Wetenschap Kunst Politiek

Ovidius en de hagedis

30 comments

Terwijl veel mensen, ook ik, de hagedis als een kwetsbaar, aandoenlijk en “lief” beestje beleven, is de hagedis in de Westerse cultuurgeschiedenis eerder met het slechte, lage, duivelse verbonden geweest. Dat heeft misschien me te mee te maken dat de hagedis en overblijfsel is uit een verleden, toen er nog lang geen mensen waren en de aarde nog “woest en leeg” was, of in ieder geval woester en leger dan nu.

De afkeer van de hagedis is niet puur christelijk, maar ook al bij Ovidius te vinden. In zijn Metamorphosen vertelt hij in het vijfde boek in een passage over de godin van de vruchtbaarheid, Ceres, die te drinken krijgt van een oude vrouw, vervolgens uitgelachen wordt door een brutale kleine jongen, en hem voor straf in een hagedis omtovert:

“Beledigd met de halfvolle beker in haar handen,

Plenst de godin het gerstemengsel bij de praatjesmaker

pal in ’t gezicht. Hij raakt doordrenkt, en waar eerst

zijn armen zaten krijt hij poten en er groeit een staart

aan zijn veranderd lichaam; hij wordt klein, zodat hij niet

veel kwaad kan doen, nog kleiner dan een kleine hagedis.

Het oudje barst ontzet in tranen uit, wil dat mirakel

Nog pakken, maar hij schiet een donker hoekje in. Zijn naam

– sterhagedis- past bij zijn huid vanwege al die spetters.”

[Vertaling M. D’Hane-Scheltema]

 

Zoals veel verwandelingen van Ovidius werd ook deze verwandeling graag verbeeld door kunstenaars:

 

Tags:

30 Responses to “Ovidius en de hagedis”

  1. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Waar wil je naar toe? Ik proef in jouw bijdrage van vandaag een nauwelijks verhulde geëmotioneerdheid.

    Hagedissen zijn leuk en aardig. Kijk nog maar eens naar onze http://www.volkskrantblog.nl/bericht/127348 over Garfield, de baardagaam van onze zoon.

    Graag jouw reactie.

    (Pas)

  2. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Waar wil je naar toe? Ik proef in jouw bijdrage van vandaag een nauwelijks verhulde geëmotioneerdheid.

    Hagedissen zijn leuk en aardig. Kijk nog maar eens naar onze http://www.volkskrantblog.nl/bericht/127348 over Garfield, de baardagaam van onze zoon.

    Graag jouw reactie.

    (Pas)

  3. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Waar wil je naar toe? Ik proef in jouw bijdrage van vandaag een nauwelijks verhulde geëmotioneerdheid.

    Hagedissen zijn leuk en aardig. Kijk nog maar eens naar onze http://www.volkskrantblog.nl/bericht/127348 over Garfield, de baardagaam van onze zoon.

    Graag jouw reactie.

    (Pas)

  4. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Waar wil je naar toe? Ik proef in jouw bijdrage van vandaag een nauwelijks verhulde geëmotioneerdheid.

    Hagedissen zijn leuk en aardig. Kijk nog maar eens naar onze http://www.volkskrantblog.nl/bericht/127348 over Garfield, de baardagaam van onze zoon.

    Graag jouw reactie.

    (Pas)

  5. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Waar wil je naar toe? Ik proef in jouw bijdrage van vandaag een nauwelijks verhulde geëmotioneerdheid.

    Hagedissen zijn leuk en aardig. Kijk nog maar eens naar onze http://www.volkskrantblog.nl/bericht/127348 over Garfield, de baardagaam van onze zoon.

    Graag jouw reactie.

    (Pas)

  6. maria schreef:

    Avatar van maria
    Hihi, haha, ik wil nergens naar toe, Pas &Ivy. Ik ben hartstikke blij daar waar ik ben.
    Dicht bij de duinen en de hagedissen, en de literatuur.

