Maria Trepp

Training Coaching Publishing

Beter snel of langzaam praten voor publiek?

no comment

Is het aan te bevelen om snel of langzaam te spreken voor een publiek? Volgens onderzoek hangt het van de stemming in het publiek af:

Spreek snel als het publiek niet met meegaand is en praat langzaam als men goed luistert en aan je lippen hangt. Uitvoerig hierover:

Speed Up to Limit Counterargument (and Slow Down When Preaching to the Choir

Ali_Merwi_1 spreken

Afbeelding:

By Sonia Sevilla (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

maria trepp

Onethisch psychologisch onderzoek op Facebook

no comment

Onethisch psychologisch experiment met Facebook newsfeed

Klik boven voor een artikel in het Engels en hier in het Nederlands. Straks meer op mijn eigen blog

Maria Trepp

Facebook_psychologisch onderzoek ethiek ethisch

Linker- en rechterhersenhelft en muziek

no comment

Eerder heb ik over brein, emotie en muziek geschreven. Op deze blog is vervolgens een uitgebreide discussie ontstaan over linker- en rechterhersenhelft.

Klik hier voor blog en discussie

amydgala muziek emotie
hersenen met amydgala

Kritiek op ritalingebruik interview in de Volkskrant

no comment
DSM-5 en ADHD Ritalin

kritiek op Ritalingebruik

Roshan Cools, hoogleraar Cognitieve Neuropsychiatrie, is kritisch over het gebruik van ritalin (zie vandaag 15 maart, interview in de Volkskrant) “Wees impulsief, laat uzelf afleiden”, zei zij bij wijze van inspirerende provocatie al eerder.

“Controle hebben. We beoordelen dat als positief. Controle associëren we met doelmatigheid. Impulsiviteit niet. Cools: ‘Dat staat voor slordigheid, associëren we met afgeleid raken, met ADHD zelfs.’

‘Tussen 2006 en 2012 is de hoeveelheid jongeren die ritalin voorgeschreven krijgt verdrievoudigd.’ Het zou ze geholpen hebben zich te concentreren, geholpen hebben hun gedrag meer te beheersen.  Cools: ‘Ritalin verhoogt de productie van het stofje dopamine, dat de diepe primitieve delen van de hersenen beter laat werken. Het helpt ons focussen. Maar het heeft invloed op de prefrontale cortex, de dirigent. De cognitieve vernauwing die ritalin veroorzaakt helpt kinderen tijdens de rekenles; maar helpt het ze ook op het schoolplein, of tijdens de dansles?’

Mark Merks citeert Cools: “Wat ik wil zeggen is het volgende: onze exclusieve focus op controle gaat ten koste van innovatie. Daarom vraag ik u: wees impulsief, laat uzelf ook eens afleiden. Alleen dan kunnen we het beste uit onszelf én onze kinderen halen.’ “

Lees hier meer over ADHD en ritalin  

Maria Trepp

Debat over #ADHD

no comment

Op zaterdag 29 maart vindt in de Balie een avond plaats over  ADHD.

“Is het waar dat steeds meer kinderen ADHD hebben en als dat zo is, heeft dat dan een medische of een sociale oorzaak of ligt het ? Hoe kunnen we onze samenleving zo inrichten dat we beter omgaan met kinderen die om wat voor reden dan ook opvallend en afwijkend gedrag vertonen?

De Belgische hoogleraar klinische psychologie en psychoanalyse Paul Verhaeghe houdt deze avond een lezing over ADHD bij kinderen. Daarnaast benadert een professional ADHD vanuit de biologische hoek én plaatst het in een breder perspectief.”

Ik heb zelf eerder uitvoerig over de diagnose ADHD in het licht van de nieuwe DSM 5 geschreven, zie mijn bericht hier.

De Amerikaanse psychiater Allen Frances was onlangs in Nederland naar aanleiding van het verschijnen van zijn boek Terug naar Normaal, waarin hij erg kritisch is en vreest dat gezonde mensen ziek worden verklaart zodat de pillenfabrikanten hiervan nóg rijker worden.

ADHD

Adhd wikimedia DSM 5 en ADHD

Hij vertelt over de stoornis ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder; hyperactiviteitstoornis), waarvan velen menen dat deze een modeziekte is die door farmaceutische bedrijven wordt geëxploiteerd, en die in de DSM-5 nóg breder wordt gedefinieerd. Lees meer…

Veel mensen zijn bang dat een te ruime ADHD diagnose leidt tot stigmatisering en tot problematisch pillengebruik.

Muziek en het brein: Herhaling en anticipatie

1 comment

Muziek en het brein

Muziek heeft sterke effecten op de mens. Muziek maakt emoties los, en herinneringen. Ook demente mensen kunnen via muziek herinneringen oproepen. Mijn zwaar zieke vader, die al lang niet meer kon praten, kon wel nog – zoals vele dementerende ouderen – liederen gedeeltelijk meezingen, iets dat hartbrekend ontroerend was.

