Wetenschap Kunst Politiek

Job Cohen: sociaal-democratie en religie

20 comments

Als vervolg op het debat op mijn blog over de seculiere of neutrale staat haal ik hier een artikel van Job Cohen aan uit Socialisme & Democratie(7/8 2006) , een artikel waarmee ik het eens ben.

Sociaal-democratie en religie: de omgekeerde Doorbraak

“De vraag hoe men zich tot religie als politieke factor verhoudt, is een vraag die iedere politieke beweging, en dus ook de PvdA zich stellen moet om in de 21 ste eeuw aan geloofwaardige politiek te kunnen doen.[…]
Bij de totstandkoming van de PvdA in 1946 ge­loofde Banning dat deze oprichting een morele noodzaak had die verder ging dan de particuliere belangen van de verschillende partijen die in de PvdA een tehuis vonden. Het was geen eng, ar­beideristisch klassebelang dat met de oprichting van de PvdA werd beoogd, nee, het doel was niets minder dan het tot stand brengen van een recht­vaardige samenleving. […]
Over de moraal staat in het Beginselmanifest te lezen: ‘Wij verdedigen een vrijzinnige moraal, waarin – tegen de achtergrond van voor iedereen gel­dende grondrechten – ruimte is voor verschil­lende levensbeschouwingen, levensstijlen en culturen’. […]

Je zou in dat perspectief kunnen spreken van een omgekeerde doorbraak. Tóen, net na de oor­log moesten christenen worden overtuigd dat ze mèt de PvdA, dwars door de zuilen heen, konden samenwerken aan een rechtvaardige en sociale samenleving [=de doorbraak van toen, M.T.] . Nu zouden seculieren binnen de partij, veruit in de meerderheid, ervan kunnen worden overtuigd dat je voor een morele her­ijking óók te rade kunt gaan bij die religies. Dat daarbij een samenwerking met gelovigen van verschillende denominaties kan lonen als het gaat om de realisering van de doeleinden van de sociaal-democratie en om de vraagstukken het hoofd te kunnen bieden waar we met z’n al­len voor staan. En dat de inspiratie die van een geloof uitgaat een bron kan zijn bij het verwe­zenlijken van sociaal-democratische doeleinden, zonder dat dat betekent dat je zelf gelovig bent of wordt. Het alternatief is verschraling en het missen van de maatschappelijke aansluiting.

Met andere woorden, hoe ziet de PvdA eruit als een partij waar ruimte is voor gelovigen van ver­schillende pluimage en hun geloof? Bij het beantwoorden van die vraag kunnen we opnieuw dominee Banning, oprichter van de PvdA te rade gegaan. Ban­ning verwoordde een aantal principes, door de [Leidse godsdienstwetenschapper]  Noordegraaf op een rijtje gezet, die nog steeds actueel zijn. Ik noem de volgende:

* Levensbeschouwing en religie zijn wezenlijk voor het democratisch socialisme’

*Dit impliceert een expliciete formulering van grondslagen en doeleinden van het   democra­tisch socialisme, ook in morele termen’.

Dat betekent een poging tot herdefiniëren van de al eerder door mij [Cohen] genoemde begrippen zoals solidariteit, gelijkheid, gerechtigheid, naasten­liefde en verantwoordelijkheid die zo belangrijk zijn binnen de sociaal-democratische traditie. Maar zoals gezegd zijn dat niet alleen belang­rijke begrippen binnen de sociaal-democratie, maar ook binnen verschillende godsdienstige tradities. En dat betekent de erkenning dat religies partners zijn in het werken aan een rechtvaardige samenleving. Bovendien is de om­gekeerde doorbraak waar ik het zojuist over had niet mogelijk als we ons niet opnieuw bezinnen op onze morele grondslagen.

* ‘De gedachte aan confessionele partijvorming wordt verworpen, maar ook die van gods­   dienst als louter privé zaak.