    Maar het is waar, een hagedisje
    heeft me geraakt
    en ik ben dus nog niet uitgepraat

    over hagedissen

    ga nu naar Garfoeld kijken!

  7. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Oeh, je maakt me jaloers. Dicht bij de duinen en dus bij de zee.

    Pas, die ver van zee in het binnenland vertoeft…

  8. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Oeh, je maakt me jaloers. Dicht bij de duinen en dus bij de zee.

    Pas, die ver van zee in het binnenland vertoeft…

  9. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Oeh, je maakt me jaloers. Dicht bij de duinen en dus bij de zee.

    Pas, die ver van zee in het binnenland vertoeft…

  10. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Oeh, je maakt me jaloers. Dicht bij de duinen en dus bij de zee.

    Pas, die ver van zee in het binnenland vertoeft…

  11. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Oeh, je maakt me jaloers. Dicht bij de duinen en dus bij de zee.

    Pas, die ver van zee in het binnenland vertoeft…

  12. maria schreef:

    Avatar van maria
    Kom eens op bezoek, Pas. Neem Ivy en zoontje mee, dan gaan we op expeditie. Ik verwacht wel een geslachte kip of twee als cadeau.
    Reactie is geredigeerd

  13. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: MARIA, dat kun je toch niet zeggen. We willen best voor een expeditie op bezoek komen maar ZONDER geslachte kiepkes. Nog niet misschien. Ik hoor Nox nou al uit protest boosaardig pokken in de Woon…

    (Pas)

  14. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: MARIA, dat kun je toch niet zeggen. We willen best voor een expeditie op bezoek komen maar ZONDER geslachte kiepkes. Nog niet misschien. Ik hoor Nox nou al uit protest boosaardig pokken in de Woon…

    (Pas)

  15. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: MARIA, dat kun je toch niet zeggen. We willen best voor een expeditie op bezoek komen maar ZONDER geslachte kiepkes. Nog niet misschien. Ik hoor Nox nou al uit protest boosaardig pokken in de Woon…

    (Pas)

  16. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: MARIA, dat kun je toch niet zeggen. We willen best voor een expeditie op bezoek komen maar ZONDER geslachte kiepkes. Nog niet misschien. Ik hoor Nox nou al uit protest boosaardig pokken in de Woon…

    (Pas)

  17. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: MARIA, dat kun je toch niet zeggen. We willen best voor een expeditie op bezoek komen maar ZONDER geslachte kiepkes. Nog niet misschien. Ik hoor Nox nou al uit protest boosaardig pokken in de Woon…

    (Pas)

  18. NN schreef:

    Avatar van NN
    uit het dagboek van een hagedis:
    ik zat vandaag lekker in de zon. stond er opeeens iemand met iets voor haar neus dat klik deed. ik schrok me kapot. je kunt ook niet eens meer gewoon in de zon zitten tegenwoordig: zetten ze je op internet. ik heb m’n laptop maar buiten gezet. volgende week lig ik op een zonnebank.

  19. maria schreef:

    Avatar van maria
    Nico Nul, verwaandelaar:
    Ik heb mij eens zelf omschreven als:
    Nina Niemand, een nietsnut-nulliteit.

    Dat zullen Anton en Evy maar al te gretig ppakken!

  20. NN schreef:

    Avatar van NN
    Verwaandelaar?
    Gaan we schelden?

  21. kees smit schreef:

    Avatar van kees smit
    Die godinnen van vroeger waren kort aangebonden! Op Curaçao wemelde het ook van de grote en kleine hagedissen. Ik heb er wel eens over geschreven, hoe de ene hagedis voor mijn ogen de andere opslokte.
    En nog iets, als wij het over een potloodventer hebben, zeggen ze daar dat hij zijn toteki laat zien, en dat is het kleinste hagedisje, ’n jongenspiemeltje dus. Zal Ovidius ook zoiets voor ogen gehad hebben? Als pars pro toto?

