Wetenschap Kunst Politiek

Haag, heks en hagedis

56 comments

…zijn nauw aan elkaar verwant- etymologisch en mythologisch.

In het Oudhoogduits hette de heks “hagzissa” . In de woorden ‘heks’ en ‘hagedis’ is de stam “haag” terug te vinden.

Deze vrouwelijke zandhagedis kon ik een paar dagen geleden van dichtbij bewonderen- in de Haagse (!) duinen. Misschien de ziel van een heks, omdat de ziel van een heks als hagedis wegkruipt, als zij slaapt?

Paul Klee Heksen Waldhexen

Paul Klee Heksen Waldhexen

Tags: , , ,

56 Responses to “Haag, heks en hagedis”

  1. Bilal schreef:

    Avatar van Bilal
    Ieder weldenkend mens weet dat toch. Heb je geen nieuwe wetenschappelijke snufjes?
    Deze hagedis lijkt net een slang met poten trouwens, zoals je ze in het Paradijs nog had. De slang verleidde Eva om omgehoorzaam te zijn aan God met desastreuze gevolgen… De arme slang moest voortaan voor straf op zijn buik door de wereld kruipen.

  2. bert schreef:

    Avatar van bert
    Weer wat bijgeleerd !
    Prachtige mini-draakjes zijn het …

  3. RdRR schreef:

    Avatar van RdRR
    Volgens etymoloog Dr Jan de Vries is deze uitleg van het woord heks iets te kort door de bocht. Hexe komt van oud-hoogduits hagazussa, middelnederlands haghetisse, oudengels haegtes
    "Daar vroeger van heksen geloofd werd dat zij op een omheining zaten of reden mag men in het eerste lid wel het woord haag aannemen; maar het 2de gedeelte is moeilijk te verklaren."
    Over hagedis meldt deze weinig betwiste nestor in de etymologie: "… is onder invloed van haag ontstaan, uit middelnederlands eghedisse, vgl. oudsaksisch egithassa, oudhoogduits egidehsa (nieuwhoogduits eidechse). In de nl. dialecten vindt men talrijke nevenvormen, hetgeen er op wijzen kan, dat het dier met een zekere schuw beschouwd werd en daardoor taboe-verschijnselen ten aanzien van het woord konden optreden." Tenslotte meldt hij dat er ook wel verwantschap wordt vermoed tussen het eerste lid – egi – en het oudindisch ahi en en grieks ophis = slang.
    Uw sprong van hagedis naar heks maakt u vrees ik met een te korte polsstok over een te brede sloot.

  4. antoinette duijsters schreef:

    Avatar van antoinette duijsters
    Ik vind hagedissen en slangen gewoon hele mooie dieren en over de herkomst van de naam heb ik meerdere uitleg gehoort Leuk Maria.

  5. maria schreef:

    Avatar van maria
    RdRR zeer bedankt voor de uitleg van de Vries ( die ik niet kende) , maar je bevestigt alleen maar wat ik zeg. Het oude woord voor ‘heks’: ‘haghetisse’ is zeer verwant aan ‘hagedis’..
    Reactie is geredigeerd

  6. RdRR schreef:

    Avatar van RdRR
    Dat heb je goed gezien. Desondanks is het opmerkelijk dat de voorouders van het woord ‘heks’ altijd met een h begonnen, maar die van het woord ‘hagedis’ niet. Wellicht legde De Vries daarom ook een verband met ‘ahi’ en ‘ophis’. Overigens ben ik geen etymoloog. Deze ‘wijsheid’ ontleen ik aan de zesde druk van het Etymologisch Woordenboek (Aula Pocket 1966). Mijn misschien overdreven microgebiologeerde reactie op je korte tekst werd ingegeven door een lichte angst voor zogenaamde volksetymologie. Het weglaten van een h kan hard aankomen, ook omdat een heks wel op de heg zit, maar een hagedis er alleen onderdoor loopt. Overigens, mijn lof voor je snelle reactie. Zo’n kriebel fotograferen voor ie weg is!