Dus: de partij staat open voor mensen van zeer verschillende levensovertuiging, die instemmen met het beginselprogramma van de partij. In het Beginselmanifest 2005 komt dat ook met zoveel woorden tot uiting: ‘Sociaal-democratische idealen binden en inspi­reren mensen met de meest uiteenlopende ach­tergronden en levensovertuigingen al meer dan een eeuw. De Partij van de Arbeid wil al deze men­sen mobiliseren en een plek bieden van waaruit zij zich voor hun idealen in kunnen zetten, binnen en buiten de politiek maar altijd langs democratische weg. Voorop staat de overtuiging dat politiek het verschil kan maken tussen een marginaal en een fatsoenlijk bestaan, tussen vernedering en emancipatie, tussen rivaliteit van natiestaten en internationale samenwerking, tus­sen apartheid en vrijheid: politiek doet er toe’. Er is dus zoals Banning en het Beginselpro­gram van de PvdA uit 1947 al constateerden een ‘innig verband’ tussen levensovertuiging en politiek inzicht en de partij waardeert het ook als dit in de arbeid voor de partij tot uiting komt – dit geldt voor mij nog onveranderd. Maar dat wil, zoals de Doorbraak-beweging wist, al­lerminst zeggen dat er een rechtstreekse lijn
pro­gramma. Hier geldt om meerdere redenen: heb oog voor de banden tussen geloof en politiek, maar verwar geloof en politiek niet.

*De expliciete erkenning van het recht van kerken om zich ter wille van het geestelijk en zedelijk heil van het volk uit te spreken met betrekking tot het staatkundige en maat­schappelijk leven“.

Dit betekent ook in de 21ste eeuw: ruimte geven aan kerken en andere religieuze groeperingen om zich in het publieke domein, dus ook binnen de partij, te manifesteren en actief deel te nemen aan het publieke debat. Met alle consequenties van dien: enerzijds dat gelovigen daardoor wor­den beïnvloed, anderzijds dat deze opvattingen juist omdat ze deel uit maken van het publieke discours, kritisch onder de loep kunnen wor­den genomen zoals dat in ieder publiek debat betaamt. Want ruimte geven aan religieuze groeperingen betekent niet dat je alles wat er vanuit die kant wordt geroepen klakkeloos accepteert. Een kritisch luisteren naar elkaar, dialoog en discussie zijn voorwaarden voor een optimaal gebruik van de geboden ruimte in het publieke domein. Ruimte geven aan de kerken om zich in het publieke domein te manifesteren is geen vrijbrief om maar over alles en nog wat de mening van de kerken te eisen of omgekeerd een mening te willen geven. Jacques Janssen ci­teerde in de Bazuinlezing van 2001 instemmend Ella Kalsbeek: ‘Als Kamerlid noemde zij het spre­ken van de kerken “vaak pover en gemakkelijk”. Het spreken van de kerken “moet niveau heb­ben en diepgang”, “pastoraal verantwoord zijn”, “waardig zijn en ruimte laten”.’ De kerken, en bepaald niet alleen de chris­tenen, zei [anssen zelf, vertonen tekenen van sectarisme sinds zij in een individualiserende samenleving aan hun lot worden overgelaten. Daar valt, kan ik mij zo voorstellen, nog wel het een en ander te winnen – in het belang van het geestelijke en zedelijk heil van ons volk. Om met oud-burgemeester Schelto Patijn te spreken: ook de kerken moeten hun geestelijk huis op orde hebben. In een toespraak uit 2000, sprekende tot

* Als laatste Doorbraak-principe: ‘De staat zelf is echter op geen enkele kerkelijke of gods­dienstige grondslag georganiseerd’.
Dit komt overeen met mijn [Cohens] al bij verschillende gelegenheden beleden opvatting dat alleen de seculiere staat de ruimte creëert voor het accom­moderen van de grote diversiteit aan groepe­ringen, levensstijlen, levensovertuigingen en religies, die het kenmerk zijn van onze moderne westerse samenleving.

Aan deze aan Banning ontleende doorbraakprin­cipes, zou ik [Cohen] de volgende willen toevoegen:

1. Ruimte voor een positieve invulling van de grondwettelijke vrijheid van godsdienst – zoals door Thijs Wöltgens bepleit. Dus godsdienstvrij­heid niet alleen gedefinieerd als het recht om niet lastig te worden gevallen door de overheid of door andere goed- dan wel kwaadwillenden, maar ook als het recht dat een religie zich mag en kan ontplooien in het publieke domein.

2. Ruimte om van elkaar te mogen verschillen is in een pluralistische samenleving een noodzaak. Deze ruimte om van elkaar te mogen verschil­len moet worden gekoppeld aan een opvoeding waarin respect voor deze pluraliteit wordt bijge­bracht en men tegelijkertijd wordt doordrongen dat men het gezamenlijk moet doen in onze samenleving.

