Van gehoord?

    Zeg Jan, nu hebben we al 12 tips. Zorg u eens dat er niet nog een bijkomt. Groet, An.
    Reactie is geredigeerd

  13. maria schreef:

    Avatar van mariaAnnemarie, Jans Horowitz is echt grappig.

  14. NN schreef:

    Avatar van NNNaar mijn smaak was Stockhausen een componist zoals Albert Speer een architect was. Megalomaan, Teutoons. En zijn rare opmerking over de schoonheid van de tv-beelden van de aanslag op de twintowers paste daar precies in. Künstlerisch in optima forma, maar zijn muziek is net zo boeiend als die van Kraftwerk.
    Nee, na Bruckner kwam er alleen nog wat Mahler, maar die zijn geen van beide in Duitsland geboren of getogen. Ook Brahms heeft bewezen dat Duitsers meestal niet kunnen componeren, in navolging van Bach. Beethoven was dus een uitzondering die de regel bevestigt.

  15. alib schreef:

    Avatar van alibIrrtum van het goede soort. Stockhausen wentelwiekt de kosmos in. Ahora Mazda. Pfft. Prrrrr. Aum.

    En nu maar hopen dat zijn werk regelmatig wordt uitgevoerd. Stimmung zou ik nog wel eens life willen horen…

  16. maria schreef:

    Avatar van maria@NN: "Naar mijn smaak was Stockhausen een componist zoals Albert Speer een architect was. "

    Dit is ook de visie van Treichel.

    Ik ben sowieso van de barokmuziek, over Stockhausen heb ik geen gekwalificeerde mening.
    (daar heeft van Brussel wel degelijk gelijk in) Maar als Alib hem goed vindt, neig ik tot genade.

  17. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@Annemarie
    t Is zondagochtend; tijd voor m’n "zondagochtendoverpeinzing" en ik lees je "verwijt"; maar… ik zou bij "God" niet weten wat je bedoelt met "op de vrouw spelen" plus je "ad hominem". Hoezo? Waar? Wanneer?

    Als er nou nog iemand op deze aardbodem rondloopt die het in positieve zin voor "de vrouwen" opneemt ben ik dat wel! Als je nu eens zou willen beginnen om mijn Voorwoord te lezen kun jij begrijpen dat je onzin vertelt.
    Onwetendheid blijkt (helaas) ALTIJD de oorzaak van onbegrip en waaruit vervolgens… domme ruzie ontstaat.
    Wens je toch een prettige zondag, hoor; idem alle dagen erna. Groet! JB

  18. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight"Naar mijn smaak was Stockhausen een componist zoals Albert Speer een architect was"

    Een gewaagde vergelijking. Wat verklaart het over Karlheinz Stockhausen? Zijn ruïne waarde? De ruïne van de hedendaagse muziek na Wagner, Schönberg en Webern? Doch, Heut ist alles so gutbürgerlich, wirklich authentisch für meinen Geschmack.

    Enfin, zo wordt een niet-Duits onderwerp gemaakt tot een Duits onderwerp. Wie had dat 20 jaar geleden kunnen denken. De stemming in Nederland jegens Duitsland en de Duitsers is omgeslagen. (Ik typte eerst per ongeluk duisterland in. Toeval?)

  19. maria schreef:

    Avatar van maria@"Duisterland", George: fantastisch. Zie ook mijn volgende blog inclusief een schaduw-droomfoto dat ik heb gemaakt.

    "Enfin, zo wordt een niet-Duits onderwerp gemaakt tot een Duits onderwerp"
    snap ik niet: het is allemaal door en door Duits, toch?? Van een Duitse (mij) opgeschreven, over een Duitse componist en een Duitse schrijver!!!

    "De stemming in Nederland jegens Duitsland en de Duitsers is omgeslagen"
    ja, dat is me ook zeer opgevallen. Ook de tijdstip: 2002. Sinds Fortuyn gaat het tegen de moslims, en niet meer tegen de Duitsers.

    Ikzelf heb trouwens weinig last ondervonden van de vooroordelen tegen Duitsers; men zegt altijd trouwhartig tegen mij, dat ik weinig Duits lijk.
    Dat zegt men waarschijnlijk, omdat men weinig weet over de Duitse cultuur.

    Reactie is geredigeerd

  20. Annemarie van den burg schreef:

    Avatar van Annemarie van den burgMaria. gelukkig besteedt de NRC er veel aandacht aan. Ik vind hem een virtuoos componist. Zijn extreme eigenzinnigheid is dan ook goed te beluisteren in zijn composities.

    Zijn opmerking over de Twin-Towers vind ik ook de mooiste uitspraak die ik heb zien maken daarover. Groet, An.

  21. Annemarie van den burg schreef:

    Avatar van Annemarie van den burg@ Jan Bouma.

    Je hebt magneten die elkaar aantrekken en er zijn er die elkaar afstoten; wij zwerven allen in de Kosmos en stoten tegen elkaar aan.