  22. maria schreef:

    Avatar van maria
    NN, sorry, verwandelaar was eigenlijk als compliment bedoelt, alhoewel dat in het verband met Ovid waarschijnlijk niet duidelijk is.
    Kees: ja de seks komt gauw kijken bij de gedachte aan beesten, en zeker als deze naakt en langwerpig uitzien…
    Zie ook St.Joris op de deur ( mijn vorige blog) plus het sleutelgat…
    Reactie is geredigeerd

  23. hendrik vogelaar schreef:

    Avatar van hendrik vogelaar

    Is de haatzaaister bezig met een charmeoffensief? Hagedissen, meiboom, bokito –

    Hendrik

  24. kees smit schreef:

    Avatar van kees smit
    Er zijn al over de vijftig blogjes over hagedissen geschreven, hoogst merkwaardig! Onder andere twee onalledaagse van mezelf.

  25. maria schreef:

    Avatar van maria
    Hendrik, Hoezo charme???
    De hagedis wordt geassocieerd met duivel en heks, Bokito heeft de arme vrouw het ziekenhuis ingesleurd…

    Voor mijn natuurblogs krijg ik bovendien veel minder waarderingspunten dan voor mijn neocon-blogs…

    Reactie is geredigeerd

  26. maria schreef:

    Avatar van maria
    (Reactie van anoniem verwijderd die niets te maken had met de hagedis)

  27. Hendrik Vogelaar schreef:

    Avatar van Hendrik Vogelaar

    Maria, laten we nu niet doen voorkomen alsof je ineens een natuurliefhebben bent geworden. Ik had dit blog een tijdje niet bezocht, maar bestudering heeft uitgewezen dat je zo langzamerhand wel aardig op je nummer bent gezet over wat jij die neocons noemt.
    Het is duidelijk geworden dat de Burke stichting helemaal niet meer bestaat en dat jij dus spoken aan het najagen bent. Je komt aanzetten met een inschrijving in de Kamer Van Koophandel die niet is verwijderd. Verder heb je helemaal de discussies gemist tussen de mensen die jij met die beweging associeert. De discussie tussen Cliteur en Bolkestein in Opinio is jou ontgaan. Die tussen Cliteur en Kinneging evenzeer. Je hebt ook niet door hoe het Verichtingserfgoed van Ellian hemelsbreed verschilt van de paleoconservatief Kinneging. Ook heb je nergens een Wilders-connectie kunnen bewijzen. Verder is duidelijk geworden dat je voortdurend uit de tweede hand citeert en nergens de eigenlijke werken van deze mensen. Vaak gaat het daarbij om samenvattingen van hun denken door hun grootste vijanden (die natuurlijk jouw grote vrienden zijn). Volgens mij probeer je je afgang nu af te dekken door over hagedissen en bomen te gaan leuteren. Nou, ik hoop dat je daar meer verstand van hebt dan van politiek, maar goed, erg amusant is het allemaal wel.
    Het ga je goed, groet van Hendrik

  28. maria schreef:

    Avatar van maria
    Hendrik, ik laat dit bij wijze van uitzondering staan- al verwijder ik normaal gesproken bijdragen die niets met het blogthema te maken hebben.

    Kort antwoord:1. "De discussie tussen Cliteur en Bolkestein in Opinio is jou ontgaan. Die tussen Cliteur en Kinneging evenzeer"
    Klopt, ik moet ernaar kijken, mogelijk zelfs in de zure appel bijten en op Opinio abonneren.