3. Ruimte om het eigen leven gestalte te geven is één van de grote verworvenheden en vrijhe­den van onze samenleving. Deze ruimte impli­ceert zowel de vrijheid om als ongelovige door het leven te gaan, als de vrijheid om als religieus in het leven te staan. De overheid moet beide keuzes respecteren en de burgers ten opzichte van elkaar bescherming bieden als dat nodig is. “

 

    Tags: , , , ,

    20 Responses to “Job Cohen: sociaal-democratie en religie”

    1. Partout schreef:

      Avatar van PartoutWat betreft de issue dat een religie zich mag en kan ontplooien in het publieke domein:

      Cohen noch Banning is een groot denker wat mij betreft.
      Als dit bijv. betekent dat de EO een documentaire mbt de evolutie gewoon maar mag censureren, zonder noemenswaardig protest van de Overheid die garant moet staan voor zoveel mogelijk wetenschappelijk geobjectiveerde info, tja, dan is het einde nu zoek wat mij beteft..waar bleef het tegengeluid van Cohen of welke ambstdrager dan ook??
      De Staat is verantwoordelijk voor wetenschappelijk verantwoorde content van het Onderwijs. Als er godekoek en relikul verkocht wordt aan bloedjes van kindjes op zwaar reformatorische scholen met de Bijbel of streng salafistische Islamitische scholen dan dient de Overheid, c.q de Inspectie in te grijpen.
      (Wat doet de Inspectie momenteel, zij grijpen in op de meest progressieve vorm van Bijzonder Onderwijs, de Vrije Scholen..hoe neutraal kan je als Overheid zijn?!)

      Waarom vanuit de Overheid wel een waarschuwing geven dat sigaretten dodelijk zijn voor de gezondheid, maar geen waarschuwing als er wetenschappelijk bewezen nonsensikale reli-info verspreid wordt, geestelijke gezondheid is minstens zo belangrijk!

      Citaat 2
      De overheid moet beide keuzes respecteren en de burgers ten opzichte van elkaar bescherming bieden als dat nodig is

      Nu, nog veel trivialer, als het gebrul van een imam in de moskee de hele buurt op stelten zet, zul je deze imam als Overheid moeten dwingen zijn moskee geluiddicht te maken,
      (nog afgezien van de inhoudelijke controle op haat). Het zijn juist dit soort kleinere wantoestanden waarbij het publiek domein eenvoudigweg vanzelfsprekend bezet wordt door reli’s die het leven vaak volledig verzieken en verzuren voor de seculiere burger die daardoor bv niet meer "neutraal" in zijn achtertuintje kan zitten!
      Het lijkt een triviaal voorbeeld , maar de misverstanden beginnen juist op dit nivo en de onduidelijkheid en het gesjoemel en gerommel op dit punt creeert uiteindelijk levensgrote maatschappelijke problemen!

      Overal in de samenleving krioelt het van de brutale en zelfs ongehoorde inbreuk van reli’s op het publiek domein,(EO censuur!) in die zin geeft dit pleidooi een volledig verkeerde richting aan.
      het zou veel beter zijn verder na te denken over een werkelijk seculiere Staat, waarbij de reli’s op tal van terreinen terug het hok in zullen moeten.
      Je hebt vrijheid van godsdienst maar die mag niet en nooit ten koste gaan van de vrijheid van de ander die niet gelooft.

      Intellectuelen hebben een zware verantwoordelijkheid in dezen, die maar al te vaak neerkomt op pappen en nathouden, maar zoals altijd: zachte heelmeesters maken stinkende wonden.

      Reactie is geredigeerd

    2. maria schreef:

      Avatar van maria“Als dit bijv. betekent dat de EO een documentaire mbt de evolutie gewoon maar mag censureren, zonder noemenswaardig protest van de Overheid”

      De EO censuur is volstrekt belachelijk, maar moet de overheid ingrijpen??
      “de Inspectie dient in te grijpen” : de inspectie stuurt op dit moment vooral formeel-structureel ( op kwaliteit van didactiek) en niet inhoudelijk, en daar is veel voor te zeggen. Daarom ook het ingrijpen bij de Vrije scholen, volgens mij.

      Jij gelooft veel meer in de overheid dan ik. Ik geloof in openbaar debat, de overheid moet zich niet overal inmengen. Emancipatie is niet alleen door en met de overheid mogelijk, maar soms ook tegen de overheid in!

      Veel kwesties zijn maatschappelijk kwesties, en geen kwesties voor het ingrijpen van de staat. /

      “als het gebrul van een imam in de moskee de hele buurt op stelten zet, zul je deze imam als Overheid moeten dwingen zijn moskee geluiddicht te maken”

      Volgens mij is dat ook zo, tenminste mogen toch ook de kerkklokken blijkbaar niet meer luiden???
      Kom eens met een konkreet voorbeeld. Ik woonde tot een paar maanden geleden naast een moskee: nooit iets gehoord.