Muziek brein en emotie

Muziek en herhaling: Brahms met variaties over Händel

In de laatste tijd zijn veel interessante artikelen en boeken verschenen over de invloed van muziek op emoties en geheugen, over muziek en het brein, en over de functie van herhalingen en variaties in de muziek.

Daniel J. Levitin schrift in Ons  muzikale brein. Wat  muziek met ons doet (2006/2013)

“Het geheugen  heeft zo’n grote invloed  op de ervaring van het luisteren naar muziek dat het  niet  overdreven is  om  te zeggen  dat er zonder geheugen  geen muziek zou zijn. Muziek  is gebaseerd op herhaling, zoals  is opgemerkt  door  vele theoretici  en filosofen […] Muziek  werkt omdat we  ons de tonen herinneren die we net gehoord  hebben en die relateren aan de tonen die op dit moment gespeeld worden. Die groepen tonen – frases – kunnen  misschien later in het stuk terugkeren in een variatie of een transpositie die  ons geheugen prikkelt en  tegelijk  onze  emotionele centra activeert. “ (p 165)

Hij wijst naar een hersenstructuur, de amygdala, die geactiveerd wordt door muziek, maar

“[…] niet door willekeurige  verzamelingen geluiden of muzikale  tonen. Als  herhaling  vakkundig  wordt toegepast door  een goede  componist,  is het emotioneel  bevredigend voor  onze  hersenen, en  dat  maakt de  luisterervaring  zo  aangenaam ( p 165 f]

De amygdala legt verbanden tussen informatie die van verschillende zintuigen afkomstig is en koppelt deze aan emoties:

“De amygdala speelt een belangrijke rol bij het vormen en opslaan van herinneringen aan emotionele gebeurtenissen. Daarbij wordt informatie die afkomstig is van verschillende zintuigen geïntegreerd.”(Wikipedia)

Nieuw onderzoek laat zien dat de emoties die door muziek worden gewekt, zoals ontroering, sterk verschillen van alledaagse gevoelens. Ook voelt verdriet opgeroepen door muziek juist aangenaam door de troostende werking van de muziek. (Stefan Koelsch, Brain correlates of music-evoked emotions).

Daniel J. Levitin schrijft: “De belonende en versterkende aspecten van het luisteren naar muziek  lijken […]  te  worden veroorzaakt door een stijgende dopaminespiegel in  de nucleus accumbens .”( p 189)  Dopamine speelt een grote rol bij het ervaren van genot, blijdschap en welzijn.

De Dopaminespiegel stijgt niet alleen op muzikaal spannende passages, maar juist daarvoor, dus bij de anticipatie van een spannende passage:

“But what may be most interesting here is when this neurotransmitter is released: not only when the music rises to a peak emotional moment, but also several seconds before, during what we might call the anticipation phase.

The idea that reward is partly related to anticipation (or the prediction of a desired outcome) has a long history in neuroscience. Making good predictions about the outcome of one’s actions would seem to be essential in the context of survival, after all. And dopamine neurons, both in humans and other animals, play a role in recording which of our predictions turn out to be correct.”

So each act of listening to music may be thought of as both recapitulating the past and predicting the future. When we listen to music, these brain networks actively create expectations based on our stored knowledge.

Composers and performers intuitively understand this: they manipulate these prediction mechanisms to give us what we want — or to surprise us, perhaps even with something better.”

(ROBERT J. ZATORRE and VALORIE N. SALIMPOOR, Why Music Makes Our Brain Sing)

En dit alles geldt niet alleen voor muziek, maar ook voor poëzie:

“Rillingen over de rug. Een tintelend gevoel dat door uw ruggenmerg gaat en kortstondig kippenvel veroorzaakt. Zo zorgt muziek voor een plezierige sensatie. Uit recent onderzoek, gepubliceerd in het Journal of Consciousness Studies, blijkt dat een emotioneel geladen tekst of gedicht u hetzelfde gevoel kan geven.”

(zie Poëzie is als muziek voor ons brein)

Fanfare-corps

De lucht scheen blinkend door de blaren,
bleek en volmaakt als glas geslepen.
Met vaste manlijke gebaren
werden de horens aangegrepen,
en luidkeels zonder enig schromen
spoot de muziek tussen de bomen;
heldhaftig, trots. Een onverbloemde
voor elk verstaanbare muziek,
die aan het ademloos publiek
ieder gevoel met name noemde. En even plots werd dit geklater
gedempt, twee koopren kelen weenden…
-over het donkergroene water
gleden twee smalle witte eenden
geluidloos als een droombeeld voort-
De horens, smekend en gesmoord
schenen hen dringend iets te vragen
hen volgens met haast menslijk klagen.