    Besef dat ik De Filosofie bedoel. Je hebt geen geduld en beveelt jezelf te veel aan. Dat mag, maar past niet bij mij; ik kan jaren wachten op een enkel woord.

    Jij hoeft het niet voor mij op te nemen. Dat kan ik heel goed zelf. Ik hou van nederigheid in de filosofie, geen agressie en press.

    Bovendien: hoofdzonden in de filosofie moeten worden opgebiecht door speurwerk. Lukt dat niet: dogma`s. Brrrrrrrrrrrr. Groet, An.

  22. George Knight schreef:

    Avatar van George Knight@Maria
    Een kwestie van identiteit. Stockhausen was een Keulse Rijnlander. Iemand die had gestudeerd in Parijs. Populair was in Japan en de Verenigde Staten. Ook wel eens in Nederland kwam of ergens anders buiten Duitsland. Met vallen en opstaan een zoektocht ondernam om in zijn werk de kosmos met zijn eigen individu te verbinden. De wereld probeerde te vangen, zoals elke kunstenaar. Zeker geworteld in Duitsland en de Duitse cultuur. Maar om zo’n universeel denkend iemand te reduceren tot zijn Duits-zijn vind ik onrecht doen aan zijn identiteit. En aan jouw duisterland.

    Interessant, wat zijn dan volgens jou de misverstanden in Nederland over Duitsland? De Duitse hoogcultuur zal men in Nederland vermoedelijk slecht kennen, maar kan het niet zijn dat er in de laagcultuur diverse mentale dwarsverbanden lopen? Ook op regionaal niveau?
    Reactie is geredigeerd

  23. maria schreef:

    Avatar van maria"De Duitse hoogcultuur zal men in Nederland vermoedelijk slecht kennen, maar kan het niet zijn dat er in de laagcultuur diverse mentale dwarsverbanden lopen? Ook op regionaal niveau?"

    Absoluut.

    Wat Nederlanders meestal niet kennen en vaak niet goed begrijpen:
    a. Zuid-Duitsland en Franken( waar ik vandaan kom)

    b. De hele Lutherse cultuur, die sterk verschilt van Calvinisme en katholicisme.
    (Ik ben niet kerkelijk, maar wie de Luthersen kent, herkent me onmiddelijk als een van hen).

    c. De hele Duitse romantiek, Nederlanders zijn over het algemeen zeer a-romantisch.

    Reactie is geredigeerd

  24. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@An
    "De Filosofie" kent an sich geen problemen. Alleen de taal zal je bedoelen (Wittgenstein) maakt dat er "problemen" zijn. Jij beschuldigt, klassificeert, rubriceert en stopt mij in een voor jou passend hokje en je hebt a priori een hekel aan me. Nou ik heb geen hekel aan jou. Je zou je alleen kunnen afvragen of je oordelen juist zijn. Dat doe ik voortdurend. Vandaar poneer en provoceer ik, ook naar mezelf, met voldoende zelfspot hoop ik. Dat laatste mis ik ’n beetje bij je. Wie verkondigt er nu dogma’s? "Ga toch lekker koken, mens!" (grapje!!!!!!)

  25. NN schreef:

    Avatar van NNGek is dat mijn nadere typering van S en S: megalomaan, teutoons, door de commentatoren wordt genegeerd. Toch niet onbelangrijk, maar waarschijnlijk te moeilijk voor dit debat.

  26. NN schreef:

    Avatar van NNEr heerst hier kennelijk ook een misverstand over de nationaliteit van "Duitse" componisten: het waren allemaal Oostenrijkers of Bohemers (Tsjechië). Behalve Beethoven, maar ook die beleefde zijn hoogtij in Wenen. Echt Duitse componisten zijn schaars en, behalve Bach, Wagner en Brahms, niet beroemd geworden.

    Reactie is geredigeerd

  27. maria schreef:

    Avatar van mariaLeuk, NN, met je interesse voor muziek.
    Ja , Bach, zie je daar hebben we iemand.

    Ik zoek even nog een paar passages voor jou, waar Bergmann een beetje meer van deze megalomane eigenschappen toont.

  28. Annemarie van den burg schreef:

    Avatar van Annemarie van den burg@ Jan Bouma. Nu ontdek ik ook prejectie bij je. Dat is ook een doodzonde in de filosofie: =jij hebt een hekel aan mij==.

    Objectiveren is een heidens karwei en vergt tijd en geduld en inzicht en oefening en bescheidenheid en verdraagzaamheid.

    Als je de pretentie hebt wat te betekenen in de filosofie, mag je jezelf nooit op de voorgrond plaatsen, maar stellingen van anderen eerst overdenken. Immers: je reflecteert altijd aan anderen, bewust of onbewust.

    De grootste kloof tussen jou en mij is dat ik uit ga van het afwezig zijn van de vrije wil en jij niet.
    Ook dat "de geest vrij kan zijn" volgens jou bestrijd ik.