      Reactie is geredigeerd

    3. An van den burg schreef:

      Avatar van An van den burg@Maria. Job Cohen is een prima burgemeester van Amsterdam anno 2007. Maar hij beleidt zelf een religie en is dus verre van neutraal. Ik vind, ondanks zijn grote kundigheid als politicus dat hij zich niet moet bemoeien met deze criteria, binnen deze context. Groet, An.

    4. maria schreef:

      Avatar van mariaAn, Cohen beleidt geen religie. Hij is een seculiere jood.
      In zijn artikel schrijft hij :

      "over religie weet ik als seculiere jood vrijwel niets"
      Reactie is geredigeerd

    5. Ina Dijstelberge schreef:

      Avatar van Ina Dijstelberge@ Maria : Mijn punt is het (aan)leren van respect voor pluraliteit t.o.v het bijzonder onderwijs.
      Hier ligt m.i. een probleem. Wat doet een overheid als dit respect niet wordt aangeleerd, of erger wanneer wordt gezegd dat de eigen overtuiging, de ware is en dat vanuit dit gegeven andere overtuigingen minderwaardig zijn?

    6. Partout schreef:

      Avatar van PartoutMoskee Celebesstraat, A’dam oost, er zijn daar diverse burgers slachtoffers van de laksheid van de Overheid.
      Voor alle duidelijkheid, een imam mag best brullen van mij, maar niet als hij structureel geluidsoverlast veroorzaakt.
      Mijn klacht hieromtrebt heeft dus niet met islam oid te maken, maar met het handhaven van regels en ik maar bezwaar tegen PVDA gepamper en gedogen op dit punt.
      Een schoolkantine is geen gebedsruimte.
      Islamitische meisjes van 14 die thuis gehouden worden oppakken en naar school laten brengen door de politie (leerplicht).
      De publieke omroep, betaald uit algemene middelen, is geen vrijplaats, zelfs niet voor de EO, om dan maar censuur te plegen.
      Tal van quasi wetenschappelijke reli-programma’s dienen door de Overheid gecorrigeerd te worden, of op zn minst van een waarschuwing te worden voorzien.
      Ik ben voor een Geestelijke Grote Schoonmmaak op dit punt..we zijn toch ook tegen Kwakzalverij?
      Nu, dan ook de Mentale Vuilnis opruimen aub!
      Reactie is geredigeerd

    7. Ruud Zweistra schreef:

      Avatar van Ruud Zweistra@Maria,
      Over je stellingen:
      1. Voor welk aspect van godsdienst is de openbare ruimte nodig?
      2. Godsdiensten strijden tegen pluriformiteit, daar ze anderen hun gelijk proberen te discteren, en hun exclusieve recht op de waarheid verkodigen. Dus als je voor pluriformiteit bent, hoe kan je dan godsdienst willen promoten?
      3. Dat betekent bij het bestaan van meerdere godsdiensten, ieder met hun exclusieve gelijk, dat die uit elkaars vaarwater moeten worden gehouden, dus uit de openbare ruimte en uit opnbare instituties.

      Kortom:
      Je pleidooi is nog steeds niets anders dan de religieuze "mijn waarheid is goddelijk en gaat boven alles" dwingelandij van de monotheistische gelovige, die ook mijn openbare ruimte wil bezetten met jullie kerken en moskeeen, en mijn openbare gelden wil besteden aan de opvoeding in jullie exclusieve waarheden.

    8. maria schreef:

      Avatar van maria

      @Ina, helemaal met eens dat hier een probleem ligt.
      Alleen moet men wel beseffen dat het altijd een keuze is tussen Scylla en Karybdis, wat overheidsinmenging betreft.
      Toch moet men handelen, pragmatisch en dicht bij de realiteit.

      Alle scholen en onderwijzers zijn ideologisch, zeker niet alleen de religieuzen, en ik heb het altijd als mijn taak als moeder gezien, de kinderen afstand te leren van alles: staat, school, onderwijzers, markt, commercie.

      Sceptisch worden, dat was was mijn opvoeding, en ze waren dus ook erg sceptisch over mij….

      @Partout"Voor alle duidelijkheid, een imam mag best brullen van mij, maar niet als hij structureel geluidsoverlast veroorzaakt"

      Zeker, zeker! Als er iets is waar ik niet tegen kan dan is dat lawaai.

      Er is helaas veel slecht bestuur, maar niet alleen bij de PvdA zou ik maar zeggen.

      Er is te veel dogmatisme, en fundamentalisme, maar helaas niet alleen in kerken en geloofsgemeenschappen.

      Ik lees net "Fundamentalist world", van Stuart Sims, erg interessant. Jullie horen het nog.

      @Ruud: 1. Voor welk aspect van godsdienst is de openbare ruimte nodig?
      Voor het uiten van een eigen mening.

      2.” Godsdiensten strijden tegen pluriformiteit”
      Dat is gewoon niet waar. Je hebt het over het dogmatische aspect in de godsdiensten, en dat bestrijd ik ook. Maar er zijn in alle godsdiensten en in alle tijdenmystieke en vrijzinnige bewegingen geweest, die zeer veel goeds tot stand hebben gebracht.

      3. “Dat betekent bij het bestaan van meerdere godsdiensten, ieder met hun exclusieve gelijk, dat die uit elkaars vaarwater moeten worden gehouden, dus uit de openbare ruimte en uit openbare instituties”

      Nee, zij mogen in de openbare ruimte met elkaar in debat, en dat is goed voor de democratie en de plurifomiteit- waar jij Ruud geen waarde aan hecht, dat weet ik wel.

    9. An van den burg schreef:

      Avatar van An van den burg@ Maris. Job Cohen, een prima burgervader beleidt wel openlijk religie. Hoe komt het dat ik hem zie met een Joodse Boerka: het Kalotje. An.
      Reactie is geredigeerd

    10. maria schreef:

      Avatar van maria@An, heel vreemd, dan heeft hij bij verschillende gelegenheden verschillende dingen gezegd. Waar heb je hem in een kalotje gezien, en wat was daar de achtergrond voor?

    11. Ina Dijstelberge schreef:

      Avatar van Ina Dijstelberge@ Maria : Ten aanzien van het bijzonder onderwijs hetgeen zeer specifiek is voor de Nederlandse maatschappij.

      Het feit dat de overheid de geldschieter is betekent dat de overheid tot op zekere hoogte eisen kan stellen.

      Maar kan zij de eis stellen dat scholen het respect voor pluriformiteit onderwijzen? Is het überhaupt mogelijk voor bepaalde levensovertuigingen om dit te doen zonder dat zij zichzelf verloochenen?

      Ik zelf heb hier een hard hoofd in. Vandaar dat ik neig naar staatsonderwijs, waarbij het onderwijs in het domein van de staat en staatsopvoeding getrokken wordt.

      De lessen in levensovertuiging worden thuis, in de kerk e.d en in de sociale groep onderwezen.

    12. George Knight schreef:

      Avatar van George Knight@Maria
      Mijn complimenten voor je enthousiame en goede neus om prikkelende onderwerpen op je blog te plaatsen. Je weet spanning te genereren. En je blijft genereus. Klasse!

      Sta me toe iets verder te gaan dan anders om de uitwisseling van gedachten beter te duiden. Anders komen we om in al die meningen op onderdelen. Dat is saai en smoort. We zetten Maria T. heel even voor de spiegel. Lacan revisited. Maar alleen de constructie ‘Maria T.’, natuurlijk niet de persoon.

      Een gezegde luidt ‘de vijand van mijn vijand is mijn vriend’. Of zo zou het gezegde kunnen luiden. Je vijand Paul Cliteur heeft Job Cohen als vijand. Zie bijvoorbeeld: http://www.site.kifkif.be/forum/archive/index.php?t-189.html.

      Dus volgens het gezegde ben je een vriend van Job Cohen. Maar een politieke vriend uit overgave, of een uit strategische overweging? Is het liefde of berekening? Strijd je voor jezelf of voor een hoger doel?

      Dieper gravend naar je opstelling jegens de Burkianen is er wellicht sprake van verdriet en teleurstelling. Over hun afwijzing van en afrekening met de multi-culturele samenleving. Teleurstelling die omslaat in ressentiment omdat zij een wereldbeeld wat je dierbaar was in stukken hebben geslagen. Je woede is je drive om je project te voltooien. Maar woede zorgt ook voor blinde vlekken.

      Bij een andere gelegenheid moeten we de methodologie en de waardenvrijheid van het passagenprojekt maar eens tegen het licht houden. Ik krijg het idee dat contouren de inhoud bepalen. Dat de conclusie het uitgangspunt bepaalt. En hoeveel ruimte is er voor tussentijdse bijstellingen?

      Verwevenheid van doel, middelen en retorica bepaalt naar mijn idee ook allerlei ondergeschikte onderwerpen die hier op je blog de revue passeren. Ze tonen iets aan. Ze geven vaak een revisie van een bestaand idee. Maar ten dienste van wat? En wat heeft het nog met argumenten te maken?

