Maria Trepp

Training Coaching Publishing

Psychologen over martelen

no comment

1. Donald Trump is ervan overtuigd dat martelen werkt.

Psychologen over martelen

• Protest tegen Waterboarding Pic Wikimedia Karl Gunnarsson – originally posted to Flickr as Waterboarding

2. Maar: in 2012 had een VS-senatscommisie nog geconcludeerd dat martelpraktijken niets hadden opgeleverd:

“Een Amerikaanse Senaatscommissie die de afgelopen drie jaar onderzoek heeft verricht naar mogelijke martelpraktijken van de CIA, concludeert dat de ‘intensieve ondervragingstechnieken’ nauwelijks bruikbare informatie hebben opgeleverd.”

De commissie conculdeerde dat ‘het onwaarschijnlijk is dat bruikbare informatie werd verkregen door praktijken als ‘water-boarding’, het onthouden van slaap aan gevangenen of het blootstellen van gevangenen aan storende geluiden’.” (de Volkskrant, 30-4-2012)

3. Psychologen over martelen

Verschillende psychologische onderzoeken wijzen uit dat martelen onbetrouwbare informatie oplevert.

Steve Kleinman, (retired air force colonel and senior adviser to the FBI-led team that interrogates terrorist):

““… robust literature that would suggest torture immediately undermines a source’s ability to be a reliable reporter of information: memory is undermined, judgment is undermined, decision-making is undermined, time-references are undermined. And this is only from a purely operational perspective; we can’t take the morality out of strategy.” (the guardian, 26-1-2017)

Psychologisch onderzoek wijst bovendien uit dat het opbouwen van een vertrouwensrelatie met een gevangene veel effectiever is dan martelpraktijken.

Steve Kleinman:

“There is […] a robust body of scientific literature and field testing that demonstrates the efficacy of a relationship-based, rapport-based, cognitive-based approach to interrogation” (the guardian, 26-1-2017)

4. Wel is het zo dat de psychologen Stanley Milgram en Philip Zimbardo hebben aangetoond, dat het betrekkelijk makkelijk is om mensen te verleiden anderen te martelen (lees hier meer).

5. Psychologen en martelen, en treurig verhaal:

Helaas is het ook zo dat  twee psychologen een cruciale rol hadden bij het ontwikkelen van martelingstechnieken gebruikt door de CIA.

Lees hier uitvoerig:

Aangeleerde hulpeloosheid: psychologen die folteren

en:

Op 9 december 2014 heeft de United States Senate Select Committee on Intelligence een rapport openbaar gemaakt, dat het gebruik van foltering en SERE tactiek (Survival, Evasion, Resistance and Escape) bij ondervragingen bevestigt. [1]   NBC News identificeerde de opdrachtnemers, die in het rapport werden genoemd via pseudoniemen als Mitchell, Jessen & Associates . John “Bruce” Jessen was een psycholoog bij het VS Ministerie van Defensie, waar hij gespecialiseerd personeel leerde hoe zij marteling kunnen weerstaan. Mitchell, Jessen & Associates ontwikkelden een “menu” van 20 “verbeterde” ondervragingstechnieken, waaronder waterboarding, slaapgebrek en stressposities.

Het rapport zei dat Mitchell gebruik maakte van Seligmans onderzoek naar ‘aangeleerde hulpeloosheid‘: individuen worden passief en depressief in reactie op oncontroleerbare gebeurtenissen. Hij dacht dat het induceren van een dergelijke psychische staat een gedetineerde kan stimuleren om samen te werken en informatie te verstrekken. [2]

 

Zie ook: Sickening and morally reprehensible

Maria Trepp, docent sociale psychologie

Is empathie altijd goed?

1 comment

Inlevingsvermogen, vrouwen en hersenen

Relaties tussen mensen worden onder meer door sociaal psychologen onderzocht. Hierbij is “ empathie , dus inlevingsvermogen, de kunde of vaardigheid om zich in te leven in de situatie en gevoelens van anderen, een belangrijk onderwerp.”

empathie

In Psychologie Magazine is een artikel te lezen over de biologische basis van empathie, en waarom vrouwen meer inlevingsvermogen tonen dan mannen. Wetenschap in Beeld haalt een onderzoek aan waar dit feit met vragenlijsten en met hersenonderzoek wordt onderbouwd: Bij vrouwen zou de verbinding tussen frontale kwab, die emoties herkent, met andere belangrijke delen van de hersenen krachtiger zijn. Door die krachtige verbindingsweg zouden vrouwen zich beter in andere mensen kunnen inleven. Ander onderzoek toont aan, dat het vrouwen gelukkig maakt, als hun mannelijke partner inlevingsvermogen toont. Dit gold niet voor de mannen. Mannen zagen het eigen meeleven met een verdrietige of boze vrouw mogelijk eerder als een bedreiging voor de relatie.