    Groet, An.
    Reactie is geredigeerd

  29. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@An
    Lieve Annemarie, je gelooft je eigen woorden niet meer! Hoezo: "projectie?!" Ik neem aan dat je dat bedoelt in plaats van "prejectie".

    Ik objectiveer me echt wezenloos! Hou nou toch eens op mij af te schrijven met je "prejecties" of "projecties" (mag ook) die nergens op slaan.
    Voorts: ik pretendeer niets; dat is nu juist het mooie van de "wetenschap" om je "blanco" op te stellen (voor zover dat mogelijk blijkt, dat geef ik toe) maar ik probeer het wel. Jij niet. Blijf gerust een hekel aan me houden maar ik vind geen grond voor die aversie. Laat mij dus maar die overtuiging net zo goed als ik de jouwe respecteer dat je – zonder reden – een hekel aan mij hebt. That’s life!

    Overigens: ik bestrijd, voor zover ik dat kan bewerkstelligen, je opvatting "dat de geest NIET vrij zou (kunnen) zijn". Het is de allereerste opgave van de wetenschapper (en dus ook van de filosoof) om zich zo "vrij" mogelijk te wanen en daarvoor is dan weer nodig dat hij zich bewust is van de wil.
    Doe er wat voor om dat stadium te bereiken. Misschien begrijpen we elkaar dan beter. Groet! JB
    (want ik mag je wel hoor, kleine dekselse donder die haar ongelijk niet wil zien; hahaha!)

  30. Annem. van den burg schreef:

    Avatar van Annem. van den burgJan. Projectie moet het zijn ja,

    Het feit dat je mij ==lieve Annemarie== noemt, en ==kleine dekselse donder== zie ik als denigrerende opmerkingen
    die aantonen dat je in het geheel niet kan objectiveren.

    Ik concludeer dat je nooit op een gelijkwaardig nivo hebt gefilosofeerd met vrouwen. Dat is heel erg.

    ==vrij mogelijk wanen= vrije geesten zijn dode hersenen. Geest is chemie. Verbeelding, is het leven! Maar wat ik al zei: je bent geen metafysicus.
    Op zich geeft dat niets, maar ik zie niets om te lachen, jij wel?????

    Nogmaals en dit is geen grap: ik KAN je vergeven omdat er geen vrije wil is.
    Groet, Annem.

    Reactie is geredigeerd

  31. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@An
    Het hele leven wordt ondragelijk als je niet relativeren kunt; dat probeer ik je duidelijk te maken. Tevergeefs zo blijkt. En, als het enigszins kan – al is het moeite dankzij mensen zoals jij – zal ik blijven proberen om om alles te lachen. Relativeren noemen we dat.
    Overigens: ik gun je wel je "vrije wil" toe zodat je mij – desgewenst – niet hoeft te "vergeven!" For Christ sake! Neem jezelf ‘ns wat minder serieus… De mens staat op, valt, stottert, lijdt pijn, heeft vreugde, spot en sterft uiteindelijk. Hopelijk wat minder verkrampt dan op de wijze zoals jij tegen het leven aankijkt. Dit is een goede raad; ziemaar wat je ermee doet.
    Oh ja.. nog iets: inderdaad "filosofeer" ik nooit met iemand (dus ook niet met vrouwen). Ik tracht altijd wel in een gesprek tot op de bodem van de ziel te kijken van mijn gesprekspartner. Misschien ben je daar ’n beetje bang voor?

  32. Annem. van den burg schreef:

    Avatar van Annem. van den burg@ Jan, lachten heeft niets met relativeren te maken.

    Ik ben nergens bang voor.
    De ziel is zo abstract, daar kun je dus niet ==inkijken==

    Ja, ik neem mijzelf heel serieus en dat bevalt mij erg goed. Pas als je jezelf serieus neemt, kun je de ander serieus nemen.

    Wij stoten elkaar af in de Kosmos en dat is een gegeven. Groet, An.

  33. Literatuuro schreef:

    Avatar van LiteratuuroPersoonlijk vind ik Treichel nogal een Romantische doorzeurder, maar een roman over een dirigent is altijd wel een aanbeveling.

    Zie ook (dirigent)Helmut Krausser: UC (Ultrachronos – uitg. de geus)

    Zie voor eenzelfde thema (gecorrigeerde bio schrijven): Daniel Kehlmann – Ich und Kaminksi (ik en kaminski) en weer Krausser: titel even vergeten (staat geloof ik een recensie op mn blog: ff googlen: Krausser en Literatuuraire 🙂

  34. jan bouma schreef:

    Avatar van jan bouma@An (omdat het grappig is)
    "Ja, jij wordt vanaf Baikonoer gelanceerd en ik vanaf Cape "Carnaval" en we zullen eeuwig onze rondjes draaien in de Kosmos!!!!!" Zonder te botsen uiteraard.

Leave a Reply



Meest recente berichten