      Neem de discussie over sociaal-democratie, religie, (ex)-moslims en de staat. Uit goede bedoelingen mengt Job Cohen moraal, sociale politiek en religie tot een explosief mengsel. Hij vertaalt zijn socialisme naar zijn tijd maar verliest zijn eigen uitgangspunten uit het oog. Hij speelt de identificatie met anderen, zodanig dat niemand de spiegeling nog kan begrijpen. Waar begint Cohen, en waar houdt hij op? Wat meent Cohen uit liefde, uit berekening of uit woede over wat verdwenen is? Ik begrijp zijn politieke opstelling niet doordat doel en middelen door elkaar lopen in zijn psychologisch labyrinth dat niet na te volgen is. Weg identificatie.

      Cohen wil religie subsidieren omdat hij religie ziet als een kans op integratie. Zijn tegenstanders zien religie als een probleem voor integratie. In navolging van Cohen wil Bos de liberale Islam gaan ondersteunen. Minderheidsgroepen worden door de PvdA voornamelijk aangesproken op hun religie, of hun vermeende religie. Niet op hun sociaal-economische kenmerken. Afleiding van Bos, of midden in de roos?

      Bos brengt de doorbraak van 1946 met terugwerkende kracht -alweer revisie- om zeep. Weg personalistisch socialisme van vrijzinnig democraten die aangesloten zijn bij de Socialistische Internationale. Arme Willem Drees. Omgekeerde doorbraak. Het zal wat.
      Reactie is geredigeerd

    13. Ina Dijstelberge schreef:

      Avatar van Ina DijstelbergeMet betrekking tot het kaljotje van Cohen. Volgens mij heeft hij bij een Auswitzherdenking een gedragen en werd hij daarna bekritiseerd dat hij als volksvertgenwoordig dit had gedaan. Sindsdien heeft hij geen kaljotje meer op.

    14. Erik van Donk schreef:

      Avatar van Erik van DonkIk kan me helemaal aansluiten bij het verhaal van George Knight. Maar als lid van een totalitaire partij heb je makkelijk kletsen natuurlijk.

    15. maria schreef:

      Avatar van mariaBeste George Knight:

      Ik weet heel goed dat Ellian en Cliteur Cohen verafschuwen, en op dit thema ga ik uitvoerig in in mijn Burke –documentatie ( recentelijk heeft de Volkskrant ook een stukje van mij afgedrukt over Ellian en Cohen ) .

      De reden dat ik vandaag het artikel van Cohen heb geplaatst heeft in feite niets te maken met Cliteur of Ellian.

      Het heeft alleen te maken met jou.

      Ik probeer altijd debatbijdragen in mijn blogs te gebruiken voor een nieuwe blog- omdat ik het leuk vind, en omdat op deze manier oppervlakkigheid tenminste een klein beetje wordt vermeden.

      Jij kwam aan met de PvdA en de religie, en ik heb me naar mijn boekenkast gehaast om te kijken wat ik voor interessant materiaal heb over deze kwestie. Ik vond veel, o.a. Wibren van der Burg, het artikel van Wöltgens, en het artikel van Cohen.

      Ik heb al lang, meer dan een jaar intens contact met de levensbeschouwing/Banning-afdeling van de PvdA, en kan mij in hun gedachten en gevoelens bijzonder goed vinden.
      Cohen is me soms te braaf, maar verder ben ik het met het aangehaalde artikel van hem zeer eens.

      Jij veronderstelt bij mij een houding van “De vijanden van mijn vijanden zijn mijn vrienden”. Dat is een Carl Schmitt –gedachte, en ik ben een grote tegenstander van Carl Schmitt.

      Jij veronderstelt ook haat en ressentiment tegen de Burke-professoren.
      Nee, zij zijn mijn politieke en wetenschappelijke tegenstanders.

      In feite leef ik in een enigszins perverse symbiose met hen. Waar zou ik zonder hen zijn??
      Ik heb ook de dialoog met hen gezocht, mijn debat met Cliteur is ook aan mijn site gelinked.

      Mijn motivatie is totaal niet gericht op mijn tegenstanders. Ik ben met mezelf bezig ( ik spiegel me dus ook in het water op de foto!) . Ik ben bezig mezelf te ontwikkelen, te leren, en tijdens dat proces andere mensen te ontmoeten die mij inspireren en die ik kan inspireren.

      En dat lukt steeds meer.

      Ik heb een duidelijke positie in mijn leven.

