Wetenschap Kunst Politiek

Spinoza, Leo Vroman en het pantheisme

12 comments

Als ik de grens aanraak van mijn vermogen
worden mijn zolen even grondig plat
kriebelt er iets boven mijn ellebogen
en begrijp ik: nu begrijp ik wat.

Dan krijg ik wel eens tranen in mijn ogen
niet van het begrepene maar doordat
ik merk hoe kinderachtig opgetogen
ik weer ben met wat ik nooit bezat.

Lieve natuur door de natuur bedrogen
omhels ik de natuur en blijf ik pogen
in haar te baden die ik al aanbad

toen ik bijvoorbeeld zag hoe vogels vlogen
doordat ze met hun armpjes bewogen
en dat ik dergelijke armpjes had.

Dit is het eerste gedeelte van het gedicht Begrip van Leo Vroman, dat Herman de Dijn op donderdag voorlas in zijn Spinozalezing in Amsterdam.
De begrijpende (wetenschapper) in dit gedicht begrijpt zich als een deel van de natuur.
Voor Spinoza was de beste wetenschap degene die zich kon begrijpen als een eenheid met de natuur en dus met de pantheïstische god. ‘Alles wat is, is in God, en zonder God kan niets zijn of voorgesteld worden.’
Spinoza wilde niets weten van het theïsme of van een persoonlijke god, maar verdedigde de stelling dat God niet alleen de grond van het bestaan is, maar ook van het wezen der wereld.

Tags: , , , , ,

12 Responses to “Spinoza, Leo Vroman en het pantheisme”

  1. Ien Smits schreef:

    Avatar van Ien Smits
    Natuurlijk aanbevolen Maria, goeiemorgen!

  2. Dunja schreef:

    Avatar van Dunja
    En op die plaats van die 3 letters in het woord god,kan je eveneens iets anders invullen,maar god is herkenbaar voor het onbenoembare.

    Mooi M!

  3. anton steenwijk schreef:

    Avatar van anton steenwijk

    Spinoza was een verketterde filosoof, een man die vrijheid zocht en door de lasteraars werd bezoedeld. Hij wilde vrij schrijven, maar werd verketterd door de licht ontvlambare massa.

    Maria is de wel de laatste die mag kokketteren met Spinoza. Zij behoort tot de mensen die de Spinoza’s van deze wereld op de brandstapel willen gooien.

    Wie noemde Jonathan Israel de Spinoza van dit moment? Jawel, Ayaan Hirsi Ali.

    En wat zijn de inquisiteurs van dit moment?

    A.

  4. waterjuffer schreef:

    Avatar van waterjuffer
    dit raakt de waterjuffer

  5. Ruud Zweistra schreef:

    Avatar van Ruud Zweistra
    @Maria,
    Zolang je behoort tot een intellectuele hoofdstroom, mag je je nooit op de positie van een figuur als Spinoza beroepen. Spinoza was in zijn sociale omgeving een intellectuele eenling, die alleen goede contacten had met eenlingen in andere landen. Jij behoort tot de hoofdstroom van intellectuele globalisten, met de bijbehorende politieke correctheden.

    Nee, Maria, weer heel fout. You can not have your cake and eat it.

    Reactie is geredigeerd

  6. geertje schreef:

    Avatar van geertje
    Ooohh. Anton weet wat Maria denkt.

    En minderderheden kunnen nooit meerderheden worden en vice versa.

  7. evy schreef:

    Avatar van evy
    @ Anton: We mogen het eindelijk hard op zeggen. Die stroming van Maria heet naief.

  8. maria schreef:

    Avatar van maria
    Beste mensen, antwoord op jullie argumenten op mijn volgende blog.
    Er is nog veel meer te zeggen over Spinoza, bijvoorbeeld:
    Bart Jan Spruyt, Leo Strauss en Spinoza. Komt nog.

  9. Marius van Artaaa schreef:

    Avatar van Marius van Artaaa
    Leo ziet meneer God niet staan, wel Het Systeem van ademhaling, zwelling en inkrimping, dat nooit mag stokken, vandaar dat het leven evenlief in een andere dimensie door zal gaan. Daar doe je met alleen het ik van je halve maan, gelukkig niks aan.

    Het lot van de mensachtigen is zo licht als een veer. En masse vormen zij slechts een natuur van tot ons bot gelooid leer. Als de skeletten van onze ikken zijn bijgezet een hobbelig hemelbed, Erwten onder de prinses die van een oneindige cruise droomt.

    De oudste en enige echt oneindig stromende en wellevende massanatuur bestaat uit, van, in, door, met, onder enz. water, waaraan wij ons spreken alleen maar kunnen toevoegen. Voor een eenwording met de grootste huid op aarde, die we evengoed God als Etend Voedsel of Eeuwig Tij (E.T.) kunnen noemen, zullen we als bootvluchtelingen naar het beloofde land over haar kabbelende ruggen moeten reiken.

    We zullen Go(e)d zijn als we de hele wereld kunnen (op)voeden met het mengesel van spraak-, hemel- en grondwater dat we op onze tocht door alle zeeeeeeeeeeën drinkbaar weten te maken.

  10. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Marius, ja …
    met begrijpelijke woorden zou het onbegrijpelijke ook alleen onuitspreekbaar zijn!

  11. Morticia schreef:

    Avatar van Morticia
    Zondag heb ik Herman De Dijn horen spreken over Spinoza.
    Prachtige mens 🙂
    Ik heb hem zelfs begrepen (hij sprak heel gepassioneerd), terwijl de anderen tijdens het symposium maar al te graag met academische termen aan het toveren waren.
    Zijn boek gekocht ‘de doornen en de roos’, ben benieuwd….

  12. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria Trepp
    Leuk om te horen.. ik ben sindien niet meer met hem bezig geweest, maar wilde eigenlijk ook met zijn boeken verder gaan!

    ‘de doornen en de roos’, ik zal kijken of ik het kan bezorgen.

Leave a Reply



Recente berichten

Categorieën

Tags

Archief