Wetenschap Kunst Politiek

Beeldenstorm

12 comments

De beeldenstorm is een zaak die ons Duitsers nooit heeft bevallen, en markeert de culturele scheidslijn tussen Duitsland en Nederland. Het Duitse protestantisme, het Lutherdom, keerde zich – terecht – tegen een beeldenstorm.

Een zeer mooi verhaal uit de Duitse literatuur, waar de destructiviteit van de beeldenstrom en de overwinning van de beeldenstorm door de kunst tot thema wordt is Heinrich van Kleists Die heilige Cäcilie oder Die Gewalt der Musik.

Die Macht van de muziek en de kunst- daar vertrouw ik ook op.

Ik ben een fan van Don Quichot. Don Quichot is ook in bepaalde zin een beeldenstormer. Hij kijkt naar een poppenspel met Morenpoppen:

“Toen Don Quichot zo veel Moren zag en zoveel kabaal hoorde leek het hem juist de vluchtenden te hulp te komen […] en de daad bij het woord voegend, trok hij zijn zwaard, stond met één sprong voor de poppenkast en liet met overhaaste en nooit vertoonde woede slagen regenen op de Moorse poppen. […] Meester Pedro zette een keel op en zei: “Stop, stop heer Don Quichot, kijk toch: wat u neerslaat, vermorzelt en doodt zijn geen echte Moren maar figuurtjes van bordpapier.” ( deel 2, hoofdstuk 26)

Maar toch is Don Quichot is geen kunstvijandige beeldenstormer. Hij is een kunstliefhebber, die de kunst (soms te) serieus neemt. Hij komt ook uiteindelijk tot een faire verzoening met de poppenspeler, die door hem wordt betaald voor de kapot gemaakte poppen.

 

Tags: ,

12 Responses to “Beeldenstorm”

  1. alib schreef:

    Avatar van alibMaria, de beeldenstorm en de vorming van de Nedcerlandse staat (in kleine vorm dan) zijn nauw met elkaar verbonden. De beeldenstorm schrappen is hetzelfde als Luther en zijn 95 stellingen (hij spijkerde ze eigenhandig aan de poort van de Slotkerk te Wittenberg) weglaten uit de geschiedenis van het protestantisme.

    DQ is geen beeldenbestormer. Integendeel. Hij joeg op spoken, hij verjoeg spoken.

  2. al may schreef:

    Avatar van al mayWat een prachtige tekst van von Kleist. Werkelijk een zalving voor de ziel. Ik denk dat u weer op de goede weg bent en volg met belangstelling u postings!

  3. Klaverblad schreef:

    Avatar van KlaverbladNog dagelijks zijn de gevolgen van de beeldenstrom te zien. Een culturele ramp zoals de Sacco di Roma (1527) waarbij talloze kunstschatten voor eeuwig verloren zijn gegaan.

  4. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria TreppMaar Alib, acht je nou echt dat ik achter een socialistische-calvinistische geschiedenisschrijving sta???

    en D.Q. maakt de poppetjes wel kapot, het is natuurlijk een parodie van Cervantes op de beeldenstorm.

    Al may,
    Ik houd zeer van Kleist, vooral ook van zijn toneelstukken: Penthesilea, Kathchen, zerbrochene Krug.

  5. al may schreef:

    Avatar van al mayje vraagt je af welke komponist er klonk, Palestrina?

  6. kees smit schreef:

    Avatar van kees smitMaria, Don Quichot is mijn lievelingsboek, en dit is een scène die zeker zo mooi is als die met de windmolens. Maar ik zie hier de strijd tegen de moren in, die in Spanje al anderhalve eeuw voorbij was, maar voor DQ natuurlijk niet, hij was een middeleeuwse ridder. En Cervantes heeft, zoals je weet, tegen de Turken gevochten.
    Met Klaverblad ben ik het eens dat die beeldenstorm een zwarte bladzij is in onze geschiedenis, die niet verdoezeld mag worden. Bovendien is hij wel als uitbarsting van volkswoede begonnen, maar nog een eeuw lang systematisch voortgezet. Kijk maar eens in de Dom van Utrecht naar de kapotgeslagen gezichten van reliefs die bij restauraties weer tevoorschijn zijn gekomen. Dieptreurig.

  7. Phelan schreef:

    Avatar van PhelanAlsof de Beeldenstorm niet bestaan heeft…
    Heel lang geleden besloot een of ander concilie de passages in de bijbel over reïncarnatie eruit te gooien. Paste zeker ook niet in een of andere canaon.
    Alles is schijnbaar te manipuleren en telkens worden waarheden weer geweld aan gedaan.

  8. Maia Panza schreef:

    Avatar van Maia PanzaKees: “Maria, Don Quichot is mijn lievelingsboek, en dit is een scène die zeker zo mooi is als die met de windmolens. Maar ik zie hier de strijd tegen de moren in, die in Spanje al anderhalve eeuw voorbij was, maar voor DQ natuurlijk niet, hij was een middeleeuwse ridder. En Cervantes heeft, zoals je weet, tegen de Turken gevochten.”

    Kees , het element dat je noemt zit er ook in. Maar de scène is voor mij vooral een reflectie over de receptie van kunst, en over de macht van illusie.

    Het gaat niet alleen om de Moren : “keizer Karel de Grote was wat zijn kroon en hoofd betrof in tweeën gespleten” -een duidelijke aanspeling op de religieuze tweedeling van Europa.

    De relatie tussen poppenspeler meester Pedro ( voormalige gevangene) en Don Quichot is zeer interessant, ik zal er nog meer over schrijven.

  9. KNW schreef:

    Avatar van KNW@Maria

    Stormen der beelden
    geselen nog immer
    de gedachten
    Beelden op ons netvlies
    dagelijks

    Als een voorbijvliegende film
    Stop de beelden
    "slow motion"

    De Ottomanen rukten op
    richting westen
    Moren het noorden
    Wenen werd wenen
    Spanje werd de roe

    Katholiek en Protestantisme
    Lutheriaans en Calvinisme
    Jodendom Islam
    Hagenpreek
    Beeldenstorm…

    "Moriaantje, zo zwart als roet,
    ging eens wandelen zonder hoed…"

    Draai rond windmolen
    draai rond, rond
    Hier kom ik Don Quichot
    in vol galop
    en storm de beelden
    die ik zie!

    Klap van de molen!?

    17.02.2007

  10. Maia Panza schreef:

    Avatar van Maia PanzaKNW,
    wat ongelofelijk mooi.

    "Stormen der beelden
    geselen nog immer
    de gedachten
    Beelden op ons netvlies
    dagelijks"
    Ja.
    Ook een verschrikkelijke beeldenstorm.

  11. KNW schreef:

    Avatar van KNW@ Maria Panza, Muy Bien!

    Hedenavond logeer ik in de buurt van een molen! Leiderdorp om in den vroege morgen richting ‘s-Gravenhage te gaan.
    Ga kijken of internet verbinding mogelijk is.. de snelheid,d e snelheid en dichterbij, naderbij!

    Mooie zondag!

  12. Maria Trepp schreef:

    Avatar van Maria TreppIk ben morgen ochtend thuis- als je in Den Haag bent, geef dan een seintje, drinken we een kop koffie, lieve klokkenluider.

Leave a Reply



Meest recente berichten