      Ik ben een Duitse Lutherse domineesdochter met zeven generaties dominees hangen boven haar hoofd. Ik ben niet kerkelijk noch religieus, ik ben ook zeer kritisch tegenover de kerkelijke traditie, mede omdat mijn grootvader een nazi was.
      Maar ik ben en blijf een protestant met waardering ook voor de positieve kanten van het geloof, en met een zeer positieve waardering voor de oecumene.
      Mijn vader heeft zich als kerkadministrateur sterk ingezet voor vrouwen, homo’s samenwerking met joden en ik heb gezien wat de kerk allemaal doet voor de zwakkeren.

      Mijn engagement is diep geworteld in wie ik ben en waar ik vandaan kom.
      De Leidse Burkianen zijn maar de nagels war ik mijn verhalen aan ophang.

      Reactie is geredigeerd

    16. George Knight schreef:

      Avatar van George Knight@Maria

      Bedankt voor je uitleg en oprechtheid. Perverse symbiose is mooi gezegd. Ik dacht ook in die richting. Maar jij zegt het kernachtiger. Zo ver wilde ik niet gaan.

      Haat jegens de Burkianen heb ik je niet in de schoenen geschoven. Eerder woede en teleurstelling. Dat is toch net een andere toon.

      Je integriteit staat fier overeind. Op een brug tussen meerdere werelden. In het midden. Een duidelijke positie op de moeilijkste plaats. Hoe verzoen je de uitersten in je ziel? Hoe bewaar je het evenwicht? Hoe stabiel is je evenwicht? Moeilijke vragen.

      Ik begrijp je interessante achtergrond. Maar achtergrond kan geen voldoende verklaring en onderbouwing zijn voor het bepalen van een standpunt. Toch? Meerdere personen in Nederland hebben dominees in de fotoalbums zitten. Ik ook. So what?

      Eerlijk gezegd geldt hetzelfde voor het beroep ergens deel van uit te maken. Dat vind ik evenmin een voldoende verklaring voor gedachten en gevoelens die daardoor goed zouden zijn. Dan beginnen de argumenten pas.

      Enfin, we kunnen het eens zijn dat we het over de beweegredenen en de doelmatigheid van de PvdA inzake integratie oneens zijn. Het zij zo. Ik hoop dat je gelijk hebt.

    17. maria schreef:

      Avatar van maria"Eerder woede en teleurstelling"

      Je vergist je.

      Kijk naar mijn portretfoto. Dat zegt genoeg over mij.

      Maar te bewijzen is zoiets niet.
      Voel me aan, en je voelt enthusiasme en inspiratie.

      Wel zoek ik bewust iets op waarvan ik de schaduw kan zijn, omdat ik nu eenmal een romantische vrouw ben, en dus de nachtzijde van het zijn het liefst mag.

      En jippie- het is al weer zo ver: nacht!
      Reactie is geredigeerd

    18. maria schreef:

      Avatar van maria@George, na een nachtje slapen nog het volgende statement:

      De hele situatie in Leiden ( en mijn Burke-aktiviteiten zijn daar weer alleen maar een niet al te groot onderdeel van) is voor mij diep bevredigend en geeft mij, voor mijn eigen gevoel, de gelegenheid om me sterk te ontwikkelen, mij uit te drukken, alle aspecten van mij zelf te leven (en daar horen natuurlijk ook de minder aardige aspecten bij, zoals ieder mens die heeft) .
      Wat ik wil, dat is kunst, wetenschap en politiek leven en leren.

      Dat kan in Leiden, dus ben ik heel erg gelukkig.

      Als jij uit het complexe weefsel van mijn motivaties de woede etc. wilt isoleren, dan ga je gang. Het is niet fair en het doet mij onrecht, maar niemand heeft macht over hoe hij/zij over komt bij anderen.

      In bepaald opzicht ben ik “leeg”, Nina Niemand, een nietsnut nulliteit, en als deze ben ik een schaduw- maar OOK een spiegel.

    19. George Knight schreef:

      Avatar van George Knight@Maria
      "Als jij uit het complexe weefsel van mijn motivaties de woede etc. wilt isoleren, dan ga je gang."

      Er is sprake van een misverstand. Laat ik het uitleggen. Sorry als ik je een onrustige nacht bezorgd heb met een zeurderige gedachte in je achterhoofd.

      Waarom zou ik de woede willen isoleren? En wat is die woede dan? Om negatieve emoties in iemand te zoeken? Niet mijn kopje thee. Misschien heb ik me laten meeslepen door de dynamiek van mijn eigen gedachten en woorden. Het spel van het vliegwiel dat me licht in het hoofd maakte. De flow flowt vlotjes voort. Maar toch.