De rol van de hersenen en in het bijzonder van de spiegelneuronen voor het inlevingsvermogen heeft Marco Iacoboni beschreven in “Het spiegelende brein. Over inlevingsvermogen, imitatiegedrag en spiegelneuronen”. “Iacoboni denkt dat spiegelneuronen ontstaan door imitatie – baby’s kunnen al goed imiteren en vinden het geweldig als je hen nadoet. Dankzij de spiegelneuronen ontstaat een gemeenschappelijke ervaring en daarmee intimiteit. Daardoor kunnen mensen iets wat lijkt op gedachtenlezen: aanvoelen wat een ander van plan is. Empathie is puur spiegelneuronenwerk. “ NRC, 17-1-2009.

Is empathie altijd goed?

Veel mensen danken, dat inlevingsvermogen pure goedheid is. Maar dat zit niet zo eenvoudig. Primatoloog Frans de Waal:

“Het interessante daarbij is inderdaad: empathie is een neutrale capaciteit. Empathie is in feite het vermogen om beïnvloed te worden door wat er met een ander aan de hand is. Dat kun je ook negatief gebruiken, door die ander handig te manipuleren, of te pijnigen. Om te martelen moet je weten waar de ander bang voor is.” NRC, 5-12-2009

Empathie is nog geen sympathie! Maar zelf als empathie en sympathie samenvallen, kan empathie negatieve effecten hebben. Inlevingsvermogen kan ook groepstegenstellingen bevorderen (empathie voor de eigen mensen, de eigen in-group). Psychologieprofessor Paul Bloom waarschuwt dan ook voor empathie die berust of puur emotionele triggers:

“Uit onderzoek blijkt dat we meer empathie voelen voor mensen in onze eigen sociale groep: mensen die op ons lijken, mensen die erg knap zijn, of jonge kinderen. Onze empathie is dus ontzettend bevooroordeeld.” (KRO Brandpunt+ Een betere wereld begint bij minder empathie, zegt deze hoogleraar)

Maria Trepp, docent Sociale Psychologie

Sociale psychologie: nieuw onderzoek omstandereffect

1 comment

Nieuw onderzoek omstandereffect

Het “omstandereffect” (bij een noodsituatie of een misdrijf kijkt een aantal mensen toe zonder hulp te bieden of het alarmnummer te bellen) is geen bewuste keuze, maar een reflex. Dat blijkt uit promotie-onderzoek van neurowetenschapper Ruud Hortensius van de Universiteit Tilburg

“Cognitief psycholoog Ruud Hortensius (Tilburg University) heeft voor zijn promotieonderzoek onder andere met Virtual Reality aangetoond welke personen eerder dan anderen iemand in nood te hulp zullen schieten.”

“Wel of niet te hulp schieten is eerder een reflex dan een bewuste keuze.

Hortensius baseert zich op hersen-scans.”

“Daarnaast heeft ook de grootte van de groep omstanders effect op of men bereid is tot hulp. Hortensius: ‘Hoe meer mensen er bij staan, hoe minder mensen geneigd zijn te helpen.’”

“Hoewel altijd werd gedacht dat het omstandereffect voor iedereen gelijk was, liet Hortensius in vervolgonderzoek zien dat mensen met een egocentrische reflex op noodsituaties vatbaarder zijn voor dit effect.”

de Volkskrant, Margreet Vermeulen, 13 april 2016

‘Omstandereffect is onbewust gedrag’

Het omstandereffect: wat zou u doen?

Omstandereffect: hulpgedrag is geen keuze maar reflex

omstandereffect

https://www.youtube.com/watch?v=OSsPfbup0ac

Omstandereffect – verder lezen:

NS en bystander effect:

Burgermoed als oplossing voor onveiligheid in het openbaar vervoer?

Binnen bereik? (2013) van het ministerie van Binnenlandse Zaken over de rol van omstanders bij geweld tegen mensen met een publieke taak

Roos Vonk MEERVOUDIG ONWETEND:  Hoe meer omstanders er aanwezig zijn bij een noodgeval, des te kleiner de kans dat er iemand helpt. Klinkt raar, maar het is een standvastig effect in psychologisch onderzoek.

Handelingsperspectief moet omstandereffect doorbreken:

Initiatiefvoorstel ‘Amsterdammers maken  Amsterdam veilig’ gepresenteerd met concrete voorstellen die moeten stimuleren dat Amsterdammers zelf een actievere bijdrage leveren aan de veiligheid in de stad. Het moet voor burgers duidelijker worden hoe zij verantwoord in kunnen grijpen als de veiligheid van anderen of henzelf in het geding is. 

The bystander effect is complicated — here’s why

Maria Trepp, docent Sociale Psychologie

Meest recente berichten

Archief

Categorieën