 
Een warm en onverwacht verdriet,
eerbied voor de gewoonste dingen,
neiging om hardop mee te zingen.
en dan te huilen om dit lied
ontstond in mijn verwend gemoed.
Ik voelde me bedroefd en goed.
 
Maria Vasalis,
uit Parken en woestijnen,
uitgeverij van Oorschot 1940

 

Maria Trepp

Steeds meer zware bijwerkingen #antidepressiva bekend

no comment

“Antidepressivum kan libido slopen” meldt de Volkskrant vandaag.

antidepressivum bijwerking libido

antidepressivum bijwerking libido

De bijwerkingen van sommige antidepressiva zijn al langer bekend als

“droge mond, angst, maagdarmklachten, gejaagdheid en veranderingen in het slaappatroon. Er moet ook rekening gehouden worden met een tijdelijke toename van de suïcidaliteit, doordat de persoon al wel meer initiatief ontplooit, maar verbetering van de stemming nog op zich laat wachten. […] Bijwerkingen die op de lange termijn voor problemen kunnen zorgen zijn gewichtstoename en seksuele stoornissen.” (Wikipedia)

Maria Trepp

Lentemoeheid/ Lentedepressie

no comment

Lentedepressie

krokus macro3 fotografie Maria Trepp

Lente- en toch niet iedereen blij…

Lente, je zou denken dat iedereen er volop van geniet. Zon, warmte, langere dagen, de ontwakende natuur alleen al maakt gelukkig. En ook is het bekend dat heel wat mensen aan winterdepressies lijden, die succesvol met lichttherapie te behandelen zijn- dus een lentedepressie, Seasonal Affective Disorder, kortweg ‘SAD’, zou dan toch in de lente geen probleem meer kunnen zijn?

Helaas is dat niet het geval.

Men kan denken aan sociale verklaringen a la Hebban olla vogala (Alle vogels zijn nesten begonnen, behalve ik..), maar de feiten spreken ervoor dat fysieke factoren belangrijk zijn.

Als men kijkt naar het aantal suïcides, is er in veel landen (landen ver verwijderd van de equator) in de lente een piek in de aantal suïcides te zien. Er is een duidelijk verband tussen afstand van de evenaar en aantal suïcides, ook binnen een land (zoals Chile).( Zie het onderzoek van Jurjen Luykx hierover)

Er bestaat een sterk vermoeden, dat dit samenhangt met de serotonine-stofwisseling.

Serotonine is een neurotransmitter met een overwegend inhiberende werking. Het is een tryptamine die invloed heeft op stemming, zelfvertrouwen, slaap, emotie, seksuele activiteit en eetlust.” (Wikipedia)

In Duitsland spreekt men dan ook veel van Frühjahrsmüdigkeit

Lentedepressie?

Frühjahrsmüdigkeit?

Maria Trepp

Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK, somatoforme stoornis)

no comment

Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK)

 

Pijn, moeheid, buik- en gewrichtsklachten, symptomen waarvoor artsen geen oorzaak kunnen aanwijzen zijn vaak stress- en spannningsgerelateerde klachten.

“Een somatoforme stoornis is een psychische aandoening waarbij een persoon lichamelijke klachten heeft waarvoor geen somatische oorzaak (lichamelijke ziekte) gevonden is.”(wikipedia)

Hogleraar Sociale Psychiatrie Van der Feltz-Cornelis stelt voor om te stoppen met het zoeken naar een verklaring voor de symptomen.

“Als je bij de dokter komt met ‘vage’ klachten die niet in een bepaald ziektebeeld passen word je al snel doorgestuurd naar een psycholoog met deze ‘lichamelijk onverklaarbare klachten’. Prof. dr. Christina Feltz vindt de term hopeloos ouderwets en het onterecht dat er een maatschappelijk taboe op heerst. De klachten zijn vaak helemaal niet onverklaarbaar, maar toe te schrijven aan stress. Toch is een label plakken eigenlijk niet het belangrijkst, het gaat om de last die patiënten ervaren en dat ze goed geholpen worden. Daarom zou de geneeskunde in het algemeen er goed aan doen lichaam en geest te integreren. Feltz stelt een aantal belangrijke veranderingen voor.”

Studium Generale: Tussen de oren? / klik hier voor de lezing

 

vage klachten unverklaarbare klachten elfriede Lohse psychologie

SOLK, somatoforme stoornis

Somatoform+disorder (mp3, Engelstalig)

Maria Trepp

Virtuele buddy voor kinderen die gepest worden

no comment

Virtuele buddy voor kinderen die gepest worden

maria trepp

Meest recente berichten

Archief

Categorieën