      Het begrip ‘constructie’ was het uitgangspunt. In verdubbelde zin toepasbaar. Ten dienste van het maken van de constructie ‘Maria T.’ zoals ik die ken uit je teksten en foto’s. Daaruit bouwde ik in gedachten een actor die ik handelingen meegaf. En een motivatie. Zie het als een romanpersoon.

      Die ver staat van de Maria die heel erg gelukkig in Leiden is en haar weg gevonden heeft. Die Maria staat achter de spiegel. Niet ervoor.

      Om dicht bij je huis te blijven als voorbeeld het hybride personage en de auteur W.G. Sebald (Lees zijn boeken). De auteur die uiterlijk sterk op zijn personages lijkt, maar er toch van verschilt. Juist door de vlucht vooruit worden de vragen over de biografische elementen bij voorbaat gedemonteerd. Sleutelpassages (heeft niets met Leiden te maken) worden zo niet meer interessant om uit te zoeken omdat ze verdwijnen in de constructie zelf. Zijn constructie van kunst, wetenschap, literatuur en geschiedenis. Vermengd, en niet puur.

      De verwijzing naar Jacques Lacan was een verwijzing naar een kind dat voor het eerst zichzelf als geheel ziet als het zichzelf voor het eerst bewust in de spiegel ziet. Uit alle fragmenten ontstaat een begin van samenhang. Het subject. Zo construeerde ook ik uit fragmenten een samenhangende constructie van ‘Maria T.’ die voor de spiegel staat. Spiegeling als literair motief, hier het blog als spiegel. Zo je wilt iemand die in bepaald opZICHT ‘leeg’ is. Door de spiegeling is dat minder manifest.

      Dus, je kon niet verder af zijn van de karakteristieken ‘woede etc’ doordat ze bezworen waren in een geconstrueerde formule.

      Maar hoe duidelijk kon dat voor je zijn? Had je het zo kunnen lezen, of was er een bijschrift voor nodig? In dat laatste geval ben ik mijn doel voorbijgeschoten.

      Dit had ik bij de constructie ‘Maria T.’ in gedachten. Ik was nieuwsgierig naar je beweegredenen en naar wat je niet zei. Naar je uitspraken en de zwarte gaten in je betoog. Vooral naar je motivatie en de relatie tot je onderwerp. Nieuwsgierig naar een wetenschappelijk Stockholmsyndroom Light. Geboeid.

      Zo kwam ik op je project, woede, Nietzsche, en de symbiose met de Burkianen die je later zelf aanvulde. Kortom, een spel als constructie met een serieuze ondertoon. Wellicht onderstroom. Nogmaals, zeker niet persoonlijk bedoeld jegens een mens van vlees en bloed.

      Kan ik duidelijk zijn? Wat zijn mijn gaten? Waarom heb ik je constructie ‘Maria T.’ geen positieve emoties als liefde, empathie en wetenschappelijke nieuwsgierigheid toegedicht bij mijn poging tot doorzagen van ‘Maria T.’ en haar passage(n)project?

      In de eerste alinea richtte ik me tot de constructie die voor mij het meest de jij achter het blog benaderde en complimenteerde ik je. Of wie die ‘jij’ ook kan zijn. Dat was het kader.

      Daarna bleek dat de negatieve emoties beter in mijn verklaring, mijn constructie, mijn vraagstelling pasten. Een narratief gegeven. Verhalen moeten het hebben van een doorbreken van een stabiel evenwicht. Dat is een wetmatigheid en daar ontkomt niemand aan. En als je wilt het herstel van het evenwicht. Bij deze.

      Mijn narratief uitgangspunt was een breuk, een doorbraak. Namelijk het idee dat ik in veel van je teksten meen te zien, dat je teleurgesteld ben in de ontwikkelingen sinds Fortuyn. Of sinds het verschijnen begin 2000 van ‘Het multiculturele drama’ van Paul Scheffer. Dat spiegelde ik van 2000 naar 2007 in Cohen. De rest was invullen.

      Reactie is geredigeerd

    20. maria schreef:

      Avatar van mariaBeste George,

      Superinteresssant en leuk.

      Sebald is fantastisch.

      Lacan ook.

      Je geeft me veel om na te denken, en later op terug te komen.

      Voor nu alleen zo veel:

      Ik ben gelukkig.

      Nu naar de tuincenter passiebloemen kopen.

    Leave a Reply



    Recente berichten

    Categorieën

    Tags

    Archief