  7. Maria-Dolores schreef:

    Avatar van Maria-Dolores
    hallo Maria,
    ik ben er nu ook om naar je hagedis te kijken. grappig dat jullie dat soort dingen zo precies weten en/of uitzoeken. zelf ben ik meer als antoinette: vind ze gewoon mooi en wil meestal niet zo precies weten hoe of wat. nou ja, tenzij iets me begint te intereseren, dan zoek ik me ook suf, net zo lang tot ik ‘alles’ weet… maar meestal dus niet. hier bij mij lopen die beesten vooral op muurtjes die door de zon verwarmd zijn. en schieten meestal pijlsnel weg als ze mij vanuit hun ooghoeken zien. een paar weken geleden heb ik voor het eerst gezien hoe een vlieg verorberd wordt, maar toen heb ik gewoon gekeken i.p.v. te proberen om een foto te maken. een heks heet in het Italiaans overigens ‘strega’. of stregone voor een mannelijke hekser.

  8. Maria-Dolores schreef:

    Avatar van Maria-Dolores
    was geen heks, maar echt Maria-Dolores…

  9. maria schreef:

    Avatar van maria
    strega- kan je dat nog etymologisch uitzoeken, hoe dat zit???

  10. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  11. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  12. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  13. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  14. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  15. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  16. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  17. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  18. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  19. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  20. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  21. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  22. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  23. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  24. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  25. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  26. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  27. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  28. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  29. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Soms hè, soms begin ik toch te geloven in parallelle werelden. Wij een hagedis, jij een hagedis op het blog 😉

    Leuk toeval!

    (Pas)

  30. maria schreef:

    Avatar van maria
    Parallelle werelden, graag een blog daarover!

  31. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  32. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  33. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  34. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  35. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  36. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  37. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  38. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  39. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  40. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  41. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  42. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  43. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  44. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  45. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  46. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  47. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  48. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  49. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  50. Pas&Ivy schreef:

    Avatar van Pas&Ivy
    @Maria: Hmmm, interessante invalshoek, ik zal er mijn gedachten eens over laten gaan…

    (Pas)

  51. Maria-Dolores schreef:

    Avatar van Maria-Dolores
    @maria,
    ik kan het wel opzoeken, maar zoals ik al zei, is het niet mijn specialiteit.

    strega – lat. striga (m), volksvariant van: strix, genit. strigis, v.h. grieks strix, genit. strigòs, wat nachtvogel betekent.

    heb nog een Italiaans synoniemenwoordenboek, daar kijk ik straks nog wel even in…

  52. maria schreef:

    Avatar van maria
    nachtvogel, dat is mooi..dank je.
    Ja, de mengeling tussen mens en dier, dat wordt in de Westerse/ christelijke cultuur altijd als de duivel of de heks gezien.

  53. Maria-Dolores schreef:

    Avatar van Maria-Dolores
    o ja, en dan altijd wijzen op de ànderen en zeggen dat zìj zich als dieren gedragen…

  54. Maria-Dolores schreef:

    Avatar van Maria-Dolores
    @Maria,
    ben hier nog maar even langsgekomen om te vertellen dat ik wé naar jouw foto op het bruggetje gezocht heb, maar die niet echt gevonden. dankzij jouw ‘hinweis’ heb ik wel ontdekt dat je erg actief bent. was er erg van onder de indruk. zelf ben ik niet zo wetenschappelijk en theoretisch onderlegd, kijk zelf meestal meer naar details, i.p.v. naar grotere gehelen… maar zoals ik al zei, was ik er dus wél van onder de indruk…
    ciao

  55. anoniem schreef:

    Avatar van anoniem
    Betreffende parallelle werelden:
    – Isaac Asimov: "The End of Eternity"

  56. martin schreef:

    Avatar van martin
    Laat dit jaar (2008), ik meen op een zonnige dag in oktober, kwam ik een zestal jongen tegen in de Kennemerduinen. Prachtig. Het maakt mijn dag goed. Aan heksen heb ik niet gedacht. Een volgende keer wel, waarschijnlijk.

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief