Maria Trepp

Training Coaching Publishing

Beperkt houdbaar: Baudrillard over het lichaam als vijandig object

13 comments

In aansluiting aan het debat over de vrouwvijandigheid van de cosmetische industrie en de media hier nog een paar gedachten van de pas overleden Jean Baudrillard over de manier hoe moderne mensen met hun lichaam omgaan.

Baudrillard is bewust eenzijdig, maar belicht in zijn eenzijdigheid de eenzijdigheid van anderen…

Volgens Baudrillard wordt het lichaam in de moderne samenleving een consumptieobject. Het is het individu zelf dat zijn eigen lichaam tot consumptieobject maakt. Het lichaam wordt een object waarin men moet investeren om zichzelf vervolgens als arbeidskracht te kunnen exploiteren.
De lichamelijke schoonheid wordt dus zuiver functioneel en vormt geen grondslag voor individueel genot of plezier. Het lichaam wordt vooral benaderd als negatieve factor en als een vijand.
De schoonheidscultus, bekrachtigd door de mode-, vrijetijds- , vakantie- en sportindustrie, vestigt de mythe van een lichaam dat het fundament is van één homogeen subject van één volkomen in-dividu, dus van een als natuurlijk voorgestelde ondeelbare eenheid.

Het lichaam van een ondeelbaar subject kan en mag niet uiteengescheurd worden door begeerte, dus moet het moderne schone lichaam niet van al te veel begeerte vervuld worden. 
Het moderne lichaam moet bovendien een volledig en onnatuurlijk positief geladen grootheid zijn, die een vorm van kapitaal is en de grondslag vormt van een samenleving georiënteerd op privébezit. Binnen dat ideologische kader is het lichaam geen territorium van begeerten, driften, complexen, doodsangst en andere psychische negativiteiten. Het negatieve heeft geen of te weinig plaats in de wereld van investering en consumptie

Na Wouter Gils, Het lichaam als teken van leven, In: Jan Rolies, De gezonde burger, p. 89 ff. 

Zie ook de documentarire van Sunny Berkman, Beperkt houdbaar (Holland Doc)
en de uitstekende recensie hiervan door Wim de Jong in de Volkskrant van  9 maart.
“Aan Bergmans oproep gaat in Beperkt houdbaar een persoonlijke ontdekkingsreis vooraf langs redacties van glossy’s, beautyfotografen en plastisch chirurgen. In de rug gedekt door de cosmeticabranche wordt in die wereld de misvatting in stand gehouden dat een mooie vrouw per definitie een rimpelloze, schaamliploze, op borst- en bilhoogte met siliconen gevulde en elders met kindermaatjes gezegende vrouw is.”

Meest recente berichten

Archief

Categorieën