    2. "Je hebt ook niet door hoe het Verichtingserfgoed van Ellian hemelsbreed verschilt van de paleoconservatief Kinneging"
    Ik zal hierover binnekort uitvoerig bloggen.Voorproefje van een toekomstig nog verder uit te werken blog:
    "Vaak wordt verondersteld dat het neoconservatisme het verlichtingsdenken afwijst, recentelijk nog bijvoorbeeld door Huib Pellikaan in ‘Ruimte op rechts” . (p.34) Dit is wat de Burke Stichting betreft niet het geval. Ten eerste zijn tweebelangrijke Nederlandse neocons (Ellian, Cliteur) “verlichtingsfundamentalisten” ten tweede zijn ook degenen die zich geven als critici van de verlichting in werkelijkheid sterk beïnvloed door de verlichting (Kinneging, Spruyt).
    John Gray spreekt over het merkwaardige bondgenootschap, dat christelijke apocalyptische fundamentalisten hebben gesloten met Verlichtingsfundamentalisten [en dit bondgenootschap kunnen we in Leiden uitstekend bestuderen]: “Het christelijke fundamentalisme en het Verlichtingsfundamentalisme hebben de krachten gebundeld"

    Arnold Heumakers bespreekt Spruyts ‘Lof van het conservatisme’. Volgens Spruyt legt het conservatisme het primaat “ ‘bij een innerlijke orde die de mens zichzelf, welbewust, door gewetens- en karaktervorming eigen moet maken’. Gaat dat niet uit van een al te rooskleurig mensbeeld, dat je maar bij weinig conservatieve denkers terugvindt?
    Het punt is dat Spruyt, aangezien hij het conservatisme ook en vooral als ‘cultureel-pedagogisch ideaal’ opvat, wel van de vervolmaakbaarheid van de mens moet uitgaan. Anders hebben zijn pleidooien voor verbetering van het onderwijs, voor herstel van etiquette en goede manieren, kortom voor Bildung in de klassieke betekenis van het woord, niet veel zin.”( NRC, 16-5-2003)
    Theo Brand: “Volgens conservatieve denkers -die een negatief mensbeeld menen te hebben- zou het naleven van deugden de oplossing zijn voor alle wereldproblemen. De verzorgingsstaat kan afgebroken worden en de ontwikkelingssamenwerking afgebouwd, want mensen zorgen heus wel voor elkaar. Het tegenstrijdige is dat in deze gedachte juist een onverantwoord positief mensbeeld schuilgaat.” (Trouw, 5-12-2003)
    Het in waarheid optimistische mensbeeld bij Kinneging en Spruyt vloeit voort uit het liberale gedachte goed, dat de Burke Stichting veel meer uitdraagt dan het conservatieve. J.A.A.. van Doorn: “Het zou goed zijn als alle betrokkenen zich wat beter bewust waren van de fundamentele verschillen tussen de liberale en de conservatieve formule. Helaas wordt een duidelijke keuze nogal eens uit de weg gegaan, met als gevolg hybride beleidsoplossingen, respectievelijk totale verwarring. Zo verkondigt de Burke Stichting allerlei zuiver liberale ideeën over de zelfredzaamheid van het individu die haaks staan op het goed-conservatieve wantrouwen in de mens als moreel wezen. Boeiend is ook het pleidooi voor terugkeer naar de thorbeckiaanse nachtwakerstaat met politie, justitie en defensie als ‘kernactiviteiten’, een visioen dat door de liberalen zelf al honderd jaar geleden illusoir is bevonden.” (Trouw, 27-12-2003)

    3. Hendrik""Ook heb je nergens een Wilders-connectie kunnen bewijzen"
    Bart Jan Spruyt , voorzitter Burke Stichting (nog steeds verbonden aan de Burke Stichting) heeft het partijprogramma van Wilders geschreven en kaderleden getraind.

    4. Hendrik, ik blog over waarin ik zin heb, en ik ga daarbij graag in op de reacteis die ik krijg.
    Ik vat jou kritiek als konstructief op, en als stimulus om naar Opinio te kijken, en om door te gaan met mijn Burke blogs.
    Danke je.
    Reactie is geredigeerd

  29. anoniem schreef:

    Avatar van anoniem
    Ik zie geen reactie.
    Voor mij heb je als wetenschapper afgedaan.

  30. Ramirezi schreef:

    Avatar van Ramirezi
    Zelf heb ik juist altijd bewondering voor soorten die het zo veel langer hebben uitgehouden in de evolutie dan wij, zal m’n achtergrond zijn :D…

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief